[24bb002523] Bijlage behorende bij 24bb002525 - Herzien Masterplan Feyenoord City

Peak shaving (spreiden van bezoekers in de tijd) Met peak shaving wordt bedoeld dat met activiteiten en voorzieningen gepoogd wordt om bezoekers gespreider in de tijd te laten aankomen en vertrekken. Hiermee wordt de infrastructuur in de omgeving minder belast. De afgelopen jaren zijn hier al resultaten mee behaald, met name voor aanvang van de wedstrijden. De voorzieningen in de Kuip zijn echter beperkt. Stadion Feijenoord bekijkt welke mogelijkheden er zijn om de voorzieningen te verbeteren, nu besloten is in de Kuip te blijven. Tevens wordt met Stadion Feijenoord gekeken welke kansen de verdere ontwikkeling in de omgeving en met name de Stadiondriehoek biedt om hier invulling aan de geven. Scheiden en spreiden van bezoekersstromen Op dit moment is te zien dat veel verkeerstromen (auto, tram, fiets, voetganger) elkaar in de weg zitten rond evenementen. Kruisende stromen zorgen voor oponthoud voor alle bezoekers. In de uitwerking van de plannen proberen we de stromen waar mogelijk te scheiden. Mogelijkheden hiervoor zijn: 1. Fietspad aan de rand van Waterkant, gescheiden van het Varkenoordseviaduct en de voetgangersroutes door het gebied.

2.

Stallingen zo positioneren dat vanuit de fietsroutes geen extra verkeerstromen gekruist hoeven te worden. 3. Een eventuele verlegging van lijn 23 leidt tot minder kruisingen met andere stromen 4. De uitgang van het station aan de oostzijde van de Olympiaweg.

Ongeregeld parkeren rond wedstrijden

Masterplan Feyenoord City | 67

In deze duurzaamheidsparagraaf wordt beschreven hoe we willen komen tot een volledig duurzaam gebied. In de onderstaande figuur zien we hoe de duurzaamheidsvisie voor Feyenoord City geleidelijk resulteert in een duurzaam en gezond gebied. We willen daarbij borgen dat we niet alleen naar de standaard van nu duurzaam zijn, maar ook de ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid de komende jaren continu integreren in de ontwikkeling van het gebied. Per deelgebied uitwerking zal op basis van de stand van dat moment een uitgewerkte duurzaamheidsambitie worden geformuleerd. Het is belangrijk om duurzaamheid niet alleen op projectniveau, maar ook op gebiedsniveau te beschouwen. We werken in deze gebiedsontwikkeling dan ook met

MILIEU

Duurzaamheidsthema’s Binnen de duurzaamheidsvisie voor het Masterplan voor Feyenoord City worden zes thema’s onderscheiden: 1. Energietransitie 2. Circulaire economie 3. Gezonde en vitale leefomgeving 4. Duurzame mobiliteit 5. Klimaataadaptatie 6. Natuur en biodiversiteit De duurzaamheidsambities zijn geborgd in het Masterplan. Duurzaamheid krijgt een prominente plaats bij de uitwerking van de plannen voor de deelgebieden en ook bij de uitwerking van bouwplannen op de percelen. Gedurende de ontwikkeling van Feyenoord City wordt bij ieder deel- en/of vastgoedproject aangegeven hoe de duurzaamheidsambitie wordt ingevuld. Zo wordt gegarandeerd dat duurzaamheid een integraal onderdeel uitmaakt van de gebiedsontwikkeling, terwijl er tegelijkertijd ruimte is om in te spelen op toekomstige ontwikkelingen.

FEYE

VE DIG EN T S BE

TOE K O M ST

Voor Feyenoord City is duurzaamheid meer dan alleen redeneren vanuit (technische) normen. Het is een integraal onderdeel van de sociaal-economische agenda en van alles wat we doen. Of het nu gaat om het ontwerpen en bouwen, energie- en mobiliteitsvraagstukken, het slim omgaan met afval of het promoten en faciliteren van een actieve levensstijl bij jongeren; Feyenoord City wil op alle gebieden een vooruitstrevend en tot de verbeelding sprekend project zijn in Rotterdam.

BREEAM-gebiedsontwikkeling. Initieel is de minimumeis BREEAM Very Good (drie sterren), maar met de geformuleerde ambities en inspanningen lijkt een hogere score haalbaar. Dit geldt in ieder geval voor het deelgebied Waterkant, maar dit zal ook de insteek zijn bij de uitwerking van de overige deelgebieden.

IEK D UN EBIE NG O

Feyenoord City wordt een gebied waar je aangenaam, comfortabel en gezond verblijft en woont, met een minimale impact op de wereld.

W O

Klimaatadaptief

KKELIJKE NRUIMTE

Katalysator van OV in Rotterdam Zuid / Nieuw OV hub

3.8 DUURZAAMHEID

Feyenoord City Masterplan

buitenruimte

Variatie in landschap

Een nieuwe woonplek (mix aan typologieën) Energievoorziening Energietransitie De ambitie is een CO2-neutrale energievoorziening. Feyenoord City wil zelfvoorzienend zijn voor wat betreft het Smart verwarmen en koelen van gebouwen en energieneutraal Mobility voor wat betreft elektriciteit. Dat betekent dat de jaarlijkse gemiddelde vraag naar energie voor gebouwen en Flexibiliteit faciliteiten in Feyenoord City in het gebied wordt opgewekt. Dit kan worden uitgewerkt met een warmte- en koudenet, op basis van warmte-koude-opslag in de bodem of restwarmte van een duurzaam stadsverwarmingssysteem, al dan niet aangevuld met warmte uit de Nieuwe Maas, en grootschalige elektriciteitsopwekking door middel van PV-panelen. Aanvullend kan elektriciteit vanuit duurzame windparken elders worden aangevoerd. Het installeren van accu’s voor buffering en als backupvoorziening voor de Kuip kan ook bijdragen aan de stabiliteit van het energienetwerk van de stad. Voor deelgebied 1 wordt samen met de Stichting Gebiedsontwikkeling aan de Maas gewerkt aan een gebiedsenergiesysteem. Hierbij wordt onderzocht hoe dit uitgebreid kan worden naar de andere deelgebieden. Feyenoord City ziet het als een uitdaging om in het gebied zichtbaar te maken hoe en hoeveel energie wordt opgewekt en gebruikt. Dit om ook het bewustzijn rondom energie en energiegebruik te vergroten.

Circulaire economie

Multifunctioneel gebied / Binnen Feyenoord City wordt de circulaire economie op programmamix verschillende manieren vormgegeven. Ten eerste wordt ingezet op hergebruik van vrijkomende materialen in het Inclusief gebied. Er zal in een materialenbank worden bijgehouden wat met de vrijkomende materialen gebeurt. De principes Gezond Leven van circulair ontwerp worden toegepast op de ontwikkeling van Feyenoord City. De aanwezige basismaterialen worden beoordeeld op mogelijk hergebruik. Dit zal vanaf het begin gestalte krijgen bij het slopen van de aanwezige bebouwing en bij het opbreken van verhardingen, maar er wordt ook gezocht naar het hergebruik van (leiding) infrastructuur voor nieuwe functies. Tevens wordt ingezet op het bouwen met materialen met een minimale milieubelasting. Binnen het thema circulair bouwen wordt daarom gekeken naar de materiaalgebonden CO2-emissie en het verlagen van de Milieu Prestatie Gebouwen (MPG). Voor dit onderwerp is te zien dat er op dit moment grote verschillen zijn tussen gebouwtypen qua mogelijkheden, maar dat de ontwikkelingen hierin snel gaan. In Feyenoord City zetten we er op in om zoveel mogelijk state of the art te ontwikkelen en daarbij te streven naar een betere milieuprestatie dan waar de wetgeving om vraagt. Tevens wordt bijvoorbeeld ingezet op hergebruikte materialen.

Deze materialen hebben een lagere milieu-impact, omdat de productiefase niet van toepassing is. Ten slotte wordt ingezet op circulariteit in de exploitatieperiode van het project. De afvalstromen in het gebied worden tot een minimum beperkt, gescheiden en hergebruikt. Maar ook in de keuzes van programma wordt naast maatschappelijke impact gekeken naar circulaire activiteiten. Voorbeelden hiervan zijn in de huidige tijdelijke programmering te vinden, bijvoorbeeld met bedrijven die textiel en sneakers voor hergebruik gereed maken.

MI O ON C E

EE

E

GE M P

HA

NS C

68 |

Ook de maatschappelijke inzet in het gebied die erop is gericht om mensen uit de directe omgeving van het plangebied aan het werk, dus in beweging, te krijgen, zal bijdragen aan de gezondheid van de bewoners in Feyenoord City en de omgeving daarvan. Daarnaast zal er aandacht zijn voor gezond eten, een andere belangrijke pijler voor gezondheid. De horecagelegenheden in het gebied zullen worden uitgedaagd hun assortiment gezonder te maken.

Multifunctioneel gebied / programmamix

B

Ecologisch verbonden

V la

Y

FEYENO OR D VERBI ND CIT T

DIG EN T S BE

Een nieuwe woonplek (mix aan typologieën)

Smart mobiliteit Duurzame Klimaatadaptatie Natuur en biodiversiteit Feye Mobility Een nieu Inclusief Katalysator van OV Ma (mix aan Duurzame mobiliteit is een van de speerpunten van Het gebied rond Feyenoord City is veerkrachtig en Feyenoord City fungeert Flexibiliteit in Rotterdam Zuid / als groene verbinding in de Leven Feyenoord City. Het Masterplan is ontworpen vanuit deGezond speelt in op het veranderende klimaat. De doelstellingen stad. Dankzij Nieuw OV de hubontwikkeling van het gebied wordt een wens om het gebied duurzaam bereikbaar te maken, zowel van het Rotterdams Weerwoord worden in de groene verbinding gelegd tussen het Zuiderpark en Eiland Energievoorziening op wedstrijddagen als gedurende de rest van het jaar. En om gebiedsontwikkeling geïntegreerd door er vanaf het begin van Brienenoord. Het getijdenpark aan de Nieuwe Maas het gebied goed te verbinden met de omliggende wijken en van de planontwikkeling aandacht aan te besteden. Dit en het Mallegatpark zijn de belangrijke dragersMultifunctioneel van de ge de stad voor langzaam verkeer. Dit is onder andere vertaald betekent bijvoorbeeld dat het gebied in staat moet zijn om groenstructuur van het gebied.

Er is ruimte voorprogrammamix natuur in de doorgevoerde scheiding van vervoersstromen, meer en zwaardere regenbuien te verwerken, te fungeren in de stadKlimaatadaptief in de vorm van parken en gemeenschappelijke Smart waardoor het bij wedstrijden en evenementen, maar ook als waterbuffer en hittestress te voorkomen. Met het tuinen (bijvoorbeeld op de daken van gebouwen) en voor Mobility Inclusief op andere momenten, gemakkelijk wordt om te voet, op de getijdenpark en de groene inrichting van de buitenruimte natuurinclusief bouwen, wat inhoudt dat de natuur bij de Flexibiliteit fiets of met het OV vanuit de omliggende wijken en de stad zorgen we hiervoor. Maar er zal meer nodig zijn. bouw wordt geïntegreerd. Voor de gidssoorten moeten Gezond Leven snel en veilig bij Feyenoord City te komen. Hierdoor worden de 5 V’s beschikbaar zijn: voedsel, variatie, veiligheid, deze duurzame vormen van mobiliteit aantrekkelijker dan Naast piekbuien wordt het met pieken ook heter. Daarom verbinding en verplaatsing. Voor het gebied wordt een Energievoorziening de auto. moet Feyenoord City zodanig worden ingericht dat ecoloog aangesteld die de inzet en samenhang van de hittestress zoveel mogelijk wordt voorkomen.

Hittestress maatregelen voor natuur en biodiversiteit bewaakt, een In de nieuwbouw zullen royale fietsenstallingen op logische dient te worden tegengegaan door het toepassen van groen soort ‘ecologische supervisor’. De ambities worden vertaald plaatsen worden gepositioneerd om het gebruik van de (schaduw en verkoeling), het toepassen van materialen naar voorwaarden voor het leefmilieu vanSmart de gidssoorten, fiets te bevorderen. Een nieuw treinstation, Rotterdam met een lichte kleur, te ontharden en gebiedsventilatie te welke per deelgebied worden uitgewerkt.Mobility Stadionpark, zal naast station Rotterdam Zuid bijdragen aan bevorderen. Flexibiliteit de OV-bereikbaarheid van het gebied en aan het bevorderen van het OV-gebruik door de nieuwe bewoners. De deelgebieden kennen verschillende kenmerken, Bij het bepalen van het benodigde aantal parkeerplaatsen bijvoorbeeld ten aanzien van waterveiligheid. De Waterkant voor bewoners zal hiermee rekening worden gehouden en en Veranda liggen buitendijks en kennen grotendeels een zal hierop worden geanticipeerd. Nieuwe vervoersconcepten woonprogramma. De overige gebieden met meer mixed zoals Mobility as a Service (MAAS), waaronder het use programma liggen binnendijks en kennen een andere aanbieden van elektrische deelauto’s en voldoende opgave.

Bij de uitgangspunten voor de deelgebieden hoogwaardige oplaadpunten, zullen worden ingericht in dit Masterplan wordt aandacht besteed aan de en zullen hun weerslag hebben op het aantal benodigde gebiedsspecifieke opgaven. In de verdere uitwerking van parkeerplaatsen en het gebruik van de auto. de deelgebieden zullen de verschillende aspecten van dit onderwerp per deelgebied verder worden geconcretiseerd, in ambitiedocumenten en/of stedenbouwkundige plannen DIG EN T S BE

Feyenoord City ademt gezondheid en sport. Het openbaar gebied nodigt uit tot bewegen. De gezonde uitstraling van Feyenoord City zal een inspiratiebron zijn voor geheel Rotterdam. Feyenoord City wordt een omgeving waarin gezondheid bevorderd wordt, gezond gedrag gestimuleerd wordt en gezondheid beschermd wordt door vermindering van de negatieve invloed van luchtvervuiling en geluidsoverlast. Dit komt onder andere tot uiting in de kwaliteit en aantrekkelijkheid van de verbindingen voor voetgangers en fietsers binnen het gebied, van het gebied naar de omliggende wijken en naar de stad.

FEYENO OR D VERBI ND CIT T

TOE K O M ST

Inclusief Gezonde en vitale leefomgeving Flexibiliteit Gezond Leven

Klimaatadaptief

Feyenoord City Sociaal Masterplan verbonden

OE K OM ST

E ST BE

DIG EN T S BE

TOE K O M ST

IEK D UN EBIE NG O

Smart Mobility

Fysiek verbonden

Variatie in landschap

W O

Multifunctioneel gebied / Energievoorziening programmamix

bestemming

TOE K O M ST

Katalysator van OV in Rotterdam Zuid / Nieuw OV hub

Y

IEK D UN EBIE NG O

IEK D UN EBIE NG O

Een nieuwe woonplek (mix aan typologieën)

W O

Klimaatadaptief

Ecologisch verbonden

KELIJKE REK NT UIMTE AA ITENR BU

W O

Variatie in landschap

Nieuw OV hub

Masterplan Feyenoord City | 69

3.9 PARTICIPATIE

Dit Masterplan is gebaseerd op alle input die de afgelopen jaren uit de participatie is opgehaald. Dit betreft alle participatie rond het vorige Masterplan en bestemmingsplan voor Feyenoord City 1.0. Tevens is in 2023 uitgebreid geparticipeerd voor Waterkant, het Getijdenpark Feyenoord en de Maatschappelijke Visie. Al deze input is meegenomen in dit Masterplan De gebiedsontwikkeling staat aan het begin van een doorstart met dit geactualiseerde Masterplan. Om de gestelde ambities en doelen te kunnen realiseren en de maatschappelijke impact van de ontwikkeling zo groot mogelijk te maken is aansluiten bij de behoeften van de inwoners uit de omliggende wijken van essentieel belang. De inwoners en ondernemers van Rotterdam-Zuid staan centraal bij de verdere uitwerking voor de plannen. Het project raakt velen: omwonenden, ondernemers, bezoekers van het gebied, allerlei organisaties met een belang in het gebied, omliggende wijken, eigenaren en gebruikers en de gemeente. De participatie is erop gericht om samen met deze belanghebbenden, op basis van wederzijds vertrouwen, een relatie op te bouwen. Om vervolgens structureel te werken aan het ophalen van input, verzilveren van kansen, het oplossen van zorgpunten en het creëren van draagvlak voor de ontwikkelingen. Dit geldt voor het ontwerpen, het bouwen en het uiteindelijk gebruiken van het gebied.

We werken aan een stevige verbintenis met de omgeving. Dit wordt onder andere bereikt door te werken in meerdere kleinschalige verbanden (werkgroepen). Hierin staan specifieke thema’s centraal, zoals parkeren, verkeersmanagement, MER-onderzoeken en uitwerking Masterplan. Stakeholders kunnen advies en inzichten geven, elkaar helpen en de plannen beïnvloeden door hierop te reflecteren en kennis te delen. Tijdens informatieavonden worden de uitkomsten in bredere groep besproken. De gebiedservaring die nodig is voor de gebiedsontwikkeling wordt tevens opgehaald in de wijkgerichte bijeenkomsten en tijdens de voortgangsbijeenkomsten. Wijk/buurt gerelateerde ontwikkelingen worden in verdiepingssessies met elkaar besproken. Door de actieve betrokkenheid van de omliggende wijken kan de waarde van de ontwikkelingen voor de wijken onderzocht worden. Dit zal de komende periode alleen nog maar intensiever worden, aangezien het daadwerkelijke inrichten van het leefgebied alleen met de (toekomstige) eindgebruikers mogelijk is. Voor deelgebied 1 wordt met de Stichting Gebiedsontwikkeling aan de Maas een gezamenlijke aanpak opgesteld, wat door het gezamenlijke team zal worden opgepakt. Dit vanuit de overtuiging dat het alleen door echt samen te werken met de diverse stakeholders en toekomstige gebruikers mogelijk is om een gebied te

70 |

ontwerpen en te ontwikkelen dat daadwerkelijk aansluit bij de behoeften uit de omgeving. Extra aandacht besteden we daarbij aan de doelgroepen die normaal gesproken minder in de participatie vertegenwoordigd zijn. We sluiten daarbij aan bij evenementen en bijeenkomsten die zij organiseren, werken met organisaties (met name de ondernemers en partners in het maatschappelijk programma) die deze groepen goed kennen en kunnen bereiken en waar nodig initiëren we zelf activiteiten die aansluiten bij deze doelgroepen. Ook voor de andere deelgebieden zal deze proactieve en transparante aanpak worden voortgezet. Daarover zullen we met de partners in die ontwikkelingen goede afspraken maken. Met het participatieproces wordt gewerkt aan het realiseren van relaties op basis van wederzijds vertrouwen tussen inwoners, ondernemers, supporters en andere relevante belanghebbenden. Vroegtijdige participatie, op basis van duidelijke afspraken en verwachtingen, zorgt ervoor dat belangen en creativiteit op tafel komen, waarbij de omgeving als kennisbron en ervaringsdeskundige wordt ingezet. Mensen kunnen advies en inzichten geven, elkaar helpen en beïnvloeden door op voor hen relevante onderdelen van het project samen te werken. Op deze manier vormt participatie de basis voor een brede verbintenis, met ondersteuning van het project als resultaat.

BEWONERS LOKALE INITIATIEVEN

MIVA

SCHOLEN EN UNIVERSITEITEN

SUPPORTERS

PARTICIPATIE

LOKALE AUTORITEITEN

MAATSCHAPPELIJKE ORGANISATIES

LOKALE BEDRIJVEN

STUDENTEN FEYENOORD

Brede participatie: diverse bijeenkomsten / events

Participatiebijeenkomst consultatiedocument Waterkant

Diverse werksessies met FXL voor Masterplan

Participatiebijeenkomst voor Masterplan in Topsportcentrum

Masterplan Feyenoord City | 71

04

DEELGEBIEDEN

4.1 DEELGEBIEDEN

3 deelgebieden In het plangebied van Feyenoord City worden drie verschillende deelgebieden onderscheiden. Twee van deze deelgebieden hebben ook nog een verdeling in subonderdelen. In dit hoofdstuk worden de ruimtelijke en functionele randvoorwaarden en de uitgangspunten voor het ontwerpen van de bebouwing en buitenruimtes toegelicht. Andere randvoorwaarden die uit de MER / ROER Oostflank volgen zijn in hoofdstuk 6 samengevat en op de buitenruimte wordt verder ingegaan in hoofdstuk 5. De drie deelgebieden binnen de gebiedsontwikkeling Feyenoord City zijn:

Leeswijzer per deelgebied In de volgende pagina’s wordt separaat ieder deelgebied in meer detail omschreven en in beeld weergegeven. Er wordt ingegaan op de uitgangspunten voor de bebouwing en buitenruimte, gevolgd door het indicatieve programma, bouwenvelop, voorbeelduitwerkingen, beeldkwaliteit en kwaliteit van de buitenruimte.

1. Stadskant (1.1) en Waterkant (1.2) 2. Veranda 3. Stadiondriehoek (3.1) en Stationsomgeving Hillesluis (3.2)

Aansluiting structuren op grotere schaal In de kaart hiernaast is de begrenzing van alle deelgebieden te zien. Vanzelfsprekend is het belangrijk dat er aandacht is voor de overgangen tussen de deelgebieden onderling en de aansluiting met de bestaande omliggende wijken. Daarnaast zijn er een aantal stedelijke structuren die tussen de deelgebieden doorlopen, of in sommige gevallen zelfs er dwars doorheen. Dit geldt bijvoorbeeld voor de stadsboulevard Laan op Zuid die via het Varkenoordseviaduct dwars door de Stadskant overgaat in de Stadionweg. Het is belangrijk om rekening te houden met deze bestaande structuren op grotere schaal en ze op passende wijze te verbinden met de wijk- of buurtschaal van het desbetreffende deelgebied. Een belangrijke nieuwe stedelijke structuur is de HOV-lijn die loopt van Kralingse Zoom tot Zuidplein. De nieuwe stadsbrug en het nieuwe Station Stadionpark zijn onderdeel van deze HOV-lijn, die dwars door en tussen de deelgebieden van Feyenoord City loopt. Deze HOV-lijn wordt verder uitgewerkt in een ander traject, dat zal leiden tot extra input en randvoorwaarden voor de deelgebieden. Op dit moment wordt de HOV-lijn daarom op abstracte wijze meegenomen in dit masterplan en worden er ruimtereserveringen gedaan om een goede inpassing in de toekomst mogelijk te maken.

Bij de verdere uitwerking van de plannen wordt concreet gemaakt hoe de HOV-lijn met brug en station precies ingepast gaat worden, waarbij de mobiliteitsopgave natuurlijk integraal wordt bekeken met andere ruimtelijke uitgangspunten, onder andere de bevindingen uit dit masterplan.

74 |

Deelgebieden Masterplangrens 1. Stadskant (1.1) en Waterkant (1.2) 2. Veranda 3. Stadiondriehoek (3.1) en Stationsomgeving Hillelsuis (3.2)

Masterplan Feyenoord City | 75

4.2.1 STADSKANT

Deelgebied 1.1 De toegang tot Feyenoord City bestaat uit twee ontwikkelingen aan weerszijden van een verlengde ‘Stadsboulevard’ van Laan op Zuid naar de Stadionweg: de plot Rosestraat als entree naar Waterkant en de plot Colosseumweg als verbindende schakel naar Parkstad, Hillesluis en de Beijerlandselaan. De twee ontwikkelingen samen fungeren daarmee als overgang tussen de bestaande wijken en het nieuwe Feyenoord City. Door op beide te reageren, ontwikkelen ze hun eigen logica met betrekking tot connectiviteit, programma, bouwmassa, typologie en materiaalgebruik. Aan de ene kant zijn ze gericht op het samenbrengen van wijken en de ambitie van de continue stad, terwijl ze aan de andere kant blijk geven van de ambitie om als toekomstige ontwikkeling een spectaculaire toegang te verschaffen tot een nieuw deel van de stad. Colosseumweg

De twee ontwikkelingen, plot Rosestraat en plot Colosseumweg, sluiten naadloos aan op het Varkenoordseviaduct en overbruggen de hoogteverschillen op vloeiende wijze, waardoor dit niet meer voelt als een losstaand viaduct, maar als een continuering van de Laan op Zuid richting Feyenoord City. Komende vanaf de Kop van Zuid worden er lange vergezichten gecreëerd en fungeert dit deelgebied als het ware als een toegangspoort en visuele kennismaking met Feyenoord City, een hoogstedelijk, nieuw centrumgebied. De buitenruimte ondersteunt dit met doorlopende bomenrijen en veel ruimte voor voetgangers en fietsers. Met een actief, divers programma van woningen en andere functies, wordt deze toegangspoort geactiveerd, waardoor er niet slechts een indrukwekkende skyline ontstaat, maar ook een comfortabel en aantrekkelijk gebied dat de omliggende wijken verbindt.

oo

n rke Va

2e t raa

est Ros

Roseplot eg nw

dio Sta

Colosseumplot

uid

pZ

o aan

n lei

L

p es

ed Vr

2e t raa

est Ros Beije

rland

76 |

ct du via e s rd

selaa n

Uitgangspunten locatie specifiek fysieke verbinding sociale verbinding activerende openbare ruimte zicht verbindingen diverse landschappen nieuwe bestemmingen diverse woningtypologieën inclusief ecologisch verbonden

1. Continueren van het karakter van de Laan op Zuid over het Varkenoordseviaduct, definiëren van de pleinruimte Vredesplein en met bebouwing begeleiden van de Roseknoop, Putselaan en Colosseumweg

2. Verbindingen maken van oude stadswijken naar Waterkant, getijdepark en Nieuwe Maas

3. Groene structuren versterken, ecologische verbindingen leggen vanuit omliggende wijken, bestaande bomenrijen doortrekken en groene plekken en hofjes maken met een prettige verblijfskwaliteit

4. Een levendige, inclusieve openbare ruimte door ontwerp en programmering van plinten, bebouwing en buitenruimtes zorgt voor ontmoetingsplekken, bestemmingen en sociaal veilige routes

5. Met zichtrelaties verbindingen tot stand brengen tussen oude en nieuwe wijken en belangrijke visuele ankerpunten benadrukken

6. De hoogteverschillen in het gebied (gecreëerd door het Varkenoordseviaduct over het spoor) overbruggen en ontwerpen als vloeiende overgangen; de ruimte onder de verhogingen op slimme wijze benutten

Masterplan Feyenoord City | 77

Programma / Bouwenvelop voorbeelduitwerking

indicatief programma Rosestraat Plot BVO Aantal Woningen

35.000 - 45.000 m2 (excl. parkeren) circa 400 circa 65 m2 gbo gemiddeld min. 40% betaalbaar in middensegment; sociaal deelgebied 1 is momenteel in Colosseumplot en Waterkant voorzien, maar is hier wel denkbaar

Niet-wonen Maatschappelijk/dienstverlening: max. 1.600 m2 Horeca: max. 1000 m2 Gemakswinkel, 2 vestigingen: max. 400 m2

Colosseumweg Plot BVO Aantal Woningen

55.000 - 65.000 m2 (excl. parkeren) max. 650 circa 60 m2 gbo gemiddeld min. 40% middensegment; 75 - 140 sociale woningen

Bouwenvelop

Niet-wonen

Maatschappelijk/dienstverlening: max. 2.750 m2 Horeca: max. 650 m2 Gemakswinkel, 2 vestigingen: max. 500 m2

Woningen Sport Hotel Kantoor Leisure Horeca Detailhandel Overig Parkeren

Indicatief Programma / Voorbeelduitwerking 1

78 |

Indicatief Programma / Voorbeelduitwerking 2

Masterplan Feyenoord City | 79

Beeldkwaliteit Begeleiding van de stadsboulevard De volume-opbouw van beide plots zorgt voor een duidelijk herkenbaar gebied dat reageert op het karakter en de bebouwing van zowel Parkstad en Hillesluis als Feyenoord City. Met hoogte-accenten aan het Varkenoordseviaduct wordt de stadsboulevard begeleid en geaccentueerd als belangrijke route en ‘poort’ naar Feyenoord City. Terwijl de hoogste toren van het Roseplot omhoog reikt naar de verhoogde Feyenoord City skyline, vormt de plot Colosseumweg een samenstel van volumes, waardoor uitzichten en doorzichten ontstaan. Activerende en verbindende podia Het concept van de bebouwing is een getrapte opbouw met hoogte-accenten op lagere podia. Het speelse ontwerp van de daken op de Colosseumplot biedt zowel een voor publiek toegankelijk ‘landschap’ verbonden met het Vredesplein en de kop van de Beijerlandselaan als een particulier gemeenschappelijk dak dat plaats biedt aan voorzieningen voor de bewoners. De verschillende gebruiksmogelijkheden van de podia vormen een fascinerende stedelijke omgeving met een uniek karakter waarin door de hoogte van de locatie opgeworpen obstakels worden overwonnen door duidelijke openbare verbindingen en routes tussen het Vredesplein en het Varkenoordseviaduct en de inbrenging van openbare functies.

Het ontwerp van het Roseplot past naadloos in de omgeving en sluit aan op zowel de bebouwing rond de Roseknoop als op de naastgelegen bebouwing van Waterkant. Loopstromen worden begeleid en de openbare ruimtes en overgangen naar de bebouwing worden zorgvuldig vormgegeven, passend bij de allure van de stadsboulevard, maar ook met een prettige menselijke maat en microklimaat. Commerciële voorzieningen en gemeenschapsfaciliteiten in de onderste bouwlagen verlevendigen het gebied.

80 |

Groene dakterrassen

Getrapte bouwblokken

Groene binnentuinen

Mountain Dwellings, Kopenhagen, Denemarken

251 1st Street, Brooklyn, New York City

Modular Housing, Dijon, Frankrijk

Publieke trapverbinding

Ensemble van gebouwen

Nasjonalmuseet, Oslo, Noorwegen

S-west, Eindhoven

Geactiveerde plint

Ensemble van gebouwen

Bouwblok met trapverbinding

Alexander, Sydney, Australië

Landtong Kop van Zuid, Rotterdam

Poortmeesters, Delft

Impressie Vredesplein

Masterplan Feyenoord City | 81

Kwaliteit van de buitenruimte • • • • • •

• •

• • •

•

82 |

De Stadskant is de zijde van Feyenoord City die gericht is op het centrum De Stadskant sluit aan op de oude wijk Hillesluis en de relatief nieuwe wijk Parkstad, langs de stadsas via de Laan op Zuid De Roseknoop en de Spoorzijde zijn de drukkere randen, de zijde aan het Vredesplein is een park/ pleinachtige voetgangersruimte Bij de stadsblokken en torens is een sterk contrast tussen de binnenwereld van daken en hoven enerzijds, en de publieke wereld van de stadse zijde, waar veel infrastructuur ligt. Langs het Varkenoordse viaduct ligt de zogenaamde Stedelijke Lijn die het Varkenoordseviaduct laat aansluiten op de aangrenzende bebouwing met een hoogwaardig voetgangersgebied. De stadsblokken en torens van de Stadskant krijgen een levendige plint, ook aan de zijde van viaduct en spoor. Tussen de blokken en torens, maar ook onder het viaduct zijn voetgangersverbindingen via trappen en opgangen, met daaraan ook adressen van woningen en voorzieningen Waar mogelijk worden op het opgetilde maaiveld groenvoorzieningen en bomen voorzien Daktuinen en hoven zijn gericht op de bewoners Een aantal plekken in de openbare ruimte, tussen de torens, aan het Vredesplein en op de overkluizing aan het spoor krijgen publieke voorzieningen, zoals terrassen, sport- en spelvoorzieningen Wijkactiviteiten op het plein voor de moskee

Een terras en zitplekken in de daktuinen

Semi-publieke daktuin verbonden met het groene plein

Opfikon Glattbrugg, Zurich, Zwitserland

St Andrews, Bromley-by-Bow, London, VK

IMG with ramp

Speelaanleidingen op de daken

Integratie van bestaande parken

Trappartij in openbare ruimte

Parc ‘n’ Play, Kopenhagen, Denemarken

Vredesplein, Rotterdam

Berkley, VS

Levendige plint aan plein / verblijfsplek

Wijkactiviteiten op het plein voor de moskee

Deliplein, Rotterdam

Noordplein, Rotterdam

Impressie opgang vanaf Vredesplein naar Waterkant

Masterplan Feyenoord City | 83

4.2.2 WATERKANT

Deelgebied 1.2 Waterkant wordt een hoogstedelijk gebied met een divers programma van woningen, maatschappelijke en commerciële voorzieningen. Mede door de ligging aan de Maas en het toekomstige getijdenpark Feyenoord kan Waterkant een bestemming in de stad voor iedereen worden. De ligging aan het water en het getijdenpark geeft de kans om een bijzondere nieuwe wijk en stedelijke plek te maken, die fysiek én sociaal verbonden is met de omliggende wijken Feijenoord en de Veranda en, aan de andere zijde van het spoor, met Parkstad-Afrikaanderwijk en Hillesluis. Een wijk die bewoners en omwonenden, letterlijk en figuurlijk, uitnodigt om in beweging te komen en te ontspannen door een veelheid aan mogelijkheden tot ontmoeten, bewegen en sporten in de openbare ruimte en met werkgelegenheid die aansluit op de behoeftes en mogelijkheden van bewoners en omwonenden van de omliggende wijken.

park

jden

Geti

g

in

nd

la

an

84 |

P

a ug

Met Waterkant ontstaat in Feyenoord City een nieuw stedelijk centrum dat fysiek en sociaal is verbonden met de omgeving. De identiteit van Rotterdam-Zuid wordt meegenomen en er zal samen worden gewerkt aan het toekomstige programma en de publieke ruimten. Een nieuwe wijk ontwikkelen betekent vormgeven aan een nieuwe identiteit in een bestaande stad; gewenst zijn nieuwe vormen die verrassend vertrouwd aanvoelen en in het verlengde liggen van de bestaande aaneenschakeling van verschillende typen wijken die Rotterdam-Zuid is. De toekomst van Rotterdam wordt bepaald door de keuzes van nu. Waterkant wordt voorbereid op klimaatverandering. Bewoners, flora en fauna verdienen een bestendige toekomst.

N

itk Sm t ie

Br

Waterkant krijgt grootse vergezichten over een actief plezierwater. Naast de drukbevaren Nieuwe Maas ontstaat een beschut getijdengebied vanaf het Eiland van Brienenoord tot Mallegatpark. Hier ontmoet Feyenoord City de Nieuwe Maas en ontstaat de plek voor recreëren en ontspannen in het contrast van stad en natuur, waar je ziet en gezien wordt. Het Mallegatpark loopt van de Mallegatplot en tunneltje bij Station Zuid tot aan de bebouwing van Waterkant. Er is volop ruimte in het park voor urban sports, spel en ontmoeting. Langs de oever is er de aansluiting met het Getijdenpark en het Maasparcours. Waterkant wordt een centrale plek voor allerlei urban sportactiviteiten, zoals parkour, skate, straatvoetbal, 3x3 basketbal, (kleine) concerten en een kinderprogramma. De openbare ruimte in Waterkant wordt ingericht op de fietser en voetganger, terwijl bewoners gebruik kunnen blijven maken van hun auto. Dat draagt ook bij aan het ontstaan van een echte Waterkant community: een vriendelijke en sociale plek, waar je je buren ontmoet en groet; waar kinderen én jongeren op straat kunnen spelen.

e ad

as e Ma ieuw

Waterkant Mallegatpark

Oranjeboomstraat

no

rke Va

o

uct iad v e rds

Uitgangspunten locatie specifiek

Een nieuwe bestemming

35/330 dagen activiteiten

fysieke verbinding

Evenementen creatie

sociale verbinding

Fysiek verbonden

Hele jaar Sociaal verbonden

FEYENO OR D VERBI ND CIT T

Activerende Multifunctioneel gebied / Feyenoord City buitenruimte programmamix

gezondMasterplan leven

FEYENO OR D VERBI ND CIT T

DIG EN ST BE

Smart Katalysator van OV in Rotterdam Zuid / Mobility Nieuw OV hub Flexibiliteit

Inclusief

DIG EN ST BE

FEYENO OR D VERBI ND CIT T

BESTEMMING Een nieuwe woonplek (mix aan typologieën)

Gezond Leven

Meer kwalitatieve buitenruimte

Activerende buitenruimte

Variatie in landschap

klimaatadaptief TOE KO M ST

IEK D UN EBIE NG O

IEK D UN EBIE NG O

TOE KO M ST

DIG EN ST BE

TOE KO M ST

FEYENO OR D VERBI ND CIT T

Hele jaar geactiveerd

landschap

W O

DIG EN ST BE

inclusief Y

Variatie in landschap

Een nieuwe woonplek (mix aan typologieën)

Energievoorziening Multifunctioneel gebied / programmamix Smart Mobility

TOE KO M ST

Multifunctioneel gebied / programmamix

Inclusief Flexibiliteit

Gezond Leven Een nieuwe woonplek (mix aan typologieën)

Multifunctioneel gebied / programmamix Inclusief Flexibiliteit

Drie iconen / attracties

Evenementen creatie

Meer kwalitatieve buitenruimte Variatie in

ecologisch verbonden

Ecologisch verbonden

Een nieuwe woonplekKlimaatadaptief (mix aan typologieën)

Mobility

Een nieuwe bestemming

35/330 dagen activiteiten Activerende buitenruimte

KELIJKE REK NT UIMTE AA ITENR BU

Variatie in landschap

Energievoorziening

Feyenoord City Masterplan

Een nieuwe bestemming

IEK D UN EBIE NG O

Klimaatadaptief

Sociaal verbonden

Drie iconen / attracties

diverse woningtypologieën

W O

3. Met het getijdenpark een aaneengesloten Energievoorziening Klimaatadaptief rivieroeverpark realiseren van Mallegatpark tot Eiland van Brienenoord, groene verbindingen Smart Mobility leggen met omliggende wijken en de zeer groene Inclusief Flexibiliteit Gezond Leven wijk Waterkant als verbinder inzetten tussen deEnergievoorziening getijdenatuur en de stad(snatuur). Smart

verbonden

W O

BESTEMMING

Y

Feyenoord City Fysiek Masterplan

nieuwe bestemmingen

KELIJKE REK NT UIMTE AA ITENR BU

W O

Katalysator van OV in Rotterdam Zuid / Nieuw OV hub

Activerende buitenruimte

Katalysator van OV in Rotterdam Zuid / Nieuw OV hub

KELIJKE REK NT UIMTE AA ITENR BU

Ecologisch verbonden

Klimaatadaptief

2. Missing-links invullen van de lange lijnen parallel aan de rivier en dwarsverbindingen realiseren tussen oude wijken en de rivier, vooral voor voetgangers en fietsers.

Feyenoord City Masterplan

KELIJKE REK NT UIMTE AA ITENR BU

Katalysator van OV in Rotterdam Zuid / Nieuw OV hub

Sociaal verbonden

Meer kwalitatieve buitenruimte

Hele jaar geactiveerd

BESTEMMING

Y

Ecologisch verbonden

Hele jaar geactiveerd

diverse landschappen

buitenruimte

Sociaal verbonden

Y

Ecologisch verbonden

Evenementen creatie

zicht verbindingen

Een nieuwe bestemming Fysiek BESTEMMING verbonden

1. Begeleiden van de stadsboulevard en nieuwe brug als grotere stadsstructuren; met het getijdenpark de ontbrekende schakel in het Maasparcours maken en de Oranjeboomstraat en het Cor Kieboomplein verbinden met een continue lijn.

activerende openbare ruimte

geactiveerd Drie iconen / Drie iconen / 35/330 dagen attracties activiteiten 35/330 dagen Een nieuwe attracties activiteiten bestemming Fysiek Evenementen verbonden Meer kwalitatievecreatie

IEK D UN EBIE NG O

Drie iconen / attracties

Gezond Leven

35/330 dagen activiteiten

Evenementen creatie

Fysiek verbonden

Hele jaar geactiveerd Sociaal verbonden

Meer kwalitatieve buitenruimte

BESTEMMING

Variatie in landschap

IEK D UN EBIE NG O

DIG EN ST BE

5. Vanaf het hooggelegen plein op het spoor zijn er Activerende buitenruimte zichtrelaties het stadscentrum Feyenoord Citymet de rivier, de Kuip, Masterplan en de omliggende wijken; vanuit het Mallegatpark is er vrij zicht op de rivier. W O

4. Door programma te concentreren op bepaalde plekken in bebouwing en Katalysator van OV buitenruimtes worden er bestemmingen met in Rotterdam Zuid / Nieuw OV hub verschillende karakters gerealiseerd voor de buurt en omgeving, wat samen met uitgebreide aandacht voor microklimaat Klimaatadaptief (bezonning, hitte, wind) zorgt voor een zeer comfortabele, veilige en gezonde omgeving.

KELIJKE REK NT UIMTE AA ITENR BU

FEYENO OR D VERBI ND CIT T

Y

TOE KO M ST

Een nieuwe woonplek (mix aan typologieën)

FEYENO OR D VERBI ND CIT T

Katalysator van OV in Rotterdam Zuid / Nieuw OV hub

DIG EN ST BE

Sociaal verbonden

Feyenoord City Masterplan

TOE KO M ST

Hele jaar geactiveerd

Y

Klimaatadaptief 6. Een autoluwe woonomgeving, waar langzaam verkeer en ruimte voor ontmoeting, groen en spelen het primaat hebben. Maar ook een buurt waar de auto wel degelijk Energievoorziening een plek heeft/krijgt, doordat het parkeren grotendeels onder het maaiveld, uit het zicht vanuit de openbare Smart ruimte, worden opgelost. Mobility Flexibiliteit

Activerende buitenruimte

W O

Ecologisch verbonden

KELIJKE REK NT UIMTE AA ITENR BU

Evenementen creatie

Fysiek verbonden

Ecologisch verbonden

Meer kwalitatieve buitenruimte

BESTEMMING

35/330 dagen activiteiten

Variatie in landschap

IEK D UN EBIE NG O

Drie iconen / attracties

Een nieuwe bestemming

Een nieuwe woonplek (mix aan typologieën)

Multifunctioneel gebied / programmamix Inclusief Gezond Leven

Energievoorziening Multifunctioneel gebied / programmamix Smart Mobility

Inclusief Flexibiliteit

Gezond Leven

Masterplan Feyenoord City | 85

Programma / Bouwenvelop voorbeelduitwerking

indicatief programma Waterkant (excl. Mallegatplot) BVO Aantal Woningen

Niet-wonen

ca. 450.000 m2 totaal (incl. parkeren) ca. 400.000 m2 totaal (excl. parkeren) 3.125 - 3.750 (ca. 310.000 - 340.000 m2 BVO) circa 60 m2 gbo gemiddeld min. 50% betaalbaar = sociaal+middensegment minimaal 16 % sociaal minimaal 40 % midden circa 40% vrije sector (30% hoger, 10% top) totaal ca. 50.000 - 90.000 m2

Maatschappelijk/dienstverlening: 20.000 - 40.000 m2 Commercieel: ca. 30.000 - 50.000 m2 Horeca: ca. 2.500 - 7.500 m2 Gemakswinkels, min. 8 vestigingen: max. 2.000 m2 (full service supermarkt uitgesloten) Hotel: 200 kamers, max. 10.000 m2 Bedrijfsruimte/makerspace: ca. 7.500 - 20.000 m2 Kantoor: ca. 5.000 - 15.000 m2 Sport / leisure: ca: 2.500 - 15.000 m2

Bouwenvelop

Parkeren: ca. 40.000 - 60.000 m2

Mallegatplot BVO Aantal Woningen

Niet-wonen

ca. 15.000 – 20.000 m2 (excl. parkeren) max. 193 circa 60 m2 gbo gemiddeld 40% betaalbaar = sociaal + middensegment; middensegment, geen sociaal

Maatschappelijk/dienstverlening: max. 570 m2 Commercieel: ca. 600 m2 Horeca: max. 630 m2

Woningen Sport Hotel Kantoor Leisure Horeca Detailhandel Overig Parkeren

Indicatief Programma / Voorbeelduitwerking

86 |

Masterplan Feyenoord City | 87

Beeldkwaliteit Buurt met een eigen identiteit Een nieuwe buurt ontwikkelen betekent vormgeven aan een nieuwe identiteit in een bestaande stad. Rotterdam Zuid bestaat uit een aaneenschakeling van verschillende buurten die naast elkaar gebouwd zijn in verschillende tijdsperiodes. Waterkant wordt een nieuwe buurt in dit geheel. De bestaande bebouwing van Rotterdam Zuid kan als inspiratiebron dienen voor de architectuur van Waterkant, maar tegelijkertijd wordt er ook een nieuw, eigentijds gebied neergezet, met een hogere dichtheid en stevige duurzaamheidsambities die duidelijk af te lezen en te voelen zijn wanneer je door het groene, aangename gebied beweegt. De diversiteit van Rotterdam samen op één plek De architectuur en typologieën van Waterkant worden net zo divers als de beoogde leefstijlen. Het gebied heeft een inclusieve, uitnodigende uitstraling en een mix van grote, middelgrote en kleine gebouwen. Er komen stadsblokken, hoven, straten, midden- en hoogbouw met torens, galerijwoningen en kleinere appartementengebouwen; alles wat Rotterdam biedt, samengebracht op één plek. In Waterkant is er voor ieder wat wils en wordt de diversiteit gevierd.

88 |

Groen hoogstedelijk gebied

Diverse gebouwtypologien

Gesloten blokken langs groene wiggen

Clichy-Batignolles, Parijs, Frankrijk

Aarhus Docklands, Aarhus, Denemarken

Barcode, Oslo, Noorwegen

Hoogstedelijk aan het water

Gevarieerd gesloten blok

Little C, Coolhaven, Rotterdam

Houthavens, Amsterdam

Houtbouw, ook in middenhoogbouw

Midden-hoogbouw en hoogbouw

Groen terassenlandschap

Haut, Amsterdam

Nordhavn, Kopenhagen, Denemarken

79&Park, Stockholm, Zweden

Impressie hoofdstraat Waterkant

Masterplan Feyenoord City | 89

Kwaliteit van de buitenruimte • • • • • • • •

90 |

Vrijwel alle open ruimte binnen de Waterkant is openbare ruimte Deze openbare ruimte heeft een aantal sterk verschillende identiteiten, afhankelijk van ligging, functie en ondergrond Er is het getijdenpark met daaraan open water en een havenbad Daarlangs loopt een 20-30 meter brede boulevard tussen Mallegatpark en Veranda Er zijn een serie (dwars)straten en pleinen op het opgetilde maaiveld, vaak onder een helling en met trappen Verder een centrale shared space die als een ruggengraat vanaf Oranjeboomstraat tot aan het Cor Kieboomplein Ook onder en rond de oeverbinding is het de bedoeling een hoogwaardige openbare ruimte aan het water te creëren. Tenslotte is er naast het opgetilde maaiveld een ‘derde’ laag van daktuinen op de lagere blokken (tot circa 50 m).

Een havenbad aan de waterkant

Urban street culture

Havenbad, Aarhus, Denemarken

Westblaak, Rotterdam

Groene buitenruimte

Stedelijke daktuinen

Groene daken

South Boulevard, Kopenhage, Denemarkenn

Ostergro, Kopenhagen, Denemarken

Dakendagen, Rotterdam

Tijdelijke programmering

Activiteiten onder brug en viaduct

Reffen, Kopenhagen, Denemarken

Underground at Ink Block, Boston, VS

Impressie Mallegatpark vanuit Oranjeboomstraat

Masterplan Feyenoord City | 91

4.3 DE VERANDA

Deelgebied 2 De Veranda is een vrij recent ontwikkeld stuk stad op het voormalig Piet Smit-terrein, tussen de Stadionweg en de Nieuwe Maas. Het bestaat uit twee langgerekte stroken gebouwd programma met daartussen centraal gelegen het Cor Kieboomplein, dat ook de hoofdontsluiting van de wijk vormt. De Puck van Heelstraat is naast de entree naar de wijk een belangrijk deel van de verbinding tussen de Kuip en de Nieuwe Maas en onderdeel van het Rondje Stadionpark. Een nieuwe belangrijke wijkentree wordt gevormd door de te realiseren route van Hillesluis via het nieuwe station naar het getijdepark. De nieuwe stadsbrug landt in het gebied tussen de Veranda en Waterkant, waarna deze aansluit op de Stadionweg.

d

tij Ge

Pu ck

st ra

e ad

P

itk Sm t ie

Ro n

dj

eS ta di

Co r

Ki eb

oo

m

ple in

on

eg nw o i

De Veranda ad St

g

in

nd

la

an

92 |

He

at

a ug

Een gezonde en bloeiende ontwikkeling voor actief gebruik in het publieke domein is het doel bij de Veranda: buurtvoorzieningen, (beperkt) commercieel programma, horeca en een basisschool, allen met actieve plinten, worden rond een centraal buurtplein gepositioneerd en genereren zo activiteit, betrokkenheid en identiteit. Er wordt hierbij voortgebouwd op de huidige kwaliteiten, bijvoorbeeld door de unieke kwaliteit en het speelse imago van de volumes en bouwkundige expressie van de bestaande Veranda zich te laten weerspiegelen in de nieuwe ontwikkeling.

va n

el

Br

De noordelijke strook aan de Nieuwe Maas bestaat uit zes woonblokken en een parkeergarage, alle met een commerciële plint aan de Cor Kieboompleinzijde. De zuidelijke strook kent louter commerciële functies en is verdeeld in vijven. In het midden zit een Pathé bioscoop met in de gebouwen daaromheen vooral en steeds meer horeca en leisurefuncties. De succesvolle doorontwikkeling van het gebied met meer leisurefuncties legt steeds meer de conflicterende milieus/belangen van wonen en leisure bloot. Met de ontwikkeling van Feyenoord City wordt daarom voorgesteld de leisurefuncties voor een groot deel te verplaatsen naar de Stadiondriehoek en het vrijgekomen gebied te verdichten met een divers woningaanbod en buurtfuncties. Met een groene inrichting van de buitenruimte, herinrichting van de Piet Smitkade, de aanleg van het getijdenpark en woningen met een voordeur aan de straat zal er een kwalitatief hoogwaardig en prettig woonmilieu ontstaan. Door de nieuwbouw vorm te geven met woonblokken sluit deze goed aan op de huidige bebouwing van de Veranda, wat een sterke verwantschap en buurtidentiteit ten goede komt.

Daarnaast is een aantal ambities ten aanzien van ruimtelijke kwaliteit in deze typologie goed vorm te geven: een verbindend stadsweefsel realiseren, rekening houden met bestaande kwaliteiten (zoals uitzicht), een passende begeleiding van de stedelijke invalswegen en rustige, groene binnentuinen.

k

ar

p en

pa

rk

Uitgangspunten locatie specifiek fysieke verbinding visuele verbinding sociale verbinding ecologische verbinding diverse woningtypologieën inclusief activerende openbare ruimte

1. De stadsboulevard en aanlanding van de nieuwe brug begeleiden met stedelijke wandbebouwing en een stedelijke wand realiseren aan het Cor Kieboomplein

2. Verbindingen tussen de stadiondriehoek en de rivier versterken met het afmaken van het Rondje Stadionpark en de route van de rivier naar het nieuwe station en Hillesluis

3. Groen buurtplein en binnentuinen realiseren voor een prettig woonmilieu en ruimte bieden aan een royaal groen Rondje Stadionpark en aan een groene en aantrekkelijke route van het getijdenpark naar het nieuwe station en Hillesluis

4. Een ontmoetingsplein realiseren als actieve buurthub en het creëren van (plint)programma ter verlevendiging van belangrijke plekken en lijnen in en langs het gebied

5. Zichtrelaties door het gebied faciliteren van de Kuip en het nieuwe station richting de Nieuwe Maas; en daarnaast rekening houden met het uitzicht op de Kuip vanuit de bestaande (hoger gelegen) woningen

6. Rekening houden met de bezonning van bestaande woningen in de Veranda bij het bepalen van de nieuwe gebouwvolumes

Masterplan Feyenoord City | 93

Programma / Bouwenvelop voorbeelduitwerking

indicatief programma De Veranda BVO Aantal Woningen

ca. 110.000 – 150.000 m2 bvo totaal (incl. parkeren) ca. 95.000 – 135.000 m2 bvo totaal (excl. parkeren) 750 – 1.250 (ca. 80.000 – 120.000 m2) circa 75 m2 gbo gemiddeld 25% sociaal 40% middensegment 35% vrije sector

Niet-wonen totaal ca. 10.000 - 31.000 m2

Maatschappelijk/dienstverlening: ca. 2.500 - 7.500 m2 (waaronder basisschool) Commercieel: ca. 7.500 - 27.500 m2 waarvan: Horeca: ca. 1.500 - 4.000 m2 Gemakswinkels, min. 3 vestigingen: max. 1.000 m2 Bedrijfsruimte/makerspace: ca. 2.500 - 10.000 m2 Kantoor: ca. 2.500 m2 – 5.000 m2 Sport / leisure: ca. 1.500 – 17.500 m2

Bouwenvelop

ca. 12.500 – 17.500 m2 parkeren

Woningen Sport Hotel Kantoor Leisure Horeca Detailhandel Overig Parkeren

Indicatief Programma / Voorbeelduitwerking 1

94 |

Indicatief Programma / Voorbeelduitwerking 2

Masterplan Feyenoord City | 95

Beeldkwaliteit In lijn met de bestaande woonblokken De nieuwbouw op de Veranda wordt aan één kant begrensd door de Stadionweg en aan de andere kant door de bestaande Veranda woongebouwen. De nieuwe ontwikkeling volgt de lijn van de stedelijke woonblokken van de huidige Veranda. Het nieuwe deel van de Veranda bestaat daarom uit gesloten bouwblokken met omsloten, groene binnenterreinen en hier en daar een hoogte-accent. Speelsheid Als reactie op de unieke kwaliteit en het speelse imago van de bestaande Veranda weerspiegelt de nieuwe ontwikkeling deze kenmerken in de toepassing van volumes en bouwkundige expressie. Kleuren, verschillende materialen en variatie in gevels verbinden en verlengen het karakter en de identiteit van de bestaande buurt. Daarnaast worden er duurzame ontwerpmaatregelen, zoals groene daken en binnentuinen, toegepast en staat woonkwaliteit hoog op de agenda, met prettige buitenruimtes en gemeenschappelijke plekken. Zo ontstaat een karakteristieke, unieke en toekomstbestendige woonwijk aan de Maas, met sterke connecties met de rest van de stad.

96 |

Gesloten bouwblokken

Vides en gemeenschappelijke ruimtes

Doorlatende binnenwereld

Perforaties naar binnenplaats

Zeeburgereiland, Amsterdam

Bosrijk, Eindhoven

Waalfront, Nijmegen

Celosia, Madrid, Spanje

Baksteenarchitectuur

Baksteenarchitectuur

Balkons

Zuiderspoor Parkstad, Rotterdam

House 72, Lubeck, Duitsland

Ladbroke Grove, Kensington, Londen, UK

Voorzieningen in een hoekplint

Gevarieerde bouwhoogte

Anne&Max, Apeldoorn

De Landtong, Rotterdam

Impressie Cor Kieboomplein, kijkend vanaf de Puck van Heelstraat

Masterplan Feyenoord City | 97

Kwaliteit van de buitenruimte •

• •

• • • • •

98 |

De Veranda is momenteel een gebied met wtwee gezichten aan het Cor Kieboomplein, maar het wordt straks één woongebied met levendige plinten en inpandig parkeren. Er is straks meer ruimte voor langzaamverkeer en het Cor Kieboomplein wordt een ontmoetingsplein met bijvoorbeeld speelvoorziening en bomen. Dit plein is een natuurlijke beeindiging van de langzaamverkeerroute die als een ruggengraat helemaal via Waterkant doorgaat in de Oranjeboomstraat. Ook de randen van de Veranda zijn doorgaande verbindingen: Langs het water als Maasparkours tussen Brienenoordeiland en Persoonshaven Langs de Stadionweg vanaf de aansluiting A16 tot aan De Hef en Noordereiland De Veranda heeft een aantal straten haaks op de rivier en dit zijn relatief rustige straten met een buurtkarakter De binnenhoven zijn groen op een parkeerdek en semiprivaat

Speelplekken

Brede langzaamverkeersverbindingen

Tikkurila Waterfront, Åvik, Finland

Passeig Sant Joan, Barcelona, Spanje

Groene Wijkstraat

Semi-private binnentuinen

Groene verbinding

St Andrews, Bromley-by-Bow, Londen, VK

Docks de Saint Ouen ZAC, Frankrijk

St Andrews, Bromley-by-Bow, Londen, VK

Groene binnentuinen

Attractief wijkplein met divers programma

Ontmoetingsplein in woongebied

Semi-private courtyard, Londen, VK

Deliplein, Rotterdam

South park, Los Angeles, VS

Impressie Puck van Heelstraat, gezien vanaf de dijk

Masterplan Feyenoord City | 99

4.4.1 STADIONDRIEHOEK

Deelgebied 3.1 De Stadiondriehoek vormt het oostelijke deel van de nieuwe Stationsknoop. De samenhang met deelgebied 3.2 is sterk. Het wordt een centrumgebied met een duidelijk eigen karakter. Het vormt de entree naar de stad vanuit zuidoostelijke richting, een aantrekkelijk welkom in het hoogstedelijke Rotterdam. De bestaande stadsboulevards, Stadionweg en Coen Moulijnweg, worden begeleid met bijzondere bebouwingsranden. Dit is geen primair woongebied met traditionele bouwblokken, maar de bebouwing valt op ten opzichte van de omgeving en straalt uit: dit is een centrumgebied.

De grote schaal van deze trekkers/iconen vraagt om zorgvuldige maatregelen voor een prettige menselijke maat, verblijfskwaliteit en sociale veiligheid in (de interne wereld van) de Stadiondriehoek. Er worden ook woningen en kleinschaliger programma toegevoegd, waardoor er 24/7 levendigheid is in het gebied. Er komt een heldere openbare ruimte structuur, waar je je makkelijk kan oriënteren en die goed begeleid wordt door de bebouwing. Daarnaast wordt er rekening gehouden met de invloed van klimatologische aspecten (zoals wind, zon, geluid, hitte en luchtkwaliteit) en zijn er goede plinten en overgangszones en geen onveilige, ongedefinieerde ruimtes. Om dit alles te kunnen realiseren, is gebouwd parkeren en zo veel mogelijk dubbelgebruik van parkeerplekken noodzakelijk. Daarnaast moet de inrichting van het gebied grote groepen mensen en bijzondere evenementen kunnen faciliteren, terwijl het tegelijkertijd ook aantrekkelijk is om er op informele wijze te sporten, spelen, ontmoeten en verblijven.

100 |

Topsportcentrum

Rondje Stadionpark

eg nw o i

Coen Moulijnweg

ad St

De Kuip

Stadiondriehoek

Olympiaweg

Station Stadionpark

Colosseumweg

Stadionviaduct

De aanwezigheid van een aantal grote trekkers en iconen vormt de basis van deze uitstraling. De Kuip is een grote trekker en een spectaculair icoon, wiens aanwezigheid zichtbaar en voelbaar is in het hele gebied. Er komen zorgvuldig gepositioneerde zichtlijnen richting de Kuip en haar lichtmasten en de ruimte rond de Kuip wordt aantrekkelijk ingericht zodat de verblijfskwaliteit verhoogd wordt en interactie met het gebouw mogelijk wordt. Aan de westzijde komt de Kuip te liggen aan de vernieuwde Olympiaweg, die wordt omgevormd tot een representatieve plein- en verblijfsruimte. Ook gelegen aan deze ruimte is een tweede trekker in het gebied: het nieuwe Station Stadionpark. Het station komt met een mooie, opvallende kap uit op het publieke stationsplein dat boven het spoor gelegen is en de verbinding vormt tussen Hillesluis en de Stadiondriehoek. Een derde trekker is het topsportcentrum Rotterdam. Het topsportcentrum wordt uitgebreid tot aantrekkelijke bebouwing en levendige tussenliggende openbare ruimtes. Het Rondje Stadionpark wordt afgemaakt als route tussen de Kuip en het Topsportcentrum. Naast deze drie trekkers is er ruimte voor meer nieuwe, diverse stedelijke/regionale bestemmingen in de Stadiondriehoek.