[24bb002360] Reclamant 20 Inspreekbijdrage

Inspreken ZoHo, Zienswijze 20 Provenierswijk (in nota Zienswijze op pagina 33) Beste raadsleden, Als eerste wil ik gelijk aanstippen dat de zienswijze 20 vanuit Provenierswijk – als gesteld in het vaststellingsdocument - niet betreft “twee bewoners” - maar dat de zienswijze óók namens de bewonersvereniging Provenierswijk is en dus namens de bewoners van Provenierswijk. En de bewoners van Provenierswijk zijn niet meegenomen in de participatie, zoals de gemeente zelf bevestigd heeft. Er wordt gewezen naar wat websites ed; de bewoners kunnen zichzelf op de hoogte brengen, is de boodschap… Dit is echter de omgekeerde wereld. De gemeente en projectontwikkelaars hebben de plicht om de bewoners er actief bij te betrekken, zeker als het milieu en gezondheid in het geding is. Dit is in het Europees Verdrag van Aarhus beschreven: ‘Het Verdrag van Aarhus schrijft tevens voor dat elke partij zich inspant om bij de voorbereiding van beleid betreffende het milieu mogelijkheden te scheppen voor inspraak van het publiek.’1 En ook alleen het informeren van de wijkraad en dan bij de wijkraad neerleggen de communicatie over het project, is ook geen participatie. De wijkraden zijn toch niet de verlengstok – cq de communicatieafdeling - van Stadsontwikkeling en/of projectontwikkelaars? De gezonde leefomgeving, het woongenot én de gezondheid van bewoners van Provenierswijk is in het geding.

Al het verkeer rijdt door de wijk en langs vele huizen. Vooral in Provenierswijk-oost en Provenierswijk-zuid (langs het spoor). Met veel lawaai, ongezonde lucht, trillen en scheuren van de 19e eeuwse huizen op zeer slappe veengrond van dien. In het bestemmingsplan Provenierswijk-Bentincklaan van 2015 – waar de heer Bokelweg ook toe hoort - is al aangegeven dat Schiekade te ver over de norm is qua luchtkwaliteit en ook de geluidsnormen werden overschreden. Bekend is dat Schiekade samen met de Weena en Statenweg onder de smerigste straten van Nederland vallen. Ook DCMR geeft aan - in tegenstelling wat de gemeente aangeeft - dat er weer een flinke toename is van slechte luchtkwaliteit, juist door woningbouw. De gemeente heeft onze zienswijze – over het niet onderzoeken van het verkeer door Proveniersstraat - gegrond verklaard. En heeft het verkeersonderzoek erop uitgebreid. Maar waar is dit verkeersonderzoek? Waar zijn de nieuwe, geactualiseerde milieuonderzoeken als ook luchtkwaliteit, geluid, etc.? Wij kunnen ze niet vinden. U wel? In de vaststellingsdocumenten wordt aangegeven dat sinds het ontwerpbestemmingsplan ZoHo – meer dan 8 maanden geleden – ondertussen allerlei andere besluiten zijn gevallen omtrent bouwplannen en herinrichting Hofplein. En dat onderzoeken hierop geactualiseerd zijn.

Maar nogmaals, waar zijn deze geactualiseerde milieuonderzoeken? Waar is het verkeersonderzoek die dat toont? Het verkeersonderzoek van Goudappel van ZoHo is bijv. nog steeds van maart 2023. Het kan niet afgedaan worden met wat conclusies en samenvattingen en kleine staatjes met wat ingewikkelde berekeningen. Er dienen nieuwe, goede en zorgvuldige rapporten opgesteld te worden waarin alles verwerkt wordt. Zodat u als gemeenteraad en wij als bewoners deze onderzoeken goed kunnen bestuderen en beoordelen. En hoe kan het zijn dat met al toevoeging van nieuwe plannen in RCD-XL, er niets verandert aan de resultaten van alle ‘geactualiseerde’ onderzoeken? Zie bijlage voor afbeelding. De ontwikkelingen betreffen wel ruim 7000 woningen en bijna 200.000m2 kantoor en minimaal 1500 hotelkamers extra 1

VERORDENING (EG) Nr. 1367/2006 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 6 september 2006 betreffende de toepassing van de bepalingen van het Verdrag van Aarhus betreffende toegang tot informatie, inspraak bij besluitvorming en toegang tot de rechter inzake milieuaangelegenheden op de communautaire instellingen en organen

erbij. Dit zorgt voor bijna 35.000 verkeersbewegingen per etmaal extra! En daarmee negatieve effecten op Provenierswijk. Hoe is het mogelijk dat gemeente aangeeft dat er veel meer woningen bij komen, maar het aantal verkeer en de milieueffecten hetzelfde blijven? Kunt u dit uitleggen? Het is hetzelfde als je zegt dat eerst de som was 2 + 3 = 5, en met de geactualiseerde onderzoeken is het 4 + 6 = 5 …. Dat is wat de conclusies zeggen. Elk kind kan zien dat dit niet klopt? U ziet toch ook wel dat er aan salamitactiek – knippen van milieueffecten - wordt gedaan en u een papieren werkelijkheid wordt voorgeschoteld? U wilt toch ook weten wat alle nieuwe ontwikkelingen – die nog allemaal toegevoegd moeten worden – werkelijk cumulatief aan milieueffecten veroorzaken? En wat dit werkelijk betekent voor omwonenden en vooral Provenierswijk die klem zit tussen alle belangrijke toevoerwegen én ook ommuurd wordt door alle (hoog)bouwontwikkelingen? Ook stelt het vaststellingsdocument en de nota dat er ‘geen meer verkeer te verwachten is’ voor Proveniersstraat, Proveniersplein en Stationssingel… Dit is weer een aanname! Waar zijn de cijfers? Waar is het verkeersonderzoek? De werkelijkheid is anders.

Zoals ook bevestigt in het verkeersonderzoek voor Rise door ook Goudappel: - Rise zorgt voor meer verkeer en verkeersopstoppingen (vooral op Schiekade en Heer Bokelweg) en het autoluw maken van Hofplein maakt dit ernstiger - Het (vracht)verkeer zal hierdoor mogelijk “alternatieve routes” gaan nemen voor het vermijden van files en Hofplein. Deze alternatieve routes zijn niet onderzocht. U begrijpt dat deze “alternatieve routes”, de route door Provenierswijk betreft – via Proveniersstraat. Met komst van 600 ZoHo-woningen maakt de toename aan verkeer – inclusief lawaai, luchtvervuiling en trillen – nog ernstiger voor Proveniersstraat. Met googlen zie je al dat nu veel verkeer vanuit Teilingerstraat of Heer Bokelweg door Proveniersstraat geleid worden. En als Hofplein autoluw wordt gemaakt, is Proveniersstraat – inderdaad – de alternatieve route. Zie bijlagen. In alle plannen in RCD-XL en meer wordt de “nabijheid van Rotterdam CS” als oplossing aangedragen voor parkeerproblemen ed. Maar Provenierswijk ligt aan Rotterdam CS en krijgt al deze oplossingen in en door de wijk. Met alle problemen van overlast en milieueffecten van dien. Die er nu ook al spelen. Onze wijk kan de opeenstapeling van plannen niet zomaar aan. En er is met Provenierswijk als al sinds 2008 afgesproken, na jaren van overleg en inspreken, dat er rekening gehouden dient te worden met Provenierswijk.

De kankeratlas.nl laat al zien dat de gezondheid van Noord – met Provenieswijk – ernstig in het geding is. Dit kan niet met ‘jurdisch’ – met een papieren werkelijkheid – afgedaan worden . Hier hoort zorgvuldig mee omgegaan worden, dus ook met deugdelijke onderzoeken. De impact op de gezondheid is zeer ernstig en kan onomkeerbaar zijn. Het Europees hof heeft dat vandaag in haar uitspraak ook uitgesproken. M.a.w. dit ontwerpbestemmingsplan ZoHo kan niet vastgesteld worden. Eerst horen alle milieuonderzoeken deugdelijk opgesteld te worden – inclusief de werkelijke impact op Provenierswijk - zodat u en de bewoners dit zorgvuldig kunnen onderzoeken. Zonder de juiste (cumulatieve) informatie en het kunnen lezen van de complete onderzoeken is er geen deugdelijke participatie en procedure. U kunt als commissieleden hierop toch geen positief advies geven?

Afbeelding 1 – Uit een beleidsrapport van Gemeente Rotterdam ‘Overzicht planontwikkeling RCD 2018’ waarin ZoHo onderdeel is en samenhangt met RCD(-XL). Dit heet de Poort van Noord.

Afbeelding 2 - Presentatie informatieavond Pompenburg 2018 waarin zichtbaar is dat ZoHo weldegelijk gelinkt is aan RCD-XL

Afbeelding 3 – Presentatie Pompenburg van 29 maart 2023 – Zichtbaar de Poort van Noord met daarin ZoHo en Katshoek-ontwikkeling aangegeven.

Afbeelding 4 – BOVEN : Proveniersstraat, Proveniersplein en Stationssingel staan tegenwoordig als GEEL (doorgaande weg) ingetekend in ruimtelijke Plannen. ZoHo staat in directe verbinding en verkeer door Proveniersstraat zal hierdoor toenemen. Met extra geluidoverlast en luchtvervuiling van dien.

BENEDEN: Bestemmingsplan Provenierswijk waartoe ook de Heer Bokelweg hoort. Volgens het bestemmingsplan is er al teveel verkeer en geluidsoverlast op Schiekade.

-

Afbeelding 5 – BOVEN EN ONDER: Google toont aan dat er veel verkeer vanuit ZoHo door Proveniersstraat rijdt. Meer woningen zorgt dus WEL een toename van verkeer in Provenierwijk. ONDER laat zien dat als HOFPLEIN autoluw wordt gemaakt, Proveniersstraat de alternatieve route wordt. Dit alles is NIET of ONZORGVULDIG onderzocht. Waar zijn de verkeersonderzoeken?

Afbeelding 6 – BOVEN EN ONDER – Ook vanaf Heer Bokelweg zal veel verkeer door Proveniersstraat rijden. Of als alternatieve route zodra Hofplein autoluw wordt. Dit is niet cumulatief onderzocht. Ook niet wat de ruim 7000 woningen in RCD-XL voor Provenierswijk gaat betekenen. De vaststelling van ZoHo gaat uit van een incorrecte aanname dat er geen toename is. Waar zijn de verkeersonderzoeken?

Afbeelding 7 - TEKENING van alle torens RCD-XL vanuit Proveniersplein gezien op 2 5jul2023 om 10.18u. Al deze torens zorgen samen met ZoHO veel verkeer door Provenierswijk en voor grote negatieve cumulatieve effecten die niet onderzocht zijn. (Foto is met groothoeklens gemaakt waardoor alles wat kleiner/verder weg lijkt dan werkelijk is).

Aan de gemeenteraad t.a.v. de directeur van Stadsontwikkeling, BWT/bestemmingsplannen Postbus 6575 3002 AN ROTTERDAM

Per e-mail: bwt-juridischezaken@rotterdam.nl Datum: 26 oktober 2023 Betreft: Aanvulling zienswijze ontwerpbestemmingsplan ‘Zomerhofkwartier (NL.IMRO.0599.BP2203Zohokwart-on01)

Geachte heer, mevrouw, Hiermede stuur ik u en namens onderstaande ondertekenaars waaronder bewonersvereniging Provenierswijk, de aanvulling van onze pro forma zienswijze t.a.v. het ontwerpbestemmingsplan ‘Zomerhofkwartier’ zoals aangekondigd in het bericht van het Gemeenteblad met datum 1 september 2023 (zie bijlage) en pas kenbaar gemaakt via Overheid.nl op 8 september 2023. Hoogachtend,

Miranda van den Broek

Medeondertekenaars: Bewonersvereniging Provenierswijk Secretaris M. Smouter

Magleen Smouter

1. Geen inspraakprocedure en salamitactiek bij communicatie Geen particitpatie - Net als voor het bestemmingsplan RCD, Schiekadeblok, Pompenburg en Groot Handelsgebouw, heeft er ook omtrent ontwerpbestemmingsplan Zomerhofkwartier (hierna ZoHo) géén participatie met omwonenden plaats gevonden. Salamitactiek tijdens schaarse infobijeenkomsten – Daarbij willen wij ook graag aanstippen dat het geen betrouwbare overheid betreft als de gemeente zelfs op de schaarse informatiebijeenkomsten niet communiceert over wat er komen gaat qua ontwikkelingen aan, tegen of bij Provenierswijk. Ondertussen zijn in ruim 2 jaar tijd alle (hoogbouw)plannen in RCD-XL – behalve ASR en Conradstraat – gepubliceerd. Onder RCD-XL valt ook ZoHo. Deze plannen hebben allemaal cumulatief effect hebben op de directe woon- en leefomgeving van Provenierswijk e.o. maar de gemeente heeft gekozen om de bewoners voor het domme te houden… Ook op de informatiebijeenkomst voor de bewoners op 14 april 2023 over de ontwikkelingen van het RCDgebied zijn alleen Treehouse en Schiekadeblok aan bod gekomen. De ontwikkelingen ZoHo is - net als voor Rise, Lumiere, ASR, het Groothandelsgebouw, The Modernist en Conradstraat – niet besproken én NIET in beeld gebracht.

Dit alles – de salamitactiek in communicatie en geen participatie - geeft het vermoeden dat de gemeente doelbewust de plannen door wil drukken zonder zorgvuldig de belangen van bewoners, het milieu en een gezonde leefomgeving te onderzoeken en te overwegen. Dit betreft geen behoorlijk bestuur en geen goede ruimtelijke ordening. 2. Het besluit tot geen MER-beoordelingsbesluit is ondeugdelijk – toepassing salamitactiek De gemeente vindt het milieueffectrapportage een instrument “om het milieubelang een volwaardige plaats te geven in de besluitvorming”. Door toepassing van salamitactiek – ZoHo los te knippen van Katshoek-ontwikkeling en de ontwikkelingen Pompenburg en rest van RCD-XL - en milieuonderzoeken niet cumulatief te onderzoeken en te beoordelen – bewijst de gemeente dat het milieubelang juist géén volwaardige plek geeft in de besluitvorming. Belofte géén salamitactiek – De gemeente heeft zelf met voortschrijdend inzicht in het bestemmingsplan Weenapoint (onderdeel van het plangebied RCD en waarvan fase 3 The Modernist-torens zijn) toegezegd niet aan salamitactiek te doen en plannen niet kleiner te splitsen: “Door deze samenhang zal ook het milieu als geheel bezien moeten worden, om te vermijden dat salamitactiek ontstaat door het opknippen van het bestemmingsplannen en effecten op het milieu.”.

Hoe komt de dat gemeente de laatste jaren dit inzicht negeert en ontwijkt? De gemeente hoort zich te houden aan hun eigen woord en afspraken. Dit negeren en verder – doelbewust – doorgaan met splitsen en niet cumulatief bekijken van het gehéél van plannen rondom dezelfde toevoerwegen en rondom Provenierswijk betreft geen goede ruimtelijke ordening en is niet conform het vertrouwensbeginsel en betreft geen behoorlijk bestuur.

1.

3. Milieueffecten ZoHo niet of onzorgvuldig onderzocht Ten eerste valt ons op dat wij nergens de werkelijke hoogtes van de torens in ZoHo kunnen vinden. De tekeningen zijn al uitgewerkt maar hoe hoog het wordt blijft gissen. De gemeente lijkt – met wat voor reden ook - hierin niet transparant te zijn. Zover we hebben begrepen van bewoners van ZoHo worden enkele torens rond 55 meter hoog. Is dat met of zonder de verhoogde onderbouw? Waarom wordt dit niet overzichtelijk in een tekening aangetoond?

1. Wij zien dat er wéér geen luchtkwaliteit-onderzoek gedaan is met als redenering dat het past binnen de Nationaal Samenwerking Luchtkwaliteit (NSL)-ruimte. Wij zeggen ‘weer’ omdat de gemeente dezelfde reden gebruikt voor de bestemmingsplannen RCD, Schiekadeblok, The Modernist, Pompenburg-gebied (4 torens) en de nieuwe ontwikkelingen in het Groothandelsgebouw. Voor al deze (hoog)bouwontwikkelingen – ook ZoHo – rijdt het (vracht)verkeer over de Schiekade. M.a.w. de grote toename aan verkeer is dus nooit cumulatief onderzocht qua de luchtkwaliteit (CO2 én fijnstof) voor Schiekade én Provenierswijk onderzocht. Zie verder ook volgend punt. 2. Het verkeersonderzoek van de verkeersbewegingen is incompleet cq niet juist in beeld gebracht. Het is niet onderzocht wat de toename aan (vracht)verkeer voor ZoHo betekent voor Proveniersstraat cq Provenierswijk. Provenierswijk is weer uit beeld gelaten; het minuscule wat voor ZoHo onderzocht is alleen Heer Van Bokelweg en stukje Schiekade richting A20.

Maar hoe gaat het verkeer rijden als al het verkeer (inclusief leveranciers) vanuit ZoHo naar het westen moet en richting A13? De snelste en kortste route is vanaf Teilingerstraat of Heer van Bokelweg via Schiekade direct de Proveniersstraat in om zo via Proveniersplein en de Stationssingel – met weinig stoplichten – direct naar de snelweg of richting ’s Gravendijkwal naar het westen en/of het zuiden te rijden. Zeker als ook Hofplein autoluw gemaakt wordt zal Proveniersstraat als snelle sluiproute gebruikt worden. En ook het verkeer is niet cumulatief onderzocht met het verkeer van ontwikkelingen Katshoek, Pompenburg, Schiekadeblok, RCD, Rise, Lumiere, ASR en alle andere ontwikkelingen op Coolsingel. NB: ZoHo, Katshoek en Pompenburg-ontwikkeling maken ook allemaal gebruik van de Heer van Bokelweg. Dit alles betreft weer salamitactiek. 3. Het gestelde in bovenstaande punten 2 en 3 - over verkeer en luchtkwaliteit - geldt ook voor milieuaspect verkeer én geluid. De toename aan verkeer door Provenierswijk – wat zeker een feit is – is niet onderzocht qua geluid én trillingen. Verder ook niet de gehele cumulatie met alle andere ontwikkelingen van RCD-XL. 4. Bezonningsonderzoek: Het bezonningsonderzoek heeft niet onderzocht wat ZoHo doet voor de woningen buíten het ZoHo-plangebied. Alsof de – 55 meter hoge torens – geen schaduwimpact zou hebben.

Echter, deze torens geven weldegelijk schaduw aan Provenierswijk. Met name (weer) voor de woningen in Provenierswijk-oost (tussen Proveniersplein en Schiekade). Juist de ochtendzon die Proveniersstraat e.o. aan de noordzijde krijgt, zal verdwijnen achter de ZoHo-torens. De ZoHotorens stijgen namelijk boven het Zadkine-gebouw – dat 47 meter is – uit. Zie bijgaande foto die zichtbaar maakt dat de zon in juli nu nog net boven het Zadkine-gebouw uitkomt. De ZoHo-torens maken de ommuring van Provenierswijk-oost – de cumulatie met de torens in Pompenburg-gebied (torens van 76, 125, 145 en 53m) die naast ZoHo komen en ook met de rest van de hoogebouwtorens in RCD-XL – compleet.

5. Huidige stand van zaken voor Provenierswijk? Van recente nieuwsberichten blijkt Rotterdam qua gezonde leefomgeving steevast onder aan de lijst te hangen. Zo blijkt uit Kankeratlas.nl dat Rotterdam-Noord – waaronder Provenierswijk – 37% boven verwachting aan longkanker gevallen heeft. Daarmee staat onze wijk in top 5 van Nederland. Zie afbeelding op de laatste pagina. Ook omtrent andere kankers blijkt onze woonomgeving hoog in de lijst te zijn qua gevallen boven verwachting. Dat Provenierswijk samen met Rotterdam-Noord ingeklemd zit tussen de hoofdvoerwegen voor het RCD-gebied - Schiekade, Statenweg en Weena – heeft dus een zichtbaar groot negatief impact op de gezondheid van de bewoners.

Gezondheidseffecten door blootstelling aan luchtverontreiniging dienen daarom ook een belangrijke rol te spelen in de afweging1. En voor luchtkwaliteit is dit meer dan simpelweg aangeven dan dat het “geen nieuwe ontwikkelingen mogelijk maakt”.

CONCLUSIE Voor een duurzame verstedelijking hoort een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke en infrastructurele besluiten worden nagestreefd. Na het lezen het ontwerpbestemmingsplan ZoHo en de bijbehorende onderzoeken is veel aan te merken qua zorgvuldigheid en betrouwbaarheid. De mogelijke ontwikkelingen binnen het bestemmingsplan ZoHo geven negatieve milieueffecten als ook in cumulatie met de andere beoogde (hoog)bouwplannen bij ZoHo en in RCD-XL aan Provenierswijk. Dit is echter niet onderzocht. Dit alles – inclusief de salamitactiek - kan niet ten grondslag liggen aan het besluit dat er geen merbeoordelingsbesluit nodig is. De gezonde woon- en leefomgeving van bewoners van Provenierswijk horen serieus in de onderzoeken te worden meegenomen. Al met al maakt duidelijk dat het ontwerpbestemmingsplan Zomerhofkwartier en niet op de juiste basis is genomen waardoor er geen sprake is van goede ruimtelijke ordening.

1

     

Handvatten bij goede ruimtelijke ordening in relatie tot luchtkwaliteit zijn: Blootstelling: hoeveel en welke mensen worden blootgesteld aan bepaalde concentraties luchtverontreinigende stoffen? Scheiden van bronnen en blootgestelden Hinder: voorkomen van voorzienbare hinder/gezondheidsschade door milieubelastende activiteiten Beschermen: 'de meest kwetsbare groep op de minst vervuilde plek'

Het bevoegd gezag heeft volgens de Algemene wet bestuursrecht (Awb) als taak om: Belangrijke belangen op een evenwichtige wijze af te wegen (art. 3.4) Een besluit deugdelijk te onderbouwen (art. 3.46)  ABRvS 201403998/1/R6, 12 november 2014 (Wilhelminastraat e.o, Vianen)  Essentie: Als een bestemmingsplan niet in betekenende mate bijdraagt aan de luchtverontreiniging, kan toch een luchtkwaliteitsbeoordeling nodig zijn voor een goede ruimtelijke ordening. Daarbij staat dan de vraag centraal, of de nieuwe bestemmingen aanvaardbaar zijn bij de bestaande luchtkwaliteit

Afbeelding 1 - De ZoHo-torens stijgen boven het zadkine-gebouw die 47 meter is en geven schaduw aan de omgeving als ook naar Provenierswijk-oost. Dit is niet onderzocht. De roze toren is overigens een toren van ontwerpbestemmingsplan Pompenburg dat ook aan de Heer van Bokelweg gepland is. Deze en alle torens van Pompenburg zijn niet cumulatief meegenomen in het bezonningsonderzoek.

Afbeelding 2 – De Welstandsparagraaf van ZoHo toont het langwerpige Zadkine-gebouw veel hoger dan de geplande ZoHo-torens. Dit is beneden de waarheid. Ook de hoogte van het vierkante Zadkine-gebouw op de hoek is veel hoger ingetekend; Deze is echter maar 56 meter. Dit plaatje geeft dus een incorrect beeld van de impact van de gebouwen.

Afbeeldingen 3 – Zon op 31 juli net boven het Zadkine-gebouw. Ook door de torens van ZoHo verdwijnt de zon voor Provenierswijk-oost.

Afbeeldingen 4 – Bovenste afbeelding laat zien dat de snelst en directe route naar A13, het westen of naar ’s Gravendijkwal (naar het zuiden) via Provenierstraat cq Provenierswijk is. Zeker als Hofplein autoluw gemaakt wordt. Deze verkeersbewegingen cq sluiproute zijn niet onderzocht qua verkeer, luchtkwaliteit en geluid (zie onderste afbeelding uit het verkeersondezoek van ZoHo)..