[24bb002171] Wethoudersbrief Zeegers over stand van zaken gebiedsaanpakken aardgasvrij

Stadsontwikkeling Klimaat, Bouwen, Wonen Drs. C.M. Zeegers MA Postadres: Postbus 70012 3000 KP Rotterdam Internet: www.rotterdam.nl Van: Jacco Kwakman Telefoon: 14 010 E-mail: bbo@rotterdam.nl Ons kenmerk: M2403-6443 - 24bo004036

Aan de commissie Mobiliteit, Haven, Economie en Klimaat

Onderwerp: Stand van zaken gebiedsaanpakken aardgasvrij Datum: 3 april 2024

Geachte commissieleden, Het coalitieakkoord ‘Één stad’ spreekt de ambitie uit, met het oog op energielasten en de reductie van CO2-uitstoot, huizen van het aardgas af te willen halen. Dit is een van de stappen om als Rotterdam in 2050 klimaatneutraal te kunnen zijn. Deze deadline is vastgelegd in Europese en nationale wetgeving. Met de gebiedsaanpakken aardgasvrij zet Rotterdam de eerste stappen in de grote en opgave een aardgasvrije stad te worden. Met deze brief informeer ik u in de eerste plaats over de voortgang van deze gebiedsaanpakken. De betaalbaarheid van stadsverwarming als alternatief voor aardgas staat op dit moment onder druk. Het speelveld is complex en er spelen vele variabelen. Onder andere de ontwikkeling van de energieprijzen en de recente hoge inflatie worden zowel in de uitvoering van de gebiedsaanpakken, als door de Rotterdammer gemerkt. In deze brief neem ik u daarom ook mee in welke acties ondernomen worden om de betaalbaarheid van de warmtetransitie en de warmtetarieven in Rotterdam te borgen. Tevens informeer ik u over de stand van zaken van het in opmaak zijnde Warmteprogramma. U zult in de aankomende halfjaarlijkse update van het Klimaat Actieplan Rotterdam (KAR) de reguliere voortgangsinformatie aantreffen, zoals u deze elk kwartaal in het KAR en de P&C-cyclus ontvangt.

Actualiteit en Uitvoering Rotterdamse Transitievisie Warmte In de door uw raad vastgestelde Rotterdamse Transitievisie Warmte (21bb004760; RTVW) zijn de huidige gebiedsaanpakken én de gebieden welke hiervoor op de termijnen 2025 en 2030 kansrijk zijn opgenomen. Uw raad heeft hierin ook vastgelegd dat nieuwe aanpakken pas worden gestart als het Rijk een aantal randvoorwaarden heeft ingevuld. Hierbij gaat het onder andere om voldoende bevoegdheden voor gemeenten en voldoende middelen voor de uitvoering en om een betaalbaar aanbod te kunnen doen. Het Rijk heeft de afgelopen periode flinke stappen gezet om de randvoorwaarden op orde te krijgen, dat licht ik hieronder toe. We zijn er echter nog niet.

Blad: Datum: Ons kenmerk:

2/9 3 april 2024 M2403-644

Stijgende warmtetarieven Rotterdammers maken zich zorgen over de stijging van de warmtetarieven. De woningcorporaties hebben hun zorgen over de betaalbaarheid publiekelijk uitgesproken, en ook ik maak mij zorgen. Daarom neem ik u met deze brief mee in de achtergrond van de stijgende tarieven, de situatie in Rotterdam en hoe ik mij inzet om warmtetarieven betaalbaar te houden. Rotterdamse afspraken Binnen de concessies, waarmee de restwarmte voorziening wordt vergund, heeft de gemeente met Eneco en Vattenfall afspraken gemaakt over de warmtetarieven. Hierdoor liggen de warmtetarieven gemiddeld 15%-20% onder de maximale tarieven van de Authoriteit Consument en Markt (ACM). Daardoor heeft Rotterdam een van de laagste warmtetarieven van Nederland. Ondanks de lagere tarieven zijn de tarieven in Rotterdam ook gestegen door de stijgende energieprijzen, materiaalkosten en loonkosten. Daarom is de gemeente met Vattenfall in overleg of de tarieven die zij nu in rekening brengen in lijn zijn met de afspraken in de concessie. In de gesprekken over de nieuwe concessie met Eneco is betaalbaarheid een centraal onderwerp. Spoedwet warmtetarieven De minister voor Klimaat en Energie heeft onlangs, onder andere naar aanleiding van de signalen uit Rotterdam en Amsterdam, een voorstel naar de Tweede Kamer gestuurd om de warmtetarieven aan te passen.

In de Wet collectieve warmte (Wcw) zijn enkele periodes van tariefregulering opgenomen welke nog niet van start zijn gegaan. Het voorstel is de eerste fase van deze tariefregulering eerder te beginnen. Hierdoor gaat het vastrecht dat de ACM vaststelt omlaag. Dit heeft als gevolg dat het variabel tarief (GJtarief) voor warmte goedkoper wordt dan het gastarief, doordat de verhoging van energiebelasting op gas niet meer wordt doorberekend in het variabele tarief van warmte. Voor Rotterdammers betekent dit een kleine verbetering. De Tweede Kamer besluit naar verwachting half april over dit voorstel. Businesscases onder druk Maatregelen om de warmtetarieven te verlagen vertalen zich direct door in de businesscases van de warmtebedrijven. Deze businesscases stonden al onder druk door de inflatie, stijgende energieprijzen en personeels- en materiaalkosten. Het Rijk, andere gemeenten, woningcorporaties en warmtebedrijven zien dit ook. Daarom zijn zij in gesprek over hoe de betaalbaarheid van de warmtetransitie naar de toekomst kan worden geborgd. Dit in aanvulling op de stappen die de afgelopen periode al zijn gezet om de financiële randvoorwaarden voor deze partijen te verbeteren. Financiële randvoorwaarden Er zijn de afgelopen periode stappen gezet als het gaat om het verbeteren van de financiële randvoorwaarden voor de warmtebedrijven.

Bijvoorbeeld door de komst van een nieuwe subsidieregeling voor de aanleg van warmte-infrastructuur: de Warmte Investeringssubsidie (WIS). Warmtebedrijven kunnen deze subsidie aanvragen. Ook is Rotterdam in gesprek gegaan met het Rijk over het versnipperd subsidie-instrumentarium. Dat subsidie-instrumentarium is lastig te combineren met een gebiedsgerichte aanpak voor de aanleg van een collectief warmtenet. Dit heeft ertoe geleid dat de gemeente de ISDE-subsidie voor bewoners kan aanvragen en zo verschillende subsidies (zoals bijvoorbeeld het programma Aardgasvrije wijken en het Groeifonds) makkelijker met elkaar kan verrekenen. Hierdoor hebben gebouweigenaren er geen last van dat de subsidies die ze krijgen uit verschillende potjes komen, met bijbehorende verschillende administratie. Ook wordt er een landelijke regeling uitgewerkt, die de verschillende subsidies voor een aansluiting op het warmtenet bundelt. Dit maakt het makkelijker voor eigenaren en de gemeente.

Blad: Datum: Ons kenmerk:

3/9 3 april 2024 M2403-644

Daarnaast zijn er middelen gekomen voor de uitvoeringskosten van het Klimaatakkoord. Voor de uitvoeringsfase van gebiedsaanpakken stelt het Rijk extra middelen beschikbaar. Dit wordt het plandeel genoemd. De gemeente Rotterdam heeft een aanvraag voor deze middelen ingediend. Het Rijk laat binnenkort weten of deze middelen worden toegekend. Samen met de gemeentelijke middelen die in Voorjaarsnota 2023 voor het afronden van de lopende gebiedsaanpakken ter beschikking zijn gesteld, ligt er met deze en andere rijksmiddelen een eerste basis om een betaalbaar aanbod aan gebouw eigenaren te kunnen doen voor de overstap op stadsverwarming voor de lopende gebiedsaanpakken. Juridische randvoorwaarden Ik moet constateren dat de invulling van andere randvoorwaarden trager verloopt dan verwacht. Hierbij gaat het om wetgeving die gemeenten meer bevoegdheden geven in de warmtetransitie: de Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Wgiw) en de Wet collectieve warmte (Wcw). De wetsvoorstellen zijn niet controversieel verklaard, maar door de val van het kabinet is het wetgevingsproces wél vertraagd. De Wgiw wordt nu behandeld door de Tweede Kamer en de Wcw ligt voor advies bij de Raad van State.

Consequenties voor de planning Omdat de invulling van een deel van de randvoorwaarden op zich laat wachten, is een deel van de planning van de in de RTVW opgenomen gebieden voor 2025 niet langer haalbaar. Dit komt ook doordat de planning was afgestemd op zowel de onderhoudsopgave van woningcorporaties als de rioolvervanging. Een aantal van deze opgaven kon niet langer wachten op de invulling van de randvoorwaarden. Daardoor is het niet langer mogelijk om hier voor 2025 een aardgasvrij aanpak te starten. Concreet gaat het hier over: Dokhaven, Hoogvliet (Middengebied, Oudeland, Stadshart en Zalmplaat), Kop van Overschie en Schiemond. Ik zal de gebouweigenaren en bewoners van deze gebieden laten weten dat de gemeente hier voorlopig geen aardgasvrij aanpak start. In het kader van het Warmteprogramma zal een nieuwe planning worden gemaakt. Hierover verderop in deze brief meer. Dit neemt niet weg dat ik onafhankelijk van de voortgang aan de kant van het Rijk naar manieren zoek om toch voortgang te kunnen boeken, natuurlijk binnen de door de Raad gestelde kaders omtrent haalbaarheid en betaalbaarheid. Dat is ook nodig want het KAR laat zien dat er werk aan de winkel is om op schema te blijven richting 2030 en op tijd aardgasvrij te zijn. Volgens de RTVW zouden er in Rotterdam in 2030 85.000 aardgasaansluitingen in aanpak moet zijn om het benodigde tempo erin te houden (zie figuur 1).

Blad: Datum: Ons kenmerk:

4/9 3 april 2024 M2403-644

Figuur 1 – aantal aardgasaansluitingen in Rotterdam

Uitvoering afspraken coalitieakkoord Om tempo te blijven maken, worden de lopende gebiedsaanpakken afgerond en ondersteunt de gemeente een aantal marktinitiatieven in de verkenningsgebieden uit de RTVW. Concreet is dat aan de orde in Oude Noorden en Agniesebuurt. Eneco heeft vanuit het consortium ‘Nieuwe Warmte Nu!’ 16 miljoen euro van het Groeifonds gekregen om in deze wijk een warmtenet te ontwikkelen. We onderzoeken samen met Eneco en de betrokken woningcorporaties of we met behulp van middelen uit het Groeifonds een gebiedsaanpak kunnen starten. Verderop in deze brief ga ik hier uitgebreider op in. In Ommoord heeft Eneco het initiatief genomen om samen met de woningcorporaties het warmtenet verder uit te breiden. Hiervoor heeft Eneco een Warmtenetten Investeringssubsidie (WIS) bij het Rijk aangevraagd en toegekend gekregen voor 2.400

Blad: Datum: Ons kenmerk:

5/9 3 april 2024 M2403-644

woningen in VvE’s. Eneco wil hierbij ook particuliere woningeigenaren in de VvE’s de mogelijkheid bieden aan te sluiten. In Schiebroek Zuid en 110 Morgen heeft Enertrans het initiatief genomen een warmtenet te ontwikkelen op basis van restwarmte van twee datacenters in Hoog Zestienhoven. Enertrans heeft intentieovereenkomsten gesloten met Hef Wonen, Havensteder en Habion om hun woningen in deze wijken aan te sluiten. Ook voor dit project is een WIS aangevraagd. Naar verwachting wordt eind april bekend of deze subsidie wordt toegekend. Enertrans onderzoekt of zij, in combinatie met subsidies van het Rijk voor particulieren, ook de particuliere woningeigenaren in het gebied een aardgasvrij aanbod kan doen. In Kop van Feijenoord verkent Woonstad met Vattenfall of er mogelijkheden zijn om stappen naar aardgasvrij te zetten. Ook in Tarwewijk wordt dit nog verder onderzocht. Als het niet lukt om de aanleg van een warmtenet te combineren met de rioolvervanging, dan wordt in ieder geval alvast ruimte in de ondergrond gereserveerd voor het toekomstig warmtenet. Dit wordt ook in gebieden gedaan die nog niet in de RTVW staan, maar waar we wel een warmtenet voorzien is. Voorbereidingen Warmteprogramma Met de komst van de Wgiw moet de gemeente in plaats van de RTVW voortaan een Warmteprogramma opstellen. Dit is een verplicht programma onder de Omgevingswet.

Het doel hiervan is het beter borgen van participatie. Elke gemeente moet uiterlijk in 2026 een Warmteprogramma hebben vastgesteld. Het Warmteprogramma moet daarna elke vijf jaar worden geactualiseerd. Ook in Rotterdam worden hiervoor voorbereidingen getroffen. Het Warmteprogramma wordt samen met partners in de stad vormgegeven. Een eerste stap om te komen tot het Warmteprogramma is het actualiseren van de WATkaart. Deze kaart laat zien wat de alternatieven voor aardgas zijn in de stad en welk isolatieniveau daarbij hoort. Op basis daarvan worden toekomstscenario’s geschetst voor het warmtesysteem. Na de zomer starten wordt gestart met het maken van een nieuwe WANNEER-kaart. Deze kaart geeft inzicht in de wijken waar binnen 5 tot 10 jaar met een aardgasvrij aanpak kan worden gestart. WAT-kaart De Regionale Energie Strategie (RES) laat zien dat Rotterdam veel potentiële warmtebronnen heeft, zoals restwarmte, geothermie en aquathermie. Rotterdam heeft meer warmtebronnen dan voor de Rotterdammers nodig is. Tegelijkertijd is er een tekort aan schone elektriciteit. De inzet is dan ook elektrificatie van de warmtevraag zo veel mogelijk te voorkomen en op collectieve warmtenetten als alternatief voor aardgas als uitgangspunt te nemen. Gezien de netcongestie op het elektriciteitsnet is dit extra van belang.

Ook vanuit het oogpunt van maatschappelijke kosten zijn warmtenetten voor veel buurten het beste alternatief voor aardgas. De WAT-kaart laat dat zien. Hierbij wordt ook geschetst wat het benodigde isolatieniveau is. De wereld staat tegelijkertijd niet stil. Daarom werken we samen met TNO aan een nieuwe WAT-kaart waarin we nieuwe inzichten meenemen. Toekomstscenario's Op basis van de WAT-kaart worden toekomstscenario's voor het Rotterdamse warmtesysteem opgesteld. Hierin worden verschillende opties geschetst. Bijvoorbeeld de afhankelijkheid van één warmtebron of de ontwikkeling van meerdere bronnen, wat na de brand bij AvR belangrijker is gebleken. Vervolgens wordt in kaart gebracht welke effecten elk scenario heeft op bijvoorbeeld de kosten, de robuustheid van het warmtesysteem en ruimtelijke kwaliteit. Hierbij wordt de input van onze partners in de stad meegenomen.

Blad: Datum: Ons kenmerk:

6/9 3 april 2024 M2403-644

Vervolgens zal het college keuzes maken over de gewenste ontwikkelrichting van het warmtesysteem. Voorbereiding nieuwe wetgeving De nieuwe wetgeving brengt nog meer veranderingen met zich mee. Zo moet de gemeente kavels (gebieden) aanwijzen waar een warmtenet of een ‘all electric’-oplossing komt. Voor elk warmtekavel wijst de gemeente een warmtebedrijf aan dat alle gebouwen in de kavel moet aansluiten op een warmtenet. Ook het aanpassen van alle lopende concessies, overeenkomsten en contracten aan de vereisten van de Wcw is een flinke klus. Ik neem u graag mee in de stappen die we hiernaar toe zetten. Dit doe ik door u te informeren over de verschillende tussenproducten die op weg hiernaartoe worden opgeleverd. Voortgang uitvoering lopende (gebieds)aanpakken Waarom een gebiedsgerichte aanpak? De gedachte achter een gebiedsgerichte aanpak is dat het eindresultaat beter en goedkoper is dan wanneer partijen individueel acteren. Door de krachten te bundelen kunnen we werk met werk maken, overlast beperken en de stad bereikbaar houden. Ook biedt een gebiedsaanpak mogelijkheden om kosten te verlagen en te delen. Zo wordt de warmtetransitie betaalbaarder.

Bovendien zijn de gebiedsaanpakken een kans om de leefomgeving van bewoners te verbeteren door (koppel)kansen te verzilveren zoals bijvoorbeeld het aanpakken van wateroverlast in een wijk, het verbeteren van de buitenruimte en het verminderen van energiearmoede. Lerende aanpak In de vorige collegeperiode zijn in vijf gebieden gebiedsaanpakken opgezet om te leren wat er nodig is om wijken aardgasvrij te maken. De gebieden zijn zo gekozen dat de gemeentelijke organisatie ervaring op kan doen op verschillende fronten. Op basis van de eerste ervaringen is een aanpak ontwikkeld waarmee we in andere wijken van Rotterdam met een gebiedsaanpak aardgasvrij aan de slag kunnen. Deze aanpak staat beschreven in de RTVW. Nu de gebiedsaanpakken meer richting de uitvoering gaan, verschuift ook de focus in de leeraanpak. De komende periode is de leeraanpak erop gericht tot aanbevelingen te komen voor de opschaling van de gebiedsgerichte aanpak aardgasvrij. Stand van zaken lopende (gebieds)aanpakken Via het KAR en de P&C cyclus wordt u regelmatig geïnformeerd over de stand van zaken van de gebiedsaanpakken. Ik wil u bij dezen ook daarbuiten, per wijk, meenemen in de stand van zaken. Bospolder – Tussendijken In Bospolder - Tussendijken is de aanleg van het warmtenet in een vergevorderd stadium. Momenteel zijn ruim 600 woningen aangesloten op het warmtenet van Eneco.

In 2026 verwacht ik dat alle 1345 woningen van Havensteder in dit gebied aardgasvrij gemaakt zijn, evenals 7 panden van de gemeente. Ook particuliere woningeigenaren worden benadert om zich, mits zij willen, aan te sluiten op het warmtenet. Al deze woningen zijn georganiseerd in Verenigingen van Eigenaren (VvE’s). Daarom begeleidt VvE010 dit traject waarbij de VvE’s ook gestimuleerd worden om verder te verduurzamen. De eerste VvE’s hebben inmiddels gekozen voor aansluiting op het warmtenet. De gebiedsaanpak Bospolder - Tussendijken is vanaf het begin breed ingestoken. Naast de technische, ruimtelijke en financiële kant van dit warmteproject is er veel tijd en

Blad: Datum: Ons kenmerk:

7/9 3 april 2024 M2403-644

aandacht gestoken in het sociaal-maatschappelijke spoor. Zo zijn er bewoners uit de wijk opgeleid tot taal-milieu-coaches om medebewoners uit de wijk te helpen met energiebesparing. Ook kunnen zij mensen verder helpen die vragen hebben over aardgasvrij. Daarnaast heeft de Verbindingskamer in opdracht van de gemeente samen met een breed sociaal team zorgvragen opgehaald en opgevolgd. Er wordt nu ook gewerkt aan het opzetten van een isolatie aanpak. Door deze brede aanpak is Bospolder Tussendijken een voorbeeld waar zowel nationale als internationale delegaties graag komen kijken hoe je op een mensgerichte manier het aardgasvrij maken van een wijk aanpakt. Heindijk De eerste aansluitronde van de gebiedsaanpak Heindijk in IJsselmonde is samen met de herinrichting van de buitenruimte grotendeels afgerond. Eén appartementencomplex met 48 woningen moet nog worden aangesloten. De vergunning hiervoor heeft vertraging opgelopen doordat het ontwerp van de aansluitmethode gewijzigd moest worden. Na toekenning van de vergunning kan worden gestart met de werkzaamheden. De verwachting is dat de werkzaamheden deze zomer kunnen starten. De komende maanden wordt de uitvoering van het eerste deel van de gebiedsaanpak door een extern bureau geëvalueerd zodat we hiervan kunnen leren voor volgende aanpakken.

Na het aansluiten van het laatste complex wordt de evaluatie compleet gemaakt met de ervaringen van deze eigenaren. Pendrecht en Reyeroord De gebiedsaanpakken Pendrecht Zuid en Reyeroord West op Zuid bevinden zich in dezelfde fase. Beide aanpakken zijn de afgelopen jaren meerdere malen geplaagd door tegenslagen. Na de vertraging in 2022 als gevolg van de verkoop van het gemeentelijk Warmtebedrijf Rotterdam (WbR) kwam daar vorig jaar opnieuw een vertraging bij vanwege een investeringsstop van Vattenfall. Door het kabinetsbesluit eind 2022 dat warmtenetten onder de Wcw voor een meerderheid in publieke handen komen, vonden zittende private warmtebedrijven het te risicovol om grote nieuwe investeringen te doen. Het investeringsbesluit voor Pendrecht Zuid en Reyeroord West werd om die reden dan ook aangehouden. In 2023 zijn intensieve gesprekken met Vattenfall gevoerd om te kijken hoe de investeringsonzekerheid voor deze twee projecten kon worden weggenomen. In juni leek een akkoord te zijn bereikt. Toen werd echter het investeringsbesluit wederom aangehouden, ditmaal door contractuele problemen met de huisaannemer van Vattenfall in de Rotterdamse regio. Eind september was ook voor dit probleem een oplossing gevonden.

In oktober zouden de investeringsbesluiten genomen worden, maar door de brand die maand bij afvalverbrander AVR, de grootste bron van het warmtenet van Vattenfall in Rotterdam Zuid, werd er opnieuw een fors nieuw risico geïntroduceerd en werd het investeringsbesluit weer aangehouden. Om toch door te kunnen, is uiteindelijk besloten de investeringsbesluiten op te knippen in kleinere delen waardoor het risico voor Vattenfall beheersbaar blijft. Voor Pendrecht Zuid deel 1 en Reyeroord West deel 1 is eind 2023 het investeringsbesluit genomen en zijn de overeenkomsten getekend. Ik verwacht dat in de tweede helft van dit jaar de eerste schop de grond in kan zodat de eerste woningen nog voor het stookseizoen 2024/25 aangesloten kunnen worden op het warmtenet. Er wordt momenteel hard gewerkt om de investeringsbesluiten en overeenkomsten voor deel 2 van beide gebiedsaanpakken af te ronden. Verder is de projectvoorbereiding voor Pendrecht Noord het afgelopen jaar opgestart en is de hoop dat de woningeigenaren eind dit jaar een aardgasvrij aanbod kunnen krijgen. Voor Reyeroord Oost wordt daar later dit jaar ook mee gestart.

Blad: Datum: Ons kenmerk:

8/9 3 april 2024 M2403-644

Ondertussen is de gemeente actief aanwezig gebleven in Pendrecht en Reyeroord om bewoners betrokken te houden bij de gebiedsaanpak aardgasvrij. Zo is de Huiskamer in Pendrecht nog steeds een ontmoetingsplek waar wijkbewoners terecht kunnen met vragen over het aardgasvrij aanbod, kookworkshops, de tarieven van gas en warmte en mogelijkheden om energie te besparen door isolatie. In Reyeroord is samen met Stadsbeheer in september het Reyeroord Festival georganiseerd om de wijk te informeren over de komende werkzaamheden in de wijk aan het riool en het warmtenet. Daar zijn onder meer kookworkshops op inductie gegeven en activiteiten over klimaat en duurzaamheid voor kinderen georganiseerd. Afgelopen najaar is ook een begin gemaakt met een isolatie aanpak in beide wijken. In het Energiehuis in Reyeroord is bovendien een Leer-Praktijk-Centrum van start gegaan om mensen uit de wijk aan het werk te helpen in de energietransitie. In Pendrecht wordt hiervoor dit voorjaar een banenmarkt georganiseerd. Op deze manier dragen we bij aan een bredere bewustwording over de energietransitie, laten we zien wat bewoners daar zelf in kunnen doen en hoe de energietransitie ook kansen biedt op werk. Parellel hieraan spreekt de gemeente met Vattenfall over de concessie die zij hebben op Zuid. Door wijzigende omstandigheden en wet- en regelgeving is de concessie op onderdelen aan herziening toe.

We verkennen samen hoe we hieraan vorm kunnen geven en tot een toekomstbestendige samenwerking kunnen komen. Rozenburg In Rozenburg is de aanbesteding voor een warmteconcessie in 2022 stopgezet vanwege de ontwikkelingen rond WbR. Door de ontwikkelingen rondom de Wcw en de brand bij AVR is de aanbesteding nog niet opgepakt. We brengen nu scenario’s in kaart voor het vervolg. Hierbij betrekken we ook de beperkingen als gevolg van de netcongestie. Daardoor is het onzeker of de pompstations, die nodig zijn in een warmtenet, een stroomaansluiting kunnen krijgen. De gemeente is nu in gesprek met Stedin over de (on)mogelijkheden. Prinsenland – Het Lage Land In Prinsenland – Het Lage Land is de gemeente Rotterdam samen met de woningcorporaties en Capelle aan de IJssel een aanbesteding gestart voor de aanleg, het beheer en de exploitatie van een warmtenet. Er is daarbij één partij overgebleven, te weten Eneco. Ook deze aanbesteding is stil komen te liggen vanwege de investeringsonzekerheid door de nieuwe Wcw. Wel zijn Eneco en Havensteder overeengekomen om maximaal 800 woningen die momenteel gerenoveerd worden, alvast aan te sluiten op het warmtenet van Eneco. Oude Noorden - Agniesebuurt Voor het aardgasvrij maken van een groot deel van het Oude Noorden en de Agniesebuurt heeft Eneco geld uit het Groeifonds toegekend gekregen.

Bijna 70% van de woningen in Agniesestraat en omgeving is in het bezit van Havensteder. Daarom kunnen we pas een gebiedsaanpak starten als Havensteder meedoet. In december is Havensteder gestart met het peilen van het draagvlak onder haar huurders om over te stappen op stadsverwarming. Een ruime meerderheid van de huurders is enthousiast over de komst van het warmtenet en de renovatie van woningen. Maar er zijn ook huurders die zich zorgen maken over de tarieven en de monopoliepositie van Eneco. Ook is een deel van de huurders ontevreden over het onderhoud van hun woning en de manier waarop met klachten wordt omgegaan. Havensteder, Eneco en de gemeente zijn hiervan geschrokken. Ik neem de signalen serieus en er is intern beraad over het vervolg. Voor het Oude Noorden wordt momenteel gewerkt aan de businesscase, de bijbehorende investeringsbesluiten en een gebiedsovereenkomst. Ik verwacht nog voor de zomer duidelijkheid te hebben of er een betaalbaar aanbod aan de gebouweigenaren gedaan kan

Blad: Datum: Ons kenmerk:

9/9 3 april 2024 M2403-644

worden en of een gebiedsaanpak kan worden gestart. Hier worden de geleerde lessen uit de gebiedsaanpak Agniesebuurt meegenomen. Met Eneco wordt ondertussen gewerkt aan een nieuwe warmteconcessie voor Rotterdam Noord, die de investeringsonzekerheid, zoals voor de gebiedsaanpak Prinsenland - Het Lage Land en Oude Noorden - Agniesebuurt, verkleint. Hierover heb ik met Eneco een intentieovereenkomst gesloten. Daarbij is afgesproken dat Eneco doorgaat met de projectvoorbereidingen in de Agniesebuurt en het Oude Noorden. Ook zal de aanbestedingsprocedure voor Prinsenland - Het Lage Land vanaf de zomer weer opgepakt gaan worden. Kookgas Ik wil alle Rotterdammers (zo'n 17.000 in totaal) die alleen aardgas gebruiken om te koken via een brief informeren over de mogelijkheden elektrisch te gaan koken. Hiervoor is nu een landelijke subsidie beschikbaar. Door elektrisch te gaan koken, hoeven deze Rotterdammers niet langer dubbel vastrecht te betalen én neemt het aantal aardgasaansluitingen af. Er is subsidie aangevraagd voor het opzetten van een project hiertoe. Ik verwacht binnenkort te horen of dit bedrag wordt toegekend. Met vriendelijke groet,

Drs. C.M. Zeegers MA Wethouder Klimaat, Bouwen, Wonen