[24bb001919] Afdoeningsvoorstel wethouder Simons toezegging over geplande ontwikkelingen bedrijventerreinen

Stadsontwikkeling Haven, Economie, Horeca, Bestuur (wijken en kleine kernen) Robert Simons Postadres: Postbus 70012 3000 KP Rotterdam Website: www.rotterdam.nl

E-mail: bbo@rotterdam.nl

Aan de commissie Mobiliteit, Haven, Economie en Klimaat

Uw kenmerk: 24bb000798 Ons kenmerk: M2402-2070 - 24bo003879 Bijlage(n): -Onderwerp: Geplande ontwikkelingen bedrijventerreinen Datum: 26 maart 2024

Beste commissieleden, Op 6 maart heb ik u toegezegd een overzicht te sturen met cijfers over geplande ontwikkelingen op bedrijventerreinen, zoals woningbouw en de verwachte effecten daarvan op de beschikbare bedrijfsruimte (24bb000798). De Nota Bedrijfsruimte (19bb15905, 19 juni 2019) signaleert een structurele trend van afnemend aanbod van bedrijventerreinen. In Rotterdam is, sterker nog dan in de rest van de regio, bij lange na niet in de vraag te voorzien en komt bedrijfsruimte steeds verder van de stad af te liggen (bijvoorbeeld in Hellevoetsluis). Deze ruimte ligt wel in de regio, maar is niet goed bereikbaar voor Rotterdamse arbeidsmarkt. Onderzoek laat zien dat er komende periode (tot 2030) een kwantitatieve, maar ook kwalitatieve, mismatch is tussen vraag en aanbod van bedrijfsruimte in de provincie Zuid-Holland1. In 2023 bevestigt een rapportage van NVM-makelaars2 de toenemende schaarste: bijna 4% van de voorraad is in aanbod, terwijl dat minimaal 6% à 7% moet zijn (de frictieleegstand). De schaarste is groter voor hoge milieucategorieën en hoogwaardige bedrijfsruimte. De doelstelling voor deze collegeperiode is behoud van voldoende bedrijfsruimte door ervoor te zorgen dat de omvang van bedrijfsruimte op het niveau blijft van 1 januari 2022: minimaal 4.248.765 m2 Bruto Vloer Oppervlak (BVO).

Na een lichte stijging in 2022 is de hoeveelheid bedrijfsruimte in 2023 weer afgenomen. Op 1 januari 2024 lag het aantal m2 BVO ca. 23.500 boven het collegetarget In hoofdlijnen voorzie ik dat in deze collegeperiode een grote hoeveelheid bedrijfsruimte zal verdwijnen. Met name door transformatie van bedrijfsruimte naar woningen op enkele verouderende bedrijventerreinen. Een aantal ontwikkelingen is vrij zeker omdat voor deze momenteel een omgevingsplanprocedure wordt doorlopen (tabel 1). Daarbij is sprake van slechts een beperkte vervanging in het gebied zelf en van compensatiemogelijkheden elders in de stad. Daarbij gaat het niet om hoge milieucategorieën, maar om vestigingsmogelijkheden voor minder milieubelastende bedrijvigheid die bovendien de 1 https://www.zuid-holland.nl/onderwerpen/economie/werklocaties/bedrijventerreinen/@29831/behoefteramingbedrijventerreinen-zuid-holland/ 2 https://www.nvm.nl/media/xq1iwj2z/nvm_bedrijfsruimtemarkt_2023_4.pdf

Blad: Datum: Ons kenmerk:

2/3 26 maart 2024 M2402-2070

hogere huisvestingskosten van nieuwbouw financieel kunnen dragen. Per saldo resteert een onttrekking van tussen de 11.5000 en 29.000 vierkante meter. Met een aantal andere plannen koerst de gemeente af op een aanzienlijke onttrekking, maar hier worden nog geen omgevingsplanprocedures doorlopen – er wordt gewerkt aan ambitiedocumenten. Deze plannen zijn daardoor minder zeker en dus nog vatbaar voor bijsturing (tabel 2). Gebied

Onttrekking tot 2027 (m2 BVO) 85.000

Nieuwbouw niet eerder dan ca. 2026 (m2 BVO) max. 17.5001

De Kaai (oude Unilever)

30.000

max. 5.000

Codrico-Bundweg

25.000

max. 2.500

Piekstraat en overig

30.000

max. 10.000

Feijenoord

Saldo (m2 BVO) -85.000 tot -67.500

Merwe-Vierhaven

65.000

38.0002

-27.000

Kralingen (Boezembocht)

20.000

8.000

-12.000

De Bonnen (Hoek van Holland)

0

95.000

95.000

Ontwikkeling

170.000

Gebied

Onttrekking tot 2027 (m2 BVO) 48.000

Nieuwbouw niet eerder dan ca. 2026 (m2 BVO) (onbekend)

Provimi/Cargill

20.000

(onbekend)

Hunter Douglas

28.000

(onbekend)

141.000 tot -29.000 tot -11.500 158.500 Tabel 1: ontwikkelingen bedrijfsruimte, harde plannen in m2 Bruto Vloer Oppervlak (BVO) 1 Genoemde hoeveelheden zijn opgenomen in de (concept) omgevingsplannen die momenteel in procedure zijn of in een ver stadium van voorbereiding. 2 Pas op de lange termijn, na 2030/2035 komt de uitvoering van minimaal 150.000 m2 BVO voor in Galileipark in Merwe-Vierhavens.

Feijenoord

Saldo (m2 BVO) max. 48.000

Ontwikkeling 48.000 onbekend -48.000 tot 0 2 Tabel 2: ontwikkelingen bedrijfsruimte, nog niet harde plannen in m Bruto Vloer Oppervlak (BVO)

Door in te zetten op voorkomen van ander gebruik (actielijn 1 Actieplan Bedrijfsruimte) en toevoegen van nieuwe bedrijfsruimte aan de voorraad (actielijn 2 Actieplan Bedrijfsruimte) is het mogelijk de afname van bedrijfsruimte bij te sturen voor plannen die nog in ontwikkeling zijn of komen. Zowel in tijd als volume is echter nog geen zekerheid te geven over de toe te voegen bedrijfsruimte. Bij de planontwikkelingen zijn er namelijk ook andere functies met een ruimtebehoefte in het gebied (bv. scholen). De ervaring leert dat er zich vaak nog wijzigingen in het programma voordoen, vooral als de financiële haalbaarheid van deze gebiedsontwikkeling moet worden vergroot. Deze wijzigingen gaan vaak ten koste van bedrijfsruimte omdat deze als lastig inpasbaar wordt gezien en minder noodzakelijk dan andere functies die ook ruimte vragen (zoals scholen). Daarnaast rendeert bedrijfsruimte minder en wordt het als een groter risico gezien. Toch worden van alle bedrijventerreinen en toevoegingen daarbuiten in stedelijk gebied, momenteel wel realistische kansen gezien bij:  IJsselmonde (Hordijk) maximaal ca. 56.000 m2 BVO;  Kralingen (NS-locatie; Boezembocht) ca. 24.000 m2 BVO.

Blad: Datum: Ons kenmerk:

3/3 26 maart 2024 M2402-2070

Realisatie van bedrijfsruimte kan starten nadat de nieuwe omgevingsplannen onherroepelijk zijn vastgesteld, maar zal doorgaans nog enige tijd in beslag nemen. Als alles meezit, kan ervan uitgegaan worden dat de eerste bedrijfsruimten vanaf ongeveer 2027 gerealiseerd kunnen worden, afhankelijk van de status waarin de plannen zich nu bevinden. Voor Merwe-Vierhavens worden toevoegingen van bedrijfsruimte voor een substantieel deel pas op de middellange tot lange termijn (2035 en verder) voorzien omdat Merwe-Vierhavens nog in ontwikkeling is. Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd en stel voor de toezegging af te doen. Met vriendelijke groet,

Robert Simons Wethouder Haven, Economie, Horeca, Bestuur (wijken en kleine kernen)