[24bb001867] Burgemeestersbrief over voortgang High Impact Crime

Veiligheid Burgemeester A. Aboutaleb Postadres: Postbus 70012 3000 KP Rotterdam Website: www.rotterdam.nl Van: Esther van de Watering Telefoon: 14 010 E-mail: bbo@rotterdam.nl

Aan de gemeenteraad

Ons kenmerk: M2403-3763 - 24bo003798 Onderwerp: Voortgang High Impact Crime Datum: 25 maart 2024

Op welke gronden deze brief?/Waarom nu voorgelegd? Graag informeer ik u over de voortgang van de aanpak van High Impact Crime in de stad. In deze brief presenteer ik u de cijfers en trends van het aantal woninginbraken, straatroven en overvallen in 2023. Relatie met het coalitieakkoord/collegewerkprogramma/eerder aangenomen moties en gedane toezeggingen: • Coalitieakkoord 2022 – 2026 ‘Één Stad’ • Veiligheidskoers 2023-2027 • Op (het rechte) pad met perspectief Plan van aanpak Nazorg Detentie 2021-2026 • Een aanpak met impact. De Rotterdamse aanpak van High Impact Crime 2020-2023 Toelichting: In de laatste voortgangsrapportage (23bb002417) is er teruggeblikt op tien jaar HICbestrijding in Rotterdam waarmee positieve resultaten geboekt zijn. Al jaren is het aantal woninginbraken, straatroven en overvallen sterk dalend. We blijven deze vormen van High Impact Crime bestrijden samen met de partners in het justitiële en sociale domein en met private partijen. Zodat Rotterdam voor iedereen een veilige stad is om te wonen en te ondernemen. De HIC-aanpak bestaat uit drie pijlers: preventie, de daderaanpak en het verlenen van nazorg aan slachtoffers. Aan de hand van de cijfers informeer ik u met deze jaarrapportage over de inzet en resultaten van 2023.

Cijfers High Impact Crime Onderstaande tabel geeft inzicht in de ontwikkeling van het aantal woninginbraken, straatroven en overvallen in de afgelopen jaren in Rotterdam. Omdat de coronamaatregelen van 2020 tot begin 2022 een extra dempend effect hebben gehad op deze vormen van (gewelddadige) vermogenscriminaliteit is in deze rapportage ook het jaar 2019 nog meegenomen.

Blad: Datum: Ons kenmerk:

2/5 25 maart 2024 M2403-3763

Gemeente Rotterdam: Aantal HIC-delicten 2019-2023 Kalenderjaar 2019 2020 2021 2022 ► 2023 % 2023 t.o.v. 2019 “pré-corona” % 2023 t.o.v. 2022

Woninginbraken*

Straatroven

Overvallen*

1869 1447 1012 1153 1270

460 369 265 304 297

135 106 80 86 54

-32,0%

-35,4%

-60%

10,1%

-2,3%

-37,2%

Ten opzichte van 2019 (pré-corona) zijn alle drie de HIC-delicten sterk gedaald. Ten opzichte van 2022 is in 2023 het aantal woninginbraken licht gestegen; het aantal straatroven nagenoeg stabiel gebleven; en zijn de overvallen tot historisch lage aantallen gedaald. Voor de duiding van de cijfermatige ontwikkeling in het aantal woninginbraken is het goed om in te zoomen op de kwartaalcijfers van de afgelopen twee jaar: Kwartaalcijfers woninginbraken 2022-2023 in Rotterdam (incl. pogingen) 400 350 300 250 2022

200

2023

150 100 50 0 Q1: jan-mrt [DDO]

Q2: apr-jun

Q3: jul-sept [ZO]

Q4: okt-dec [DDO]

De stijging bij woninginbraken is hoofdzakelijk te verklaren door de vergelijking van het eerste kwartaal van 2023, met het eerste kwartaal van 2022 waarin er nog deels coronamaatregelen van kracht waren (in februari van dat jaar werd de ‘openstelling van de samenleving’ aangekondigd). Deze periode beslaat tevens de laatste maanden van het Donkere Dagen Offensief (DDO), ‘normaliter’ een jaarlijks piekmoment in woninginbraken. In de maanden januari t/m maart (Q1) vonden in 2023 115 woninginbraken meer plaats dan in diezelfde periode in 2022. Met een totale stijging van 117 woninginbraken op jaarbasis in héél 2023 bleven de inbraakcijfers in de maanden daarna dus nagenoeg gelijk aan 2022. Vanaf het tweede kwartaal geeft de vergelijking van 2023 met 2022 een realistischer beeld waarin het extra dempende effect van de coronamaatregelen wegebt. Tijdens het Zomeroffensief ’23 (Q3) en de eerste maanden van het DDO ’23-’24 (Q4) is zelfs een lichte afname van het aantal woninginbraken te zien. Ook het aantal straatroven en overvallen lag in deze periodes lager dan in het voorgaande jaar.

Blad: Datum: Ons kenmerk:

3/5 25 maart 2024 M2403-3763

Preventie en nazorg Met de nieuw ontwikkelde preventiecampagne ‘Houd Boeven Buiten’ zijn tijdens het Zomer- en Donkere Dagen Offensief positieve resultaten geboekt. Inwoners en ondernemers zijn voorzien van tips en handelingsperspectief om (de schade van) HICdelicten zoveel mogelijk te beperken. Aan Rotterdammers die helaas toch slachtoffer werden, is nazorg aangeboden in samenwerking met Slachtofferhulp Nederland en de politie. De stimuleringsregeling inbraakpreventie in samenwerking met woningbouwcorporaties is in 2023 voor de laatste keer ingezet. Bij de voorjaarsnota 2023 is besloten deze tijdelijke regeling, bedoeld ter 'stimulering', met ingang van 2024 te stoppen. Sinds 2015 is met de stimuleringsregeling voor miljoenen geïnvesteerd in inbraakpreventie in het woningbezit van Woonstad, Hef Wonen, Havensteder en Stichting Ouderenhuisvesting Rotterdam (SOR). Het aantal woninginbraken in Rotterdam is sindsdien met ruim 60% gedaald. De stimuleringsregeling werd door de woningbouwcorporaties de afgelopen jaren steeds minder benut omdat veel inbraakwerende maatregelen reeds getroffen zijn. De stimuleringsregeling inbraakpreventie blijft wel bestaan voor particuliere huizenbezitters in Rotterdam. In 2024 en verder wordt de preventie- en nazorgaanpak HIC met de nieuwe campagne en de verschillende betrokken samenwerkingspartners gecontinueerd.

Opsporing en daderaanpak In onderstaande tabel zijn de ophelderingspercentages van de politie in Rotterdam weergegeven van 2019 tot en met 2023. Ophelderingspercentage HIC-delicten Rotterdam Kalenderjaar Woninginbraken 2019 2020 2021 2022 ► 2023

7% 10% 10% 9% 11%

Straatroven

Overvallen

32% 34% 29% 29% 30%

44% 44% 51% 40% 93%

Het ophelderingspercentage is voor alle drie de HIC-delicten in 2023 (licht) gestegen. Vooral bij overvallen valt dit percentage in positieve zin op. De opsporingscapaciteit van het Regionaal Team Overvallen bij de politie-eenheid Rotterdam kon zich dit jaar richten op een zeer beperkt aantal overvallen. De overvalcijfers en de druk op de recherchecapaciteit zijn voor de politie aanleiding om het RTO - met instemming van de driehoek - per 1 januari 2024 te ontbinden. De afhandeling van overvallen wordt weer geborgd in de districten waar deze delicten worden gepleegd. De prioritering van overvallen blijft ook in het reguliere keuzeproces van de districtsrecherche hoog, zeker indien sprake is van niet-verwijtbaar slachtofferschap of grote maatschappelijke impact. In 2023 zijn er in Rotterdam 311 daders veroordeeld voor een HIC-delict, daarmee zet de daling die in 2022 is ingezet verder door. In de jaren daarvoor lag het aantal veroordeelde HIC-daders in Rotterdam jaarlijks tussen de 450 en de 500 daders (waarbij personen zonder vaste woon- of verblijfplaats vanaf 2016 zijn ingedeeld naar pleegplaats).

Blad: Datum: Ons kenmerk:

4/5 25 maart 2024 M2403-3763

Veroordeelde HIC-daders in Rotterdam Woninginbrekers, overvallers en straatrovers 550

499

500

474

467

450 400 350

379 264

246

221

311 23 jaar en ouder

147

300

111

250 200 150 100 50 0

18-23 jaar < 18 jaar

163

139

104

196

177

39

51

83

93

96

2019

2020

2021

2022

2023

Van de totale groep veroordeelde HIC-daders (311) was het afgelopen jaar 48% (149) straatrover. Sinds 2020 zijn de meeste veroordeelde HIC-daders in Rotterdam straatrover en is dit aandeel gestegen van 42% in 2020 naar 48% in 2023. Onderzoek laat zien dat het aandeel minderjarigen al jaren het grootst is in de straatroof-dadergroep. Dit geldt ook voor Rotterdam, elk jaar is rond de 70% van de veroordeelde straatrovers minderjarig (woninginbrekers en overvallers zijn gemiddeld wat ouder). Een verklaring voor de stijging van het aandeel 18-min daders kan, gelet op het voorgaande, gelegen zijn in de verhoudingsgewijze toename van het aantal veroordelingen voor straatroven sinds 2020. Alle veroordeelde HIC-daders hebben een intensieve, persoonsgerichte aanpak gekregen. Binnen het Zorg en Veiligheidshuis Rotterdam Rijnmond zetten het OM, de politie, de Reclassering en de gemeente in samenwerking met gespecialiseerde zorgaanbieders repressieve en preventieve interventies in om daders weer op het rechte pad te krijgen en te houden. Daarnaast is met ‘Alleen jij bepaalt wie je bent’ (een erkende interventie gericht op jongeren van 12 t/m 18 jaar) wederom ingezet op het voorkomen van nieuwe aanwas. Met een extra impuls vanuit het programma Preventie met Gezag kon in 2023 een nieuwe lichting starten met ruimte voor 300 deelnemers in Rotterdam Zuid en Delfshaven.

Vervolg De ambities uit het koersdocument ‘Een aanpak met impact. De Rotterdamse aanpak van High Impact Crime 2020-2023’ zijn ruimschoots gerealiseerd. Zoals aangegeven in de vorige voortgangsrapportage behouden we in de Rotterdamse HIC-aanpak de succesfactoren waarmee het aantal HIC-delicten de afgelopen jaren zo drastisch is teruggebracht.

Blad: Datum: Ons kenmerk:

5/5 25 maart 2024 M2403-3763

We blijven ook de komende jaren samenwerken en effectief inzetten op repressie, preventie en goede nazorg, opdat Rotterdam voor iedereen een veilige stad is en blijft. Financiële en juridische consequenties/aspecten: n.v.t. De burgemeester,

A. Aboutaleb