[24bb001328] Collegebrief over Wijkprofiel 2024

Gemeente Rotterdam

Aan de Gemeenteraad

Bezoekadres: Stadhuis Coolsingel 40 3011 AD Rotterdam Postadres: Postbus 70012 3000 KP Rotterdam Website: www.rotterdam.nl E-mail: a.munjiza@rotterdam.nl Inlichtingen: A. Munjiza Telefoon: 0653262109 Portefeuillehouder: R. Simons Cluster Bestuurs- en Concernondersteuning Ons Kenmerk: M2402-8893 - 24b0003385

Datum: B&W 5 maart 2024 Betreft: Wijkprofiel 2024

Op welke gronden deze brief?/Waarom nu voorgelegd? De resultaten van het Wijkprofiel 2024 worden gepubliceerd op www.wijkprofiel.rotterdam.nl in de week van 4+ maart. Deze meting van het Wijkprofiel laat een daling zien van de indexscores. Terwijl de objectieve scores in het Wijkprofiel 2024 gestabiliseerd dan wel gestegen zijn, is er

een verminderde beleving van Rotterdammers te zien over veel onderwerpen (veilig, sociaal en fysiek). Daarmee is de kloof tussen de objectieve en subjectieve scores vergroot. Het college gaat de komende periode de wijken in om het gesprek hierover te voeren, de verhalen achter de cijfers te horen en zo gezamenlijk richting te kunnen geven aan de komende jaaractieplannen. Over het Wijkprofiel Het Wijkprofiel is een tweejaarlijks monitorinstrument van de gemeente Rotterdam. Het geeft een beeld van de ontwikkeling in de stad, in de gebieden en in alle wijken op het gebied van veilig, sociaal en fysiek. Het Wijkprofiel functioneert als een thermometer voor de staat van onze wijken en daarmee heeft het niet alleen een meetfunctie. Het speelt ook een rol als een instrument dat richting kan geven aan het beleid door trends en afwijkingen te signaleren die nader onderzoek en mogelijk beleidsingrijpen rechtvaardigen. Naast het Wijkprofiel kent de gemeente Rotterdam andere instrumenten die een beeld van de stad geven. De scores van het Wijkprofiel zijn gebaseerd op meetbare feiten en cijfers én de beleving van Rotterdammers: hun stem telt voor 50 procent mee. Voor het Wijkprofiel 2024 zijn in de periode maart tot en met oktober 2023 30.000 Rotterdammers uitgebreid ondervraagd via enquêtes. Dit is de zesde meting sinds de eerste 0-meting in 2014.

Het Wijkprofiel presenteert een samenhangend beeld van feitelijke meetbare gegevens en de beleving van Rotterdammers op het gebied van drie domeinen: veiligheid (de Veiligheidsindex), sociaal (de Sociale index) en fysiek (de Fysieke index).

Blad:

2/5

Relatie met het coalitieakkoord/collegeprogramma/begroting/eerder aangenomen moties en gedane toezeggingen: • Coalitieakkoord 2022-2026 Eén stad: het Wijkprofiel geeft een beeld van diverse aspecten uit het coalitieakkoord, zoals leefbaarheid, wonen, vertrouwen in-de overheid en inkomenszekerheid. Het collegetarget 'Veilig' is expliciet gekoppeld aan de ontwikkeling van het Wijkprofiel. • Veiligheidskoers 2023-2027. Financiële en juridische consequenties/aspecten Niet van toepassing Toelichting Het Wijkprofiel 2024 Het onderzoek Wijkprofiel richt zich op verschillende aspecten van de leefwereld van Rotterdammers, zoals veiligheid, leefbaarheid, wonen, wijkontwikkeling, vertrouwen in de overheid en inkomenszekerheid. In het Wijkprofiel wordt een vaste set aan indicatoren gehanteerd, om vergelijking in de tijd mogelijk te maken. Daarnaast zijn dit jaar extra vragen over bestaanszekerheid, maatschappelijke polarisatie en het functioneren van de gemeente toegevoegd aan de enquêtes. Uitkomsten op hoofdlijnen De scores van de Veiligheidsindex en Sociale index zijn ten opzichte van de vorige metingen gedaald van respectievelijk 110 naar 105, en 104 naar 100. De daling in de Fysieke index die afgelopen metingen zichtbaar was, is gestabiliseerd en blijft op 105.

Buiten het beeld van stedelijke ontwikkelingen is het Wijkprofiel vooral bedoeld als monitor om de stand en ontwikkeling van wijken te volgen. Bij de wijken zien we verschillen in het beeld waarbij er zowel dalende als stijgende ontwikkelingen zijn in de scores. Daarnaast is er gemiddeld genomen een daling te zien in de beleving van Rotterdammers over veel onderwerpen, ofwel hoe Rotterdammers verschillende onderdelen van hun wijk ervaren. Al wordt op sommige punten objectief hoger gescoord ten opzichte van de vorige meting, in veel gevallen is er een subjectieve daling zichtbaar. De objectieve score is opgebouwd uit indicatoren die afkomstig zijn uit diverse officiële registraties of uit enquêtevragen waarbij Rotterdammers is gevraagd naar feiten of gedragingen. De subjectieve score bestaat uit indicatoren afkomstig uit enquêtevragen. Hierbij is aan Rotterdammers gevraagd naar hun mening hoe zij hun wijk beleven. In onderstaande afbeelding is de ontwikkeling van de indexen weergegeven.

Blad:

3/5 120

115 110

110110

110

107 105

105

106

104

4os 105

102 100

100

100

95 90 2014 '16

'18

'20

'22

'24

2014 '16

Sociale Index

'18

'20

'22

'24

2014 '16

Veiligheidsindex

'18

'20

'22

'24

Fysieke Index

Collegetarget Veilig In het coalitieakkoord Eén stad 2022-2026 is het collegetarget Veilig expliciet gekoppeld aan de ontwikkeling van het Wijkprofiel. Het target voor 2026 is: 1. De Veiligheidsindex (VI) binnen het Wijkprofiel heeft in 2026 een gemiddelde score die gelijk of hoger is dan in 2022 (110). 2. De 5 laagst scorende wijken op de VI van 2022 (Carnisse, Hillesluis, Tussendijken, Tarwewijk, Lombardijen) laten in 2026 een stijging van tenminste 5 punten zien t.o.v. 2022. Uit de resultaten van het Wijkprofiel 2024 blijkt dat de Veiligheidsindex voor de stad staat op 105. Hiernaast blijkt dat voor vier van de vijf wijken het target in 2024 al is behaald. Dit betreft de wijken Carnisse, Hillesluis, Tussendijken en Lombardijen. In de Tarwewijk valt de tussenstand lager uit. 140

130

120 • «

w

4

- •

»

VI-objectief

110 V eiligheidsindex 100 - - - VI-subjectief 90

80 2014

2016

2018

2020

2022

2024

Uit bovenstaande figuur blijkt dat de daling van de Veiligheidsindex vooral komt door de ontwikkeling van de subjectieve scores. De objectieve scores - zoals gemeten uit

Blad:

4/5

de politiecijfers - zijn vrijwel gelijk aan de vorige periode en laten ten opzichte van 2014 een stijgende lijn zien. Dit houdt in dat met name de veiligheidsbeleving van Rotterdammers achteruit is gegaan. Zo nam het aandeel Rotterdammers dat zich wel eens onveilig voelt in de eigen buurt toe van 28 procent in 2014 naar 34 procent in de laatste meting. Hoe gaan we om met het target veilig voor heel Rotterdam? De veiligheidsbeleving heeft te maken met hoe veilig men zich voelt. Dit is niet altijd afhankelijk van hoeveel criminaliteit of overlast er voorkomt. Je kunt je in een buurt met weinig overvallen, inbraken en andere misdrijven toch onveilig voelen en je kunt je volledig veilig voelen op een plek waar sprake is van criminaliteit of overlast. Het is daarom belangrijk om in de aanpak van deze opgave te zorgen voor een goede samenhang tussen sociaal, fysiek en veilig, want wanneer de veiligheidsbeleving laag is zien we ook een verminderde samenredzaamheid, minder participatie en wordt bijvoorbeeld de kwaliteit van de buitenruimte laag beoordeeld. Opvallend is dat waar de stedelijke Veiligheidsindex is gedaald, de index in vier van de vijf focuswijken is gestegen. In deze wijken wordt veelal integraal en in samenhang tussen de domeinen samengewerkt.

Met de uitkomsten van het wijkprofiel 2024 wordt daarom de komende periode met alle betrokkenen en wijkpartners gekeken naar de oorzaken en successen van deze uitkomsten. Met als doel om in de wijken waar dit nodig is (zoals de Tarwewijk) gerichte acties te ondernemen en om het collegetarget in 2026 voor de stad te behalen. Specifieke veiligheidsthema's Diefstal komt, na een aanvankelijke verbetering, in de laatste meting weer vaker voor. Voor het thema geweld valt op dat de objectieve score vrijwel gelijk blijft, maar in de beleving van Rotterdammers is dit verslechterd. De incidenten met explosies (excessief geweld) zijn mogelijk van invloed op die beleving. In 2023 is naar aanleiding hiervan de aanpak op dit fenomeen versterkt onder andere met de inzet van een stadsmarinier. Naast incidenten hebben ook maatschappelijke spanningen en (politieke) veranderingen invloed op de veiligheidsbeleving en nemen tegenstellingen tussen verschillende groepen toe. Met de groeiende invloed van social media komen ontwikkelingen buiten Rotterdam (mondiaal) dichterbij. Hierdoor kunnen de sociale cohesie en het gevoel van veiligheid beïnvloed worden. In de bijlage kunt u de samenvatting van de resultaten van het Wijkprofiel Rotterdam 2024 vinden. Relatie van het Wijkprofiel met Wijk aan zet Rotterdam zet sinds 2022 stevig in op Wijk aan Zet.

Een wijkgerichte aanpak, waar de wijkakkoorden met jaaractieplannen een belangrijk onderdeel van zijn. Wijkraden, inwoners, partners en gemeente werken samen vanuit de opgave van de wijk en stellen de jaaractieplannen op, voorzien van een concrete aanpak. Het Wijkprofiel is voor Wijk aan Zet een belangrijk instrument dat richting kan geven aan de komende jaaractieplannen.

Blad:

5/5

Het college ziet het Wijkprofiel als een instrument dat het goede gesprek met Rotterdammers mogelijk maakt. Dit bevordert de samenwerking en maakt effectievere acties mogelijk. Samenwerking stedelijk of landelijk Sommige uitdagingen kunnen niet louter op wijkniveau worden aangepakt. Toenemende bezorgdheid over inkomenszekerheid, woononzekerheid gedreven door een tekort aan betaalbare woningen, stijgende kosten door inflatie en voor sommigen groeiende schulden als gevolg van variabel inkomen door flexibele contracten hebben gevolgen voor het welzijn van onze burgers. Hiervoor is inzet en samenwerking nodig op stedelijk en landelijk niveau. Vervolgstappen Vanaf de week van 4 maart zijn alle resultaten van het wijkprofiel voor iedereen te vinden op www.wijkprofiel.rotterdam.nl. Daarnaast wordt een samenvattende factsheet met de highlights van het wijkprofiel online geplaatst. In de komende maanden worden in alle 39 wijken wijkbijeenkomsten georganiseerd met de wijkraden, wijkpartners en bewoners over de uitkomsten in hun wijk. De wijkwethouders zijn hierbij aanwezig. Het is van belang dat we hierin aansluiten op de dynamiek in de wijk. We willen van tellen naar vertellen en de wijkprofieldata van waarde laten zijn voor de wijk. Over de bevindingen, uitkomsten en opvolging van deze wijkgesprekken wordt u in oktober geinformeerd. Het Wijkprofiel bestaat inmiddels 10 jaar.

De komende tijd wordt bekeken of de nu gebruikte meetbare feiten en cijfers enerzijds, en vragen over de beleving van Rotterdammers anderzijds geactualiseerd dienen te worden zodat deze nog beter passen in de huidige tijdsgeest.

Burgemeester en Wethouders van Rotterdam, De burgemeester,

Bijlage: Samenvatting resultaten Wijkprofiel Rotterdam 2024 (Powerpoint)