[24bb000945] Bijlage 1 behorende bij 24bb000950 over Definitieve Rotterdamse Woonvisie
Tekst van het document
50
Wat is de opgave?
ondersteuning behoeven, maar wel specifieke woonwensen hebben.
We zien dat het aantal mensen in de aandachtsgroepen groeit.
Zij slagen daarom moeilijker op de woningmarkt. Rotterdam heeft
Aandachtsgroepen zijn groepen mensen met minder slaagkans
een aantal programma's gestart om deze woningzoekenden te
op de woningmarkt of die behoefte hebben aan specifieke zorg en
ondersteunen, mede omdat deze groep de doorstroming op de
ondersteuning. We geven invulling aan artikel 22 van de Grondwet
woningmarkt kan bevorderen.
door de regie te nemen op het intensiveren van de samenwerking met partners in het woonbeleid. We sturen op beschikbare en betaalbare woningen voor alle Rotterdammers die recht hebben op huisvesting. We gaan uit van de aandachtsgroepen die zijn benoemd in het nationale woonprogramma, 'Een thuis voor iedereen', aangevuld met
Rotterdamse Aandachtsgroepen
groepen die specifiek in Rotterdam extra aandacht behoeven: jongeren
Groepen die behoefte hebben aan betaalbare sociale huurwoningen,
en sociale stijgers. Maar ook mensen met een maatschappelijk beroep
ondersteuning en zorg. Daarnaast hebben zij een zeer dringende
(leraren, politieagenten en mensen in de zorg). Deze (beroeps)groepen
woonvraag waardoor zij voorrang krijgen. We definiëren 4 Rotterdamse
voorzien in een basisbehoefte van de stad en zijn daarom essentieel
aandachtsgroepen met urgentie:
voor het goed functioneren van de samenleving. In het kader hiernaast onderscheiden we twee groepen:
1. Uitstroom van mensen uit een intramurale instelling: hierbij kan gedacht worden aan Rotterdammers met psychische of psychosociale
1. Groepen die behoefte hebben aan betaalbare sociale
problemen, een verstandelijke beperking of aan ex-gedetineerden
huurwoningen met daarnaast ondersteuning en zorg: dit zijn
of slachtoffers van huiselijk geweld die nazorg nodig hebben. We
de aandachtsgroepen waar we ons primair op richten en die vaak
constateren dat de uitstroom uit maatschappelijke opvang en
behoefte hebben aan een betaalbare sociale huurwoning met
beschermde woonvormen stokt.
daarbij ondersteuning en zorg. Zij hebben vaak op wettelijke basis
De vraag naar woonplekken voor de jaarlijkse uitstroom uit beschermd
of maatschappelijke gronden recht op huisvesting en een zeer
wonen, andere woonvoorzieningen en opvang, zal naar verwachting
dringende woonvraag waardoor zij voorrang krijgen. We werken
toenemen van 900 tot 1.235. Voor de slachtoffers van huiselijk geweld
het beleid en de maatregelen voor deze aandachtsgroepen verder
zien we een toename van de jaarlijkse vraag naar sociale huurwoningen
uit in de Rotterdamse woonzorgvisie. We verwachten dat de
van 200 nu, naar 255 in 2030.
komende jaren meer mensen aanspraak kunnen maken op een vorm van urgentie.
2. Statushouders: Op basis van de huidige prognoses van het Rijk houden we er rekening mee dat de taakstelling voor de gemeente Rotterdam de komende jaren ten minste rond de 1.800 personen gelijk zal blijven.
2. Groepen die minder tot geen behoefte hebben aan zorg en
Uitgaande van de huidige beschikbare corporatiewoningen is er ruimte
ondersteuning, maar wel specifieke woonwensen hebben:
voor het huisvesten van ongeveer 1.200 statushouders. We zien dat het
voor regulier woningzoekenden is er geen wettelijke
met name lastig is om (grote) gezinnen tijdig van passende huisvesting te
urgentieregeling. We onderscheiden binnen de regulier
voorzien.
woningzoekenden enkele groepen die minder tot geen zorg en
Rotterdamse Woonvisie
51
3. Mensen met sociale en/of medische urgentie onder wie mensen die dak- en thuisloos dreigen te worden, mensen die rolstoelafhankelijk zijn of een lichamelijke, verstandelijke, zintuigelijke beperking of
Ik ben trots op mijn stad we vinden het fijn om in deze buurt, in een goed toegankelijke woning, te kunnen wonen."
psychische kwetsbaarheid hebben: we zien een relatief klein maar wel hardnekkig huisvestingsprobleem voor medisch urgenten die behoefte hebben aan grote gelijkvloerse (al dan niet rolstoelgeschikte) woningen in het sociale huursegment. Het aanbod van deze woningen is vrijwel nihil, waardoor de wachtlijst groeit. 4. Daarnaast zijn er nog andere groepen, zoals o.a. mantelzorgers en herhuisvestingsurgenten, die met spoed een woning nodig hebben en in Rotterdam urgentie krijgen. Aandachtsgroepen die minder tot geen behoefte hebben aan zorg en ondersteuning, maar wel specifieke woonwensen hebben: "
Ouderen: ouderen geven aan niet vaak een geschikte woning in de eigen omgeving te vinden. Men blijft daarom in de huidige woning, wat kan leiden tot problemen op het gebied van veiligheid en gezondheid
"
Studenten: de internationale studentenpopulatie groeit de komende 7 jaar naar verwachting met 4000 studenten. Dit levert een totale woonvraag op van 6000 eenheden tot 2030. Studenten vormen de aanwas van talent en levendigheid in de stad, maar ze beginnen met een achterstand omdat ze geen stap op woningmarkt kunnen maken.
"
Jongeren: de slaagkans van deze groep is aanzienlijk lager dan die van andere woningzoekenden. Omdat deze doelgroep is aangewezen op woningen tot de kwaliteitskortingsgrens zijn ze afhankelijk van betaalbare woningen in de stad.
"
Maatschappelijke beroepsgroepen en sociale stijgers: Rotterdam heeft een groot tekort aan een aantal beroepsgroepen die essentieel zijn voor het goed functioneren van de samenleving. Het gaat met
: ' Bk ŕ
name om politieagenten, leraren en zorgpersoneel. Zij hebben vaak een middeninkomen en moeite een betaalbare woning te vinden. We zien dat bewoners, die klimmen op de sociaal-maatschappelijke ladder, op
Ų.
6.
-i ,'r'
^"Rotterdamse Wooi
52
brengen. De instroom van asielzoekers is op dit moment fors en zal op het moment dat ze een volgende stap in hun wooncarrière willen maken
korte termijn naar verwachting verder toenemen. Hoe de toekomstige
geen passende woning vinden in hun wijk.
aanwas er uit ziet is zeer onzeker vanwege de afhankelijkheid van
Bankslapers: we schatten in dat er in 2023 in Rotterdam 5.000
(inter)nationale ontwikkelingen en afspraken. We verwachten dat de
bankslapers zijn. Dit zijn mensen die geen eigen thuis hebben en
groep kwetsbare Rotterdammers met urgentie, of behoefte aan opvang,
tijdelijk bij familie of vrienden verblijven. Bankslapers lopen het risico op
de komende jaren blijft groeien.
schulden, psychische problemen en uiteindelijk dakloosheid. Woonwagenbewoners: woonwagenbewoners en kermisexploitanten
De ongeveer 6.000 sociale huurwoningen die ieder jaar vrijkomen
vinden het belangrijk om in een woonwagen te wonen, op een
worden grotendeels verhuurd aan (kwetsbare) huishoudens met een
locatie dicht bij hun familieleden. Hoewel het Europees Hof en het
laag inkomen, vanwege de wettelijke verplichting om passend toe
College voor de Rechten van de Mens hebben aangegeven dat
te wijzen. We zien dat de slaagkans van regulier woningzoekenden
deze plekken bescherming verdienen, zijn geschikte plekken voor
dreigt af te nemen, door de grote vraag naar huisvesting voor
woonwagenbewoners schaars.
aandachtsgroepen. Vanwege het gebrek aan beschikbare betaalbare
Arbeidsmigranten: in Rotterdam staan ongeveer 40.000 EU-burgers uit
huisvesting ontstaat op dit moment concurrentie tussen verschillende
Midden-, Oost en Zuid-Europa ingeschreven in de BRP. De meeste wonen
aandachtsgroepen en regulier woningzoekenden.
in kwetsbare wijken. Deze arbeidsmigranten krijgen helaas soms te
Dit doet zich het meest voor in het huursegment tot de tweede
maken met misstanden.
aftoppingsgrens (huur tot C 697,07, prijspeil 2024). De verwachting is
Mensen in tijdelijke opvang: groepen die opvang (en dus ruimte)
dat de huisvestingsvraag voor aandachtsgroepen in de toekomst zal
in Rotterdam nodig hebben, maar nu nog geen beroep doen op
stijgen en het probleem van verdringing verder zal toenemen.
Rotterdamse woningmarkt, zoals op dit moment asielzoekers en Oekraïners. Ook deze groepen zullen naar verwachting in omvang
Doelen richting 2030
nog verder stijgen en mogelijk in de toekomst wel extra druk op de
1. In 2030 bevinden zich in Rotterdam zo min mogelijk mensen zich
Rotterdamse woningmarkt leggen.
in een dak- of thuisloze situatie. 2. We verdelen de beschikbare woningen zo eerlijk en transparant mogelijk. 3. We realiseren een woningaanbod voor ouderen dat past bij hun
Het realiseren van de ambitie om iedereen een passende woning
zorgvraag en levensfase en bevorderen de doorstroom op de
te kunnen bieden, is een complexe opgave. Het direct beschikbare
Rotterdamse woningmarkt.
woningaanbod daalt al enkele jaren omdat de bevolking hard gegroeid
4. We binden (beroeps)groepen aan onze stad die voorzien in een
is en er te weinig is gebouwd. Hierdoor kunnen mensen niet of moeilijk
basisbehoefte en daarom essentieel zijn voor het goed functioneren
doorstromen naar een andere woonruimte en komen er steeds minder
van de samenleving.
sociale huurwoningen vrij. Door een aantal onzekere factoren aan de vraagkant is het moeilijk de toekomstige behoefte aan woningen in exacte aantallen in beeld te Rotterdamse Woonvisie
53
Doel 1
We streven ernaar dat er in 2030 in Rotterdam zo min mogelijk mensen zich in een dak- of thuisloze situatie bevinden. Concrete maatregelen voor de komende 5 jaar
uitgangspunten van de concept-wet Regie op de Volkshuisvesting. Onze uitgangspunten zijn: " Vanuit onze regierol stellen we de woonzorgvisie op en werken we in
Meer betaalbare woningen bouwen en continu zoeken naar
de afstemming en uitvoering samen met relevante partijen;
alternatieve flexibele woonoplossingen (zie ook hoofdstuk 1 meer
" De woonzorgvisie heeft betrekking op de aandachtsgroepen
en betaalbaar): De komende jaren zetten we sterk in op het realiseren
zoals gedefinieerd in het nationale woonprogramma 'Een thuis
van een flexibele schil van woonplekken (verspreid over de stad) voor
voor iedereen' en groepen die in Rotterdam extra aandacht nodig
doelgroepen. Uitgangspunt daarbij is dat deze locaties voor diverse
hebben.;
doelgroepen structureel (langjarig) beschikbaar en flexibel inzetbaar
" Naast de huisvestingsbehoefte besteden we ook aandacht aan de leefomgeving.
zijn voor tijdelijke bewoning of als doorstroom-locatie. Dat is nodig om fluctuaties in de vraag te kunnen opvangen en een goede mix te realiseren van dragers en vragers. Daarbij leren we van de ervaringen
"
Terugdringen bankslapen: Het aantal Rotterdammers in een
van de huidige locaties. Dit doen we samen met de woningcorporaties
bankslaapsituatie willen we verkleinen en waar mogelijk ondersteunen
en zorgaanbieders en vele andere partijen in de stad. Daarbij accepteren
om afglijden naar dakloosheid te voorkomen. We maken daarmee een
we wel dat bepaalde doelgroepen een tijdelijk dak boven het hoofd
begin door uit te breiden naar 100 flexplekken voor bankslapers in de
aangeboden krijgen.
meest schrijnend situatie.
We maken regionale afspraken in een regionale woonzorgvisie:
Kwetsbare Rotterdammers: We voeren de plannen in het Plan van
Conform het Regioakkoord maakt Rotterdam verdeelafspraken
Aanpak Kwetsbare Rotterdammers en 'Op weg naar herstel en een
over de uitstroom van mensen in een kwetsbare situatie. Om dit te
thuis uit'. We zetten vanuit het woonbeleid in op het bestrijden van
bereiken maken we een integrale woonzorganalyse als onderdeel
dakloosheid door o.a. het uitbreiden waar mogelijk van 'Housing First'
van de te ontwikkelen Rotterdamse woonzorgvisie, waarin de huidige
en 'Project010' om vanuit huisvesting aan te sluiten bij de ambitie vanuit
vraag van aandachtsgroepen en toekomstige huisvestingsbehoefte
het Nationaal Actieplan Dakloosheid. Daarnaast zetten we in op op
in beeld worden gebracht. Deze woonzorgvisie dient als input voor
gemeenschapsvorming en de aanwezigheid van zorg en ondersteuning
de regionale woonzorgvisie, waarbij we minimaal aansluiten bij de
voor Kwetsbare Rotterdammers.
Rotterdamse Woonvisie
Doel 2
We verdelen de beschikbare woningen zo eerlijk en transparant mogelijk. We zorgen ervoor dat ook reguliere woningzoekenden met een laag inkomen kans blijven maken op een sociale huurwoning.
Concrete maatregelen voor de komende 5 jaar "
Taakstelling: We willen streng vasthouden aan de huidige urgentiecriteria en afspraken met de corporaties, om aanbod te kunnen blijven garanderen voor alle doelgroepen in een schaarse woningmarkt. We houden jaarlijks rekening met eventuele voorrangsregelingen en de vraag van verschillende doelgroepen, waaronder regulier woningzoekenden. Daarbij hanteren we voor het aantal corporatiewoningen onder de tweede aftoppingsgrens dat jaarlijks vrijkomt de volgende verdeelsleutel: " Minimaal 45% van de woningen tot de tweede aftoppingsgrens voor regulier woningzoekenden zonder urgentie zodat er voldoende aanbod is voor Rotterdammers zonder urgentie; " Maximaal 25% van de woningen tot de tweede aftoppingsgrens voor kwetsbare Rotterdammers met urgentie; (Rotterdamse aandachtsgroep 1) " Maximaal 30% van de woningen tot de tweede aftoppingsgrens voor woningzoekenden uit andere aandachtsgroepen, met urgentie (Rotterdamse aandachtsgroep 2, 3 en 4 zoals statushouders, herhuisvestingsopgave, medisch urgenten en overige sociale urgenties en directe bemiddelingen). We gaan rondom de Rotterdamse woonzorgvisie met alle partijen in de stad in gesprek om te komen tot betere monitoring.
H
Sociale voorraad beschikbaar voor de doelgroep: Met als doel dat de sociale voorraad voor de doelgroep beschikbaar is, streven we ernaar - conform regionale afspraken - dat ten minste 75% van de vrijkomende sociale huurwoningen (onder de liberalisatiegrens) wordt verhuurd aan de primaire doelgroep. Met betrekking tot het aantal verhuringen tot de eerste aftoppingsgrens hebben we speciale aandacht voor de grote groep een- en tweepersoonshuishoudens binnen zowel urgente als reguliere woningzoekenden. Bij het monitoren van verhuur in het sociale segment houden we daarom rekening met het beschikbare aanbod in verhouding tot het aandeel woningzoekenden in deze categorie. Waar nodig nemen we passende maatregelen.
Rotterdamse Woonvisie
55
Doel 3
We realiseren een woningaanbod voor ouderen dat past bij hun zorgvraag en levensfase en bevorderen de doorstroom op de Rotterdamse woningmarkt . Concrete maatregelen voor de komende 5 jaar
Het Nieuw Rotterdams Kwaliteitsbeleid en het Langer Thuis Akkoord zijn bij nieuwbouwplannen richtinggevend voor zowel de gemeente als ontwikkelaars.
"
Wonen met zorg nabij: We ontwikkelen nieuwe woon-zorgcombinaties, die aansluiten bij de behoeften van mensen met een
Samen werken aan doorstroming van senioren: Onze aanpak voor
lichamelijke, verstandelijke of zintuigelijke beperking of psychische
doorstroming van ouderen omvat verschillende aspecten zoals benoemd
kwetsbaarheid. Ook blijven we inzetten op de ontwikkeling van
in de Actieagenda Oud voor Goud:
10 nieuwe woonzorgconcepten en 14 thuisplusflats, in (bestaande)
" Creëren van bewustwording: Lanceren campagne om mensen aan
seniorencomplexen en stimuleren we met een subsidieregeling
te moedigen na te denken over hun woonsituatie en het organiseren
collectieve woningaanpassingen en scootmobielstallingen. Bij al deze
open dagen.
maatregelen willen we de markt uitdagen om samen met ons deze
" Verstrekken van informatie: Overzicht van waar mensen terecht
opgaven voor elkaar te krijgen en scherpe afspraken te maken om ook
kunnen en beantwoorden veelgestelde vragen en het maken van een
voor de meest kwetsbare doelgroepen in gebiedsontwikkelingen ruimte
digitale kaart.
te reserveren.
" Advies en ondersteuning: Inzet seniorenmakelaars en een doorstroomcoach voor ouderen met een koopwoning.
"
Toevoegen levensloopbestendige woningen: We maken de
" Woonaanbod: In overleg met corporaties labelen van woningen
kwalitatieve en kwantitatieve opgave voor geclusterde woonvormen en
'geschikt' en 'bestemd voor ouderen' en informatie Woonnet
zorgwoningen voor ouderen (op gebiedsniveau) inzichtelijk.
Rijnmond verbeteren.
De gemeente bevordert het creëren van woningen die geschikt zijn voor alle levensfasen en daagt de marktpartijen uit ook met deze opgave aan de gang te gaan.
Rotterdamse Woonvisie
56
Doel 3
Beschikbaar houden van aangepaste woningen voor mensen met
7
een beperking: We maken afspraken met woningcorporaties over
'ģ*
het behoud van zeer schaarse sociale huurwoningen zoals rolstoel-,
rį
I j -ķ i f; 1
MiVa- en grote woningen voor de doelgroep door een nee, tenzij-principe
4
voor de verkoop van dit type corporatiewoningen en door deze woningen
"Na onze studie willen ie 3 we een eigen plek in de stad. Om onze toekomst ïst hier in Rotterdam verder op te bouwen."
gerichter toe te laten wijzen op Woonnet Rijnmond. Woonwagenbewoners: We voeren het in 2020 vastgestelde woonwagenbeleid van de gemeente uit dat gaat over de uitbreiding
» u
van het aantal woonwagenstandplaatsen tot 2030 en de verdeling van leegkomende standplaatsen op woonwagenlocaties. Arbeidsmigranten: Werkgevers hebben ook een belangrijke rol als goed huisvester. Wij vinden dat huisvesting en werk van arbeidsmigranten een regionale opgave is en dus ook gemeente overstijgend aangepakt moet worden. Met het beleid 'Goed huren en verhuren' pakken we misstanden aan, als kwalitatief slechte huisvesting van arbeidsmigranten en misbruik door verhuurders. Groepen in opvang: Asielzoekers en bijvoorbeeld Oekraïners doen een beroep op opvang. Dat zal in de toekomst mogelijk voor andere groepen gelden en daarnaast zal een gedeelte van deze groepen een toekomstige vraag hebben naar woonruimte in Rotterdam. Deze groepen worden meegenomen in de bevolkingsprognoses en als specifieke doelgroep in de Woonzorgvisie.
gTÏTÌìl
Doel 4
We willen (beroeps)groepen die voorzien in een basisbehoefte binden aan onze stad. Zij zijn belangrijk voor het goed functioneren van de samenleving. Concrete maatregelen voor de komende 5 jaar
Maatschappelijke beroepsgroepen: We experimenteren met manieren om deze beroepsgroepen te helpen bij het vinden van huisvesting. We maken afspraken met marktpartijen en stimuleren
"
Studenten (zie ook pijler 1): We zetten in op het beter benutten van
hen om met oplossingen te komen voor huisvesting van deze
de bestaande voorraad voor studenten, door o.a. Hospi Housing en
doelgroepen in de middeldure huursector in (nieuwbouw-) projecten
de nieuwbouw van 400 studentenwoningen per jaar. Het Landelijk
en waar mogelijk ook in bestaande bouw. Al deze experimenten
Actieplan Studentenhuisvesting (LAS) wordt in Rotterdam concreet
worden tijdig geëvalueerd, waarbij ook het effect op de positie van
gemaakt in het Rotterdams Kwaliteitsbeleid Studentenhuisvesting en het
andere woningzoekenden in onze stad betrokken wordt.
Uitvoeringsplan Studentenhuisvesting. De vergroting van het aanbod,
"
de betaalbaarheid en de leefbaarheid van wijken zijn thema's waarover
Sociale stijgers: We gaan werken aan een regeling die het
afspraken zijn gemaakt. Het mogelijke effect van de komst van de TU
mogelijk moet maken om een specifieke groep bewoners (sociale
Delft op de behoefte aan studentenhuisvesting werken we met TU Delft
stijgers) voorrang te geven op een woning in de wijk waarin ze op
verder uit.
dat moment wonen.
Jongeren: Rotterdam wil jongeren een goede start op de woningmarkt geven. Daarom maken we afspraken met de corporaties om het aanbod van betaalbare woningen te vergroten door met name meer woningen in de bestaande bouw te labelen voor jongeren.
Rotterdamse Woonvisie
58
ŵ
1®
7a
#
I
Ambitie 2040 3
83
m Dit deel van de Rotterdamse Woonvisie richt zich op een inclusieve en
0
Ŵ
«
85
toegankelijke woningmarkt met gelijke kansen voor alle Rotterdammers
"i
om een passende woning te vinden.
87
®
De schaarste op de woningmarkt verzwakt de positie van huurders en leidt regelmatig tot misstanden. Rotterdammers worden bijvoorbeeld geconfronteerd
3
89
ŵ
met hoge huurprijzen in de particuliere sector, discriminatie en intimidatie. Sommige groepen in onze stad hebben moeite toegang te krijgen tot de
(è Q
ŵ
ŵ
0
woningmarkt. Vanuit de grondwet (artikel 22 lid 2) is zorgen 'voldoende
91
woongelegenheid' een taak van de overheid. We stellen goede richtlijnen op voor 93
[
het huren en verhuren van woningen en zetten voort wat we al hebben bereikt in
,
het kader van het Actieplan Goed Huren en Verhuren. Met behulp van nieuwe en 95
-
bestaande regelgeving blijven we ons inzetten om misstanden op de woningmarkt
^ :
aan te pakken. Deze komen niet alleen voor op de particuliere huurmarkt, maar ook in de koopsector. Denk aan overbieden. Hoewel we op gemeentelijk
3?
r~
niveau nu nog geen specifieke maatregelen hebben, worden deze problemen P-J
ŵ
93
3
ŵ
101
Ŵ'
landelijk wel al aangepakt, zoals met de invoering van verplichte biedlogboeken.
^— " 3
103
Landelijke en lokale spelregels worden gerespecteerd en er is sprake van goed (ver)huurderschap, met zo min mogelijk misstanden en een stabiele relatie tussen huurder
« 10S
en verhuurder. r
ŵ 107
ì
8
"
Elke Rotterdammer heeft toegang tot en eerlijke kansen op een woning op de huurmarkt. De huurwoningmarkt in onze stad is inclusief, onze stad is voor iedereen en
Q
ŵ
109
discriminatie wordt op geen enkele grond geaccepteerd.
7. Pijler 4 Betere positie Rotterdammers op de woningmarkt ^ ||7 Rotterdamse Woonvisie ŵ
119
59
1
In Rotterdam respecteren de huur-en koopsector de landelijke en lokale spelregels. Wat is de opgave? Vanwege woningschaarste maken sommige verhuurders misbruik van de situatie, zoals het vragen van te hoge huurprijzen, servicekosten, inschrijfgelden en borgsommen. De gemeente neemt als marktmeester actie om de positie van Rotterdamse huurders te beschermen.
İ įįįtĩĻį
W
â '
IntentīGovereAni,
f
We informeren huurders en verhuurders over de regels van goed huren en verhuren, we werken samen met de branche aan goed verhuurderschap, lobbyen waar nodig voor aanvullende wetten en regels en handhaven de bestaande regels. Particuliere verhuurders spelen ook een essentiële rol bij het verlichten van de woningnood. Niet iedereen kan of wil een huis kopen. Particuliere huur kan een snelle oplossing bieden, maar of huurders
fldir ťŕiļ rļ|ļi
Omgekeerd hebben verhuurders recht op goede huurders.
1
...... - ^
nu bij een woningcorporatie of een particuliere verhuurder huren, zij hebben recht op een verhuurder die zich aan de regels houdt.
,
Ir
I P**™----mrĩy-.ļ^iĻ ■WlA^BVa ŗTtř-
....
- 1 tfĮíļinriŕMífFu
1 ■«lln ťl -w r*ļ ïţriņţnrtP MŕJlfřī
SÉ.T-v;--lur
Beide partijen dragen bij aan het verbeteren van de positie van Rotterdamse huurders op de woningmarkt.
Ondertekening h*pp j ļ™ agn
Doelen voor 2030: 1.
ĩffļřlai kpPni wifi
UiļTļ*vfcļ.r-*|
k-àr.
vn Äflhv-jCMrn
Het overgrote deel van de verhuurders houdt zich aan de regels voor goed verhuurderschap (gebaseerd op de Wet
Mi
goed verhuurderschap en de Rotterdamse Regels voor Goed Verhuurderschap). Uitbuiting, illegale verhuur en onderverhuur worden hard aangepakt. 2. We reguleren vakantieverhuur om zoveel mogelijk woningen
ÏÍLWŬr
beschikbaar te houden voor permanente bewoning.
fffltleníiam
Rotterdamse Woonvisie
60
Doel 1
Het overgrote deel van de verhuurders houdt zich aan de regels voor goed verhuurderschap.
I
(gebaseerd op de Wet goed verhuurderschap en de -
Rotterdamse Regels voor Goed Verhuurderschap). Uitbuiting, illegale verhuur en onderverhuur worden hard aangepakt. Concrete maatregelen voor de komende 5 jaar
We lobbyen bij het Rijk voor de Wet Betaalbare huur, op basis waarvan wij stadsbreed kunnen handhaven. Hetzelfde geldt voor het wetsvoorstel Wet vaste huurcontracten. Met het wijzigen van het Burgerlijk Wetboek en de Overgangswet nieuw Burgerlijk Wetboek, worden tijdelijke huurcontracten voor zelfstandige woonruimten afgeschaft.
"
We gaan door met het uitvoeren van het Actieplan Goed Huren en Verhuren. We blijven onze rol als marktmeester vervullen door informatie en voorlichting te verstrekken over goed huren en verhuren,
-
We maken effectief gebruik van bestaande en toekomstige
aan zowel huurders als verhuurders: wat zijn hun rechten en plichten,
instrumenten om goed huren en verhuren te bevorderen en te
en welke route moet belopen worden als er sprake is van een misstand.
bewaken. Met de invoering van de Wet goed verhuurderschap is toezicht en handhaving van de algemene verhuurregels een wettelijke
"
We onderzoeken de mogelijkheid van een meldpunt voor
verplichting voor gemeenten geworden. Met als doel dat verhuurders
verhuurders om misstanden met betrekking tot huurders te melden,
zich houden aan de regels voor goed verhuurderschap, gebaseerd op
en we overwegen de invoering van een keurmerk voor goede verhuurders.
de Wet goed verhuurderschap en de Rotterdamse Regels voor Goed Verhuurderschap.
"
We dagen stakeholders uit om ons te helpen bij het verwezenlijken van de doelen. We streven met belanghebbenden
"
We hebben een Meldpunt Ongewenst Verhuurgedrag opgericht,
als Platform Particuliere Verhuurders Rotterdam (PPVR),
waarbinnen meldingen binnen de gestelde termijnen adequaat worden
huurdersorganisaties en brancheverenigingen gezamenlijk naar
afgehandeld.
intentieovereenkomsten en afspraken over diverse onderwerpen, waaronder goed huren en verhuren, verduurzaming en het efficiënter
"
In de wijk Carnisse wordt een pilot uitgevoerd voor redelijke
benutten van bestaande woningvoorraad. We onderhouden en
huurprijzen, waarbij verhuurders verplicht worden om hun
intensiveren het contact met deze partijen. Op deze manier kunnen
huurprijzen te conformeren aan het Woningwaarderingsstelsel
er nieuwe mogelijkheden ontdekt worden om de positie van de
via de verhuurvergunning woonruimte.
Rotterdammer op de verhuurmarkt te verbeteren.
Rotterdamse Woonvisie
61
Doel 2
We reguleren vakantieverhuur om zoveel mogelijk woningen beschikbaar te houden voor permanente bewoning. Concrete maatregelen voor de komende 5 jaar -
We pakken op basis van de Wet toeristische verhuur excessen aan door streng toezicht en passende sancties te hanteren bij verandering van woonfunctie. Wanneer gebouwen met een woonfunctie worden gebruikt voor andere doeleinden, reguleren we dit. Op dit moment is een maximum van 60 dagen per jaar is toegestaan. We blijven de ontwikkelingen op dit gebied nauwlettend volgen. Indien nodig, zullen we de regulering aanscherpen.
K Fř
įľwĮ
2W
rļnÄfc
■,r'-r' ÿ ________
Rotterdamse Woonvisie
62
2
Eerlijke kansen op een woning Wat is de opgave? Iedereen moet toegang hebben tot goede en betaalbare woningen, maar discriminatie en intimidatie op de (huur)woningmarkt zijn een dringend probleem. Diverse studies bevestigen dat discriminatie
Ik juich de Wet Goed Verhuurderschap toe! Een belangrijke stap om problemen aan te oroD pakken."
op de woningmarkt voorkomt en problematisch is. Een landelijk onderzoek uit 2021, uitgevoerd door het antidiscriminatiebureau RADAR en kenniscentrum Art.1, wijst uit dat etniciteit een rol speelt bij de selectie van huurders. Mensen met een 'niet-Nederlands klinkende' (achter)naam hebben minder kans om uitgenodigd te worden voor bezichtigingen dan personen met een 'oorspronkelijk Nederlands klinkende' naam. Dit probleem speelt ook in Rotterdam. Uit een onderzoek van Verwey Jonker uit 2022, blijkt dat verhuurders hun huurders vaak subjectief selecteren en dat sommige makelaars ingaan op discriminerende verzoeken van een verhuurder. Bovendien hebben de Stadsgesprekken in het kader van het actieplan 'Samenleven in een Stad 2023-2026' aangegeven dat de toegankelijkheid van de huurwoningmarkt verbeterd en gewaarborgd moet worden. Rotterdam is een stad voor iedereen. Daarom moeten we ons inzetten voor een inclusieve woningmarkt.
Doelen voor 2030: 1. In Rotterdam is geen ruimte voor racisme of discriminatie op welke grond dan ook. Op de huurwoningmarkt vindt geen discriminatie of intimidatie plaats. 2. Toewijzing van woningen (zowel huur als koop) geschiedt transparant en objectief.
[''ţż. Rotterdamse Woonvisie
63
Doelen 1 + 2
In Rotterdam is geen ruimte voor racisme of discriminatie op welke grond dan ook. Op de huurwoningmarkt vindt geen discriminatie of intimidatie plaats. Toewijzing van woningen (zowel huur als koop) geschiedt transparant en objectief.
Concrete maatregelen voor de komende 5 jaar -
We hebben het Meldpunt Ongewenst Verhuurgedrag opgericht, waar huurders terecht kunnen met signalen en klachten over ongewenst gedrag van verhuurders en/of verhuurbemiddelaars,over discriminatie en/of intimidatie. Dit meldpunt is ook beschikbaar voor arbeidsmigranten, woningzoekenden, omwonenden en anderen. Via dit meldpunt bieden we ook hulp in concrete situaties en verwijzen we woningzoekenden indien nodig door naar bevoegde instanties.
"
We voeren toezicht en handhaving uit op basis van de binnengekomen signalen. Voordat we handhavingsbesluiten nemen, doen we grondig onderzoek met hoor- en wederhoor. We hanteren een beoordelingsmodel dat we afstemmen met verhuurders en/of verhuurbemiddelaars.
-
We zorgen voor een objectief en transparant verhuurproces. We informeren en voeren bewustwordingsgesprekken met particuliere verhuurders en/of verhuurbemiddelaars over het vermijden van discriminatie op basis van vooroordelen en stereotypen bij woningtoewijzing. Bijvoorbeeld op basis van huidskleur, etnische achtergrond, gender, seksuele geaardheid of een beperking.
"
We zijn de spil tussen verhuurders en marktpartijen die het verhuurproces willen objectiveren. Met de pilot Eerlijk te Huur, een aanbodplatform dat een objectief en transparant verhuurproces garandeert, zetten we stappen in de richting van het afdwingen van objectieve selectiecriteria om discriminatie op de huurwoningmarkt uit te bannen.
"
We voeren voortdurend onderzoeken en praktijktesten uit. We blijven actief huurders en verhuurders informeren over hun rechten, plichten en verantwoordelijkheden, zowel via het Actieplan Goed Huren en Verhuren als door middel van stadsbrede communicatiecampagnes en sociale media. Vanuit het (concept) Actieplan Samenleven voeren we acties uit, zoals praktijktesten en 'mystery guest'-onderzoeken bij woningverhuur. We gaan in gesprek met bemiddelaars en verhuurders bij vermoedens van discriminatie en dragen bij aan mogelijke oplossingen. Rotterdamse Woonvisie
64
Deze Rotterdamse Woonvisie is een stedelijke visie. Veel doelen en maatregelen gelden voor de hele stad. Tegelijkertijd realiseren we ons dat sommige maatregelen niet in ieder gebied op dezelfde manier kunnen worden ingezet. Het is afhankelijk van de woningvoorraad, bevolkingssamenstelling en specifieke kenmerken van een gebied of wijk welke maatregelen wenselijk of nodig zijn in een gebied. Daarmee proberen we recht te doen aan de verschillen in de stad. Stadsbreed beleid wordt verder vertaald naar een praktische aanpak per wijk (maatwerk) en vice versa. Dit gebeurt in samenspraak met alle relevante partijen. Waar nodig werken we aan een gebiedsgerichte uitwerking van de Woonvisie die we onderdeel maken van integrale plannen voor wijken. Binnen het NPRZ zijn dat bijvoorbeeld de handelingsperspectieven per wijk, waar we de doelen voor doelgroepen en prijssegmenten vertalen naar de nieuwbouwprogrammering in gebieden. Voor de verschillende woonmilieus of clusters van gebieden zijn de volgende onderwerpen in ieder geval belangrijk: H
De kleine kernen Hoek van Holland, Rozenburg, Pernis en
F Tŕ*hU
Heijplaat: zij functioneren als woningmarkt meer op zichzelf.
“
Het toevoegen van woningen voor jongeren en ouderen is belangrijk, ook voor een betere doorstroming. Goede groei betekent onder andere aandacht voor behoud van het dorpse karakter en het op peil houden van het voorzieningenniveau.
í
\
8. Gebiedsgerichte uitwerking
\
r
Rotterdamse Woonvisie
65
"
Groenstedelijke wijken, zoals Zuidwijk, Pendrecht,
Centrum en ov-knooppunten: de uitdaging zit vooral in de
Lombardijen, Lage Land, Ommoord en Schiebroek: er liggen
verdichting in combinatie met goede groei (gebalanceerde menging
hier kansen voor verdichting binnen de bestaande wijken en
van wonen, werken, voorzieningen en openbare ruimte). Voor de
uitbreiding van woongebieden door bijvoorbeeld transformatie
ov-knooppunten zoals Alexanderknoop, Kralingse Zoom/Brainpark
van kantoorlocaties, zoals Brainpark. Daarnaast bieden deze
en Zuidplein (Oostflank) is het doel te komen tot meer levendige,
wijken kansen in het beter benutten van de bestaande voorraad
aantrekkelijke en gemengde gebieden. Hier liggen eveneens kansen
zoals optoppen of woning delen. Veel wijken hebben een
voor het toevoegen van betaalbare woningen voor bijvoorbeeld
eenzijdige woningvoorraad. In deze wijken zetten we in op meer
studenten, starters en ouderen. Betaalbaarheid speelt in het
verscheidenheid. In een deel van deze gebieden speelt ook het
centrum (de binnenstad en Kop van Zuid/Katendrecht) ook een
stimuleren van doorstroming van ouderen een belangrijke rol,
belangrijker rol. We stimuleren particuliere ontwikkelingen tot
bijvoorbeeld met de bouw van nieuwe woon-zorgcomplexen.
toevoegen van een groter aandeel betaalbare woningen.
Stadswijken, zoals Feijenoord, Carnisse, Oude Noorden,
Per gebied of wijk wordt de afweging gemaakt welke maatregelen
Crooswijk en Bospolder-Tussendijken: dit zijn in het algemeen
worden ingezet . Dit doen we samen met de bewoners en andere
geliefde woonwijken waar - meer dan in andere delen van de
stakeholders in de wijk op basis van actuele data. De afweging wordt
stad - de volgende problemen spelen: verouderd corporatie en
onder andere gemaakt op basis van input uit de omgevingsvisie,
particulier woningbezit, veel kleine woningen, weinig (betaalbare)
de gebiedsatlas en woningdifferentiatie per wijk.
woningen voor gezinnen en een groot tekort aan ouderenwoningen. De aanpak particuliere woningverbetering en ook de aanpak goed huren en verhuren moet zich met voorrang op deze wijken richten. De focuswijken Stedelijke Vernieuwing hebben een speciale positie binnen de stadswijken. Hier is sprake van een concentratie van kwetsbare groepen. Er ligt hier daarom een extra grote opgave in het toekomstbestendig houden van de woningvoorraad en het verbeteren van de leefbaarheid. Door het faciliteren van sociale stijgers kan worden voorkomen dat deze groep vertrekt. Voor de focuswijken Stedelijke Vernieuwing biedt het Uitvoeringsplan NPRZ
i-i
I i 3
2023-2027 een belangrijk kader. ftr"ÍĪ! -r M*
/i;
Rotterdamse Woonvisie
66
De Woonvisie bevat een divers pakket aan concrete maatregelen voor de komende 5 jaar. Het zijn zowel nieuwe maatregelen, als maatregelen waarvoor al eerder middelen zijn vrijgemaakt. In deze paragraaf lichten we toe hoe de maatregelen uit de Woonvisie gefinancierd (gaan) worden. En wat daarbij de risico's zijn. m
m mm
Financiën Voor een deel zijn de benoemde maatregelen financieel geregeld en worden ze ook al uitgevoerd. Denk bijvoorbeeld aan lopende werkzaamheden die binnen bestaande capaciteit kunnen worden uitgevoerd, of waarvoor in een eerdere fase al middelen voor zijn vrijgemaakt. Zoals voor de uitvoering van de Basisaanpak in de particuliere voorraad en de nieuwbouw van 3.500-4.000 woningen per jaar. Deels zijn er voor de koerswijzigingen al extra financiële middelen geregeld via het coalitieakkoord en de begroting, zoals: "
C 25 mln. voor verhoging van het aandeel betaalbare woningen naar 55*^.
"
het budget voor doorbouwakkoord (vooral geld voor nieuwbouw)
"
de C 80 mln. voor de pijler wonen (aanpak woningen en woonomgeving) binnen het NPRZ.
"
het programma goed huren en verhuren.
Voor verduurzaming van de woningvoorraad zijn vanuit het KAR en Weerwoord eveneens middelen voor subsidies en ondersteuning beschikbaar. Een groot deel van de maatregelen wordt ook door andere partijen opgepakt, zoals hogere overheden, corporaties, marktpartijen en Rotterdammers. Regulering en aanpassing van wetgeving, de bouw van nieuwe woningen en de verduurzaming van de woningvoorraad zijn daar voorbeelden van.
Financiën en risico's Rotterdamse Woonvisie
67
Een deel van de maatregelen betreft intensivering van lopende
Pijler 1: Meer en betaalbare woningen
programma's of extra/nieuwe inzet om doelen te behalen. Willen we problemen op de woningmarkt echt aanpakken, dan zijn daar middelen
Maatregel
Dekking
Toelichting
Richting 65X betaalbaar.
Dekking voor 55X betaalbaar vanuit het coalitieakkoord en de begroting van het doorbouwakkoord (in totaal C 56 mln.) tot 2026.
Vanaf 2026 ook een beroep op rijksmiddelen.
Streven naar de helft middenkoop in het middensegment .
Er zijn middelen vanuit het coalitieakkoord (C 25 mln.) om het percentage middensegment te verhogen van 30X naar 35X tot 2026.
Bij nieuwe locaties kan meer middenkoop vanaf het begin worden meegenomen. Het actief herprogrammeren van middenhuurnaar koop in lopende projecten heeft mogelijk financiële consequenties die niet gedekt zijn.
Koopinstrumenten
Geen dekking
Uitvoering aan de markt
Handhaving huurprijzen bestaande particuliere huurvoorraad.
Handhaving op basis van nieuwe wetgeving uit rijksmiddelen (hoeveel is nog niet bekend). Handhaving in Carnisse is gedekt vanuit reguliere middelen.
In Carnisse is handhaving vanaf 1 januari 2024 mogelijk, op basis van de verhuurvergunning woonruimte.
Beter benutten bestaande voorraad.
Dekking voor hospitaverhuur, doorstroomcoach en kamerverhuur.
Er worden mogelijkheden voor financiering verkend voor het opstellen van een kader en eventuele stimuleringsmaatregelen (totale kosten 2 tot 4,5 mln. voor een periode van 5 jaar) om de stad uit te dagen in de bestaande voorraad meer ruimte te maken.
Jaarlijkse start de bouw van 3.500 tot 4.000 woningen, waaronder jaarlijks 400 woningen voor studenten.
Er zijn middelen beschikbaar vanuit het programma stedelijke ontwikkeling.
Flexwoningen
Met het Rijk zijn afspraken gemaakt over de dekking van de onrendabele top.
van alle partijen voor nodig, dus ook van de gemeente. Gezien de huidige, financieel lastige, tijden is dit een enorme uitdaging. De Woonvisie richt zich op een meerjarige aanpak om lange termijn doelen te bereiken. Dit vraagt om structurele dekking, maar in financieel lastige tijden past het ook om realistisch te zijn. Bovendien hoeft niet alles nu financieel geregeld te worden, het is immers een programma voor meerdere collegeperiodes. We zetten de huidige beschikbare middelen zo goed en efficiënt mogelijk in om stapsgewijs ontwikkelingen van de grond te krijgen. Ook verkennen wij de financiële mogelijkheden voor toekomstige maatregelen, zodat benodigde middelen eventueel in de toekomst in de begroting kunnen worden gezocht of middelen vanuit het Rijk ingezet kunnen worden. Omdat maatregelen alleen uitgevoerd kunnen worden als deze financieel zijn gedekt is het belangrijk hier transparant over te zijn. Zo wordt voorkomen dat verwachtingen worden gecreëerd die mogelijk niet waargemaakt kunnen worden. Onderstaand overzicht geeft per maatregel weer of deze al gedekt is via lopende of eenmalige bijdragen, of dat daarvoor nog geen middelen beschikbaar zijn. NB: Dit betreft alleen de aanpak tot 2030. Na 2030 rest nog een grote opgave in de bestaande voorraad, die niet financieel gedekt is. Hierover gaan we met het Rijk en andere samenwerkingspartners in gesprek.
Financiën Woonvisie "
Groen is gedekt (of deels gedekt) uit coalitieakkoord
"
Grijs is niet of grotendeels niet gedekt
"
Het overige betreft (gedeeltelijke) dekking vanuit reguliere middelen (gemeente en/of Rijk)
Vanuit de garantieregeling met het Rijk is C 9 mln. beschikbaar.
Rotterdamse Woonvisie
68
Pijler 2: Toekomstbestendige vitale wijken
Maatregel
Dekking
Gebiedsgerichte systeemaanpak
Er is geen integraal langdurig budget voor gebiedsaanpakken.
Programma particuliere voorraad: 3000 basis aanpak
Structurele middelen via begroting programma bestaande stad.
Programma particuliere voorraad: 1.000-2.000 grondige aanpak NPRZ
Deels gedekt. Gemeentelijke middelen beschikbaar voor NPRZ-gebied (circa C 50/55 mln. coalitieakkoord, vanuit C 80 mln. NPRZ).
Aanpak voor niet onderheide panden
Geen dekking.
Proceskosten voor het gesprek met bewoners en eigenaren in Bloemhof zijn gedekt vanuit NPRZ budget.
Toezicht en handhaving
Dekking voor intensieve en integrale achter de voordeur aanpak in de wijken Bloemhof, Carnisse, Hillesluis en Tarwewijk voor 2024 en 2025 vanuit de Regiodeal NPRZ.
Inzet na 2025 verdient aandacht, geen duidelijkheid over middelen en capaciteit.
Informeren bewoners over belang van goede ventilatie.
Lopend. Dekking via reguliere middelen.
Toelichting
In 2024 duidelijkheid over cofinanciering vanuit het Volkshuisvestingsfonds 2e en 3e tranche. Gesprekken over mogelijke inzet corporaties lopen. Start lobby Oud Mathenesse voor aanvullende rijksmiddelen.
In beeld brengen problematiek kwaliteit Lopend. Dekking via programma van woningen en welke aanpak dit vergt. aanpak Particuliere voorraad. Prestatieafspraken corporaties aanpak EFG labels
Lopend. Dekking via woningcorporaties.
Afspraken met het PPVR over energiebesparende maatregelen.
Lopend. Dekking via reguliere middelen.
37.000 woningen aardgasvrij
Lopend. Rijksmiddelen en eenmalige middelen voor de lopende aanpakken aardgasvrij.
Voor de resterende 40.000 aansluitingen nieuwe verkenningen starten
Geen dekking.
Programma particuliere voorraad; 10.000 tot 2030 (dus 8.000 - 9.000 extra).
Geen dekking
Afspraken woningcorporaties over bijdrage aan aanpak particuliere voorraad.
Geen dekking
Verkennen vangnet voor niet-kunners.
Lopend. Nu verkennen binnen huidige middelen.
Uitvoering vergt mogelijk risicoreservering.
Intensivering adviesloket VVE 010
Woningdifferentiatie binnen het NPRZgebied
Deels gedekt. Gemeentelijke middelen beschikbaar voor NPRZ-gebied (circa C 50/55 mln. coalitieakkoord, vanuit C 80 mln. NPRZ).
In 2024 duidelijk of cofinanciering mogelijk is vanuit Volkshuisvestingsfonds 2e en 3e tranche.
Lopend. Dekking via Duurzaamheidstransitiebudget (DTB) en middelen Aanpak basiskwaliteit.
Energiearmoede aanpakken; benutten rijksmiddelen.
Lopend. Dekking via rijksmiddelen
Gebiedsgerichte aanpakken isolatie.
Slim combineren van diverse gemeentelijke thematische budgetten.
Lopend. Dekking via rijksmiddelen en DTB.
We verkennen mix van doelgroepen in wooncomplexen.
Lopend. Dekking via reguliere middelen.
Impuls in kwaliteit inrichting woonomgeving
Gedekt uit onder meer Weerwoord. Rotterdam Gaat voor Groen: binnen NPRZ extra middelen uit coalitieakkoord, van C 80 mln. voor Pijler wonen ca C 15-12 mln. voor buitenruimte (incl mobiliteit).
Verkennen aanpak beheerstructuur VvE's
Lopend. Dekking via reguliere middelen.
Funderingsloket; de Rotterdamse funderingsaanpak
Lopend. Structurele dekking voor huidige aanpak.
Minimaal C 600-700 mln. nodig (C 100.000 per woning). Lobby voor nieuwe rijksmiddelen. In gesprek met corporaties en met het Rijk. Mogelijk onderdeel van aanvraag 3e tranche Volkshuisvestingsfonds.
Pas starten met nieuwe aanpakken aardgasvrij als middelen van externe partijen beschikbaar zijn.
Verkennen voorrang aan sociale stijgers. Lopend. Dekking via reguliere middelen
Evaluatie van de huidige aanpak vindt plaats. Dekking voor het eventueel opschalen van de aanpak is er niet.
Onderzoeken uitbreiding van de referentiewaarden met "zachte" voorzieningen.
Lopend. Dekking via reguliere middelen
Collectieve woonvormen.
Dekking via coalitieakkoord (C 1 mln. 2024, C 1,2 mln. 2025 en C 1,4 mln. 2026).
Rotterdamse Woonvisie
69
Pijler 3: Aandachtsgroepen
Pijler 4: Betere positie Rotterdammers op de woningmarkt
Maatregel
Dekking
Maatregel
Dekking
Uitvoering PvA Kwetsbare Rotterdammers en Op weg naar herstel en thuis.
Lopend. Dekking via 'Op weg naar herstet en thuis'.
Afspraken in de regionale woonzorgvisie (waaronder inzicht in kwalitatieve en kwantitatieve opgave voor geclusterde woonvormen en zorgwoningen).
Lopend. Ook voor onderzoek woonzorganatyse.
Atte verhuurders houden zich aan de atgemene regets voor goed verhuurderschap (inctusief het metdpunt ongewenst verhuurgedrag).
Lopend. Structureet C 500.000,Dekking is structureet geregetd voor rijksmiddeten. de aanpak Goed Huren en Verhuren. Compensatie vindt gedeettetijk ptaats via het Gemeentefonds.
Ontwikkelen nieuwe woonzorgcombinaties en stimuleren collectieve woningaanpassingen.
Lopend. Vanuit Actieagenda Ouderen o.a. 10 woonzorgconcepten en 14 thuisptusflats.
Contact onderhouden en intensiveren met retevante stakehotders.
Lopend. Dekking vanuit het budget Actieptan Goed Huren en Verhuren.
Stimuleren doorstroming ouderen.
Lopend. Via maatregeten Actieagenda Ouderen; o.a. seniorenmaketaar en doorstroming midden/hoger segment.
Op basis van de Wet toeristische verhuur de excessen aanpakken.
Lopend.
Facititeren van een objectief en transparant verhuurproces.
Dekking voor een stadsbrede pitot die per 1 sept 2023 is gestart, voor een bedrag van 34.000 euro vanuit het Actieptan Goed Huren en Verhuren,
Het informeren van (ver)huurders en het btijven uitvoeren van onderzoeken en praktijktesten, inctusief opvotgende gesprekken met verhuurders/bemiddetaars,
Lopend. Structurete dekking vanuit zowet Actieptan Goed Huren en Verhuren ats het Actieptan Samenteven .
Beschikbaar houden en inzichtetijk maken aangepaste (rotstoet) woningen.
Lopend. Dekking via regutiere middeten.
Woonwagenbewoners: uitbreiding woonwagenptaatsen.
Geen dekking voor de uitbreiding van woonwagenptaatsen.
Arbeidsmigranten: handhaving.
Lopende inzet op Goed huren en verhuren gedekt.
Studentenhuisvesting: meer studentenwoningen.
Zie maatreget pijter 1 (jaartijkse bouw van 400 studentenwoningen)
Jongerenhuisvesting: afspraken met corporaties om jongerenwoningen te tabeten, zodat er aanbod blijft voor jongeren.
Lopend. Gedekt via regutiere middeten.
Voorrangsregetingen voor: - Beroepsgroepen via experimenten - Sociate stijgers om met voorrang een woning in de eigen wijk te vinden
Gedekt via regutiere middeten rondom Woonruimteverdeting.
Toelichting
C 5 mtn. tot en met 2025, structureet C 6 mtn. vanaf 2026.
Rotterdamse Woonvisie
70
Risico's en beheersmaatregelen
Voor de bovengenoemde risico's nemen we een aantal
De opgaven op het gebied van wonen zijn talrijk. Bovendien heeft de
beheersmaatregelen. Ten eerste monitoren we de maatregelen
gemeente maar op een beperkt deel invloed en is zij in grote mate
tweejaarlijks. Dit levert informatie op over de haalbaarheid van
afhankelijk van de inzet van samenwerkingspartners.
doelen en kan leiden tot voorstellen voor bijsturing. Daarnaast zijn we blijvend in gesprek met partijen in de stad over
Enkele belangrijke risico's zijn daarom:
inspanningen en de uitvoering van maatregelen, bijvoorbeeld bij
"
Voor de uitvoering van maatregelen zijn we voor een groot deel
de Prestatieafspraken en het Doorbouwakkoord. Deze afspraken
afhankelijk van andere partijen, zoals de daadwerkelijke
monitoren we en hier rapporteren we over aan de gemeenteraad.
bouw van betaalbare woningen of de verduurzaming van "
de woningvoorraad.
Afsluitend is het risico met betrekking tot financiële dekking van
Bij enkele maatregelen zijn we afhankelijk van nieuwe wet- en
maatregelen aanwezig. Mocht het niet lukken op tijd financiële
regelgeving. Door aankomende Tweede Kamerverkiezingen
middelen te vinden, dan is prioritering en het mogelijk bijstellen van
eind november 2023 zijn de toekomstige landelijke koers en
doelen noodzakelijk.
voornemens op wetswijzigingen onzeker. "
Door een onverwacht hogere groei van de bevolking (bijvoorbeeld als gevolg van migratie) en oplopende druk op de woningmarkt kan, in combinatie met bezuinigingen in de zorg, de huisvesting van aandachtsgroepen nog verder onder druk komen te staan.
"
Er bestaat onzekerheid rondom de dekking van enkele grote opgaven. Het risico bestaat dat middelen niet op tijd geregeld worden, dan wel anders geprioriteerd. Bijvoorbeeld voor het beter benutten of het aanpakken van de bestaande voorraad. Mochten ook externe rijksmiddelen niet beschikbaar komen, dan zal opnieuw gekeken moeten worden of doelen haalbaar zijn.
"
Politiek-bestuurlijke prioriteiten kunnen gedurende de looptijd van de Woonvisie wijzigingen. Dit heeft mogelijk impact op de consistentie van het woonbeleid en kan daarmee van invloed zijn op de bereidheid van investerende partijen in de stad.
Rotterdamse Woonvisie
71
Participatie bij totstandkoming Woonvisie; een visie tot stand gekomen met de Rotterdammer We streven naar een visie waarin alle Rotterdammers zich herkennen en waarin ook oplossingen en ideeën van de Rotterdammers terug te zien zijn. Om de vele stemmen van de stad in de visie een plek te geven, zijn we met de stad in gesprek gegaan. Dat hebben we op verschillende 1
——
manieren aangepakt, zoals met dialoogtafels en gesprekken met
—
Rotterdammers.
-. VįĩMHblTTMī
' L
Oplossingsgerichte dialoogtafels --
'JifĮI j'
'
m
We hebben niet alle Rotterdammers individueel gesproken. Via gesprekken hebben we zoveel mogelijk de onderliggende belangen
lid zJ ~ " ~ ——
die Rotterdammers hebben over wonen in kaart gebracht. Op basis
HgjffiÜì
van deze gesprekken hebben we personen uitgenodigd die met elkaar aan zogeheten 'dialoogtafels' aan oplossingen hebben gewerkt. Deze
Gemeente Rotterdam
personen verschillen in leeftijd, afkomst, opleidingsniveau en beroep, maar ze delen allemaal een diepgaande betrokkenheid bij onze stad. Ze vertegenwoordigen de belangen van bijvoorbeeld senioren, jongeren, studenten, organisaties voor kwetsbare doelgroepen, huurders in de sociale huursector, huurders in de vrije sector, particuliere verhuurders, woningcorporaties, projectontwikkelaars, bewonersgroepen en particuliere woningeigenaren. Dit heeft geresulteerd in 56 deelnemers aan vijf tafels over verschillende thema's. Aan iedere tafel zijn per thema vier tot vijf gedragen adviezen geformuleerd. Deze adviezen zijn opgenomen in de bijlage 'Participatieverslag' met een toelichting of en hoe ze zijn verwerkt in de
~r-
Woonvisie.
HB
QDO Samenwerken aan de opgaven in de stad 'ļ^*\- i- r" 'ļ
\ 'j
ļįfjįįĵ ;ŕíjiïïBĒÏ
r-i .
ŠEHWHI
1
Rotterdamse Woonvisie
72
Gesprekken met de Rotterdammers van nu en van de toekomst
Samenwerken aan de uitvoering; innovatie en uitdaging
We hebben meerdere instrumenten ingezet om Rotterdammers mee te
De woningmarkt is complex en het oplossen van de opgaven
laten denken over het wonen in Rotterdam, zoals:
kunnen we niet alleen. Dit vergt een samenspel met veel betrokken
"
Een middag met de kinderraadsleden praten over de wensen van
partijen zowel landelijk, regionaal als met partijen binnen de
toekomstige generaties.
stad. Van bewoners tot marktpartijen, van kennisinstellingen tot
Het vragenspel 'De Middenweg' met jongerenplatform Roffa
Rijksoverheid. We nemen zelf regie waar nodig en sturen daarbij
Takkies en AIR; een gesprek tussen Rotterdamse jongeren en
actief op het behalen van doelen. Hierbij dagen we partijen in de
professionals over wonen in Rotterdam.
stad uit om met (praktische) innovaties te komen die het wonen
"
Online en straatenquête afnemen onder alle Rotterdammers.
in Rotterdam fijn en betaalbaar maken én houden. We geven
"
Bijeenkomsten organiseren met de wijkraden over adviezen van
uitdrukkelijk ruimte aan innovatie en vernieuwing, van instrumenten
huidige bewoners.
tot de manier van woningbouw en vormen van samenwonen waar
"
Op deze manier hebben we meningen en adviezen van de mensen in de
we nu nog niet aan denken. We zetten ons Rotterdams DNA van
wijken maar ook van toekomstige woningzoekenden kunnen horen.
innovatie en doorpakken volop in om dat te bereiken.
Daarnaast hebben we professionele partijen geraadpleegd om mee te denken zoals Platform Ontwikkelen Rotterdam (POR) de Rotterdamse woningcorporaties en huurdersorganisaties. Alle output van de verschillende vormen van participatie is terug te vinden in het participatieverslag. Uiteraard eindigt het gesprek over wonen in Rotterdam niet bij de vaststelling van deze Woonvisie. Ook in de komende jaren is een continue dialoog nodig met onze belangrijkste partijen in de stad. Dat werken we de komende periode verder uit. We denken aan het beter benutten van de bestaande overleggen, betrekken van huidige en toekomstige bewoners bij de gebiedsgerichte uitwerking en samen op te trekken met stakeholders bij de tweejaarlijkse monitoring.
Rotterdamse Woonvisie
73
Verantwoording van cijfers en data De opgaven in deze Woonvisie zijn gebaseerd op cijfers vanuit verschillende bronnen: het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), het onderzoeksbureau van de gemeente OBI (Onderzoek en Business Intelligence), landelijke monitors en onderzoeken waarvoor de gemeente opdracht heeft gegeven, zoals het Realstats onderzoek naar de particuliere verhuurmarkt. Omdat er een combinatie van bronnen is gebruikt, kunnen er onderling verschillen zijn in de aantallen of prognoses. Het gebruik van cijfers suggereert bovendien een bepaalde nauwkeurigheid in de data. Dit terwijl er vaak sprake is van onzekerheid en bandbreedtes. We duiden in deze Woonvisie daarom de onderlinge verschillen tussen bronnen en geven duidelijk aan waar eventuele onzekerheden of bandbreedtes in de data zitten. Ook geven we aan op welke onderwerpen we monitoren en op welke manier. We gebruiken deze data om een beeld te vormen van de woningmarkt op hoofdlijnen in trends en ontwikkelingen, en minder om in detail voorspellingen of uitspraken te doen. De wereld verandert snel en daarom is een actuele duiding van de feiten en cijfers nodig. Deze Woonvisie biedt deze duiding zo goed mogelijk. Wel geldt dat grote ontwikkelingen, zoals migratie en economische veranderingen, een onzekere factor vormen waardoor het doen van voorspellingen over de woningmarkt lastig is.
Dit geven we zo goed mogelijk aan. Daarnaast I
V-) 1
willen we als gemeente weten wat er leeft in de stad en staan we in contact met verschillende belanghebbenden. Zij hebben aangegeven het belangrijk te vinden dat de duiding van data transparant is en dat keuzes die worden gemaakt in de Woonvisie onderbouwd worden. Hier geven we invulling aan in deze Woonvisie. Tot slot is het belangrijk te vermelden dat delen van de woningmarkt lastig tot niet in data te vatten zijn, doordat er niet altijd betrouwbare of representatieve informatie beschikbaar is. Dit is bijvoorbeeld het geval voor een groot deel van de particuliere sector. Onderzoeken zoals dat
oorc Verantwoording
monitoring
van Realstats geven een eerste indicatie, maar kunnen niets zeggen over het geheel van de particuliere verhuurmarkt. Rotterdamse Woonvisie
74
Monitoring en evaluatie: rapportage over de Woonvisie We brengen ieder jaar een rapportage uit met daarin de belangrijkste trends en ontwikkelingen op de woningmarkt. Voorbeelden hiervan zijn de bevolkingsgroei en -samenstelling, ontwikkelingen op de koopen huurmarkt en de landelijke regelgeving. Daarnaast monitoren we iedere twee jaar de doelstellingen van de verschillende pijlers. Welke resultaten zijn bereikt? Welke doelstellingen lopen op schema en welke niet? Ook de financiële risico's worden hierin meegenomen. Na vier jaar vindt een uitgebreide evaluatie van het uitvoeringsprogramma plaats, voorafgaand aan het nieuwe uitvoeringsprogramma voor de komende vijf jaar. Dit doen we om te bepalen of aanvullende of andere maatregelen noodzakelijk zijn. De evaluatie dient ook als input voor het nieuwe uitvoeringsprogramma voor de komende vijf jaar. J
*v
■nf iptir - -
In het voorjaar van 2024 ontwikkelen we een voorstel voor de jaarlijkse
İH4U
en tweejaarlijkse monitoring.
ipiRii1’
kV ijr'
IIlil Hl
ijr-n
ilīiMi JBįi
İ"T İl|
1 ' -i;::
v
Rotterdamse Woonvisie
75
Aandachtsgroepen: groepen mensen met minder slaagkans op de woningmarkt of die behoefte hebben aan specifieke zorg en ondersteuning. Aftoppingsgrens: de aftoppingsgrens is een begrip uit de huurtoeslagregelingen. Er zijn twee aftoppingsgrenzen: een lage voor éénpersoonshuishoudens en een hogere voor meerpersoonshuishouden. Over de huur boven deze grenzen wordt geen of relatief minder huurtoeslag gegeven. Ieder jaar worden deze grenzen door de Rijksoverheid vastgesteld. In 2024 is de lage grens C 650,43 en de hoge grens C 697,07. Betaalbaarheid: betaalbaarheid wordt vastgesteld door de verhouding te berekenen tussen wat een huishouden moet betalen aan huur en het verzamelinkomen van datzelfde huishouden. Betaalbare voorraad: het geheel van sociale en middeldure huur- plus koopwoningen tot de betaalbaarheidsgrens van de Rijksoverheid (C 390.000 in 2024). Beschermd wonen: woningen waar 24 uur per dag bescherming en/of begeleiding is. Circulariteit: circulariteit gaat ervan uit dat producten van nu de grondstoffen zijn voor later: na gebruik kunnen producten gedemonteerd worden en de materialen opnieuw worden gebruikt. Circulariteit gaat dus uit van een wereld zonder afval. CPO: bij collectief particulier opdrachtgeverschap (CPO) ontwikkelt een groep burgers samen hun woningen.
Collectieve woonvorm: een woonconcept waarbij mensen meer samenleven en elkaar ontmoeten dan in een gewone woonstraat of wooncomplex. Bijvoorbeeld omdat ze voorzieningen delen, of gezamenlijk hun woningen ontwikkelen. DAEB/ niet DAEB: diensten van algemeen economisch belang (zoals in de Woningwet omschreven). Tot het DAEB-bezit van woningcorporaties behoren sociale huurwoningen, bepaald maatschappelijk vastgoed en specifieke diensten voor de leefbaarheid. Tot het niet DAEB-bezit behoort de verhuur van middeldure en hoger segment huurwoningen, of van commercieel vastgoed zoals een winkelcentrum. Doelgroepenverordening: met een doelgroepenverordening kan de gemeente in een bestemmingsplan (omgevingsplan) voor nieuwbouwwoningen vastleggen of deze tot een woningbouwcategorie moeten behoren. Denk aan sociale huur, middenhuur of betaalbare koop. De regels voor instandhouding in een prijssegment staan wel in de doelgroepenverordening, toewijzing aan doelgroepen wordt er niet in geregeld. Dat gebeurt via een andere verordening. Doorbouwakkoord: integrale set van 30 maatregelen ondertekend door 50 marktpartijen en 11
12.
woningbouwcorporaties waarin zij afspreken hoe ze de komende jaren door blijven bouwen.
Afkortingen en begrippenlijst
woning wordt achtergelaten. Die woning kan dan opnieuw verhuurd of verkocht worden.
Doorstromen/doorstroming: verhuizen naar een andere woning waarbij een (zelfstandige)
Rotterdamse Woonvisie —1
76
EU-doelgroep: het geheel van primaire en secundaire doelgroep. Ofwel
Middeninkomen: eenpersoonshuishoudens met een inkomen tussen C 47.699 en C 62.191, en
eenpersoonshuishoudens met een inkomen tot C 47.699 en meerpersoonshuishoudens met een
meerpersoonshuishoudens met een inkomen tussen C 52.671 en C 82.921 (bedragen in 2024).
inkomen tot C 52.671 (bedragen in 2024).
MiVa woning: een woning die volledig is aangepast aan de behoeften van mensen met een
Flexwoningen: flexibele (veelal kleine) woonoplossingen die relatief snel en goedkoop kunnen
lichamelijke beperking, mensen in een rolstoel of andere zorgbehoevenden.
worden gerealiseerd. Kenmerkend is het 'tijdelijke karakter' van de woning zelf, de bewoning of het
Omgevingsvisie: een integrale langetermijnvisie van een bestuursorgaan voor de hele fysieke
gebruik van een locatie waarop de woning wordt geplaatst.
leefomgeving en haar grondgebied. De omgevingsvisie is - op basis van de Omgevingswet - een
Geclusterde woonvormen: een woonvorm waarbij woningen in elkaars buurt worden gebouwd,
verplicht instrument voor het Rijk, de provincie en de gemeente.
zodat voorzieningen gemakkelijk gedeeld kunnen worden.
Onzelfstandige woning: woonruimte die geen eigen toegang heeft en/of niet alle wezenlijke
Gereguleerde huur: tot inwerkingtreden van de wet Betaalbare huur zijn dit woningen
voorzieningen zoals keuken en sanitair. Er is dan vaak sprake van gedeelde voorzieningen.
met maximaal 148 punten in het Woningwaarderingsstelsel. Na inwerkingtreden van de wet
Omgevingswet: de Omgevingswet bundelt en moderniseert de wetten voor de leefomgeving.
Betaalbare huur vallen ook woningen tot maximaal 186 onder regulering.
Hierbij gaat het onder meer om wet- en regelgeving over bouwen, milieu, water, ruimtelijke
Huisvestingsverordening: op grond van de Huisvestingswet kunnen gemeenten in geval
ordening en natuur.
van schaarste op de woningmarkt een Huisvestingsverordening vaststellen. In de Rotterdamse
Optoppen: een bestaand gebouw verhogen met één of meerdere bouwlaag/ bouwlagen.
Huisvestingsverordening wordt de toewijzing van sociale huurwoningen geregeld en wordt het
Particuliere woningvoorraad: dat deel van de woningen in de stad die eigendom zijn
gebruik van de woningvoorraad gereguleerd.
van eigenaar-bewoners of verhuurders die geen woningcorporatie zijn. Dat kunnen zowel
Institutionele beleggers: instellingen die door hun activiteiten de beschikking krijgen
institutionele beleggers als kleine private beleggers zijn.
over gelden die ze moeten beleggen. Deze activiteiten bestaan vooral uit het verzekeren van
Passend toewijzen: elke corporatie moet jaarlijks ten minste 92,5^. van de vrijkomende sociale
pensioenen en het aan particuliere beleggers bieden van mogelijkheden tot beleggen met een
huurwoningen toewijzen aan huishoudens van de primaire of secundaire doelgroep. De andere