[24bb000295] Afdoeningsvoorstel wethouder Mohamed - Hoesein toezeggingen over AJT en Vervoersarmoede

Maatschappelijke Ontwikkeling Armoedebestrijding, Schuldhulpverlening, Taal Mr. NDZR (Natasha) Mohamed-Hoesein Van: Vincent Rous Telefoon: 14 010 E-mail: bbo@rotterdam.nl Uw kenmerk: Ons kenmerk: M2401-3735 - 24bo002785

Aan commissie Werk en Inkomen, Onderwijs, Samenleven, Schuldhulpverlening, Armoedebestrijding en NPRZ

Onderwerp: Toezeggingen AJT en Vervoersarmoede Datum: 19 januari 2024

Geachte commissieleden, In de vergadering van uw commissie van 17 januari 2024 heb ik toegezegd (toezeggingen 24bb000275, 24bb000276, 24bb000277, 24bb000278, 24bb000279) u schriftelijk te informeren over een aantal zaken rondom het AOW-Jeugdtegoed en vervoersarmoede. In deze brief stuur ik de door u gevraagde informatie. Inleiding Op 7 september 2023 is de motie 'Voorkom vervoersarmoede voor jongeren tot 18 jaar' (23bb005701) door uw raad aangenomen. In de afdoening hiervan stelt het college voor 350 euro toe te voegen aan het Jeugdtegoed (voor kinderen van 12 tot en met 17 jaar) geoormerkt voor het openbaar vervoer. In de motie wordt het belang van het inzetten op vervoersarmoede aangehaald door middel van een onderzoek van stichting Leergeld Den Haag (maart 2023) 1. Het onderzoek toont aan dat de kinderen en jongeren veel baat hebben bij ondersteuning van deze stichting. Met name een fiets of ov-abonnement geeft hen meer bewegingsvrijheid. Er is minder kans op uitsluiting: op school kunnen de kinderen beter meedoen. Het sociale contact met andere jongeren is erg belangrijk. In de gemeente Den Haag bestaat de mogelijkheid via stichting Leergeld zowel een fiets als ov-tegoed te krijgen. In Rotterdam is het mogelijk via stichting Meedoen een fiets te krijgen of via het Jeugdtegoed een fiets aan te schaffen.

Ook is het de afgelopen jaren mogelijk geweest via het Jeugdtegoed RET-producten aan te schaffen. Het blijkt dat jongeren in de leeftijd van 12 t/m 17 jaar het reeds bestaande Jeugdtegoed al veel besteden aan de RET. De RET staat in de top 5 van de aanbieders waar het Jeugdtegoed wordt besteed. Dit is eveneens een indicatie dat er behoefte bestaat onder deze doelgroep voor gratis openbaar vervoer. Naast het onderzoek van stichting Leergeld is door de kinderombudsman een onderzoek2 gedaan naar de gemeentelijke armoederegelingen. Onderzoek Leergeld Den Haag: Opgroeien in armoede, kinderen en jongeren aan het woord. rapport-Onder-de-loep-gem-armoederegelingen-voor-kinderen.pdf (kinderombudsmanrotterdam.nl) 1

2

Blad: Datum: Ons kenmerk:

2/5 19 januari 2024 24bo002785

Ouders en professionals vertellen de kinderombudsman in dit onderzoek dat vanwege de hoge kosten van het openbaar vervoer uitjes niet doorgaan of dat een kind niet kan sporten. De kinderombudsman heeft hiermee een behoefte aan tegemoetkoming in vervoerskosten geconstateerd. Concluderend zien we dat zowel de onderzoeken van stichting Leergeld en de kinderombudsman, als het gebruik van het Jeugdtegoed de behoefte bij de doelgroep laat zien. Aangezien het tegengaan van de nadelige gevolgen van het opgroeien in armoede een belangrijk speerpunt is in het beleidskader armoede en schulden 2023-2026 'Rotterdam voor iedereen', is ervoor gekozen om met de extra Rijksmiddelen en een deel van het (kinder)armoedefonds in te zetten op vervoersarmoede. Toezeggingen Toezegging 1: Dekking OV-tegoed jongeren Ik heb u toegezegd dat ik zal aangeven welk deel van de extra Rijksmiddelen 2023 voor de dekking van het RET-tegoed voor jongeren is gereserveerd. Vanuit de meicirculaire 2023 zijn er middelen beschikbaar gesteld voor armoede en schulden. Het benodigde budget voor 2024 en 2025 is € 3.185.000 per jaar. • Het voorstel is om in 2024 uit de rijksmiddelen het volledige benodigde bedrag voor vervoersarmoede te dekken. Dat is €3.185.000. • Het voorstel is om in 2025 €1.616.200 uit deze rijksmiddelen en €1.568.800 uit het Kinderarmoedefonds te dekken.

Benodigd budget Vervoersarmoede 2024 Rijksmiddelen vanuit de meicirculaire 2023 Benodigd budget Vervoersarmoede 2025 Kinderarmoedefonds Rijksmiddelen vanuit de meicirculaire 2023

€ 3.185.000

€ 1.568.800 € 1.616.200

Toezegging 2: Onderbouwing voorstel 350 euro OV-tegoed Ik heb u toegezegd de informatie waarop het voorstel van 350 euro RET-tegoed gebaseerd is toe te sturen. In het voorjaar volgt de voortgangsrapportage van het beleidskader armoede en schulden 2023-2026 'Rotterdam voor iedereen'. Onderdeel van deze rapportage is de jaarlijkse Minima Effect Rapportage van het Nibud. Deze rapportage is op dit moment nog niet gereed. We hebben wel de voorlopige eerste resultaten* ontvangen. De resultaten laten voor 2024 eenzelfde beeld zien als de voorgaande jaren. Gezinnen met oudere kinderen kunnen moeilijker rondkomen dan alle andere doelgroepen die onder het armoedebeleid vallen. Zo dient een gezin met twee oudere kinderen in de inkomenscategorie tot 110 % rond te komen van 146 euro per maand. Dit cijfer is terug te vinden in tabel 1. De bedragen in deze tabel betreffen een overzicht van het saldo inkomsten min uitgaven per maand in 2024 per inkomensgrens (110 t/m 130% sociaal minimum).

Blad: Datum: Ons kenmerk:

3/5 19 januari 2024 24bo002785

Hierbij is geen rekening gehouden met onverwachte kosten of betalingsregelingen. Er wordt gerekend met gemiddelde huur- en energiekosten. Die zijn uiteraard per huishouden verschillend. Zodoende geeft het een beeld, maar de werkelijkheid kan anders zijn. Tabel 1 Voorlopige eerste resultaten MER 2024

Geel gearceerde bedragen betreffen situaties van armoedeval bij een stijging van het inkomen.

Het dichten van het gat tussen inkomsten en uitgaven is een verantwoordelijkheid van het Rijk. Desondanks is het mijn streven het gat te verkleinen binnen de (wettelijke) kaders die we hebben. Gezien het krappe budget voor gezinnen met oudere kinderen t.o.v. de andere groepen is voor deze groep gekozen. Om deze groep tegemoet te komen in de kosten die zij maken voor vervoer is gekeken naar de kosten van een 2 sterren abonnement bij de RET. Met de bijdrage van 350 euro dragen we in belangrijke mate bij aan het mogelijk maken van de aanschaf van zo'n abonnement. Tabel 2: bedragen jaarabonnementen RET voor jeugd

1 ster abonnement jeugd 2 sterren abonnement jeugd 3 sterren abonnement jeugd

€390 per jaar €630 per jaar €940 per jaar

Bron: www.ret.nl

Ik heb gekozen een reistegoed aan het Jeugdtegoed toe te voegen omdat hierdoor wordt voorkomen dat er weer een nieuwe regeling ontstaat die apart moet worden aangevraagd. Toezegging 3: Inkomensgrenzen AOW en Jeugdtegoed. Ik heb u toegezegd een toelichting te geven op de verschillen in inkomensgrenzen bij de doelgroepen van het AOW- en jeugdtegoed Oorspronkelijk lag de inkomensgrens van het AOW- en Jeugdtegoed op 110% van het sociaal minimum. Huishoudens met een inkomen tot 110% van het sociaal minimum betreft de primaire doelgroep van ons armoedebeleid. In 2020 is gekozen om de doelgroep van het Jeugdtegoed voor de leeftijden 12 t/m 17 jaar te verhogen naar 130% van het sociaal minimum.

Blad: Datum: Ons kenmerk:

4/5 19 januari 2024 24bo002785

Deze keuze is gebaseerd op uitkomsten van de MER destijds, waaruit bleek dat gezinnen met oudere kinderen meer tekortkomen dan gezinnen met jonge kinderen. Dit vanwege de hogere kosten die gemaakt moeten worden voor oudere kinderen. Denk hierbij aan extra schoolspullen voor de overgang van basisschool naar middelbare school. Tot dusver is niet gebleken dat het noodzakelijk is de inkomensgrenzen voor het Jeugdtegoed voor jonge kinderen en het AOW-tegoed te verruimen. Toezegging 4: Deadline raadsbehandeling AOW- en Jeugdtegoed Ik heb u toegezegd uit te zoeken of raadsbehandeling AOW-en Jeugdtegoed 2024 op 15 februari wel of niet mogelijk is. De verordening van het AOW–Jeugdtegoed loopt van maart tot maart. Dit vanwege de aansluiting bij de werkwijze van de Rotterdampas. Om livegang van het AOW- en Jeugdtegoed per 1 maart 2024 te garanderen, is een tijdige voorbereiding van belang. Denk hierbij aan het klaarzetten van bestanden van rechthebbenden van Rotterdammers aan wie het tegoed automatisch op 1 maart wordt uitgekeerd, als ook het koppelen van beschikkingen. Zolang de verordening niet definitief is vastgesteld, kunnen deze bestanden en beschikkingen niet worden afgerond. Daarbij zijn we afhankelijk van een derde partij die de verzending van de beschikkingen uitvoert. Deze derde partij heeft op haar beurt voorbereidingstijd nodig.

Dit maakt dat het wenselijk is om voor 1 februari de verordening te hebben vastgesteld. Het vaststellen van de verordening medio februari verstoort het voorbereidingsproces en maakt het lastig om de livegang van het AOW- Jeugdtegoed op 1 maart te halen. Naar aanleiding van het commissiedebat van 17 januari is nogmaals contact opgenomen met de derde partij. In samenspraak met de uitvoering en de derde partij is gebleken dat het, bij wijze van uitzondering, mogelijk is om dit jaar medio februari de verordening te laten vaststellen en toch op tijd te zijn met de voorbereidingen. Ik hoop hiermee tegemoet te komen aan de door u uitgesproken behoefte. Toezegging 5: Onderzoeksresultaten vereenvoudiging inkomensondersteunende regelingen Ik heb u toegezegd de resultaten van het vorig jaar aangekondigde onderzoek naar vereenvoudiging van inkomensondersteunende maatregelen zo spoedig mogelijk met de commissie te delen. In het beleidskader armoede en schulden 2023-2026 'Rotterdam voor iedereen' hebben we opgenomen dat we de Rotterdamse inkomensregelingen gaan herzien. In dit onderzoek staat centraal hoe de voorwaarden van onze inkomensondersteunende regelingen gelijkgetrokken kunnen worden én in hoeverre differentiatie van de hoogte van de bedragen naar type huishouden mogelijk is.

Het gaat hier om de volgende regelingen: AOW- Jeugdtegoed, Individuele Inkomenstoeslag, en het VGZ Rotterdampakket. Om te benadrukken: dit is geen onderzoek naar de indexatie van onze regelingen. In het afdoeningsvoorstel van de motie Samen ben je met meer (22bb007463) heeft het college aan uw raad teruggekoppeld dat met de voortgangsrapportage van het beleidskader Rotterdam voor iedereen een voorstel wordt toegezonden aan de raad over de herziening van de Rotterdamse regelingen. Tussentijdse uitkomsten – meer dan wat reeds is gedeeld in het afdoeningsvoorstel – kunnen nog niet met u worden gedeeld. Ik ben namelijk nog in afwachting van de definitieve versie van de MER van het Nibud. Dit geeft meer handvaten in het voorstel voor herziening van de regelingen.

Blad: Datum: Ons kenmerk:

5/5 19 januari 2024 24bo002785

Ik hoop uw commissie hiermee voldoende te hebben geïnformeerd en verzoek hierbij om de toezeggingen (24bb000275, 24bb000276, 24bb000277, 24bb000278, 24bb000279) als afgedaan te beschouwen. Met vriendelijke groet,

Mr. N.D.Z.R. (Natasha) Mohamed-Hoesein Wethouder Armoedebestrijding, Schuldhulpverlening, Taal