[23bb008783] Wethoudersbrief Versnel over stand van Zaken aanpak Reparatie Heffingskorting

Werk en Inkomen Werk, Inkomen, Nationaal Programma Rotterdam Zuid en EU-arbeidsmigranten Tim Versnel MSc Postadres: Postbus 70012 3000 KP Rotterdam Website: www.rotterdam.nl Van: Martijn Camfferman Telefoon: 14 010 E-mail: bbo@rotterdam.nl

Aan de commissie Werk en Inkomen, Onderwijs, Samenleven, Schuldhulpverlening, Armoedebestrijding en NPRZ

Ons kenmerk: M2312-5017 23bo009763 Onderwerp: Stand van Zaken aanpak Reparatie Heffingskorting Datum: 20 december 2023

Beste commissieleden,

Op welke gronden deze brief? / Waarom nu voorgelegd? Met deze brief wordt u geïnformeerd over de voortgang van de aanpak rondom de ‘Systeemfout algemene heffingskorting’. Relatie met het coalitieakkoord/collegewerkprogramma/eerder aangenomen moties en gedane toezeggingen: o Afdoening ‘Commissie wordt geïnformeerd over de voortgang van wat de gemeente doet naar aanleiding van het landelijke "heffingskorting debacle" (23bb002766)’ d.d. 6 juni 2023 (23bb003818). Toelichting: Door een onbedoeld effect van fiscale wetgeving, ontvangen gezinnen met bijstand die aanvult op andere inkomsten, soms minder huur- of zorgtoeslag dan een gezin dat alleen inkomsten uit bijstand heeft. Het gaat dan vooral om gezinnen waarbij een van de partners een inkomen uit loondervingsuitkering ontvangt (doorgaans van het UWV) dat wordt aangevuld met algemene bijstand. U bent op 6 juni 2023 geïnformeerd over de gemeentelijke aanpak van deze problematiek, die landelijk bekend is onder de noemer ‘alleenverdienersproblematiek’ of ‘eenverdienersproblematiek’. Zoals toegelicht in de brief van 6 juni jl.

bestaat onze aanpak binnen het project Reparatie Heffingskorting (RHK) uit 3 onderdelen: 1) Een proactieve benadering van gezinnen met een inkomen uit loondervingsuitkering dat wordt aangevuld met bijstand lager dan € 400- per maand; 2) Informatievoorziening via de website en faciliteren dat makkelijk een aanvraag kan worden ingediend door inwoners die niet onder de proactieve benadering als bedoeld onder 1) vallen; en 3) Een deelwaarneming onder gezinnen die bijstand ontvangen onder aftrek van inkomsten uit deeltijdwerk, om te bezien of het gemis aan toeslagen zich in deze situatie ook voordoet.

Blad: Datum: Ons kenmerk:

2/4 20 december 2023 M2312-5017

U wordt in deze brief geïnformeerd over de stand van zaken op al deze punten. Vervolgens staan we stil bij de landelijke ontwikkelingen, in het bijzonder de zoektocht naar een oplossing voor dit probleem in de komende jaren voor gezinnen die door een gemis aan toeslagen een inkomen onder het bestaansminimum hebben. Ad. 1) Proactieve benadering In de brief van 6 juni was er sprake van 195 gezinnen waarbij sprake is van een alleenverdiener met een inkomen uit loondervingsuitkering, dat met bijstand wordt aangevuld. Na een eerste analyse bleven er 97 gezinnen over die mogelijk recht zouden hebben en die we actief zijn gaan benaderen. Sinds 1 juli 2023 zijn er 69 gezinnen (of in voorkomend geval: is de bewindvoerder van het gezin) actief benaderd. Dat betekent dat er nog 28 gezinnen actief benaderd gaan worden. Gezinnen die niet op de eerste brief reageren, krijgen een herinneringsbrief en worden ook telefonisch benaderd. Tot op heden hebben 41 gezinnen een aanvraag voor compensatie gedaan en is aan 25 gezinnen een compensatie toegekend voor het gemis aan toeslagen De andere aanvragen zijn nog in behandeling. De compensatie is in 2023 gemiddeld € 81 per maand voor de doelgroep met een aanvullende bijstandsuitkering lager dan € 200 per maand, en de compensatie is € 56 per maand voor de doelgroep met een aanvullende bijstandsuitkering tussen de € 200 en € 400 per maand. Ad.

2) Informatievoorziening en faciliteren indienen aanvraag Op www.rotterdam.nl/reparatie-heffingskorting is relevante informatie opgenomen over de aard van het probleem en de ondersteuning die de gemeente kan bieden. Met behulp van een stappenplan kan de burger eenvoudig vaststellen of er mogelijk recht bestaat op compensatie. Vervolgens kan eenvoudig een aanmelding worden gedaan. Het aantal aanmeldingen via de website is beperkt. Op dit moment zijn er twee aanvragen ingediend n.a.v. de informatie op de website. Deze gezinnen stonden ook al op de lijst van proactief te benaderen gezinnen als genoemd onder 1). Na plaatsing van een artikel over de RHK in de 010Werkt van oktober, hebben vier burgers telefonisch contact gezocht. Ad. 3) Deelwaarneming bij bijstandsgerechtigden met inkomsten uit arbeid Het gaat hierbij om gezinnen met aanvullende bijstand, bij wie de alleenverdiener inkomsten uit deeltijdwerk ontvangt en niet uit een loondervingsuitkering. In vijf dossiers is onderzocht of en in hoeverre er in dit geval ook gemis aan toeslagen kan optreden. Uit deze deelwaarneming blijkt dat het gemis aan toeslagen zich in deze situaties niet voordoet en in elk geval géén gevolg is van de afbouw van de algemene heffingskorting. Deze doelgroep wordt daarom niet toegevoegd aan de proactieve benadering als bedoeld onder 1).

Mocht een burger toch van mening zijn dat er sprake is van een gemis aan toeslagen als gevolg van de hier bedoelde problematiek, dan kan er uiteraard alsnog compensatie worden aangevraagd. Landelijke ontwikkelingen De ministers van SZW hebben op 19 september jl. in een brief aan de Tweede Kamer1 aangegeven hoe deze problematiek na 2023 zal worden opgepakt. Hierna bespreken we deze aanpak (net als in de kamerbrief het geval is) op volgorde van de lange termijn

www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2023/09/19/kamerbrief-alleenverdienendehuishoudens-voortgang-aanpak-bij-samenloop-van-regeling 1

Blad: Datum: Ons kenmerk:

3/4 20 december 2023 M2312-5017

oplossing naar de oplossing voor de korte termijn (het tussentijds handelingsperspectief waaraan in Rotterdam al uitvoering wordt gegeven in het project RHK). Periode 2028 en verder De planning is om vanaf 2028 dit probleem op te laten lossen door de Belastingdienst. Deze oplossing loopt vooralsnog door tot 2036, omdat de afbouw van de algemene heffingskorting (bij ongewijzigde omstandigheden) dan zal zijn afgerond. Periode 2024 t/m 2027: tijdelijke overbruggingsregeling Voor de periode van 2024 tot en met in elk geval 2027 zal een beroep worden gedaan op gemeenten om een (nog te publiceren) tijdelijke overbruggingsregeling uit te voeren. In deze regeling zal naar verwachting sprake zijn van een compensatie van het gemis aan toeslagen op basis van forfaitaire bedragen. De compensatie valt onder de eindheffing, wat betekent dat deze compensatie geen gevolgen heeft voor het toeslaginkomen van deze gezinnen en dus ook geen extra gemis aan toeslagen veroorzaakt. Het Rijk heeft toegezegd zorg te dragen voor een goed uitvoerbare regeling, waarbij gemeenten financiering ontvangen voor de uitvoering van de tijdelijke overbruggingsregeling. Hoe die financiering er feitelijk uit gaat zien, is op het moment van het schrijven van deze brief nog niet bekend. Gemeenten worden door het Rijk voorzien van benodigde informatie.

Deze regeling zal een stuk eenvoudiger uit te voeren zijn dan de compensatie die nu wordt verstrekt vanuit het project RHK, omdat er zal worden gewerkt met een forfait en niet (zoals nu het geval is) met een individuele vaststelling van het gemis aan toeslagen. De contouren van deze regeling zijn op dit moment nog niet bekend. Er is nog geen informatie over de hoogte van het forfait en hoe dat wordt vastgesteld. Het is dus lastig om nu al op deze regeling te anticiperen. Deze tijdelijke overbruggingsregeling is naar verwachting eind 2024 van kracht. Tot die tijd wordt de huidige aanpak op basis van het tussentijdse handelingsperspectief vervolgd. Huishoudens die op dit moment bijzondere bijstand ontvangen ter compensatie van het gemis aan toeslagen, ontvangen de compensatie ook per januari 2024. Deze huishoudens hoeven daar niets voor te doen. Bezien wordt of de voortzetting van de compensatie per 1 januari 2024 zo eenvoudig mogelijk kan worden uitgevoerd, bijvoorbeeld door zo veel mogelijk gebruik te maken van reeds bekende gegevens. De compensatie wordt voortgezet tot het moment waarop het forfait op basis van de tijdelijke overbruggingsregeling verstrekt wordt. Het uit te betalen forfait wordt verminderd met de over de periode vanaf 1 januari 2024 verstrekte compensatie.

2023: Tussentijds handelingsperspectief Als gemeente zijn wij proactief aan de slag gegaan met deze problematiek. Dit terwijl nog niet duidelijk was of er financiering van Rijkswege zou komen voor de door gemeente te maken uitvoeringskosten en de extra uitgaven in het kader van bijzondere bijstand. De VNG heeft inmiddels op 4 december een update gestuurd. Zoals het er nu naar uitziet, zal er over 2023 een decentralisatie-uitkering komen. Alle gemeenten krijgen, op basis van lijstwerk van de Belastingdienst/UWV een vergoeding en hoeven over de uitvoering van de compensatie geen verantwoording af te leggen. Naar verwachting wordt deze systematiek ook gehanteerd voor financiering van 2024 en verder. De vergoeding zou bestaan uit een forfaitair bedrag per gedupeerde en een algemene vergoeding voor uitvoerings- en overheadkosten. Specifieke bedragen zijn nog niet bekend. De financiering wordt op dit moment op bestuurlijk niveau nader uitgewerkt. Financiële en juridische consequenties/aspecten: Er is inmiddels voor ongeveer € 40.000 aan bijzondere bijstand toegekend. De uitgaven in 2024 zullen we nauwkeurig monitoren. Aangezien nog niet duidelijk is op welk moment

Blad: Datum: Ons kenmerk:

4/4 20 december 2023 M2312-5017

verstrekking op grond van de tijdelijke overbruggingsregeling mogelijk zal zijn, kan er op dit moment geen goede uitspraak worden gedaan over de te verwachten uitgaven in 2024. Met vriendelijke groet,

Tim Versnel MSc Wethouder Werk, Inkomen, Nationaal Programma Rotterdam Zuid en EUarbeidsmigranten