[23bb008445] Wethoudersbrief Zeegers met toelichting Warmteplannen Rijnhaven & Merwe-Vierhavens

Stadsontwikkeling Klimaat, Bouwen, Wonen Drs. C.M. Zeegers MA Postadres: Postbus 70012 3000 KP Rotterdam Website: www.rotterdam.nl Van: P.G. Spakman & M. Huizer Telefoon: 14 010 E-mail: bbo@rotterdam.nl

Aan de commissie Bouwen, Wonen en Buitenruimte

Uw kenmerk: 23bb007070 & 23bb008001 Ons kenmerk: M2308-152 & M2311-4291 23bo009525 Onderwerp: Toelichting Warmteplannen Rijnhaven & Merwe-Vierhavens Datum: 11 december 2023

Beste commissieleden, Ons college heeft aan uw raad gevraagd een tweetal warmteplannen vast te stellen: het Warmteplan Rijnhaven en het Warmteplan Merwe-Vierhavens. In beide gebieden vindt een grootschalige ontwikkeling plaats, waarbij het gewenst is om te sturen op het thema energie. Middels deze brief geef ik u graag een korte toelichting op het instrument warmteplan. Warmteplannen Het Bouwbesluit 2012 definieert het warmteplan als een “besluit van de gemeenteraad inzake de aanleg van een distributienet voor warmte in een bepaald gebied, waarin voor een periode van ten hoogste 10 jaar, uitgaande van het voor die periode geplande aantal aansluitingen op dat distributienet, de mate van energiezuinigheid en bescherming van het milieu, gebaseerd op de energiezuinigheid van dat distributienet en het opwekkingsrendement van de over dat distributienet getransporteerde warmte, bij aansluiting op dat distributienet is opgenomen.” Warmteplannen beogen, door hun gebiedsgerichte benadering, tot duurzamere en efficiëntere oplossingen te komen dan wanneer elke ontwikkeling in dat gebied een eigenstandig warmtesysteem zou toepassen. Het vaststellen van een warmteplan leidt er dus toe dat: - projectontwikkelaars een aansluitplicht krijgen op het te ontwikkelen distributienet; - er voorzien moet worden in aanleg en exploitatie van het distributienet.

Hierbij moet worden opgemerkt dat ontwikkelaars te allen tijde vrijgesteld kunnen worden van de aansluitplicht als zij erin slagen een alternatieve individuele gebouwoplossing te realiseren, mits bij de aanvraag omgevingsvergunning de toetsing o.b.v. gelijkwaardigheid (zie warmteplan) slaagt. In de Rotterdamse Energiesysteemvisie is vastgelegd dat de gemeente stuurt op duurzame energiesystemen.

Blad: Datum: Ons kenmerk:

2/3 11 december 2023 M2312-1434

De gemeente ambieert een duurzame stad en heeft de plicht te zorgen dat ontwikkelaars gebouwen kunnen realiseren die aan de geldende eisen van de wetgeving voldoen. Zonder warmteplan, aangevuld met andere sturingsinstrumenten, worden ambities niet gehaald en kan niet worden gewaarborgd dat alle gebouwen van de totale ontwikkeling kunnen worden voorzien van een duurzame warmte-koudevoorziening, die voldoet aan de wet- en regelgeving. De gebiedsontwikkelingen Rijnhaven en Merwe-Vierhavens zijn zo omvangrijk dat actieve sturing vanuit beleid opportuun is. Rijnhaven In geval van de gebiedsontwikkeling Rijnhaven heeft ons college de vaststelling van een Warmteplan nodig geacht vanwege een combinatie van factoren. Namelijk dat zonder sturing de gefaseerde ontwikkeling van het gebied zal leiden tot meerdere individuele energiesystemen. Hiervoor ontbreekt fysiek de ruimte in de ondergrond en daardoor zal energetisch de bodemcapaciteit niet toereikend zijn. Ook alternatieve oplossingen, zoals het gebruik van warmtepompen en koelsystemen, zijn onwenselijke alternatieven vanwege hun grote elektriciteitsbehoefte en hun hittestress- en geluidseffecten. Met een collectief bodemenergiesysteem kan een duurzame, efficiënte en doelmatige oplossing voor het gebied bereikt worden.

Het beoogde collectieve energiesysteem voorziet in een opwek- en distributienet voor warmte en koude met een aansluiting op het restwarmtenet voor de piekbelastingen en heeft een hoge energie- en milieuprestatie. Merwe-Vierhavens In geval van de gebiedsontwikkeling Merwe-Vierhavens heeft ons college de vaststelling van een Warmteplan nodig geacht vanwege een combinatie van factoren. MerweVierhavens bestaat uit verschillende deelgebieden en de ontwikkeling vindt gefaseerd plaats in eerste instantie tot 2035. Maar ook na 2035 zullen er nog ontwikkelingen plaatsvinden. Regie op het warmte/energiesysteem op de lange én korte termijn is nodig. Zonder sturing van de gefaseerde ontwikkeling van het gebied zal het leiden tot meerdere individuele energiesystemen. Hiervoor ontbreekt fysiek de ruimte in de ondergrond en daardoor zal energetisch de bodemcapaciteit niet toereikend zijn. Ook alternatieve oplossingen, zoals het gebruik van warmtepompen en koelsystemen, zijn onwenselijke alternatieven vanwege hun grote elektriciteitsbehoefte en hun hittestress- en geluidseffecten. Met een collectief bodemenergiesysteem kan een duurzame, efficiënte en doelmatige oplossing voor het gebied bereikt worden.

Het beoogde collectieve energiesysteem voorziet in een opwek- en distributienet voor warmte en koude met in veel gevallen een aansluiting op het restwarmtenet voor de piekbelastingen en heeft een hoge energie- en milieuprestatie. Volgende stappen Na het onherroepelijk worden van het Warmteplan is de volgende stap voor de gemeente om een energiepartij te selecteren, waarmee een (concessie)overeenkomst wordt gesloten. Deze partij zal het collectieve systeem voor eigen rekening en risico realiseren en exploiteren, een en ander vanaf het moment dat de eerste ontwikkelaar gaat bouwen. Daarnaast is er de noodzaak te sturen op de beschikbare bodemcapaciteit. Middels een bodemenergieplan wordt de beschikbare capaciteit in de bodem exclusief voor de ontwikkelingen van het projectgebied (o.b.v. het warmteplan) bestemd en wordt de plaatsing van de bronlocaties geregisseerd. Het bodemenergieplan wordt vastgesteld door Gedupeerde Staten van Zuid-Holland als bevoegd gezag. Ons college heeft reeds ingestemd met het aanbieden van de beide bodemenergieplannen aan de Provincie.

Blad: Datum: Ons kenmerk:

3/3 11 december 2023 M2312-1434

Delegeren van bevoegdheden naar het college Aan uw raad wordt gevraagd ermee in te stemmen om de bevoegdheid om tussentijds het Warmteplan te kunnen actualiseren op de energie- en milieuprestaties, te delegeren aan ons college. Deze energie- en milieuprestaties zijn de onderdelen waarop een aan te leggen distributiesysteem wordt getoetst. Dit zegt iets over de duurzaamheid van het energiesysteem en zegt iets over de grenzen waarbinnen dat systeem mag functioneren. In de toekomst kan het voorkomen dat ofwel wet- en regelgeving wordt aangescherpt, ofwel het energiesysteem zelf duurzamer wordt door innovatie. Het is wenselijk het warmteplan hierop te kunnen actualiseren aan de hand van de dan geldende eisen of duurzaamheidsprestaties. Deze wijzigingen of actualisaties kunnen worden gedelegeerd aan ons college. Grotere wijzigingen, zoals de gebiedsafbakening, zullen te allen tijde worden voorgelegd voor besluit aan uw raad. Ik ga ervan uit u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet,

Drs. C.M. Zeegers MA Wethouder Klimaat, Bouwen, Wonen