[23bb008151] Bijlage behorende bij 23bb008150 over Beheerverslag deelnemingen 2022

24,69%

Fondsomvang:

circa € 7 miljoen

KPI’s Bij de deelname aan het fonds heeft het fonds toe­­ gezegd dat het voor 50% van de investeringsbegroting investeert in Rotterdam. Pas na de laatste investering is het mogelijk vast te stellen of dit doel behaald is.

Beheerverslag deelnemingen | 2022

Versie | 2021

29

2.2 Ontwikkelingen in de portefeuille Oud en nieuw De gemeente Rotterdam had in 2022 aandelen in 23 vennootschappen (“deelnemingen”). Het gaat om in totaal 39 verbonden partijen. De gemeentelijke aandelenportefeuille is door de jaren gegroeid en is dynamisch. Er komen van tijd tot tijd deelnemingen bij als het voor de gemeente Rotterdam belangrijk is om het publiek belang te beschermen. Als een deelneming geen toegevoegde waarde meer heeft kan de gemeente besluiten deze deelneming af te stoten. Afstoting is in 2022 en soms eerder bij een aantal deelnemingen gebeurd. In 2022 zijn het Warmtebedrijf Rotterdam en Ontwikkelings- maatschappij Rijnmond afgestoten. Voor ROM-D Kil III C.V, ROM-D Drechtsteden beheer nv , Glazen Maas en SSC Flex is de gemeente van plan de deelneming te beëindigen. De gemeente kijkt ook naar haar aandeel in Stadion Feijenoord. Op dit moment is een nieuw stadion niet aan de orde. Daarmee is er ook geen publiek belang qua aandeelhouderschap in het stadion. De gemeente beziet wanneer het afstoten van het aandeel geschikt is. De stand van zaken van de afstotingsprocessen staat in bijlage E.

Warmtebedrijf Rotterdam Warmtebedrijf Rotterdam (WbR) transporteert warmte uit de Rotterdamse haven naar Rotterdam. Daar wordt de warmte duurzaam ingezet, bijvoorbeeld als bron voor stadsverwarming. Dit droeg bij aan het behalen van de klimaatdoelstellingen van de gemeente Rotterdam. In het najaar 2021 besloot de gemeente Rotterdam om niet mee aanvullend geld beschikbaar te stellen voor WbR om deel te nemen aan de WLQ+. Er zijn gesprekken gestart over de toekomst van WbR, bijvoorbeeld door herstructurering of verkoop van het bedrijf. In 2022 besloten de aandeelhouders van WbR, de gemeente Rotterdam en de Provincie ZuidHolland, tot een verkoop. Per 1 november 2022 zijn de aandelen overgedragen aan Vattenfall, waardoor het Warmtebedrijf Rotterdam geen deelneming meer is van de gemeente Rotterdam.

Beloning In 2022 en 2023 heeft de gemeente gekozen om het beloningsbeleid van het bestuur van de diverse deelnemingen opnieuw te bekijken. De gemeente past de Wet normering Topinkomens (WNT) toe. Het algemene bezoldigingsmaximum is per 2023 vastgesteld op €223.000 per jaar. Volgens de regels van WNT wordt de maximale bezoldiging jaarlijks aangepast aan de loonontwikkeling in de overheidssector. De maximale ontslagvergoeding mag niet hoger zijn dan een jaarsalaris met een maximum van €75.000. De gemeente Rotterdam overlegt met medeaandeelhouder het Rijk over het beloningsbeleid bij het Havenbedrijf Rotterdam naar beneden bij te stellen. De visie hierop van het Rijk en van de gemeente Rotterdam op dit vlak verschillen.

Beheerverslag deelnemingen | 2022

30

Samenstelling deelnemingen m/v in bestuur en toezicht

BNG Bank nv

Evides Waterbedrijf nv

2021

2022

2021

2022

5

7

5

7

1

5

1

5

M:3/V:2

M:4/V:3

M:3/V:2

M:4/V:3

M:1

M:3/V:2

V:1

M:3/V:2

Glazen Maas Infrastructuur bv en Glazen Maas Exploitatie bv

Havenbedrijf Rotterdam nv

2021

2021

2022

2022

2

-

2

-

3

5

3

4

M:2

-

M:2

-

M:2/V:1

M:3/V:2

M:2/V:1

M:2/V:2

Multidiensten Rotterdam bv

Ontwikkelings­maatschappij Rotterdam bv

2021

2021

2022

2022

3

-

3

-

2

-

2

-

M:1/V:2

-

M:2/V:1

-

V:2

-

V:2

-

Beheerverslag deelnemingen | 2022

31

Samenstelling deelnemingen m/v in bestuur en toezicht

Rotterdamse Elektrische Tram nv

Royal Schiphol Group nv

2021

2021

2022

2022

1

5

1

5

4

7

3

7

M:1

M:3/V:2

M:1

M:3/V:2

M:2/V:2

M:4/V:3

M:2/V:1

M:4/V:3

Sportbedrijf Rotterdam

2021

SSC Flex bv

2022

2021

2022

1

5

1

5

2

-

2

-

M:1

M:3/V:2

M:1

M:3/V:2

M:2

-

M:2

-

Stadsherstel Historisch Rotterdam nv

Stedin Holding nv

2021

2021

2022

2022

1

6

1

6

4

5

4

5

M:1

M:5/V:1

M:1

M:5/V:1

M:3/V:1

M:3/V:2

M:3/V:1

M:3/V:2

Beheerverslag deelnemingen | 2022

32

Samenstelling deelnemingen m/v in bestuur en toezicht

Sofie

ICOS Cleantech Early Stage Fund II bv

2021

2022

2021

2022

1

-

1

-

1

-

1

-

M:1

-

M:1

-

M:1

-

M:1

-

Regionale Ontwikkelingsmaatschappij Innovation Quarter bv

Swanbridge Capital bv

2021

2021

2022

2022

1

5

1

5

1

-

1

-

M:1

M:3/V:2

M:1

M:3/V:2

M:1

-

M:1

-

Beheerverslag deelnemingen | 2022

33

Bijlagen. Beheerverslag deelnemingen | 2022

Versie | 2022

34

a. Aandeelhoudersbesluiten Door het college zijn de volgende aandeelhouderbesluiten vastgesteld Deelnemingen Deelnemingen

Benoemingen

Bank Nederlandse Gemeenten

Investerings­­ beleid

Meerjaren­­ strategie

Goedkeuren/ vaststellen begroting (B)/ jaarplan ‘23 (JP) en jaarrekening 2021 (JR)

Winst­ bestemming

De-charge B/RvC

Overig

Herbenoeming van mw. M.E.R. van Elst (2022) en de heer H. Arendse (2023) voor een termijn van 4 jaar.

-

-

JR

€ 236 miloen, ­waarvan € 0,7 miljoen voor gemeente Rotterdam

Ja

Statutenwijziging: a. laten vervallen van de vereiste dat de Raad van Commissarissen bestuursbesluiten tot procuratie- en volmachtverlening moet goedkeuren (artikel 10, lid 2); b. de aanduiding ‘raad van bestuur’ vervangen door ‘bestuur’ (artikel 8 e.v.); c. de aanduiding ‘Algemene Vergadering van Aandeelhouders’ vervangen door het wettelijke begrip ‘algemene vergadering’ (artikel 5 e.v.); d. de niet relevante verwijzing in artikel 15 naar de artikelen 158 tot en met 164, Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek laten vervallen en de formulering van het artikel aanpassen; e. actualiseren van de formulering bepaling tot het verlenen en intrekken van de opdracht aan de registeraccountant (artikel 18) in lijn met artikel 2:393 van het Burgerlijk Wetboek.

Evides

Profielschets van de directeur GBE vastgesteld (benoeming van mevrouw jacqueline prins als directeur GBE in juni 2022)

-

-

-

JR, onder­ nemingsplan 2022

€ 46,7 miljoen ­ aarvan €6,3 W miljoen voor gemeente Rotterdam.

-

Glazen Maas

-

-

-

-

JR vastgesteld

Beheerverslag deelnemingen | 2022

Beloningen

Ja

·· · ·

Akkoord met grondaankoop EIW-Kruiningen Akkoord met benoeming accountant Toestemming gegeven voor de overdracht van ­­ Evides-aandelen van PZEM nv aan GBE Aqua bv Akkoord met statutenwijziging bv GBE en Evides nv

-

35

Deelnemingen

Benoemingen

Havenbedrijf Rotterdam

Investerings­­ beleid

Meerjaren­­ strategie

Goedkeuren/ vaststellen begroting (B)/ jaarplan ‘23 (JP) en jaarrekening 2021 (JR)

Winst­ bestemming

Herbenoeming van dhr. W van Benten. als lid van de Raad van Commissarissen voor de periode van vier jaren ingaande op 1 september 2022.

Zie Overig

-

JR

€ 122 mln aan Ja dividend waarvan € 79 mln voor gemeente Rotterdam

1. Scopewijziging van de Container Exchangeroute Het initiële plan van de CER was gericht op een autonome vervoersoplossing. De aanleg van terminal aansluitingen op de CER is van belang om een bemand vervoersconcept voor meerdere vervoerders te realiseren 2. Ingestemd met het investeringsbesluit voor de gebiedsinrichting en kadefaciliteiten van de AgroFoodHub. AgroFood is een belangrijke groeimarkt voor de Rotterdamse haven. 3. Porthos voorinvestering. Porthos is het project waarbij CO2 bij bedrijven in de haven wordt afgevangen en wordt opgeslagen in lege gasvelden in de Noordzee. Gasunie, EBN en Havenbedrijf Rotterdam zijn alle drie aandeelhouders van de joint venture Porthos. Voorafgaand aan de finale investeringsbeslissing zijn voorinvesteringen uitgevoerd om (in afwachting tot de definitieve Raad van State uitspraak) de voorbereidende werkzaamheden conform planning uit te voeren. 4. De aandeelhouders hebben het aangaan van een financieringsfaciliteit bij de BNG Bank goedgekeurd.

OMR

-

-

-

-

JR

-

-

Ontbindingsbesluit

Multidiensten (MDR - Ro!Entree)

Benoeming D. Colijn tot bestuurder, eervol ontslag A. De Rotte als bestuurder

-

-

-

-

-

-

Vaststelling jaarrekening 2020. Aandeelhoudersbesluit uitstel opmaken jaarrekening 2021.

RET nv

Herbenoeming van RvC leden S. Lak & E. Verkoren voor 4 jaar

-

-

-

B, JR

Ja

Ja

RET Infrastructuur bv en RET Railgebonden voertuigen bv

-

-

-

-

JR

-

Ja

Beheerverslag deelnemingen | 2022

Beloningen

De-charge B/RvC

Overig

· ·

Tijdelijke begroting (T1) voor 2023 goedgekeurd i.v.m. financiële situatie RET. Externe accountant RET herbenoemd

-

36

Deelnemingen

Benoemingen

Beloningen

Investerings­­ beleid

Meerjaren­­ strategie

Goedkeuren/ vaststellen begroting (B)/ jaarplan ‘23 (JP) en jaarrekening 2021 (JR)

Winst­ bestemming

De-charge B/RvC

Overig

ROM-D

Herbenoeming van dhr. A. Boer tot lid van de Raad van Commissarissen van ROM-D Beheer NV voor de periode van 1 jaar

-

-

-

Jaarverslag 2022

ROM-D Beheer nv: € 10.000 positief resultaat is toegevoegd aan de algemene reserve.

Ja

De gemeente en de andere aandeelhouders hebben ingestemd met een bredere inzet van de ROM-D organisatie voor de Drechtsteden-gemeenten en onder de voorwaarde dat de bredere inzet geen consequenties heeft voor de afwikkeling van ROM-D Dordtse Kil III. Via deze constructie kunnen gemeenten gebruik maken van de expertise van de ROM-D voor gemeentespecifieke en niet zozeer lokale of gemeentegrens overstijgende projecten.

Herbenoeming van RvC leden D. Collier en S. Brummelhuis voor 4 jaar per 12 april 2022.

Vanwege het financiële herstel na de COVID-19pandemie is er aan de RvB geen bonus c.q. variabele beloning uitgekeerd.

Ja

1. Ingestemd met de verbouwing van Lounge 1 op Amsterdam Airport Schiphol. Het investeringsvoorstel is erop gericht om de operationele capaciteit en commerciële mogelijkheden van Lounge 1 te vergroten en de werking van technische installaties te kunnen (blijven) garanderen. 2. Ingestemd met de beëindiging van de kruisparticipatie (het wederzijdse aandeelhouderschap in elkaar) tussen Schiphol Group en Aeroport de Paris.

Schiphol

Beheerverslag deelnemingen | 2022

ROM-D Dordtse Kil III CV: € mln positief resultaat is toegevoegd aan de algemene reserve. -

-

B, JR

-

37

Deelnemingen

Benoemingen

Sportbedrijf

Investerings­­ beleid

Meerjaren­­ strategie

Goedkeuren/ vaststellen begroting (B)/ jaarplan ‘23 (JP) en jaarrekening 2021 (JR)

Winst­ bestemming

De-charge B/RvC

Overig

Herbenoeming dhr. R. Van Ombergen als directeur bestuurder t/m 23-11-2025 Herbenoeming van 4 RvC leden (dhr. R. Wondolleck, mvr. R. van Driel, mvr. A. Vermeulen, dhr. J. Van der Vegt) t/m uiterlijk 23-11-2025 waarbij gewerkt wordt met een getrapt rooster van aftreden

-

-

JP, B, JR

€ 1,3 miljoen waarvan €0,1 miljoen voor Rotterdam

Ja

-

SSC Flex

Herbenoeming van een externe directie bij de vennootschap te weten de heren P.G.W. de Werd en H.W. Moerdijk

-

-

-

B, JR

Het positieve Ja resultaat van €4,68 mln. als dividend uitgekeerd aan de gemeente als enig aandeelhouder.

-

Stadion ­ eijenoord nv F

-

-

-

-

-

-

-

Dit aandeelhouderschap wordt niet actief ingevuld

Stadsherstel Historisch Rotterdam

Herbenoeming van de Rotterdamse commissaris de heer J. Kuyper

-

-

-

JR

Het positieve r­ esultaat van € 0,48 miljoen wordt (altijd) toegevoegd aan de algemene reserve.

Ja

Beheerverslag deelnemingen | 2022

Beloningen

38

Deelnemingen

Benoemingen

Beloningen

Investerings­­ beleid

Meerjaren­­ strategie

Goedkeuren/ vaststellen begroting (B)/ jaarplan ‘23 (JP) en jaarrekening 2021 (JR)

Winst­ bestemming

Stedin

Herbenoeming van mevr. H Buis als lid van de Raad van Commissarissen voor de periode van vier jaren ingaande op 21 september 2022.

-

-

Meerjarig ­ trategisch Plan S ­ 023-2027 2

JR

€ 0,5 mln, Ja waarvan € 0,17 mln voor Rotterdam + €0,99 mln aan cumulatief preferent dividend voor Rotterdam

Advies op het JP

De-charge B/RvC

Overig

In het licht van Stedin’s kapitaalbehoefte en wens tot vermogensversterking zijn in 2022 de volgende besluiten genomen: a. Validatie Kapitaalbehoefte i. Vaststelling van het AHC Advies aan de aandeelhouders inzake Stedin’s kapitaalbehoefte; ii. Vaststelling Kader aandelenverdeling. b. Vaststelling richtgetal kapitaalbehoefte van € 1,75 miljard bruto (€1,6 miljard netto) op grond van toelichting Stedin, de validatie van de kapitaalbehoefte door Rothschild & Co en het AHC Advies ten behoeve van het peilen van de interesse van nieuwe investeerders (Rijk, niet-aandeelhoudende provincies en gemeenten). c. Vaststelling van steun van de AvA aan de AHC om binnen de afgegeven kaders (punten a, b, c) in samenspraak met het bestuur een kapitaalversterking verder voor te bereiden. Waarbij het besluit betreffende deze kapitaalversterking, na het voorbereidingstraject, conform de statuten aan de AvA voorbehouden blijft. Daarnaast behoudt elke aandeelhouder de mogelijkheid voor individuele keuze voor participatie in deze kapitaalversterking. Het gaat op dit moment dus om een technische uitwerking zonder politieke besluitvorming voor de (individuele) aandeelhouders

Warmtebedrijf

De RvC en Rvb zijn via de verkoop ontbonden

Beheerverslag deelnemingen | 2022

-

-

-

JR

-

Ja

De deelneming is in 2022 verkocht aan Vattenfall. Besluit tot verkoop heeft in het college, raad en Ava plaats gevonden.

39

Fondsen Fondsen

Benoemingen

Beloningen

Investerings­­ beleid

Meerjaren­­ strategie

Goedkeuren/ vaststellen begroting/ jaarplan ‘22 en jaarrekening ‘20

Winst­ bestemming

De-charge B/RvC

Overig

ICFII

-

-

-

-

Ja

-

Ja

Aandeelhoudersbesluit tot een extra storting van 50.000 ten behoeve van een vervolginvestering in het Rotterdamse cleantech bedrijf Rainmaker

ICFIII

-

-

-

-

Ja

-

Ja

In 2021 is de definitieve toetreding van de gemeente tot dit fonds gefinaliseerd

IQ

Benoeming L. van Kralingen als interim CEO en Herbenoeming L. Brand als commissaris

-

-

-

Ja

3,6 mln negatief ten laste van de reserves

Ja

Benoeming investeringscommissie IQ Capital

Sofie

-

-

-

-

Ja

-

-

-

Swanbridge

-

-

-

-

Ja

Ja

Ja

Aandeelhoudersbesluit uitstel opmaken jaarrekening 2022

Erasmus Biomedical

-

-

-

-

vaststelling jaarrekening 2021

-

-

-

Energie­ transitiefonds

-

-

-

-

vaststelling jaarrekening 2021 en businessplan 2023

-

-

-

Goedkeuring overdracht aandelen Drechtsteden naar Dordrecht

Noot: De gemeente heeft één aandeel in Stadion Feijenoord nv dat door conversie van een oude lening is ontstaan. De gemeente oefent het aan het aandeel verbonden stemrecht niet uit in de vergadering van aandeelhouders.

Beheerverslag deelnemingen | 2022

40

b. Publiek belang In het schema staan het publiek belang en een oordeel over de bijdrage van de deelneming aan de publieke doelen. De tekst van het publiek belang komt voor zover dat voor deze deelnemingen is opgesteld uit het beleidskader of het publiek kader. Het oordeel over de bijdrage aan de publieke doelen is afgeleid van de mate waarin de deelneming voldoet aan de met die doelen geassocieerde prestatie indicatoren. Deze kpi’s staan in paragraaf 2.1. Blijft de realisatie hiervan achter bij de vooraf gestelde doelen, dan is dat terug te zien in het beheer (bijvoorbeeld jaarplan, accountmanagement, strategiebepaling). Bij een aantal deelnemingen is al vastgesteld dat er geen publiek belang meer aanwezig is. Daarom staan die deelnemingen niet in onderstaand schema.

Deelneming

Publiek belang

Oordeel over bijdrage aan publieke doelen

Evides Waterbedrijf nv

Het publiek belang was in het door de gemeenteraad vastgestelde Beleidskader Verbonden partijen als volgt geformuleerd: “Leveringszekerheid van kwalitatief goed drinkwater tegen zo laag mogelijk tarief.”

Op financieel en operationeel gebied presteert de onderneming goed. Het aantal storingen ligt onder de doelstelling en ook de klanttevredenheid is heel hoog. Daarnaast heeft de organisatie een zeer actief MVO-beleid. Evides heeft veel aandacht voor zijn CO₂-uitstoot en zijn invloed op biodiversiteit. Ook heeft de organisatie een ethisch en moreel beleid over hoe om te gaan met klanten met betalingsproblemen. Vanwege de klimaatcrisis, toenemende droogte en watervraag, wordt ook de signaleringen lobbyfunctie van Evides, in samenwerking met Vewin, de vereniging van waterbedrijven, steeds belangrijker.

Havenbedrijf ­ otterdam nv R

De publieke belangen van het Havenbedrijf zijn: Borgen van de veiligheid in de haven en daarmee ook de stad. Borgen van de continuïteit en kwaliteit van de haven Rotterdam als vitale schakel in de · mainport. Borgen van de verduurzaming van het havenindustrieel complex en een aanjagersrol in de energietransitie

In het publiek kader staan de kpi’s op het gebied van energietransitie en duurzaamheid, economische vitaliteit en veiligheid. De kpi voor CO2-reductie is niet gehaald. Dit onderwerp vraagt daarom veel aandacht van zowel de onderneming als haar aandeelhouders. Financieel en operationeel presteert het Havenbedrijf naar behoren tot goed. Doelstelling voor de opwek van wind in het HIC is niet behaald. Verwacht wordt dat er na 2023 meer dan 300 MW opwekcapaciteit windenergie is in de haven.

RET nv

Het vervoerskundig publiek belang van de RET is het zorgen voor een toegankelijk, betaal- baar, betrouwbaar en veilig openbaar vervoer in de stad en van en naar de regio. Daarnaast zorgt het voor een aantrekkelijke stad en een betere kwaliteit van leefomgeving. Het bevordert een sterkere lokale economie en werkgelegenheid door een beter vestigingsklimaat als gevolg van de goede bereikbaarheid. Het draagt ook bij aan goede groei van de stad.

De RET had door corona een lastig jaar. Hierdoor zijn er financieel gezien grote uitdagingen voor de organisatie. Daarnaast zijn er ook grote uitdagingen op het gebied van ziekteverzuim, dat zeer hoog is, het onderhoud van materieel en op IT-gebied. Het OV-aanbod bleef in 2021 voor een groot deel in stand. De reizigerskilometers en het aantal instappers zijn ten opzichte van 2020 iets gestegen. De CO2-uitstoot is, vanwege extra elektrische bussen, iets gedaald. De klanttevredenheid is ten opzichte van 2020 iets gedaald, maar met een 7,9 nog steeds hoog. De stiptheid nam ten opzichte van 2020 iets af.

Stedin Holding nv

De publieke belangen die Stedin bedient zijn veiligheid, leveringszekerheid en betaalbaarheid van energie. Daarnaast dient deze infrastructuur een groot publiek belang: onze huidige maatschappij functioneert niet meer zonder een betrouwbare energievoorziening. Om deze redenen is in de Wet Onafhankelijk Netbeheer geregeld dat de energie-infrastructuur voor elektriciteit en gas in publieke handen moet blijven. Verder speelt Stedin een rol in het toekomstbestendig maken van het net.

Qua leveringszekerheid presteerde Stedin voor wat betreft de uitvalduur van elektriciteit onder haar target. Het is dus nodig om het komende jaar de prestaties voor leveringszekerheid te verbeteren. De gemeente en Stedin werken nauw samen aan de energietransitie in Rotterdam.

· · ·

Beheerverslag deelnemingen | 2022

41

Deelneming

Publiek belang

Oordeel over bijdrage aan publieke doelen

Energietransitiefonds bv De verduurzaming van de productie, infrastructuur en gebruik van energie en het versterken van de circulaire economie in Rotterdam.

Het fonds heeft in 2022 één vervolginvestering gedaan en twee nieuwe investeringen.

Glazen Maas ­Infrastructuur bv & ­ lazen Maas G Exploitatie bv

Glazen Maas heeft geen publiek belang meer.

De gemeente heeft in een evaluatie van het aandeelhouderschap geconcludeerd dat er geen publiek belang meer is verbonden aan Glazen Maas. De bijdrage van Glazen Maas aan publieke doelen is beperkt. Om die reden is besloten om deze deelneming te beëindigen.

Icos Cleantech Early Stage Fund II

Verbetering van vestigingsklimaat Clean Tech Delta/Rotterdam en aantrekken innovatieve werkgelegenheid.

Het investeringsdoel in Rotterdamse bedrijven van 2 miljoen euro is gehaald. De gemeente Rotterdam is met het fondsmanagement in gesprek over de formele vaststelling van dit doel. Het ICOS-kantoor is nog steeds gevestigd in Rotterdam Science Tower (één van de Marconitorens).

Icos Capital Fund III

Versterking van het innovatieve ecosysteem voor de kapitaalintensieve cleantech sector.

De omvang van investeringen in Rotterdamse bedrijven is na aflopen van de investeringsperiode bekend.

Innovation Quarter

Het stimuleren van de economische ontwikkeling in de regio Zuid-Holland en hiermee het versterken van de positie en de internationale concurrentiekracht van Zuid-Holland en Nederland. De gemeente Rotterdam wil op deze wijze de regionale economie stimuleren, in het bijzonder op het gebied van innovatie.

IQ is de afgelopen jaren hard gegroeid en ontplooit activiteiten op een schaal en niveau die de individuele participanten (overheden en universiteiten) niet op eigen houtje hadden kunnen realiseren. Hiermee draagt IQ effectief bij aan meer en betere samenwerking in de regio en versterkt en versneld IQ de economische transities van onze regio. Daarmee heeft IQ een aantoonbare meerwaarde voor de gemeente Rotterdam.

MultiDiensten Rotterdam

Er is door de gemeenteraad geen publiek belang vastgesteld voor MDR. Wel zijn er publieke doelen voor dochtermaatschappij Ro!Entree gesteld. Die zijn het activeren en ontwikkelen van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt via het werk, opleiding en ontwikkeling van het callcenter 14010 van de gemeente. Daarnaast het doel om servicegerichte en marktconforme telefonische dienstverlening te verrichten voor verzoeken van Rotterdamse burgers.

Nog niet bekend. Het jaarverslag 2022 is uitgesteld tot 1 oktober 2023.

Regionale Ontwikkelings­ maatschappij Drechtsteden Beheer nv (ROM-D Beheer nv)

Er is geen specifiek Rotterdams publiek belang De gemeente heeft voor ROM-D geen KPI’s gegemeer gemoeid met de deelneming in ROM-D. ven. Dit vanwege het besluit dat er geen publiek belang met het aandeelhouderschap gemoeid is en de gemeente de wens heeft tot beëindiging van het aandeelhouderschap.

Beheerverslag deelnemingen | 2022

42

Deelneming

Publiek belang

Royal Schiphol Group

Het algemene, maatschappelijk belang is gele- Dit zal onderdeel zijn van de evaluatie van de deelgen in het zo goed mogelijk en duurzaam blij- neming in Royal Schiphol Group met daarbij in het ven verbinden van Nederlandse en Rotterdam- bijzonder ook aandacht voor RTHA. se burgers met de rest van de wereld. Door op een verantwoorde wijze (rekening houdend met stakeholders) een bijdrage te leveren aan de welvaart en welzijn (economische ontwikkeling) van Nederland en Rotterdam door bereik-baarheid, netwerkkwaliteit en hoogwaardige luchtvaart van de door Schiphol geëxploiteerde luchthavens. Focus van de gemeente Rotterdam ligt daarbij ook in de continuïteit en de ontwikkeling van RTHA. Speerpunten hierbinnen zijn enerzijds het versterken van de marktpositie, en het vestigingsklimaat voor (inter-) nationale bedrijven en werkgelegenheid, de beantwoording aan de sociaal-economische behoefte van de regio, de aandacht voor de leefomgevingskwaliteit en de relatie met de omgeving. Aan de andere kant moet deze ontwikkeling wel gebeuren binnen de bestaande geluids- en emissienormen.

Stadshavens Ontwikkelingsfonds voor Innovatie en Economie (SOFIE)

Het oorspronkelijk geformuleerde publiek belang was als volgt geformuleerd: ‘Duurzame gebiedsontwikkeling van het Stadshavensgebied in het kader van de opgestelde structuurvisie.’ Inmiddels is de geografische reikwijdte van het fonds verruimd. Het gebied van Nationaal Programma Rotterdam Zuid is erbij gehaald sinds bijstorting van nieuwe middelen (en thema’s) van Kansen voor West 2. Datzelfde geldt voor de energie-projecten in de gehele provincie Zuid-Holland die bijdragen aan de bundeling van warmtevraag en projecten in het Stads-havensgebied. En energieprojecten op Rotterdam- Zuid die bijdragen aan de verbetering van het leefklimaat, de toename van werkgelegenheid en op het creëren van goede vestigingsfactoren om (vernieuwende) bedrijvigheid aan te trekken of te houden.

Oordeel over bijdrage aan publieke doelen

Eén van de eisen van dit fonds die volgen uit de door Europa gestorte middelen, is dat het naast een financieel rendement, ook maatschappelijk moet renderen. Hierover rapporteert het fonds jaarlijks zijn voortgang, volgens de met Kansen voor West afgesproken outputindicatoren per thema (‘prioritaire as’). Denk aan benutte MW aan restwarmte, stimuleren en energie-efficiënte, maar ook creëren van nieuwe banen. Op onderdelen loopt het fonds wat achter. Op andere juist voor op de gestelde doelen. In het algemeen presteert het fonds op dit punt naar tevredenheid.

Sportbedrijf Rotterdam

Het publiek belang van het Sportbedrijf is erin gelegen zo veel mogelijk Rotterdammers aan het bewegen te krijgen en te houden. Hiervoor beheert en onderhoudt het Sport- bedrijf sportlocaties, organiseert de onder- neming sportevenementen en houdt het Sportbedrijf zich bezig met sport- programmering in Rotterdam

De prestaties aantal bezoeken zwembaden, bezettingsgraad sporthallen en bezettingsgraad gymzalen zijn niet gehaald. Dat komt door de coronamaatregelen, het sluiten van deze accommodaties aan het begin en aan het eind van 2021. Echter, het Sportbedrijf heeft andere beleidsafspraken behaald of zelfs overtroffen. Dat is een prestatie gegeven de maatregelen gedurende 2021. Daartoe heeft het Sportbedrijf bijgedragen aan het publieke belang waarvoor de gemeente deze deelneming inzet.

SCC Flex

Het publiek belang was dat de vennootschap de externe marktbenadering voor de gemeente Rotterdam verzorgt en daarmee onderdeel was van de gemeentelijke bedrijfsvoering

De vennootschap wordt afgebouwd, er zijn dus geen publieke doelen gesteld.

Stadsherstel Historisch Rotterdam

Het op een maatschappelijk en economisch verantwoorde wijze behouden, exploiteren en onderhouden van monumentale en beeldbepalende gebouwen in Rotterdam. Het betreffende erfgoed door middel van verhuur aan ondernemers en cultureel maatschap-pelijke instellingen zoveel mogelijk tastbaar en toegankelijk maken.

De deelneming heeft aan haar publieke doelen voldaan (solvabiliteit >50%, behoud POM status, inzet op publieke toegankelijkheid).

Swanbridge

Bij de deelname aan het fonds is door het fonds toegezegd dat 50 procent van de investeringsbegroting wordt geïnvesteerd door ter Stimulering van het Rotterdamse economisch cluster Medisch & Zorg.

De deelneming heeft tot op heden in meerdere Rotterdamse bedrijven geïnvesteerd. In hoeverre het fonds ook financieel een succes is, zal blijken bij het sluiten van het fonds na de laatste exit.

Beheerverslag deelnemingen | 2022

43

c. Deelnemingen in het relatie-classificatiemodel De actieve deelnemingen zijn aan de hand van een vragenlijst getoetst op een aantal parameters, zoals omvang, reikwijdte, reputatie, kwaliteit, financiële robuustheid. Dit leidde tot scores op impact en risico, geplot met bolletjes in de figuur. In de figuur zijn de drie deelnemingen die in paragraaf 1.2 worden toegelicht in het intensieve regime geplaatst. De fondsen vormen een aparte categorie, omdat deze net op een andere manier zijn ingericht en daarom ook beheerd worden (blauw).. Impact 10

3

Intensief regime

8

7

9

8

7

12

Regulier regime 6

9

5

4

14

1

3

Beperkt regime 2

2 13 11

1

10

4 5

6

Risico 1

2

3

4

5

6

7

8

9

1

BNG

6

Swanbridge capital bv

11

Sofie

2

MDR (RO!Entree)

7

Stedin

12

Evides

3

RET nv

8

HbR

13

IQ

4

SSC Flex bv

9

Schiphol

14

Sportbedrijf

5

Stadsherstel nv

10

ICOS

10

Legenda Deelneming, beperkt of regulier regime Fonds Intensief regime Bijzonder beheer

Beheerverslag deelnemingen | 2022

44

In de accountgesprekken hanteert de gemeente focuspunten die zijn gerelateerd aan specifieke onzekerheden die de gemeente vanuit haar positie en verantwoordelijkheid als aandeelhouder of de deelneming zelf heeft onderkend. In het onderstaande schema staan de focuspunten voor de periode 2022-2023. Het is een dynamische lijst: uiteraard kunnen er tussentijds punten bij komen of vervallen. Verschillen tussen doelen (prestatie indicatoren) en realisaties worden eveneens in accountgesprekken meegenomen. Voor deelnemingen waarvoor geen publiek belang meer is (Glazen Maas, MDR, OMR, ROM-D, SSC-Flex), zijn geen specifieke focuspunten opgenomen. Het beheer van deze deelnemingen is gericht op behartiging van de financiële belangen van de gemeente. Deelneming

Focuspunten

Evides Waterbedrijf nv

Door de droge zomers en verontreiniging van oppervlaktewater is duidelijk geworden dat de beschikbaarheid van toegankelijkheid en kwalitatief goed drinkwater niet zonder meer vanzelfsprekend is en dat voor de borging daarvan voor de toekomst ook in 2023 e.v. geïnvesteerd zal moeten in productielocaties en drinkwatercapaciteit. Er is extra inzet nodig om de waterkwaliteit van grond- en oppervlaktewater in Nederland te verbeteren, dit geldt ook voor de belangrijkste bron van Evides: de Maas. Ook duurzaamheid blijft een belangrijk beleidsdoel van Evides. De organisatie heeft tot doelstelling om in 2025 energieneutraal te zijn. Dit alles zorgt voor een stijgende investeringsdruk bij Evides

Havenbedrijf Rotterdam nv

Belangrijkste focuspunt voor het Havenbedrijf is het (doen) slagen van de energietransitie in de haven en het behalen van de CO2-reductie doelstellingen. In dat kader staan in 2022 enkele grote projecten gepland. Porthos is hiervan een zeer belangrijke, maar ook walstroom en de ontwikkelingen op het gebied van waterstof zijn zeer relevant. Daarnaast zal in 2023 een nieuwe CEO worden benoemd. Ook de samenwerking tussen de gemeente en HbR wat betreft de ontwikkeling van M4H en de Waalhaven vergt de komende jaren aandacht.

RET nv

Financieel: De financiële gevolgen van de als gevolg van corona verminderde reizigersaantallen het hoofd bieden zonder het ov-aanbod op de lange termijn schade aan te doen. Hier is in 2022 veel aandacht besteed en wordt in 2023 samengewerkt vanuit de GR met MRDH en de RET aan een toekomstperspectief 2030 zodat de RET een rendabele business case kan voeren. Ziekteverzuim: het ziekteverzuim bij de RET ligt zeer hoog. RET-medewerkers zijn gemiddeld relatief oud. Leeftijd heeft een grote invloed op verminderd werkvermogen. De huidige roosters en diensten vallen bij een aantal medewerkers zwaar. ICT: De afhankelijkheid van Information Technology (IT) en Operational Technology (OT) wordt sterker. De ICT-systemen van de RET vergen grote investeringen de komende jaren. Doelstellingen OV en verduurzaming: De publieke doelstellingen van de RET wat betreft de toegankelijkheid en betaalbaarheid van het OV en op het gebied van verduurzaming kunnen onder druk komen te staan door de noodzaak financieel orde op zake te stellen door de gedaalde inkomsten als gevolg van de gedaalde reizigersaantalle.

Stedin Holding nv

In 2022 werden de gesprekken met het Rijk en niet aandeelhoudende gemeenten en provincies gecontinueerd om te bekijken of deze partijen een bijdrage kunnen leveren in het oplossen van Stedin’s kapitaalbehoefte van €1,8 miljard. De bestaande aandeelhouders, waaronder Rotterdam, zijn niet solitair in staat om dit op te lossen. Daarom is Stedin in 2023, met de bestaande aandeelhouders, met het Rijk en nietaandeelhoudende provincies en gemeenten in gesprek om tot een oplossing voor vermogensversterking te komen. In 2023 worden de dialoog met Stedin in het kader ook van het Jaarplan 2023 gecontinueerd ten aanzien van de KPI’s om tot een realistische, non-discriminatoire en meetbare set aan KPI’s te komen die logisch voortvloeit uit het Meerjarig Strategisch Plan. Mede op grond van potentiële wijzigingen van de Warmtewet kan Stedin een prominentere rol krijgen t.a.v. andere duurzame gassen als waterstof, maar ook het transport van (rest)warmte.

Energietransitiefonds bv

Voor 2023 mikt het fonds op één tot drie investeringen met een totaal gecommitteerd vermogen van € 7,5 miljoen

Beheerverslag deelnemingen | 2022

45

Deelneming

Focuspunten

Glazen Maas Infrastructuur bv & Glazen Maas Exploitatie bv

Naar aanleiding van de opgestelde strategie Data-infrastructuur wordt bepaald welke onderdelen of gehele entiteit van de Glazen Maas kan worden afgestoten.

Icos Cleantech Early Stage Fund II bv (ICFII)

Het fonds bevindt zich in de afbouwfase, waarbij gezocht wordt naar goede exits voor de ondernemingen waarin is geïnvesteerd. Het fondsmanagement zet zich ervoor in om de vier nog resterende deelnemingen zo spoedig mogelijk naar de markt te brengen. De timing van de exits hangt mede af van marktkansen en is niet precies te voorspellen.

Icos Capital Fund III cv

De investeringsperiode eindigt in 2023. De komende twee jaar staan nog in het teken van het vinden van aantrekkelijke nieuwe investeringen.

Innovation Quarter

Nu de coronamaatregelen aflopen, voorspellen verschillende analisten een faillissementsgolf in 2022 en volgende jaren. Bovendien waren veel bedrijven genoodzaakt hun buffers aan te wenden en aanvullende leningen aan te gaan. Dit treft vooral de startende en innovatieve bedrijven, waar IQ in heeft geinvesteerd. Hierdoor heeft IQ een uitdaging om het rendement op peil te houden.

MultiDiensten Rotterdam

Naast de realisatie van de koerswijziging is in 2023 onderzocht of de huidige organisatiestructuur met een gemeentelijke deelneming nog steeds passend is. Hierbij is de conclusie dat de deelneming weer opgenomen zal worden in de gemeentelijke structuur.

Regionale Ontwikkelingsmaatschappij Drechtsteden Beheer nv (ROM-D Beheer nv)

De verwachting is dat vennootschap uiterlijk in 2025 zal zijn beëindigd. Aangezien er niet langer een Rotterdams publiek belang gemoeid is met deze deelneming. focust de gemeente tot die tijd op de borging van het financieel belang van de gemeente, namelijk het terugvloeien van het door de gemeente gestorte kapitaal als alle gronden zijn uitgegeven.

Stadshavens Ontwikkelingsfonds voor Innovatie en Economie (SOFIE)

Goed beheer van het fonds en zijn doelstellingen.

Royal Schiphol Group nv

Aandachtspunt is het lopende participatietraject voor een nieuw luchthavenbesluit voor RtHA dat moet resulteren in onder meer nieuwe afspraken over de kaders voor hinder en gebruik van de luchthaven die verband houden met publieke doelen. Als aandeelhouder heeft de gemeente diverse investeringsprojecten goedgekeurd, zoals de bouw van een nieuwe taxibaan, een nieuwe pier, et cetera. Focuspunt voor de gemeente als aandeelhouder is de mate waarin dergelijke investeringen binnen budget blijven en tijdig worden gerealiseerd.

Sportbedrijf

In 2022 heeft het Sportbedrijf met 5 nieuwe leveranciers afspraken gemaakt over de SROI inzet. Naast het omgaan van de gestegen energietarieven blijft het aanttrekken van voldoende medewerkers een focuspunt zodat de Rotterdammer kan blijven sporten.

SCC Flex bv

Vanwege de aanhoudende coronacrisis was het voor de vennootschap van tijd tot tijd hectisch, maar kan het jaar afgesloten worden met een zeer goed financieel resultaat.

Stadsherstel

Deze vennootschap is goed georganiseerd en bestuurd, laat al jaren een stabiel resultaat zien, en weet al die tijd haar doelstellingen te realiseren.

Swanbridge Capital bv

Bij de oprichting van het fonds is de investeringsperiode vastgesteld op 5 jaar (1 nov 2016 - 1 nov 2021), met de mogelijkheid tot een verlenging met een half jaar. Het fondsmanagement wil van deze verlenging gebruikmaken en ziet nog kansen voor additionele investeringen. De einddatum van het fonds schuift hierdoor niet op. Deze blijft staan op twaalf jaar na de start van het fonds, in 2028.

Beheerverslag deelnemingen | 2022

46

d. Fondsenoverzicht

Fondsnaam

Participatiemaatschappij InnovationQuarter B.V. (IQ Capital)

ICOS Cleantech Early Stage Fund II B.V. (ICFII)

ICOS Capital Fund III C.V. (ICFIII)

Swanbridge Capital B.V.

Stadshavens Ontwikkelings­ fonds voor Innovatie & ­Economie C.V. (SOFIE)

Energietransitiefonds B.V. (ETF)

Startjaar

2014

2010

2017

2016

2013

2020

Looptijd

Geen einddatum

2010-2022

2017-2029

2016-2026

Geen einddatum

2020-2045

Focus

Innovatieve bedrijven in Zuid-Holland, van start-ups tot scale-ups en MKB.

Startende bedrijven die schone technologieen ­ ntwikkelen. o

Groeiende bedrijven die schone technologieen ­ ntwikkelen. o

Startende bedrijven in ­medische product­ ontwikkeling.

Projecten voor duurzame stedelijke ontwikkeling.

Projecten op het vlak van energietransitie en circulaire economie.

Participanten

Rijksoverheid, provincie, gemeenten en universiteiten

Gemeente Rotterdam, BAM, Corbion, Airclean IBS, Delft Enterprises, fondsmanagers

Gemeente Rotterdam, Nouryon, UBIF AG, Cosun, fondsmanagers

Gemeente Rotterdam, Van Herk Investments, Erasmus MC, fondsmanager

Gemeente Rotterdam en Rijksoverheid

Gemeente Rotterdam

Publiek belang gemeente

Het stimuleren van de economische ontwikkeling in de regio Zuid-Holland en hiermee het versterken van de positie en de internationale concurrentiekracht van Zuid-Holland en Nederland.

Verbetering van vestigings­ klimaat Clean Tech Delta/ Rotterdam en aantrekken innovatieve werkgelegenheid.

Versterking van het innovatie ecosysteem voor de kapitaa­ lintensieve cleantech sector.

Stimulering van het Rotterdamse economisch cluster Medisch & Zorg.

Duurzame gebieds­ ontwikkeling. (oorspronkelijk enkel Stadshavensgebied, sinds 2018 ook NPRZ-gebied).

“Verduurzaming van de productie, infrastructuur en gebruik van energie en het versterken van de circulaire economie in Rotterdam”.

Fondsbeheerder

Regionale Ontwikkelings­ maatschappij Innovation­ Quarter B.V.

ICOS Capital Management B.V.

ICFIII GP B.V.

Swanbridge Capital Management B.V.

Stichting Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse Gemeenten (Svn)

Regionale Ontwikkelings­ maatschappij Innovation­ Quarter B.V.

Fondsvermogen

€ 125.863.000

€ 13.082.000

€ 46.600.000

€ 6.587.500

€ 20.913.285

€ 100.000.000

Toegezegd kapitaal ­ emeente g

€ 10.679.000

€ 2.150.000

€4.000.000

€ 1.000.000

01

€ 100.000.000

Boekwaarde gemeente

€ 2.953.755

€ 2.187.183

€ 3.129.715

€ 326.959

€-

€ 18.682.969

Aandeel gemeente

8,5%2

22,02%

10,93%

24,69%

33,20%

100,00%

Revolverend ja/nee

Ja

Nee

Nee

Nee

Ja

Ja

Vergoeding fondsbeheerder

Doorbelasting van ­kosten o.b.v. SLA (2021: € 2.505.000)

€ 99.123,-

2,5% van het fondsvermogen

2,1% van het fondsvermogen

2,2% van het fondsvermogen plus 1% van het daadwerkelijk geinvesteerd vermogen

1,35% van het fondsvermogen

1

Het fonds SOFIE is niet gevoed met een kapitaalstorting vanuit aandeelhouders maar met Europese subsidiemiddelen.

2

De participatiemaatschappij InnovationQuarter B.V. is een 100% dochter van de Regionale Ontwikkelingsmaatschappij InnovationQuarter B.V. Het 8,5% aandeel betreft het aandeel van de gemeente in de Regionale Ontwikkelingsmaatschappij.

Noot: Voor al deze fondsen geldt dat de jaarlijkse kosten voor beheer uit het fondsvermogen betaald worden (en terugverdiend dienen te worden). Er wordt vanuit de aandeelhouders geen jaarlijkse exploitatiebijdrage verstrekt.

Beheerverslag deelnemingen | 2021

47

e. Stand van zaken van te beëindigen deelnemingen Glazen Maas Infrastructuur bv en Glazen Maas Exploitatie bv De gemeente heeft geconcludeerd dat er geen publiek belang meer is in Glazen Maas. Wel voert de onderneming de nodige taken uit om het netwerk in stand te houden. Vanwege het ontbreken van een publiek belang zal de gemeente besluiten om Glazen Maas te herstructureren/af te stoten. De gemeente stelt een strategie vast voor de digitale infrastructuur. Aan de hand daarvan wordt vastgesteld welke onderdelen van Glazen Maas onder de gemeente blijven en welke onderdelen worden afgestoten. ROM-D Beheer nv Omdat de ROM-D geen activiteiten in Rotterdam ontplooit is er niet langer een Rotterdams publiek belang gemoeid met deze deelneming. Hierdoor focust de gemeente tot die tijd op het gemeentelijke financiële belang en behoudt van haar aandeelhouderswaarde. De verwachting is dat vennootschap uiterlijk in 2025 al haar gronden heeft uitgegeven en de vennootschap zal worden beëindigd. Omdat een verkenning naar de mogelijke verkoop geen resultaat heeft opgeleverd continueert de gemeente derhalve haar aandeelhouderschap. SSC Flex bv In 2024 zal verdere afbouw van de activiteiten plaatsvinden waarbij de overgang van medewerkers naar andere werkgevers zorgvuldig plaatsvindt. Op basis van arbeidsrechtelijke bepalingen is de planning dat de overgang van medewerkers in 2024 afgerond is.

Tower Hotel Rotterdam (THR) Eind 2020 heeft de gemeente haar belang in Tower Hotel Rotterdam (HTR) verkocht. De transactie en betaling wordt in drie stappen uitgevoerd. Direct bij verkoop heeft de gemeente een eerste betaling ontvangen en zou de gemeente haar volledige financiële belang hebben afgebouwd. In augustus 2023 heeft de gemeente het laatste bedrag ontvangen en de laatste cumulatief preferente aandelen overgedragen. Daarmee is de verkoop van Tower Hotel Rotterdam volledig afgerond. Erasmus MC Biomedical Fund bv In 2017 is door de aandeelhouders besloten dit investeringsfonds te beëindigen. Hiervoor zullen de laatste participatie verkocht moeten worden. De timing hiervan is afhankelijk van marktomstandigheden, en heeft tot op heden niet plaats kunnen vinden. .

Beheerverslag deelnemingen | 2022

48