[23bb008016] Collegebrief over inputbrief ondernemingsstrategie Havenbedrijf

Gemeente Rotterdam

Concern Auditing Middelen en Control Financiën en Organisatie, Dienstverlening, Grote Projecten Maarten Struijvenberg Postadres: Postbus 70012 3000 KP Rotterdam Website: www.rotterdam.nl Van: Daan van der Esch Telefoon: 14 010 E-mail: bbo@rotterdam.nl

Aan de gemeenteraad Ons kenmerk: M2311-3202 23b0008862 Onderwerp: Inputbrief ondernemingsstrategie HbR Datum: B&W 28 november 2023

Op welke gronden deze brief?/Waarom nu voorgelegd? Eind 2024 loopt de periode van de huidige ondernemingsstrategie van het Havenbedrijf af. Het college stuurt de als bijlage bij deze raadsbrief bijgevoegde aandeelhoudersbrief aan het Havenbedrijf om de voor Rotterdam als aandeelhouder belangrijkste aandachtspunten voor deze nieuwe strategie aan het Havenbedrijf mee te geven. Relatie met het coalitieakkoord/collegewerkprogramma/eerder aangenomen moties en gedane toezeggingen: Coalitieakkoord Eén stad Toelichting: De aandeelhouders hebben, conform de statuten, een vaststellingsrecht op de ondernemingsstrategie. In de ondernemingsstrategie bepaalt het Havenbedrijf de strategische koers en beleidskeuzes ten aanzien van zaken als gronduitgifte en investeringen voor de komende vijf jaar. Deze brief is opgesteld om, op hoofdlijnen, de visie van de gemeente op de ontwikkeling van de haven, en de voor de gemeente belangrijkste aandachtspunten daarbij, te delen met het Havenbedrijf, opdat de onderneming dit als handvatten kan gebruiken voor het opstellen van de nieuwe strategie. Ook medeaandeelhouder Ministerie van Financiën stuurt een aandeelhoudersbrief aan het Havenbedrijf. Beide aandeelhouders hebben met elkaar gesproken over hun inzet ten aanzien van de nieuwe strategie en zijn tot de conclusie gekomen dat de aandeelhouders dicht bij elkaar liggen.

Echter vanwege uiteenlopende procedures en een verschillende status (de brief van het Ministerie van Financiën zal niet publiek zijn) van de brief is ervoor gekozen omtwee aparte aandeelhoudersbrieven met het Havenbedrijf te delen. Financiële en juridische consequenties/aspecten: N. Burgemeester en wethouders van Rotterdam,

Bijlage(n) Inputbrief ondernemingsstrategie HbR

Gemeente Rotterdam Bezoekadres: Stadhuis Coolsingel 40, Rotterdam Postadres: Postbus 70012 3000 KP Rotterdam Van: College van Burgemeester en Wethouders Telefoon: 14 010 Kenmerk:

M2311-3202

23b0008863

Retouradres: Postbus 70012, 3000 KP Rotterdam

Havenbedrijf Rotterdam n.v. T.a.v. B. Siemens Wilhelminakade 909 3072 AP ROTTERDAM

Onderwerp: Strategie Havenbedrijf Rotterdam 2025-2030 Datum: B&W 28 november 2023

Geachte directie van het Havenbedrijf Rotterdam n.v., Eind 2024 loopt de periode van de huidige ondernemingsstrategie van het Havenbedrijf af. In deze brief wenst het college van Rotterdam richting te geven aan Havenbedrijf Rotterdam, als handvat bij het opstellen van de nieuwe ondernemingsstrategie. De haven bevindt zich in een dynamische tijd met veel uitdagingen. Zo moet in 2030, aan het eind van de looptijd van deze nieuwe ondernemingsstrategie de CO, uitstoot in het Haven Industrieel Complex (HIC) minimaal 55% gedaald zijn ten opzichte van 1990. De Rotterdamse haven moet transformeren van een grotendeels fossiel en analoog gedreven industriële mainport, naar een toekomstbestendig, digitaal gedreven en circulair regionaal cluster met een passend duurzaam energiesysteem in 2050. De uitdaging is om zowel de energietransitie zo snel mogelijk te realiseren, de impact op de leefomgeving te verbeteren als op termijn een vitale haven van wereldklasse te blijven. De aandeelhouders stellen de ondernemingsstrategie vast. Deze brief is opgesteld om vanuit de gemeente Rotterdam, als aandeelhouder met een belang van 70% in het Havenbedrijf, de belangrijkste uitgangspunten voor de toekomst van de haven met u te delen. Met als doel het Havenbedrijf richting te geven voor de uitwerking van de nieuwe ondernemingsstrategie.

Hieronder volgen de voor gemeente Rotterdam als aandeelhouder belangrijkste uitgangspunten, vooruitlopende op de nieuwe ondernemingsstrategie van het Havenbedrijf. Gemeente Rotterdam is aandeelhouder in het Havenbedrijf om het publiek belang te dienen, zoals ook beschreven in het publiek kader Havenbedrijf. De Rotterdamse haven moet een internationale baken voor verduurzaming worden. De haven dient groen, klimaatneutraal en circulair te worden. Brede welvaart en welzijn staan bij dat publieke belang centraal: een gezond evenwicht tussen economie, milieu en samenleving, ook op de lange termijn. We gaan uit van brede welvaart als pijler voor de toekomst, en niet van louter economische groei. Want, wat mensen van waarde vinden reikt verder dan wat we met elkaar produceren, consumeren en aan inkomen verdienen. Welvaart gaat ook over

Blad: Datum:

2/3 28 november 2023

onze gezondheid, onderwijs, leefomgeving, persoonlijke ontwikkeling en veiligheid. In het verlengde geeft de gemeente de volgende uitgangspunten mee: o In de strategie dient HbR mee te nemen hoe de organisatie haar maatschappelijke toegevoegde waarde inzichtelijk maakt. Naast economische factoren dienen hier ook zaken als impact op klimaat, natuur, leefomgeving en veiligheid in meegenomen te worden. Wij zouden graag, in het vervolgtraject om te komen tot een nieuwe strategie, gezamenlijk tot doelstellingen en KPI's komen die passen bij deze visie. o Bij transities hoort dynamiek: sommige partijen versnellen, andere partijen vallen om of vertrekken, waardoor ruimte ontstaat voor noodzakelijke vernieuwende partijen. Uit studies en analyses blijkt dat de energie- en grondstoffentransitie de komende periode in toenemende mate druk zal leggen op de beperkte (fysieke- en milieu-) ruimte in het HIC. Er zal kritisch moeten worden gekeken naar de positie van partijen die onvoldoende verduurzamen en voldoende ruimte beschikbaar worden gemaakt voor nieuwe spelers. Bij de uitgifte van gronden in het HIC moet er prioriteit worden gegeven aan innovatieve bedrijven die actief zijn in de energie- en grondstoffentransitie. De gemeente kijkt uiteraard graag mee hoe zij het Havenbedrijf hierin kan ondersteunen.

o De gronden in het HIC zijn door gemeente Rotterdam, voor niet, in eeuwigdurend erfpacht aan het Havenbedrijf gegeven. Het Havenbedrijf geeft deze gronden vervolgens in ondererfpacht uit aan de bedrijven in de haven, met vaak zeer langlopende contracttermijnen. Het college verwacht dat het Havenbedrijf, bij het verlengen van ondererfpacht of bij heronderhandeling binnen een contracttermijn, afspraken met de pachter maakt over het efficiënter gebruik van de ruimte en over het reduceren van de CO uitstoot in lijn met de overkoepelende reductiedoelstellingen van het HIC en dit ook meeneemt in de (financiële) afspraken met de pachter. o Het college ziet graag dat het Havenbedrijf zich inzet voor co-siting als mogelijke oplossing voor efficiënt grondgebruik. o Het college verwacht dat het Havenbedrijf zich, ook in de nieuwe strategie periode, inzet voor de zo snel mogelijke uitrol en gebruik van walstroom aan de kades in het HIC. Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) is een belangrijk thema voor de deelnemingen van gemeente Rotterdam. Het college en de gemeenteraad verwachten dat deelnemingen de verantwoordelijkheid nemen voor de effecten die hun bedrijfsactiviteiten hebben op mens, maatschappij en milieu. Goed MVO-beleid is een belangrijke voorwaarde om lange termijn waarde creatie te garanderen en zou daarom ook ingebed moeten zijn in de strategie.

Hierbij zijn zaken als luchtkwaliteit, de kwaliteit van bodem en grondwater en de biodiversiteit van belang. Daarnaast verwacht de gemeente dat het Havenbedrijf zich inzet voor ketentransparantie, ofwel inzicht in de herkomst van grondstoffen en producten die door de haven komen. De haven en de stad zijn de afgelopen decennia fysiek verder uit elkaar komen te liggen. Tegelijktijdig zijn de stad en de haven op veel plekken ook nog innig vervlochten en zijn veel beleidsdoelen met elkaar verbonden. Door de groei van de stad worden de stad en de haven ook weer op steeds meer plekken met elkaar verweven. Dit zorgt voor kansen maar ook uitdagingen en dwingt tot het maken van keuzes. In haar nieuwe strategie dient het Havenbedrijf in haar afwegingen rekenschap te houden met de belangen van de stad en haar bewoners, door onder andere te sturen op minder vervuiling. De haven is ook een

Blad: Datum:

3/3 28 november 2023

belangrijke economische motor voor de stad. De vraag naar goed personeel in de haven is grooten de stad kan voorzien in een deel van die arbeidsvraag. Ook hier is er een verbondenheid tussen stad en haven. Het college vraagt in de strategie aandacht voor de arbeidsmarktvraagstukken die spelen. Daarbij gaat het o.a. om de bereikbaarheid van banen in de haven en het aansluiten van onderwijs op de arbeidsvraag in de haven. Hierin kan het Havenbedrijf een belangrijke rol speten. Het college vindt het belangrijk dat haar deelnemingen financieel robuust zijn. Tegelijkertijd dient, uit het oogpunt van doelmatig gebruik van middelen, overkapitalisatie voorkomen te worden. Het college constateert dat het Havenbedrijf beschikt over een stevig eigen vermogen. De nieuwe ondernemingsstrategie zou rekenschap moeten geven van deze context om het doelmatig inzetten van middelen te borgen en tegelijkertijd bepalen hoe de organisatie deze middelen kan inzetten om ruimte te bieden aan risicodragende projecten om de beoogde transitie te versnellen. Tot slot wenst het college haar waardering uit te spreken voor de wijze waarop de aandeelhouders worden meegenomen in de totstandkoming van de nieuwe stragie en de hoop dat ook het vervolg van het proces op een constructieve wijze zal worden doorlopen.

Burgemeester en Wethouders van Rotterdam,