[23bb007858] Bijlage behorende bij 23bb007857 over Uitvoeringsprogramma Preventie met Gezag
Tekst van het document
Uitvoeringsprogramma Preventie met Gezag.
Fotografie: Maarten Duijvesteijn
www.rotterdam.nl
Inhoudsopgave Samenvatting
4
Voorwoord
6
Aanleiding
8
1.1 Reikwijdte
8
1.2 Doelgroep
9
1.3 Verhouding met basis en andere programma’s
10
Ambitie en Strategie
12
2.1 Ambitie
12
2.2 Randvoorwaarden
12
2.3 Resultaatgebieden
12
De aanpak concreet: 5 resultaatgebieden centraal
20
3.1 R esultaatgebied 1: Verminderen van voedingsbodem voor crimineel gedrag 20 3.2 R esultaatgebied 2: Proactief ingrijpen als een jongere criminele activiteiten ontwikkelt zodat deze niet verder afglijdt
26
3.3 R esultaatgebied 3: Voorkomen dat een jongere recidiveert
35
3.4 Resultaatgebied 4: Lerende aanpak
40
3.5 Resultaatgebied 5: Communicatie
42
Financiën
44
Governance
46
Bijlagen
48
Fotografie: Jan van der Ploeg
2
November 2023
Uitvoeringsprogramma Preventie met Gezag
Uitvoeringsprogramma Preventie met Gezag
November 2023
3
Samenvatting In 2022 diende de gemeente Rotterdam met de (justitiële) ketenpartners een aanvraag in bij het ministerie van Justitie en Veiligheid onder de noemer Preventie met Gezag. In januari 2023 hebben de gemeente Rotterdam en ketenpartners ca. €10 miljoen (per jaar) toegekend gekregen tot juni 2026. In dit Uitvoeringsprogramma worden de kaders geschetst en maken we de vertaling van de aanvraag en de daarin opgenomen maatregelen naar uitvoering. We beschrijven hoe we in 2024 gezamenlijk uitvoering geven aan de aanpak Preventie met Gezag. In 2023 zijn we deels al gestart met het uitvoeren of ontwikkelen van de maatregelen die in de aanvraag zijn opgenomen. Het programma Preventie met Gezag richt zich op het voorkomen dat jongeren1 terechtkomen en/of verstrikt raken in het web van ondermijnende criminaliteit. In bepaalde wijken komen jongeren te vaak in aanraking met criminaliteit. We zien meer gevallen van ernstige vormen van criminaliteit, zoals drugshandel, High Impact Crime (HIC), excessief geweld en wapenbezit. Preventie met Gezag is erop gericht om het toekomstperspectief en leefbaarheid van jongeren in deze gebieden te verbeteren, naast het tijdig grenzen stellen aan jongeren die crimineel gedrag laten zien.
In Rotterdam zien we in de kwetsbare wijken van Charlois, Delfshaven, Feijenoord en IJsselmonde, de meeste kansen om met de inzet van Preventie met Gezag een positief verschil te maken. Daarom richt het programma zich nadrukkelijk op de wijken in deze gebieden. Met de middelen van Preventie met Gezag willen we de bestaande interventies in de vier gebieden versterken en nieuwe initiatieven ontplooien. De complexe problematiek die er speelt, vraagt om een integrale samenwerking tussen gemeente, zorg- en justitiepartners op wijkniveau. Een aanpak waarbij ook de jongere zelf en zijn gezin/netwerk een rol speelt. Bij het tot stand komen van het uitvoeringsprogramma hebben we de input zoveel mogelijk op wijkniveau
1
opgehaald. We hebben expert -en wijksessies gehouden om zo een goed beeld te krijgen over wie dit programma nu eigenlijk gaat en waar de behoeften liggen. We hebben dit gedaan vanuit bestaande beleidskaders en projecten, maar ook gekeken naar de mogelijkheden voor innovatie en doorontwikkeling.
De ketenpartners binnen het programma Preventie met Gezag zijn: ▪ Openbaar Ministerie, arrondissement Rotterdam ▪ Politie-eenheid Rotterdam ▪ Stichting Halt ▪ Gecertificeerde instellingen: Jeugdbescherming Rotterdam-Rijnmond (JBRR), William Schrikker Jeugdbescherming & Leger des Heils ▪ Nationaal Programma Rotterdam-Zuid (NPRZ)
▪ Reclassering Nederland ▪ Rechtbank Rotterdam 2 ▪ Raad voor de Kinderbescherming ▪ RIEC Rotterdam Rijnmond ▪ Veiligheidsalliantie regio Rijnmond (VAR) ▪ Gemeente Rotterdam
Het programma is ontwikkeld en opgebouwd met zorg-, preventie en justitiële partners. Vanuit onze ambitie hebben we resultaatgebieden en hoofddoelen vastgesteld en nader uitgewerkt. We zijn het erover eens dat we gezamenlijk met gerichte interventies langdurig willen werken aan het verminderen van de voedingsbodem voor crimineel gedrag, proactief ingrijpen als een jongere criminele activiteiten ontwikkelt om verder afglijden te voorkomen en het voorkomen dat een jongere recidiveert. Een belangrijke interventie die zich richt op het doorbreken van de criminele carrière van jongeren is de persoonsgerichte aanpak. Met deze aanpak willen we het verschil maken voor de Preventie met Gezag-doelgroep door snel, gezamenlijk, gecoördineerd en lokaal maatwerk te kunnen bieden. Een belangrijk deel van de interventies die in het programma is opgenomen ondersteunt deze persoonsgerichte aanpak. We hebben in een strategische uitwerking van alle interventies weergegeven wat we op hoofdlijnen gaan doen. Daarnaast zijn er ook ambities voor de directe toekomst. Het uitwerken van een communicatiestrategie, maar ook de inzet van monitoring en onderzoek, hebben de aandacht de komende periode. De aanvraag uit 2022 is het uitgangspunt. Dit Uitvoeringsprogramma vormt de kaders van Preventie met Gezag met de focus op 2024. De opgenomen begroting ziet dan ook op 2024.
Volgend jaar volgt een addendum gericht op 2025-2026. We bekijken, continue en gezamenlijk, of interventies daadwerkelijk bij jongeren en hun omgeving landen en of ons handelen ook de verwachte impact heeft. We kiezen voor een lerende aanpak waarbij we zorgvuldig met elkaar, volgens vastgestelde randvoorwaarden naar de toekomst werken.
2 De Rechtbank Rotterdam is als opdrachtgever alleen betrokken bij Wijkrechtspraak op Zuid (WOZ).
In het Uitvoeringsprogramma hanteren we de term jongeren voor jeugdigen in de leeftijdscategorie tot en met 27 jaar. Daar waar het expliciet gaat om jeugdigen onder de 12 jaar, hanteren we de term kinderen.
4
November 2023
Uitvoeringsprogramma Preventie met Gezag
Uitvoeringsprogramma Preventie met Gezag
November 2023
5
Voorwoord Jeugdcriminaliteit is een complex en ernstig probleem dat niet alleen individuele levens beïnvloedt, maar ook onze gemeenschappen en samenleving als geheel. Het is een kwestie die onze aandacht en actie vereist. De afgelopen maanden is er hard gewerkt aan een stedelijk programma voor preventie van jeugdcriminaliteit: “Uitvoeringsprogramma Preventie met Gezag”. Dit initiatief is tot stand gekomen door nauwe samenwerking met verschillende gemeenschappen, overheidsinstanties, maatschappelijke organisaties en individuen die allemaal één doel nastreven: het verminderen van jeugdcriminaliteit en het ondersteunen van jongeren om hun volledige potentieel te benutten in kwetsbare wijken. Dit programma werkt integraal met professionals, organisaties, verenigingen, ouders en natuurlijk met jongeren, omdat we geloven dat samenwerking de sleutel is tot effectieve preventie en het voorkomen van recidive. We hebben het voorrecht om samen te werken met een uitgebreid netwerk van stedelijke organisaties en ketenpartners, die onvermoeibaar willen bijdragen aan de uitvoering van dit initiatief.
Samen kunnen we een verschil maken en een omgeving creëren waarin onze jongeren kunnen gedijen, dromen kunnen najagen en hun potentieel kunnen waarmaken. We danken iedereen die heeft bijgedragen aan de ontwikkeling van dit programma en kijken uit naar een succesvolle uitvoering en de positieve impact die het zal hebben op onze stad en haar jeugd. Met vastberadenheid en wil om jeugdcriminaliteit een halt toe te roepen, zullen we de komende jaren in co-creatie uitvoering geven aan dit programma.
“It takes a village to raise a child” – Afrikaans Gezegde
Faouzi Achbar MBA MSc
Wethouder Welzijn, Samenleven, Sport en Digitale Inclusie
Samen met deze waardevolle partners hebben we een uitgebreid plan ontwikkeld dat zich richt op vroegtijdige interventie, het vergroten van sociaal emotionele weerbaarheid, educatie en empowerment van jongeren. In dit plan vindt u een gedetailleerde beschrijving van de initiatieven, strategieën en partnerschappen die de kern vormen van dit uitvoeringsprogramma. We moedigen iedereen aan om een bijdrage te leveren, of u nu een ouder, leerkracht, beleidsmaker, of betrokken burger bent.
Fotografie: Joep Boute
6
November 2023
Uitvoeringsprogramma Preventie met Gezag
Uitvoeringsprogramma Preventie met Gezag
November 2023
7
Aanleiding Jongeren zijn buitenproportioneel veel betrokken bij criminaliteit in vergelijking met andere leeftijdsgroepen (Van der Laan e.a., 2020). Voor een deel van de jongeren in Rotterdam is het moeilijk de verleidingen van de criminaliteit te weerstaan. Het is dan ook van belang dat ondermijnende jeugdcriminaliteit doelgericht wordt aangepakt. Dat doen we door de focus te leggen op die wijken waar de zorgen over jeugdcriminaliteit het grootst zijn. 1.1 Reikwijdte In bepaalde wijken komt een deel van de jongeren te vaak in aanraking met ernstige vormen van criminaliteit. Dat gebeurt grotendeels in wijken waar de voedingsbodem voor het ontstaan van ondermijnende criminaliteit sterker aanwezig is. In Rotterdam zien we de grootste risico’s in de wijken in Charlois, Delfshaven, Feijenoord en IJsselmonde. Dat maakt dat de focus van Preventie met Gezag ligt op deze gebieden. Hier zien we meer gevallen van ondermijnende criminaliteit, zoals drugshandel, High Impact Crimes (HIC), excessief geweld en wapenbezit. Preventie met Gezag concentreert zich dan ook op het voorkomen dat jongeren in deze wijken terechtkomen dan wel verstrikt raken in het web van ondermijnende criminaliteit.
Het programma zet in op het versterken van het toekomstperspectief van jongeren, het verbeteren van de leefbaarheid in deze wijken en het tijdig stellen van grenzen aan jongeren die crimineel gedrag laten zien. Preventie met Gezag speelt in op de mogelijke levensloop van jongeren in een criminele carrière. In het kader van preventie worden drie ontwikkelstadia gehanteerd waarbinnen interventies worden toegepast. Dit betreffen primaire, secundaire en tertiaire preventie. Daar waar primaire preventie zich richt op de bredere jeugdige doelgroep, focust secundaire preventie zich op kwetsbare locaties, categorieën of jongeren in een kwetsbare positie. Tertiaire preventie is toegespitst op het voorkomen van recidive.
1.2 Doelgroep
inspanningen met zowel preventie als gezagskaders zijn hierbij noodzakelijk. Dit doen we lokaal en integraal, met een blik op aspecten die het verschil kunnen maken, zoals het investeren in sociaal emotionele vaardigheden van jeugdigen, educatie en bewustwording, een veilige thuisbasis- en omgeving en het bieden van een positief toekomstperspectief bijvoorbeeld op gebied van scholing en werk. Om op wijkniveau interventies te kunnen inzetten, creëren we meer samenwerking met de lokale partners en jongeren die in de wijken wonen. Dat doen we onder andere aan de hand van expertmeetings die bijdragen aan concrete acties met het betrokken netwerk. Zo is de afgelopen periode met collega’s en partners werkzaam in de wijken, opgehaald wat er rondom de geschetste problematiek speelt en leeft. De kennis, informatie en expertise uit de wijken zijn cruciaal. In de expertmeetings kwamen gemene delers naar voren als het gaat om de ondervonden problematiek. De tijdens deze expertmeetings gegeven input is meegenomen in dit uitvoeringsprogramma3. Gedurende de ontwikkeling van het programma geven we verder vorm aan de verbinding met de wijken en de wijkpartners (inclusief de wijkraden). Een belangrijk onderdeel van Preventie met Gezag is de connectie met jongeren en hun omgeving.
Er zijn daarom in verschillende wijken expertmeetings georganiseerd om met hen in gesprek te gaan over hun leefwereld, drijfveren en wat er volgens hen nodig is om de veiligheid en het perspectief in de wijken te versterken. Deze expertmeetings worden gecontinueerd. Om jongeren een serieuze stem te geven in de uitwerking van het programma, organiseren we klankbordgroepen met jongeren. Daarnaast vergroten we de betrokkenheid van jongeren bij dit uitvoeringsprogramma door social design, een ontwerpmethodiek, bij Preventie met Gezag in te zetten.
De doelgroep voor Preventie met Gezag in Rotterdam zijn álle jongeren tot en met 27 jaar en hun gezinnen in de kwetsbare wijken van de gebieden Charlois, Delfshaven, Feijenoord en IJsselmonde. Jongeren kunnen op uiteenlopende momenten in hun leven in aanraking komen met criminaliteit. Ook kunnen zij op verschillende manieren in
Jongere in kwetsbare positie
de criminaliteit belanden. Met de inzet van interventies is het dan ook belangrijk rekening te houden met de levensfasen van jongeren, de push- en pullfactoren die ertoe leiden dat zij in de criminaliteit terechtkomen en hoe diep zij in de criminaliteit zitten. Interventies binnen Preventie met Gezag worden dan ook afgestemd op deze factoren. We richten ons in dit programma op de volgende doelgroepen.
Omschrijving
Kenmerken
Met een verhoogd risico op
▪ Nog geen (zware) delicten gepleegd
toetreden tot georganiseerde
▪ Kwetsbaar op de leefgebieden school, thuis, werk, veiligheid, zorg
criminaliteit
en sociaal economische status ▪ Scoort hoog op risicofactoren en laag op beschermende factoren om betrokken te raken bij georganiseerde criminaliteit
Jonge Aanwas
Zet eerste stappen in de georganiseerde criminaliteit
▪ Geen tot twee antecedenten ▪ Heeft een multiproblematische achtergrond ▪ Behoort tot de risicogroep om een rol te gaan vertolken in de georganiseerde criminaliteit of heeft een startende rol ▪ Lokaal actief
Doorgroeier
Groeit (snel) door in de georganiseerde criminaliteit
▪ Heeft meerdere delicten gepleegd, waarbij een verharding van delicten is waar te nemen ▪ Het risico op een criminele carrière neemt toe ▪ Steeds meer bovenlokaal actief, raakt langzaam uit het beeld van toezichthoudende instanties
Harde kern
Zit in een groter crimineel netwerk en vormt een negatief rolmodel
▪ Zit diepgeworteld in een crimineel netwerk en vertolkt een invloedrijke rol binnen het criminele circuit ▪ Opereert bovenlokaal en soms internationaal
De genoemde problematiek is complex en vraagt om een integrale samenwerking tussen de gemeente Rotterdam, justitie-, zorg- en welzijnspartners Wijkgerichte
3 Voor meer informatie zie bijlage Input Wijksessies.
8
November 2023
Uitvoeringsprogramma Preventie met Gezag
Uitvoeringsprogramma Preventie met Gezag
November 2023
9
1.3 Verhouding met basis en andere programma’s Veel thema’s, aanpakken en doelgroepen die binnen de scope van Preventie met Gezag vallen, kennen hun oorsprong in bestaand beleid binnen de gemeente Rotterdam en bij ketenpartners. Preventie met Gezag is een aanvullend en flexibel programma. Doorlopend wordt bekeken welke interventies kunnen worden ingezet ter aanvulling op de reeds bestaande kaders. In opzet en uitvoering wordt dan ook een nauwe verbinding met deze verschillende kaders gelegd. Door samenhang en co-creatie te creëren tussen diverse programma’s en Preventie met Gezag, versterken we de integrale samenwerking en daarmee de effectiviteit van de inzet. We noemen een aantal belangrijke kaders: ▪ Beleidskader Heel de Stad ▪ Subsidiekader Jeugdpreventie ▪ Programma aansluiting onderwijs en jeugdhulp ▪ Nieuw Rotterdams Onderwijsbeleid ▪ Toekomstscenario Kind- en gezinsbescherming ▪ Actieplan ‘Vastpakken en niet loslaten’ voor jongeren in een kwetsbare positie 16-27 jaar ▪ Programma Lokale Samenwerking Zorg en Veilig (LSZV) ▪ Uitvoeringsplan 2023-2027 van het Nationaal Programma Rotterdam Zuid (NPRZ) ▪ Veiligheidskoers 2023-2027 ▪ Programma Aanpak Ondermijnende Criminaliteit ▪ PvA Nazorg Detentie 2021-2026 ▪ Uitvoeringsagenda Haven ▪ Stedelijke Aanpak Drugs ▪ HIT-aanpak (HIC)
Sinds 2012 draait op Rotterdam-Zuid het integrale programma NPRZ. NPRZ en PMG hebben een sterke verbinding omdat beiden gefinancierd worden vanuit het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid. In het NPRZ werken Rijk, de gemeente Rotterdam, corporaties, zorginstellingen, schoolbesturen, bedrijfsleven, politie, reclassering en het Openbaar Ministerie (OM) aan een gezonde toekomst voor Rotterdam-Zuid. Het doel is om bewoners een beter toekomstperspectief te bieden. Dat kinderen met goed gevolg naar school gaan, hun ouders werk hebben in plaats van een uitkering, dat sociale stijgers in dit gebied blijven wonen en de illegale economie aangepakt wordt. Dat wordt gedaan door de partners van het NPRZ met projecten in Rotterdam-Zuid op het gebied van school, werk, wonen, veiligheid, participatie en vrije tijd. De structuren van het NPRZ kunnen van grote meerwaarde zijn voor Preventie met Gezag. Voorbeelden zijn: de koppeling met de schoolzorgteams, de dagprogrammering, Gaan voor een baan, Aan de bak garanties en participatie.
Fotografie: David Rozing
10
November 2023
Uitvoeringsprogramma Preventie met Gezag
Uitvoeringsprogramma Preventie met Gezag
November 2023
11
Ambitie en Strategie 2.1 Ambitie Door jongeren in Charlois, Delfshaven, Feijenoord en IJsselmonde meer perspectief te bieden, een stem te geven, te ondersteunen bij het ontwikkelen van hun sociaal emotionele vaardigheden en weerbaarheid, willen we voorkomen dat zij in de criminaliteit belanden of daar verder in afglijden. Op deze manier willen we de voedingsbodem voor criminaliteit wegnemen en bieden we jongeren zicht op een alternatief, op perspectief en spelen we in op de omgeving die van invloed is op de keuzes die zij maken. Door samenhang en co-creatie te creëren tussen diverse programma’s en Preventie met Gezag, versterken we de integrale samenwerking dicht bij de leefomgeving van de jongeren. Naast kansen bieden - en jongeren stimuleren deze kansen te pakken- is het ook belangrijk om grenzen te stellen. Door te investeren in meer zichtbaar formeel gezag én informeel gezag in kwetsbare wijken en afspraken met justitiële organisaties in de wijk, is er een duidelijke stok achter de deur die moet leiden tot minder jongeren in de criminaliteit. We zetten in op zowel dader - en slachtoffergerichte als situationele preventieve maatregelen. We vergroten beschermende factoren tegen criminaliteit, zoals een sociaal netwerk, een gezond gezinsklimaat en positieve rolmodellen.
Tegelijkertijd verminderen we de risicofactoren tegen criminaliteit waarbij we inzetten op schulden, armoede en multiproblematiek binnen gezinnen. Waarbij we ook rekening houden met omstandigheden als ontwikkelingsstoornissen, sociale competenties en licht verstandelijke beperkingen (LVB). Het is zaak dat beide lijnen met elkaar in een evenwichtige aanpak vorm krijgen. De focus ligt bij de aanpak op jongeren en hun omgeving, ook in de online leefwereld.
2.2 Randvoorwaarden Onze ambitie vertalen we in randvoorwaarden die centraal staan in onze resultaatgebieden en interventies. Deze kunnen we beschouwen als het DNA van ons programma. ▪ We sluiten aan bij de leefwereld van de jongere en
12
November 2023
Vanuit de gestelde ambitie hebben we een vertaling gemaakt naar drie inhoudelijke resultaatgebieden: 1. Verminderen van de voedingsbodem voor crimineel gedrag. 2. Proactief ingrijpen als een jongere criminele activiteiten ontwikkelt, zodat deze jongere niet verder afglijdt.
betrekken samen met netwerkpartners aansprekende rolmodellen/sleutelfiguren/ervaringsdeskundigen. We werken samen met het netwerk in de wijken. ▪ We werken vanuit co-creatie met draagvlak van jongeren, bottom up. Waarbij we persoonsgericht en intensief samenwerken met de jongere in de wijken. ▪ We werken inclusief samen, wat o.a. wil zeggen bewust cultuur en religie sensitief. ▪ We hebben een actueel en compleet inzicht van de problematiek in de wijken en de doelgroepen. ▪ Het uitgangspunt is dat we zichtbaar en actief zijn in de wijken waardoor problemen tijdig worden gesignaleerd en er snel gereageerd wordt. ▪ De uitvoering van het programma Preventie met Gezag betreft een gezamenlijke aanpak. Waarin iedere ketenpartner een eigen taak en rol vervult ten behoeve van de lokale uitvoering. ▪ De ketenpartners zijn structureel met elkaar in verbinding en in gesprek. Waarbij we gezamenlijk monitoren of dat wat we doen succesvol is, of andere keuzes en inzet van ons vragen. Hier bepalen we gezamenlijk de kaders voor.
3. Voorkomen dat een jongere recidiveert.
Daarnaast hebben we de vertaling gemaakt van onze ambitie in twee algemene resultaatgebieden: 4. Lerende aanpak 5. Communicatie Met de drie inhoudelijke resultaatgebieden sluiten we aan bij de verschillende fasen van ontwikkeling en de levensloop van de Rotterdamse jeugd. We
willen niet afwachten maar, waar mogelijk, op tijd ingrijpen. Zo dragen de resultaatgebieden bij aan het bereiken van de ambitie. Er is ook een aantal algemene resultaatgebieden geformuleerd die meer raken aan de randvoorwaarden van dit programma, namelijk: lerende aanpak en communicatie. Nadat resultaatgebieden vaststonden, zijn er ERdoelen geformuleerd waarmee het gewenste resultaat op deze gebieden zichtbaar werd. Dit heeft geleid tot een prioritering en vertaling naar een aantal hoofddoelen, Aan de hoofddoelen zijn interventies gekoppeld (vanuit de DIN-systematiek ook wel inspanningen/acties genoemd). In dit interventie aanbod zit overlap op sommige resultaatgebieden. Ook zullen sommige interventies op meerdere hoofddoelen terug te leiden zijn. Het is belangrijk om te kijken naar de samenhang van de interventies, waar ze elkaar kunnen versterken (neem bijvoorbeeld de persoonsgerichte aanpak, de PGA) en een mogelijke aanvulling zijn op de reguliere inzet.
Aanvraag Preventie met Gezag In de aanvraag Preventie met Gezag uit 2022 zijn 6 maatregelen opgenomen die we hebben gekoppeld aan de 3 resultaatgebieden. In onderstaande tabel wordt aangegeven onder welke resultaatgebieden de maatregelen uit de aanvraag gebracht zijn. Vanuit de aanvraag is er gewerkt met 6 maatregelen,die gekoppeld kunnen worden aan de 5 resultaatgebieden
Resultaatgebied
2.3 Resultaatgebieden We hebben de ambitie van dit programma vertaald met gebruik van de DIN-systematiek: ▪ DIN(M): D: doelen, I: Inspanningen, N: Netwerk, M: Middelen = een doelen en inspanningen netwerk ▪ Een DIN is altijd gericht op complexe veranderprocessen die je inhoudelijk wilt vormgeven. Denk hierbij aan opgaves of programma’s. ▪ De DIN is inhoudelijk van aard. ▪ Alle doelen verhouden zich tot elkaar, daarom ontstaat er een netwerk van doelen en inspanningen. ▪ Het opstellen van een DIN is een gezamenlijke actie. Het voorkomt dat je dingen dubbel doet en dat je dingen niet doet die je wel zou moeten doen.
Uitvoeringsprogramma Preventie met Gezag
1
2
3
4
5
Maatregel 1: Preventie Interventie Team Maatregel 2: Gericht en preventief aanbod voor de doelgroep Maatregel 3: Integrale communicatiestrategie en uitvoering Maatregel 4: Multidisciplinair Expertise Team Maatregel 5: Persoonsgerichte aanpak Criminele Aanwas Maatregel 6: Wijkrechtspraak Monitoring, Governance, Deskundigheidsbevordering (hfdst.6)
Uitvoeringsprogramma Preventie met Gezag
November 2023
13
Resultaatgebied 1:
Verminderen van de voedingsbodem voor crimineel gedrag
Strategie: We werken aan het vergroten van het toekomstperspectief van jongeren, om te verhinderen dat een jongere wordt verleid tot criminaliteit. Dit doen we door in te zetten op het verstevigen van de weerbaarheid en sociale structuren en vergroten van kansen op een zinvol bestaan, door er voor te zorgen dat jongeren op school zitten of een (bij) baan hebben. Professionals grijpen proactief in bij signalen doordat we actief zijn in de omgeving van jongeren.
Resultaatgebied 1: Hoofddoelstelling
sociale ontwikkeling in beeld te krijgen en hen ondersteuning te bieden. Ouders leren passend te reageren op het gedrag van hun kind, zodat het probleemgedrag kan afnemen en de sociale vaardigheden van het kind kunnen toenemen. Hiermee voorkomen we ontwikkeling van meer forse problematiek en krijgt de jeugdige de juiste handvatten om met
Strategie: We zorgen dat jongeren die (hun eerste) stappen zetten in de (ondermijnende) criminaliteit in beeld zijn. We grijpen passend in om doorgroeien te voorkomen. We stellen snel en zichtbaar grenzen, waarbij we perspectief bieden met actieve, integrale en systeemgerichte ondersteuning. We ontwikkelen alternatieve interventies als het reguliere aanbod voor deze doelgroep onvoldoende werkt.
Interventie
1.1 We bieden meer hulp en ondersteuning voor jongeren met gedragsproblemen en hun ouders Dit doen we door meer jongeren met een beginnende verstoorde
Resultaatgebied 2: Proactief ingrijpen als een jongere criminele activiteiten ontwikkelt zodat deze jongere niet verder afglijdt
1.
Onderzoek inzet passende interventies opvoedvaardigheden
2.
Begeleiding en opvoedhulp
3& 4. Gedragscursussen voor kinderen met gedragsproblemen
Resultaatgebied 2: Hoofddoelstelling
2.1 M eer jongeren met multiproblematiek bemachtigen een stabiele rol in de samenleving doordat de vicieuze cirkel is doorbroken en/of recidive wordt tegengegaan. Jongeren en ouders/verzorgers worden bereikt met preventieve
Samenwerking met moeders uit kwetsbare wijken
2.2 M eer jongeren zijn vroegtijdig in beeld om afglijden in de criminaliteit te voorkomen en hier maatwerk op in te richten. Jongeren met multiproblematiek krijgen maatwerk. Hierbij is aandacht
1.2 We versterken beschermende factoren door met jongeren de focus te leggen op positieve contacten
het op een duurzame manier oplossen van incidenten en conflicten tussen jongeren, om herhaling te voorkomen. We investeren in een
voor schoolaanwezigheid. Hiermee zetten we in op het vergroten van de kans op het behalen van een startkwalificatie. We benaderen de voortijdig schoolverlater zonder startkwalificatie actief. We leiden meer jongeren toe naar aansprekend en passend werk/dagbesteding.
15. Lokale Persoonsgerichte aanpak Preventie met Gezag jongeren 16. Group Violence Intervention
Begeleiding en gestructureerde vrijetijdsbesteding
17. Multidisciplinair Expertise Team
7.
Wijkbrede aanpak stimuleren positieve wijkcultuur
18. HALT interventies
2.3 We krijgen meer grip op hoe jongeren in de criminaliteit terechtkomen.
1.3 We werken aan een meer kansrijke toekomst met gelijke kansen en perspectieven voor (jonge) bewoners in Preventie met Gezag-gebieden.
doorlopende betrokkenheid op PO en VO-scholen. Er is meer aandacht
voor zowel straf als zorg/hulpverlening.
6.
positieve wijkcultuur voor en met de mensen in de wijk.
Preventie met Gezag draagt bij aan de schoolveiligheid en beoogt een
13 & 14. Begeleiding en dagbesteding voor risicojongeren
interventies om afglijden in de criminaliteit te voorkomen en bewustwording over de risico’s hiervan te vergroten.
5.
problemen om te gaan thuis, op school, op straat en online.
Dit doen we door meer jongeren verantwoordelijk te laten voelen voor
Interventie
8.
Ontwikkelen intensieve preventieve aanpak schoolverzuim
9.
Doorontwikkelen aanpak voorkomen voortijdig schoolverlaten
10. Regisseurs schoolveiligheid 11. Weerbaarheidstrainingen scholen
Dit bereiken we door het verstevigen van en verbinding leggen met de (al bestaande) fenomeenaanpakken criminele uitbuiting en cybercriminaliteit. Ook zal er nog een verdiepend onderzoek naar
19. Fenomeenaanpak Criminele uitbuiting 20. Fenomeenaanpak Cybercriminaliteit
uithalers worden uitgevoerd, dit kan ook inzichten bieden.
2.4 We dragen zorg voor zichtbaarheid, snelheid en beschikbaarheid van formeel en informeel gezag in de wijk. Door zichtbaar te zijn in de wijken van de Preventie met Gezag-gebieden versterken we het formele en informele gezag in de wijk.
21. Ontwikkelen meer zichtbaarheid, snelheid en beschikbaarheid in de wijk.
12. Jongerenrechtbank
14
November 2023
Uitvoeringsprogramma Preventie met Gezag
Uitvoeringsprogramma Preventie met Gezag
November 2023
15
Resultaatgebied 3:
Voorkomen dat een jongere recidiveert
Resultaatgebied 4:
Strategie: We zorgen dat jongeren die in aanraking zijn geweest met politie en/of justitie vanwege een delict in de (ondermijnende) criminaliteit in beeld zijn en dat door inzet van maatwerk wordt ingegrepen om recidive te voorkomen. Wij stellen snel en zichtbaar grenzen, waarbij we perspectief bieden met actieve, integrale en systeemgerichte ondersteuning. We ontwikkelen alternatieve interventies als het reguliere aanbod voor deze doelgroep onvoldoende werkt. Zo werpen we barrières op voor doorgroeien of terugvallen in de criminaliteit.
Resultaatgebied 3: Hoofddoelstelling
Interventie
3.1 We leveren sociaal-repressief maatwerk, in en na de strafafdoening, ten aanzien van de Preventie met Gezag-doelgroep en we organiseren een betere aansluiting tussen straf en zorg in de strafrechtsketen. We streven naar het beter op elkaar laten aansluiten van repressieve en preventieve (sociale) maatregelen die het meest effectief zijn om (verdere) recidive te voorkomen onder jongeren uit de Preventie met Gezag-gebieden.
Lerende aanpak
Strategie: De uitvoering van Preventie met Gezag is een lerende opgave. We bekijken, continu en gezamenlijk, of interventies daadwerkelijk bij jongeren en hun omgeving landen en of ons handelen ook de verwachte impact heeft. We doen dit door in gesprek te gaan met professionals, jongeren, ouders en verzorgers. We luisteren naar wat er speelt en wat de behoefte is. Welk aanbod is er en wat werkt? Met elkaar bepalen we wat er nodig is, aanvullend op het huidige aanbod. Preventie met Gezag wil juist daar van betekenis zijn om bestaand aanbod te intensiveren, nieuw aanbod aan te jagen en goede verbindingen te leggen tussen professionals, jongeren en hun leefomgeving. Daarnaast willen we doorbraken in casussen forceren, de belangen van de jongeren en de bijbehorende opgave scherp houden en de uitvoering gericht sturen. Dat vraagt om reflectie, op onze handelswijze, onze samenwerking en op de ontwikkeling van de interventies. In Preventie met Gezag creëren we diverse bouwstenen om reflectief handelen te stimuleren.
22. Wijkrechtspraak op Zuid
Resultaatgebied 4: Hoofddoelstelling
23. Straatkracht 24. Maatwerk in strafzaken
4.1 We bevorderen de integrale samenwerking Om jongeren centraal te stellen en de effectiviteit van Preventie met Gezag te bevorderen,
De gezag- en justitiepartners streven naar meer maatwerk in strafzaken
Interventie
27. Integrale samenwerking
is het essentieel dat we integraal met elkaar samenwerken – breed, wijkgericht,
van jonge aanwas en doorgroeiers uit de Preventie met Gezag-gebieden
domeinoverstijgend en met een gedeeld gevoel van eigenaarschap. Dit uitgangspunt vraagt
zoals geldezels, cybercrime verdachten, excessief geweldplegers en
om een intensief verbindende manier van samenwerken. Nog meer dan we al deden.
uithalers. In dit maatwerk is aandacht voor de kwetsbare LVB doelgroep in de strijd tegen criminele uitbuiting. De Preventie met Gezag doelgroep is ook lokaal in beeld en er wordt maatwerk geleverd door de gezag- en
4.2 Onderzoek en Monitoring
justitiepartners onder andere door middel van PGA en Wijkrechtspraak op Zuid. Het streven is dat Straatkracht door jeugdreclassering wordt
We willen gedurende het programma zicht hebben op de inzet in interventies, resultaten
ingezet bij hoog risicozaken in de Preventie met Gezag gebieden.
en effecten. Dat doen we enerzijds door een monitor te ontwikkelen. Daarnaast wordt een onderzoeksagenda opgesteld. Het doen van onderzoek is van toegevoegde waarde als het
3.2 Meer jongeren van 16 t/m 27 jaar met (criminele) multiproblematiek re-integreren na detentie succesvoller in de samenleving door een stabiele(re) situatie voor hen op de verschillende leefgebieden. We begeleiden jongeren uit de Preventie met Gezag-doelgroep die in
25. Totaalaanpak nazorg detentie
inzicht geeft in de effectiviteit van de interventies binnen het uitvoeringsprogramma en als het de gemeente en partners laat reflecteren op de inzet en resultaten. We investeren in een accuraat, actueel en bruikbaar informatiebeeld. Het informatiebeleid bevat een overzicht
28. Monitoring 29. Ontwikkelen Onderzoeksagenda 30. Kennisgestuurdwerken 31. Kennisdeling met regio
van aantallen, trends en fenomenen op wijk- en buurtniveau.
detentie hebben gezeten naar een kansrijke toekomst met perspectief op een stabiel leven zonder criminaliteit.
4.3 Participatie van jongeren en bewoners De behoefte om jongeren en bewoners meer te betrekken bij de Preventie met Gezag
3.3 Effectievere inzet op criminele aanwas in families
aanpak wordt breed gevoeld en gesignaleerd. We zijn daarom het afgelopen jaar op We vergaren meer kennis en inzicht over families/netwerken met criminele
26. Aanpak families met criminele invloeden
verschillende manieren in gesprek gegaan met jongeren, moeders, vaders en professionals.
beïnvloeding. Zo creëren we meer awareness en plegen we een effectievere
32&33. Betrekken van jongeren bij innovatie 34. Expertmeetings 35. Inzet rolmodellen en ervaringsdeskundigen
inzet om aanwas van jongeren in de georganiseerde criminaliteit en intergenerationele overdracht te voorkomen en tegen te gaan.
4.4 Wijkgebonden initiatieven We geven met een wijkbudget ruimte aan lokale initiatieven. Deze ruimte geven we
36. Wijkbudget
bijv. aan bevlogen professionals of bewoners in de wijk om met de Preventie met Gezag doelgroep aan de slag te gaan. Lokale initiatieven die bijvoorbeeld de nodige verbindingen tussen formele en informele structuren leggen om zo te investeren in een positief netwerk van sleutelfiguren en rolmodellen die helpen voorkomen dat jongeren vervallen in jeugdcriminaliteit.
4.5 Nieuwe ontwikkelingen We houden oog voor nieuwe ontwikkelingen. Zo zijn er in 2023 nieuwe onderzoeken verschenen, bijvoorbeeld over de omvang van families met criminele netwerken in Rotterdam. Daarnaast is in werksessies in de wijken meermalen aangegeven dat er zorgen zijn t.a.v. meiden in relatie tot criminaliteit. Deze nieuwe ontwikkelingen en invalshoeken werken we uit en krijgen een plek in onze aanpak.
16
November 2023
Uitvoeringsprogramma Preventie met Gezag
Uitvoeringsprogramma Preventie met Gezag
37. Meer aandacht voor meisjes in relatie tot criminaliteit Aanpak families met criminele invloeden (interventie 26)
November 2023
17
Resultaatgebied 5:
Communicatie
Strategie: Met communicatie stappen we de belevingswereld in van jongeren, we sluiten aan bij hun behoeften en spelen daarop in. We maken een integrale communicatiestrategie voor en door jongeren die het hele programma raakt, daarnaast ondersteunen we de gekozen interventies. We kiezen bewust niet voor grotere (voorlichtings)campagnes, omdat die vaak niet het gewenste effect hebben. Er wordt aangenomen dat een gebrek aan kennis de oorzaak is voor het negatieve gedrag (criminaliteit of drugsgebruik) terwijl er maar weinig bewijs is dat bewustwording zou leiden tot gedragsverandering. Zo kan een campagne juist het ongewenste gedrag versterken (blijkbaar is dit gedrag normaal of in verzet komen tegen een belerende of veroordelende boodschap), en kunnen jongeren niet de lange termijn gevolgen overzien. Dit lezen we o.a. in het artikel “Voorkomen is Beter dan genezen… toch?” van Edwin Kruisbergen & Martha de Jonge over voorlichtingen.4 We maken niet één aanpak stadsbreed of één voor de vier gebieden, maar we richten ons op de beweging die we kunnen maken in wijken. Dit doen we samen met netwerkpartners en jongeren. Verschillende communicatiemiddelen zullen ingezet worden om ouders en jongeren te informeren over de (digitale) activiteiten die aangeboden worden om weerbaarheid te vergroten (sociale marketing).
Resultaatgebied 5: Hoofddoelstelling
Interventie
Het is belangrijk om met jongeren te praten over actuele onderwerpen,
38. Integrale communicatiestrategie jongeren
zoals werk, schulden, mentale gezondheid, maar ook de verleidingen en mogelijke druk die zij ervaren als het gaat om criminele activiteiten.
39. Communicatiemiddelen
We willen jongeren bewust maken van de grote risico’s die zij lopen als ze zich laten verleiden tot activiteiten als bijvoorbeeld uithaler of geldezel. Maar we willen ze vooral laten zien dat Rotterdam heel veel te bieden heeft. De samenwerking in het netwerk is heel belangrijk. Weten wat
40. Netwerkstrategie
iedereen doet, leren van elkaar en samen tot resultaten komen. Communicatie draagt bij aan een goede samenwerking met elkaar en elkaar te informeren.
Fotografie: Peter Schmidt 4
Tijdschrift voor Veiligheid 2023 (22) 3
18
November 2023
Uitvoeringsprogramma Preventie met Gezag
Uitvoeringsprogramma Preventie met Gezag
November 2023
19
De aanpak concreet: 5 resultaatgebieden centraal 3.1 Resultaatgebied 1: Verminderen van voedingsbodem voor crimineel gedrag 1.1. We bieden meer hulp en ondersteuning voor jongeren met gedragsproblemen en hun ouders
Interventie 1: Onderzoek inzet passende interventies opvoedvaardigheden Toelichting: Deze aanpak richt zich op het effectief (innovatief) aanvullen van het bestaande aanbod van coaching voor gezinnen met kinderen die opgroeien onder kwetsbare omstandigheden, waarin weinig mogelijkheden zijn voor een gezonde sociale ontwikkeling. Doel van de aanpak is het versterken van sociale leer- en weerbaarheid op het gebied van school, gezin, vrije tijd en social media. Het netwerk en de doelgroep worden betrokken bij de ontwikkeling. De inzet zal gericht plaatsvinden om de doelgroep laagdrempelig te bereiken, o.a. in de wijk, op school en/of via digitale mogelijkheden.
Interventie 2: Begeleiding en opvoedhulp Toelichting: De aanpak is gericht op het voorkomen van doorontwikkeling van crimineel gedrag bij kinderen waarbij sprake is van agressief gedrag. Hiervoor wordt op basis van een risicotaxatie een plan van aanpak opgesteld, gericht op de risicofactoren van het kind. Voor de opvoeders van het kind zijn er opvoedgesprekken om hun opvoedcompetenties te vergroten. Afbakening doelgroep: De focus ligt op dit moment op kinderen van 12 jaar en jonger en hun ouders. De innovatiebehoefte ligt bij uitbreiding voor 12+, waarbij er al sprake is van een methodiekontwikkeling. Inspanningen
Resultaat/bijdrage aan doel
Q4 2023
Q1 2024
Q2 2024
Q3 2024
Q4 2024
In 2024 wordt ingezet om extra trajecten
Meer hulp en ondersteuning voor
ja
ja
ja
ja
ja
uit te voeren voor de doelgroep van 12-
kinderen en jongeren en hun ouders
die voor de eerste keer in aanraking is
met gedragsproblemen waardoor
gekomen met crimineel gedrag.
zij de juiste handvatten krijgen om
ja
ja
ja
ja
ja
met problemen om te gaan thuis, op school of op straat. Doorontwikkeling en
Indienen van methodieken
methodiekbeschrijving van bestaande
bij de Databank Effectieve
effectief bewezen interventies.
jeugdinterventies, ter beoordeling van de methodieken zodat deze opgenomen kunnen worden in de Databank. Zodat er voor de
Afbakening doelgroep: De aanpak focust zich primair op kinderen van 5 tot 12 jaar die grensoverschrijdend of agressief gedrag laten zien. Inspanningen
Resultaat/bijdrage aan doel
Q4 2023
Q1 2024
Q2 2024
Q3 2024
Q4 2024
Ontwikkeling Preventie Interventie
In Q1 2024 is een plan opgesteld om
ja
ja
nee
nee
nee
(PIT) team. De projectleider zet, met
een PIT team op te richten.
opgehaalde kennis, de kaders neer waarbinnen PIT uitgevoerd gaat worden. Met als doel te komen tot een concreet plan waarmee men in 2024 het PIT team kan inrichten. Uitvoering van het Projectplan PIT.
De uitvoeringsorganisatie is ingericht
nee
ja
ja
ja
ja
en operationeel. Er is zicht op welke wijken binnen de Preventie met goed kunnen gebruiken. We bieden een breed en passend
interventies voor het versterken van
pallet van interventies aan voor het
opvoedvaardigheden toereikend is.
versterken van opvoedvaardigheden.
effectieve interventies kunnen worden ingezet in 2024.
Interventie 3: Gedragscursussen voor kinderen met beginnende gedragsproblemen Toelichting: Met kinderen wordt geoefend met het reguleren van woede en het ontwikkelen van pro-sociale alternatieven. Het heeft als doel om bij kinderen met externaliserend probleemgedrag, gedragsstoornissen te helpen voorkomen. De wens is dat de sociale cognities verbeteren en dat het zelfbeeld wordt versterkt. Ouders worden betrokken bij de interventie. Inzet vindt plaats op school of digitaal. Afbakening doelgroep: Een interventie gericht op kinderen van de leeftijd 9 tot en met 12 jaar in de bovenbouw van het basisonderwijs. Het gaat om kinderen met (een verhoogd risico op) gedragsproblemen zoals agressief gedrag.
Gezag-gebieden de inzet van PIT
We inventariseren of het aanbod aan
doelgroep 12+ ook vastgestelde
nee
nee
ja
ja
ja
Waardoor ouders beter in staat zijn signalen te herkennen en hun kinderen aan te spreken en helpen waar nodig en mogelijk.
Inspanningen
Resultaat/bijdrage aan doel
Q4 2023
Q1 2024
Q2 2024
Q3 2024
Q4 2024
We vergroten het aantal
De sociaal emotionele ontwikkeling van kinderen
ja
ja
ja
ja
ja
individuele trajecten.
van 9 tot en met 12 jaar wordt versterkt met als doel sociale cognities versterken. Ouders zijn beter in staat om signaalgedrag te herkennen en hier acties op uit te zetten.
20
November 2023
Uitvoeringsprogramma Preventie met Gezag
Uitvoeringsprogramma Preventie met Gezag
November 2023
21
Interventie 4: Gedragscursussen voor kinderen met externaliserende gedragsproblemen Toelichting: Een interventie die wordt ingezet voor kinderen die te snel, te heftig en te vaak agressief reageren door middel van een cursus van 9 weken met een wekelijkse bijeenkomst. Tijdens de cursus gaan kinderen in kleine groepjes samenwerken aan gedragsveranderingen. Het proces start met een individueel gesprek. De leerkracht wordt bij de inzet van de cursus betrokken. Afbakening doelgroep: Kinderen van 8 tot 12 jaar. Inspanningen
Resultaat/bijdrage aan doel
Q4 2023
Q1 2024
Q2 2024
Q3 2024
Q4 2024
Door de inzet van extra
Verminderen van
nee
ja
ja
ja
ja
groepstrajecten vanaf 2024 worden
gedragsproblemen bij kinderen
externaliserende gedragsproblemen
tussen de 8 en 12 jaar, waardoor
zoals agressief gedrag en disruptief
we toewerken naar een stabielere
gedrag van kinderen in de leeftijd
basis van opgroeien.
van 8 tot 12 jaar aangepakt.
1.2 We versterken beschermende factoren door met jongeren de focus te leggen op positieve contacten
Interventie 6: Begeleiding en gestructureerde vrijetijdsbesteding Toelichting: De deelnemende jongeren krijgen een gestructureerde vrijetijdsbesteding in de vorm van deelname aan een teamsport bij een lokale sportvereniging in de buurt van hun school. De jongeren worden begeleid door specifiek geselecteerde en opgeleide trainers. De interventie duurt twee jaar en wordt uitgevoerd volgens een vaste methodiek. Afgebakende doelgroep: De focus ligt op de jongere van 12 t/m 18 jaar die onderwijs volgt op een praktijkschool of op een VMBO basis- of kaderberoepsgerichte leerweg. Inspanningen
Resultaat/bijdrage aan doel
Q4 2023
Q1 2024
Q2 2024
Q3 2024
Q4 2024
Instroom van nieuwe deelnemers
Meer afstemming met de scholen
ja
ja
ja
ja
ja
in 2024.
over begeleiding en gestructureerde vrijetijdsbesteding.
Interventie 5: Samenwerking met moeders uit kwetsbare wijken Toelichting: Op een laagdrempelige manier komen moeders en professionals uit de wijk samen (bijvoorbeeld Onwijze Moeders). Moeders krijgen ondersteuning bij het vinden van de weg naar de hulpverlenende instanties. Er wordt voorlichting gegeven over thema’s die zowel de moeders als de professionals kunnen aandragen Afbakening doelgroep: Moeders van jongeren al dan niet in een kwetsbare positie. Inspanningen
Resultaat/bijdrage aan doel
Q4 2023
Q1 2024
Q2 2024
Q3 2024
Q4 2024
In gesprek met betrokken
We realiseren een passend aanbod wat
ja
ja
nee
nee
nee
partners t.b.v. professionaliseren
aansluit op de behoefte van de doelgroep.
Interventie 7: Wijkbrede aanpak stimuleren positieve wijkcultuur Toelichting: Deze interventie is gericht op het bouwen van een positieve wijkcultuur waarin volwassenen de jongeren structureel en consequent positief benaderen, duidelijk zijn over wat zij van jongeren verwachten en pro sociaal gedrag wordt voorgedaan en gewaardeerd. Het is een wijkbrede aanpak voor en met de mensen in de wijk, in samenwerking met partners in de wijk zoals scholen en sportverenigingen. Afbakening doelgroep: Jongeren van 4-18 jaar. Inspanningen
Resultaat/bijdrage aan doel
Q4 2023
Q1 2024
Q2 2024
Q3 2024
Q4 2024
In 2023 worden trajecten
Er wordt geïnvesteerd in het integraal
ja
ja
ja
ja
ja
opgestart in wijken van Delfshaven
verstevigen van een positief
en IJsselmonde.
pedagogisch wijkklimaat waarin actief ja
ja
ja
ja
ja
en borgen inzet. We gaan de samenwerking
Het creëren van een dekkend netwerk van
breder binnen Rotterdam-Zuid
betrokken partners, waaronder scholen of
en Delfshaven inzetten.
andere locaties waar moeders bij elkaar
nee
ja
ja
ja
ja
wordt gewerkt aan het aanleren en
komen.
In 2024 wordt in Charlois een
aanmoedigen van gewenst sociaal-
start gemaakt met meerdere
emotioneel gedrag. Ongewenst gedrag
jeugdpartners, in een nader te
wordt begrensd of omgebogen.
bepalen wijk.
22
November 2023
Uitvoeringsprogramma Preventie met Gezag
Uitvoeringsprogramma Preventie met Gezag
November 2023
23
1.3 We werken aan een meer kansrijke toekomst met gelijke kansen en perspectieven voor (jonge) bewoners in Preventie met Gezag gebieden.
Interventie 8: Ontwikkelen intensieve preventieve aanpak schoolverzuim Toelichting: Het is belangrijk om schooluitval vroegtijdig aan te pakken. Jongeren zonder startkwalificatie hebben meer moeite om aansluiting te vinden op de arbeidsmarkt en lopen een groter risico om bij criminele activiteiten betrokken te raken. We gaan daarom een aanpak ontwikkelen om intensiever in te zetten op het voorkomen van schoolverzuim. Met deze aanpak zetten we ondersteuning van scholen bij het voorkomen van verzuim centraal, met als doel schooluitval te voorkomen. Afbakening doelgroep: Kinderen en jongeren van 4-18 jaar op primair (po), voortgezet(vo) en middelbaar beroepsonderwijs (mbo). Inspanningen
Resultaat/bijdrage aan doel
Q4 2023
Q1 2024
Q2 2024
Q3 2024
Q4 2024
Ontwikkelen preventieve aanpak
Met deze aanpak zal meer én
nee
ja
ja
ja
ja
schoolverzuim waarmee schoolverzuim op scholen vroegtijdig gesignaleerd
Interventie 10: Regisseurs schoolveiligheid Toelichting: Een veilige schooltijd vergroot de kans op een succesvolle schoolcarrière en daarmee het behalen van een startkwalificatie en het vinden van een baan. Dit zijn beschermende factoren die de kans op een crimineel levenspad verkleinen. Er wordt ingezet op het aanstellen van regisseurs schoolveiligheid ter bevordering van een veilige schoolomgeving. De regisseurs geven mede-uitvoering aan het convenant veiligheid in en om de school. In het convenant heeft de gemeente samen met Rotterdamse scholen, de politie en Stichting Jongerenwerk op Zuid (JOZ) nieuwe afspraken gemaakt over veiligheid op scholen. Zij hebben een nauwe samenwerking met partners binnen en buiten het onderwijsdomein om de veiligheid en het welzijn van leerlingen en studenten te waarborgen. Afbakening doelgroep: Jongeren van 12 tot 18 jaar op het voortgezet onderwijs. Inspanningen
Resultaat/bijdrage aan doel
Q4 2023
Q1 2024
Q2 2024
Q3 2024
Q4 2024
vroegtijdig aandacht zijn voor
Werven en aanstellen
Bijdragen aan het creëren van een integrale
nee
ja
ja
ja
ja
schoolaanwezigheid.
van twee regisseurs
aanpak om veiligheidsvraagstukken rond
schoolveiligheid.
individuele leerlingen en studenten op
wordt en bij eerste signalen aangepakt.
scholen in Preventie met Gezag gebieden.
Interventie 9: Doorontwikkelen aanpak voorkomen voortijdig schoolverlaten Toelichting: Jongeren zonder startkwalificatie lopen een groter risico om bij criminele activiteiten betrokken te raken en hebben meer moeite om aansluiting te vinden op de arbeidsmarkt. Het is dus van groot belang om voortijdige schooluitval bij 18- tot 23-jarigen aan te pakken en hen stimuleren om een startkwalificatie te halen of een andere passende stap. Daarom ontwikkelen we de aanpak door waarmee we meer en intensiever gaan inzetten op het voorkomen van voortijdig schoolverlaten. Afbakening doelgroep: Jongeren van 18 jaar en ouder, die zijn uitgeschreven van school en die geen werk of een startkwalificatie hebben. In de te ontwikkelen aanpak focussen we op de doelgroep MBO/1/Entreeopleidingen en op de scholen die aan deze opleidingen toeleveren vanuit het Praktijkonderwijs en Voortgezet Speciaal Onderwijs.
Doelgroep: Jongeren in het primair onderwijs, op het voortgezet onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs. Inspanningen
Resultaat/bijdrage aan doel
Q4 2023
Q1 2024
Q2 2024
Q3 2024
Q4 2024
ja
ja
nee
nee
nee
ja
ja
nee
nee
nee
Inspanningen
Resultaat/bijdrage aan doel
Q4 2023
Q1 2024
Q2 2024
Q3 2024
Q4 2024
In samenwerking met scholen
Duidelijk aanbod
en aanbieders komen tot een
weerbaarheidstrainingen voor scholen
voorstel voor een passend aanbod
en onderwijsprofessionals dat bijdraagt
Doorontwikkelen aanpak
Aanpak waarmee voortijdig
nee
ja
ja
ja
ja
weerbaarheidstrainingen.
aan het voorkomen van jonge aanwas.
voorkomen voortijdig
schoolverlaters zonder startkwalificatie
schoolverlaten
worden teruggeleid naar school en/of
We onderzoeken of het ontwikkelde
Een duidelijk aanbod
voorstel ook toegepast en\of vertaald
weerbaarheidstrainingen op scholen
kan worden naar Delfshaven.
in Delfshaven.
hulp en begeleiding krijgen op andere leefgebieden zoals wonen, werk en zorg.
24
Interventie 11: Weerbaarheidstrainingen scholen Toelichting: In het NPRZ-gebied wordt een inventarisatie gemaakt van alle weerbaarheidstrainingen die aan scholen (primair onderwijs, voortgezet onderwijs, middelbaar beroepsonderwijs) worden aangeboden voor jongeren of docenten met als doel inzicht te krijgen en te verschaffen en een tool te ontwikkelen voor scholen om dit aanbod beter te ontsluiten.
November 2023
Uitvoeringsprogramma Preventie met Gezag
Uitvoeringsprogramma Preventie met Gezag
November 2023
25
Interventie 12: Jongerenrechtbank Toelichting: De jongerenrechtbank (JRB) is een herstelgerichte interventie gericht op conflicten op school. Die in de plaats treedt van andere disciplinaire maatregelen, indien de school besluit dat verdere opvolging niet nodig is. Ook schoolt de JRB-jongeren in het functioneren van de rechtsstaat. Als zodanig draagt de inzet bij aan burgerschapsvorming. JRB wordt alleen ingezet als de bij een incident betrokken partijen daar toestemming voor geven. Afbakening doelgroep: Jongeren op voortgezet onderwijs en Mbo-scholen in Charlois, Delfshaven, Feijenoord en IJsselmonde die bereidwillig zijn om bij conflicten te komen tot herstelgerichte conflictoplossingen. Inspanningen
Resultaat/bijdrage aan doel
Q4 2023
Q1 2024
Q2 2024
Q3 2024
Q4 2024
We onderzoeken de mogelijkheid
We stellen vast of we
ja
nee
nee
nee
nee
van het opzetten van
Interventie 14: Begeleiding en dagbesteding voor risicojongeren zonder werk, school, inkomen en/of dagbesteding Toelichting: Deze interventie biedt praktijkgerichte trainingen voor jongeren tussen de 18-27 jaar die geen werk, school, inkomen en/of dagbesteding hebben. De meeste deelnemers hebben al een justitieel verleden. Jongeren worden via trainingen, praktijkinzet en intensieve begeleiding nieuwe vaardigheden en competenties geleerd, met als uiteindelijk doel overlastgevend en crimineel gedrag te voorkomen en zelfredzaamheid te vergroten. Deze jongeren kunnen ook deelnemen aan een team, ten behoeve van de wijkveiligheid van de buurt. Afbakening doelgroep: Jongeren in een kwetsbare positie, jonge aanwas en doorgroeiers tussen de 18-27 jaar zonder werk, school, inkomen en/of dagbesteding. Inspanningen
Resultaat/bijdrage aan doel
Q4 2023
Q1 2024
Q2 2024
Q3 2024
Q4 2024
jongerenrechtbanken gaan opzetten
Het team ten behoeve van
Deelnemers hebben structurele dagbesteding wat
ja
ja
ja
ja
ja
jongerenrechtbanken op scholen in
waardoor meer jongeren zichzelf
de wijkveiligheid wordt
het risico op recidive doet afnemen of juist zorgt
Preventie met Gezag gebied. Een
verantwoordelijk voelen voor het
wekelijks intensief ingezet
voor een doorbraak in criminele problematiek.
voorstel hiervoor is in voorbereiding
op een duurzame manier oplossen
en bespreking.
van incidenten en conflicten, om
Uitvoeren van
Bevorderen van zelfredzaamheid en persoonlijke
ja
ja
ja
ja
ja
certificaten- en werkskills
ontwikkeling van de jongeren, waardoor de kansen
training\trajecten.
op de arbeidsmarkt en duurzame inzetbaarheid
herhaling te voorkomen.
worden vergroot, en er tevens een verbetering merkbaar is van de (wijk)veiligheid.
3.2 Resultaatgebied 2: Proactief ingrijpen als een jongere criminele activiteiten ontwikkelt zodat deze niet verder afglijdt 2.1 Meer jongeren met multiproblematiek bemachtigen een stabiele rol in de samenleving doordat de vicieuze cirkel is doorbroken en/of recidive wordt tegengegaan.
Interventie 13: Begeleiding en dagbesteding voor jongeren met multiproblematiek Toelichting: Het doel van deze interventie is dat jongeren met (een achtergrond van) multi-problematiek met ondersteuning van de begeleiders op zoek gaan naar hoe ze verder komen in het leven en meer participeren in de samenleving. Bijvoorbeeld bij het vinden van een stage- of werkplek of specialistische hulp op het gebied van wonen of zorg. Afbakening doelgroep: Jongeren tussen de 18-27 jaar. Inspanningen
Resultaat/bijdrage aan doel
Q4 2023
Q1 2024
Q2 2024
Q3 2024
Q4 2024
We breiden de inzet uit zodat extra
We bereiken meer jongeren met deze
ja
ja
ja
ja
ja
deelnemers instromen.
interventie en verlagen de kans dat zij
2.2 M eer jongeren zijn vroegtijdig in beeld om afglijden in de criminaliteit te voorkomen en hier maatwerk op in te richten.
Interventie 15: Lokale Persoonsgerichte Aanpak Preventie met Gezag (PGA) jongeren Toelichting: De (jonge) plegers van strafbare feiten gelinkt aan de georganiseerde misdaad willen we goed in beeld hebben. Het doel van de Lokale PGA Preventie met Gezag jongeren is, om te starten met een gecoördineerde integrale aanpak op zorg en veiligheid met de professionals die vanuit hun taak en opdracht bemoeienis hebben met de jongere en/of die zich zorgen maken om een jongere en daarin vastlopen. Het gaat hierbij om jongeren die zich (beginnend) bewegen op het terrein of in de richting van ernstige criminaliteit en bijvoorbeeld actief zijn in een zorgelijk (crimineel) netwerk. Met lokaal wordt in de wijk én met het betrokken (wijk)netwerk bedoeld. We willen de Lokale PGA Preventie met Gezag zo ontwikkelen dat we zicht hebben én houden op de jongeren, maar ook bereikbaar zijn en blijven. Daarom onderzoeken wij ook de mogelijkheid van 24-uurs bereikbaarheid van onze hulpverlening. Hierdoor sluiten we beter aan op de leef- en systeemwereld van jongeren, zowel fysiek als online. De focus is te komen tot maatwerk voor de jongere. Hiermee kunnen risico’s op crimineel gedrag vroegtijdig gesignaleerd worden en passende interventies ingezet. We richten ons in deze persoonsgerichte aanpak op het versterken van de beschermende factoren en het terugdringen van risicofactoren.
Dit is een wisselwerking tussen preventie, zorg en repressie en voorkomen van recidive.
in de toekomst delicten plegen Deelnemers stromen uit naar werk, school, stage of zorg.
Bij de Lokale PGA Preventie met Gezag jongeren is er aandacht voor hetgeen wat strafrechtelijk is opgelegd. De procesregisseur Lokale PGA Preventie met Gezag onderzoekt welke partijen betrokken óf
26
November 2023
Uitvoeringsprogramma Preventie met Gezag
Uitvoeringsprogramma Preventie met Gezag
November 2023
27
nodig zijn en organiseert lokaal een casusoverleg waarbij een plan van aanpak wordt opgesteld . Doelen worden bepaald, acties worden uitgezet en casusregie wordt belegd. Het streven is om de jongere en opvoeders bij deze aanpak te blijven betrekken en mee te laten denken. Gemeente Rotterdam werkt aan een stadsbrede duurzame lokale PGA-structuur vanuit het programma LSZV (Lokale Samenwerking Zorg en Veilig). We volgen de denkrichting van het programma LSZV ook met dit voorstel. Afbakening doelgroep: De interventie is gericht op zowel de groep jonge aanwas, (snelle) doorgroeiers en - in mindere mate – de harde kern. De inzet op (vroeg)signalering is niet strikt afgebakend tussen deze doelgroepen. Inspanningen
Resultaat/bijdrage aan doel
Q4 2023
Q1 2024
Q2 2024
Q3 2024
Q4 2024
We starten onder begeleiding van de
We zetten maatwerk in op een
ja
ja
ja
ja
ja
projectleider met ontwikkelen van de
jongere met als doel doorgroei te
Lokale PGA Preventie met Gezag aan de
voorkomen. Dit doen wij met de
hand van concrete casussen in één van de
jongere, het netwerk én betrokken
Preventie met Gezag gebieden. We doen
ketenpartners.
dit in een integrale en lerende aanpak . Gedurende 2024 zal er aansluitend op het LSZV een uitbreiding worden gedaan naar Preventie met Gezag gebieden. Ontwikkelen projectplan in samenwerking
We werken toe naar meer
met ketenpartners waarin de verdere uitrol
maatwerk voor deze doelgroep,
van de PGA aanpak wordt beschreven.
zetten in op een duurzame en
ja
ja
ja
ja
ja
Interventie 16: Group Violance Intervention Met de Group Violence Intervention (GVI) willen we jongeren tot 23 jaar die in groepen excessief geweld vertonen bewegen om daarmee te stoppen. Het doel is geweldsincidenten in Rotterdam te verminderen. De GVI is een strategie van het Amerikaanse National Network for Safe Communities (NNSC). We vertalen de GVI naar de Rotterdamse context.Uit onderzoek blijkt dat maar een klein deel van de inwoners van een stad verantwoordelijk is voor het overgrote deel van het geweld dat plaatsvindt. De meest gewelddadige personen lopen ook de grootste kans om slachtoffer te worden. Uitgangspunt is hoe, op basis van de kennis en informatie van politie en andere professionals, kijkend naar het recente geweld, nieuw geweld op korte termijn voorkomen kan worden. Zo worden vanuit acute noodzaak interventiemogelijkheden uitgewerkt. Daarbij is telkens de insteek om de personen die een rol hebben bij het geweld te benaderen met een boodschap. De vorm, overdrager en inhoud van de boodschap is sterk afhankelijk van de ontvanger en de context, maar is altijd een combinatie van een hulpaanbod en het stellen van een duidelijke grens, waarbij een consequentie verbonden wordt als het geweld aanhoudt.
In de praktijk betekent dit dat de GVI een effectieve ingang voor zorg- en veiligheidspartners biedt bij de doelgroep die doorgaans geldt als zeer moeilijk bereikbaar. In de GVI werken wetshandhavers, sociale dienstverleners en burgers uit de gemeenschap nauw samen om het geweld door meest gewelddadige jeugdgroepen te doen stoppen. Bureau Beke is gekoppeld aan de GVI aanpak om onderzoekers mee te laten lopen in het gehele ontwikkelen uitvoeringproces. Zodoende kunnen we op verschillende momenten leren en bijsturen tijdens het traject. Deze ontwikkelingen zullen gemonitord worden ten behoeve van de evaluatie van het effect van GVI in de Rotterdamse context. De afgelopen periode is GVI gefinancierd met middelen van het Ministerie van Justitie en Veiligheid. De pilot in huidige vorm loopt tot begin 2024. De komende periode zullen we gezamenlijk met de betrokken ketenpartners bekijken hoe GVI kan worden voortgezet en op welke manier GVI onderdeel kan zijn binnen PmG. Zodra dit meer duidelijk is, wordt een aanvraag ingediend bij PmG voor de vervolgperiode voor GVI.
sterke samenwerking van zorg en veiligheidspartners op lokaal niveau voor deze doelgroep. Het netwerk van de jongere wordt betrokken bij het maatwerk binnen PGA van Preventie met Gezag jongeren ja
ja
ja
ja
ja
Inspanningen
Resultaat/bijdrage aan doel
Q4 2023
Q1 2024
Q2 2024
Q3 2024
Q4 2024
Incidentreviews
GVI geschikte geweldsincident in beeld. OM en
ja
nee
nee
nee
nee
ja
ja
ja
nee
nee
Verbeteren zicht op interventies die we
We hebben zicht op bestaande
kunnen inzetten op de PGA Preventie met
interventies in de wijk die
Gezag doelgroep. Een eerste onderzoek is
we kunnen inzetten in de
gedaan in Delfshaven. We verkennen de
persoonsgerichte aanpak en
mogelijkheid deze inventarisatie ook uit te
ontwikkelen nieuwe interventies
Binnen context van het
Beeld jongeren verrijken, afspraken over de inhoud
voeren voor Zuid. We onderzoeken of het
als deze nodig blijken.
ZVHRR, verdieping t.a.v.
en afzender van de custom notifiation
politie bespreken mogelijkheden en brengen partners in beeld
huidige aanbod voor jongeren met LVB
incidentreviews met zorg-
problematiek aansluit bij de behoefte.
en hulpverleners Betrekken gemeenschap
Invloed op jongere om te stoppen met geweld.
ja
ja
ja
nee
nee
Monitoring casus
Hoe vergaat het een GVI client
ja
ja
nee
nee
ja
Procesevaluatie Beke
Hoe is het inzetten van de GVI verlopen en wat
ja
nee
ja
nee
nee
ja
nee
nee
nee
ja
kunnen we ervan leren
Effectevaluatie Beke
Antwoord op vraag: neemt door de GVI het excessief geweld door jongeren ook inderdaad af
28
November 2023
Uitvoeringsprogramma Preventie met Gezag
Uitvoeringsprogramma Preventie met Gezag
November 2023
29
Interventie 17: Multidisciplinair Expertise Team Toelichting: Het is noodzakelijk om beter zicht te krijgen op online leefwereld van jongeren. We maken ons hier zorgen om, er is een brede behoefte aan en daar investeren we op. We verkennen een samenwerking in een multidisciplinair expertiseteam. Dit expertiseteam moet structureel bijdragen aan het duiden van online content binnen de jeugdcultuur. Het is een operationeel team en wordt samengesteld door politie en jongerenwerkers. De online leefwereld heeft invloed op de manier waarop de jeugd zich offline gedraagt en vice versa. Door de onlinewereld structureel te verbinden met wat er op straat gebeurt, kan sneller worden ingespeeld op risicovolle ontwikkelingen. Ook helpt het expertiseteam om collega’s en partners in positie te brengen in de wijk op relevante kennis op de jeugd en draagt het ook bij aan wijkoverstijgend en zelfs regionaal en nationaal werken doordat er online geen grenzen zijn. Daarnaast adviseert het expertiseteam op een interventiestrategie op (online) grensoverschrijdend gedrag in preventieve zin en krijgt het team de ruimte om nieuwe preventieve interventies te testen. Inspanningen