[23bb007417] Collegebrief over Programma Rotterdam Circulair 2023-2026 Samen in actie voor een circulaire stad

Gemeente Rotterdam

Stadsbeheer · Klimaat, Bouwen, Wonen Drs. C.M. Zeegers MA Postadres: Postbus 70012 3000 KP Rotterdam Website: www.rotterdam.nl Van: Lennard Abma Telefoon: 14 010 E-mail: bbo@rotterdam.nl

Aan de gemeenteraad

Uw kenmerk: Ons kenmerk: M2303-4926 - 23b0008184 Onderwerp: Programma Rotterdam Circulair 2023-2026 Datum: B&W 31 oktober 2023

Op welke gronden deze brief?/ Waarom nu voorgelegd? In lijn met het coalitieakkoord 'Eén stad' is het programma 'Van Zooi naar Mooi' herijkt. Ter besluitvorming treft u bij dezen het herijkte programma Rotterdam Circulair 2023-2026 aan. Relatie met het coalitieakkoord/ collegewerkprogramma/ eerder aangenomen moties en gedane toezeggingen: Coalitieakkoord 2022-2026 'Eén Stad' (22bb004152, 22bb004153 en 22bb004154); Grondstoffennota 2023-2026, (22bb008139 en 22bb008140); Klimaat Actieplan Rotterdam, (23bb002725 en 23bb002728); Motie 'Urban Mining in de Gebouwde Omgeving' (19bb18479); Motie 'Meer Ruimte voor (popup) Repair Cafés' (23bb000769); Motie 'Een bakje voor een prakje' (23bb002008); Nationaal Programma Circulaire Economie 2023-2030, link: Nationaal Programma Circulaire Economie 2023- 2030 I Beleidsnota [Rijksoverheid.nl Toelichting: Rotterdam werkt aan het halveren van het primaire (abiotische) grondstoffengebruik in 2030 en ambieert om in 2050 volledig circulair zijn. Hiermee committeert Rotterdam zich aan de doelen van de EU en het Rijk. Circulaire kansen voor Rotterdam Om de 2030 doelstelling te halen en de kansen van een circulaire economie te verzilveren is iedereen nodig. De grondstoffentransitie is geen doel op zich, maar een middel om Rotterdam: economisch veerkrachtiger, duurzamer, gezonder en schoner te maken.

Een circulaire economie maakt Rotterdam minder afhankelijk van stijgende grondstofprijzen en toenemende leveringsrisico's. Daarnaast biedt het kansen voor Rotterdamse ondernemers en versterkt het de economische positie van Rotterdam. Door te werken aan circulair neemt gemeente Rotterdam verantwoordelijkheid voor een toekomstbestendige stad. Met uitvoering van dit herijkte programma fungeert de gemeente als vliegwiel en hefboom voor maatschappelijke circulaire ontwikkelingen.

Blad: Datum : Ons kenmerk:

2/3 31 oktober 2023 M2303-4926

Programma Rotterdam Circulair 2023-2026 'Samen in actie voor een circulaire stad' In het coalitieakkoord staat dat programma Rotterdam Circulair wordt herijkt, uitgaande van doelmatigheid. Als bijlage treft u dit herijkte programma Rotterdam Circulair 20232026 aan. Dit is de opvolger van het voorafgaande programma 'Van Zooi naar Mooi'. Tijdens de vorige collegeperiode (2018-2022) zijn veel pilots uitgevoerd en kansen van de circulaire economie verkend. Deze eerste fase stond in het teken van leren door te doen. Er resteren nog twee collegeperiodes om de doelstelling van 2030 te halen. De huidige fase staat daarom vooral in het teken van opschaling. We investeren in schaalbare projecten om onze impact te vergroten en breiden succesvolle circulaire werkwijzen uit. Dé circulaire economie bestaat niet. Er is niet één manier of één KPI aan te wijzen die laat zien wat een circulaire economie is. Verschillende grondstoffen, materialen, producten en actoren hebben elk hun kenmerken. Hiervoor focussen we ons op de ketens en gebruikersgroepen waar we als gemeente de meeste invloed en impact kunnen bewerkstelligen. Het programma onderscheidt vanuit dit vertrekpunt zes agenda's. Voor drie ketens is een specifieke 'transitieagenda' ontwikkeld: Bouw, Organische stromen en Consumptiegoederen.

Deze ketens zijn geselecteerd op basis van onderzoek door Metabolic en Circle Economy naar de circulaire kansen voor Rotterdam: met name in deze sectoren is naar verwachting veel impact mogelijk. Denk bijvoorbeeld aan de bouwen vastgoedsector die in Nederland momenteel verantwoordelijk voor 50 procent van het totale grondstoffengebruik zijn. Ook voor consumptiegoederen is de milieu-impact in de keten enorm. Zo is de textielsector, na de olie-industrie, de meest vervuilende industrie ter wereld. Daarnaast is gekeken naar sectoren waar de potentie van het sluiten van lokale ketens het grootst is. Organisch materiaal verwerken tot biologische grondstoffen en producten is daarin het meest kansrijk. Voor de grondstoffentransitie zijn niet alleen de grondstoffen zelf ('wat'), maar ook de manier van handelen van verschillende groepen ('wie') van belang. Daarom werken we ook met drie transitieagenda's die de gebruikers van de grondstoffen betreffen: Gemeentelijke inkoop (de gemeente als grote opdrachtgever), ondernemers (de economie in de stad en de haven) en Rotterdammers (de bewoners). Vanuit deze drie doelgroepen wordt er steeds bewust afgewogen welke rol en invloedssfeer de gemeente daarin heeft. Binnen deze zes agenda's voeren we acties 'hoger op de R-ladder' uit, hanteren een 'doedenkersaanpak' en zetten samenwerking centraal.

Circulair is een brede transitie die verschillende maatschappelijke opgaves en portefeuilles raakt. Enkele concrete voorbeelden die de breedte van circulair schetsen zijn: materiaalhubs, bokashi (bladafval wordt voedingsbron voor bodem), plasticvrije evenementen en het circulair inkopen van kantoormeubilair. Door het integrale karakter is afstemming, samenwerking en continu ontwikkelen met verschillende partijen cruciaal. Zo werkt gemeente Rotterdam actief samen met de Provincie Zuid-Holland en de Rijksoverheid, zodat we gezamenlijk tot de juiste randvoorwaarden komen voor de transitie naar een circulaire economie. De rol en invloedsfeer van de gemeente binnen de circulaire economie is divers. Vandaar dat in het programma extra aandacht is voor de rol van de gemeente als lokale overheid. Projecten zijn ingedeeld op basis van vier categorieën: • De gemeente standaardiseert als eigenaar en opdrachtgever;

Blad: Datum: Ons kenmerk:

3/3 31oktober 2023 M2303-4926

• • •

De gemeente onderzoekt en faciliteert de juiste randvoorwaarden; De gemeente als partner om te normeren en normaliseren in de stad en regio; De gemeente als partner om te stimuleren en samenwerken in de stad en regio om innovaties op te schalen.

Financiële en juridische consequenties/aspecten:

Vanuit het coalitieakkoord is budget vrijgemaakt voor de structurele lasten. En voor de uitvoering van projecten in 2023 is budget beschikbaar gesteld uit het Duurzaamheidstransitiebudget (DTB). De komende jaren wordt (twee)jaarlijks een additionele aanvraag voor het DTB ingediend. Met deze werkwijze kan kort-cyclisch op nieuwe inzichten en ontwikkelingen ingespeeld worden.

Burgemeester en wethouders van Rotterdam, De burgemeester,