[23bb007321] Bijlage 4a behorende bij 23bb7325 - DEEL 1 Visie_Gebiedsuitwerking Oostflank 2040

Station Stadionpark In Stadionpark, de grootschalige gebiedsontwikkeling op de rand van Feijenoord en IJsselmonde, komt een nieuw treinstation. Het huidige evenementenstation bij De Kuip wordt omgebouwd tot permanent treinstation Stadionpark. In de eerste fase gaan we ervan uit dat hier zes Sprinters per uur per richting stoppen. In de toekomst kan dit groeien naar eerst acht en zelfs twaalf Sprinters per uur per richting. Door de koppeling met de nieuwe OV-lijn over de brug, krijgen reizigers vanuit Rotterdam-Zuid en Rotterdam-Oost een snelle verbinding met de trein tussen Leiden en Dordrecht. Met aanpassingen aan de infrastructuur is het daarnaast op de lange termijn mogelijk met intercity's te rijden. De haalbaarheid van deze doorontwikkeling wordt onderzocht in de MIRT-verkenning Oude Lijn.

Nieuwe stadsbrug en hoogwaardige OV-lijn De aanleg van de nieuwe stadsbrug met de nieuwe, snelle OV-verbinding tussen Kralingse Zoom en Zuidplein is belangrijk voor de verdere ontwikkeling van de Oostflank. In overleg met onze partners van het Rijk, de provincie Zuid-Holland en de metropoolregio Rotterdam-Den Haag (MRDH) is gekozen voor een multimodale stadsbrug tussen de Nesserdijk en de Olympiaweg. Multimodaal wil zeggen dat de brug geschikt is voor verschillende vormen van verkeer zoals voetgangers, fietsers en openbaar vervoer. Er komt op de brug een autoluwe wegverbinding die ook geschikt is voor innovatieve (deel)mobiliteitsconcepten en nood- en hulpdiensten. Door de brug geschikt te maken voor verschillende modaliteiten wordt het binnenstedelijk verkeersnetwerk versterkt. De nieuwe brug betekent een extra mogelijkheid voor Rotterdammers om de Nieuwe Maas over te gaan. Ook betekent het extra uitwijkmogelijkheden voor nood- en hulpdiensten als er calamiteiten zijn. Er gaat snel en frequent openbaar vervoer over de brug rijden (HOV), deze verbinding komt tussen Kralingse Zoom en Zuidplein. Op de lange termijn hebben we de ambities om deze lijn door te trekken van Kralingse Zoom naar de Alexanderknoop. Daarvoor is een indicatief tracé opgenomen.

Er is voor een hoogwaardige OV-verbinding met tramkwaliteit gekozen omdat die qua behoefte en aanbod het beste past in een gebied als de Oostflank. Dit levert een belangrijke bijdrage aan het verbeteren van het OV-aanbod in de stad en het vermindert de druk op huidige drukke knooppunten, zoals metrostation Beurs. Deze HOV-verbinding zorgt verder voor verbetering van de bereikbaarheid van banen en onderwijs, waardoor de vervoersarmoede in met name de stadswijken op Zuid vermindert. Een nieuwe brug over de Nieuwe Maas heeft gevolgen voor de scheepvaart. Onderzoek laat zien dat er maatregelen nodig zijn om te zorgen dat schepen deze nieuwe brug

Gebiedsuitwerking Oostflank 2040

32

als een zorgcluster (eerstelijnszorg, woonzorg voor ouderen, beschermd wonen en een Huis voor de Wijk) komen op goed bereikbare en voor iedereen toegankelijke plekken. Aan nieuwe (boven)stedelijke voorzieningen, zoals een cultureel centrum, geven we ruimte in de hoogstedelijke knopen, aansluitend bij het gewenste profiel van de knopen.

starters, tot aan wijken waar ook gezinnen gemakkelijker een plek vinden wat verder weg van de knopen. Om de groei van het aantal studenten in Rotterdam op te vangen, streven we naar de realisatie van 3000 nieuwe studentenwoningen in de Oostflank. Hiervoor kijken we ook nadrukkelijk naar Rotterdam Zuid. Verder realiseren we woningen voor kwetsbare Rotterdammers. Er komen woningen bij in bestaande wijken, maar we ontwikkelen ook nieuwe, gemengde wijken, gekoppeld aan de nieuwe HOVlijn. Bijvoorbeeld bij het Toepad en aan de Boszoom. Deze nieuwe woonmilieus zijn een aanvulling op andere gebieden in Rotterdam en worden klimaatadaptief en natuurinclusief gebouwd. In de nieuwe ontwikkelingen zorgen we waar nodig voor geluidswerende maatregelen en ingrepen om de situatie voor externe veiligheid te beheersen. Zo ontstaan er een veilige en gezonde leefomgeving.

ENERGIE De Oostflank draagt bij aan een vernieuwd fossielvrij energiesysteem. We reserveren locaties voor nieuwe energiebronnen en locaties voor het omzetten van energie. Energiesystemen hebben ruimte nodig in de ondergrond. Daarom reserveren we ruimte voor de aanleg van transport(leidingen). We gaan bij gebouwen en huizen uit van hoge energielabels. Nieuwbouw is energiezuinig en er zijn steeds meer gebouwen die zelf energie opwekken en kunnen produceren. Bestaande bouw wordt beter geïsoleerd. Er is plek voor minimaal twee duurzame bronnen van formaat: geothermie in de omgeving van het Chroomgebied en aquathermie vanuit de Nieuwe Maas. We bieden ook plek aan de warmtetransitie: we gaan over van aardgas naar duurzame alternatieven voor het verwarmen van gebouwen, voor warm water en om te koken.

Werken Het aantal inwoners in Rotterdam groeit, en het aantal arbeidsplaatsen groeit mee. We bieden ruimte aan zo'n 30.000 nieuwe arbeidsplaatsen. Er komen verschillende soorten werklocaties bij, er is plaats voor verschillende soorten banen. Bij de OV-knopen, waar het openbaar vervoer goed is, is ruimte voor kantoren. Op strategische locaties behouden we bedrijventerreinen, zodat we ruimte houden voor bedrijven met een hogere milieucategorie die belangrijk zijn voor de Rotterdamse economie en werkgelegenheid. Op goed OV-bereikbare (delen van) bedrijventerreinen wordt werken geïntensiveerd en gemengd met andere functies, zoals wonen. We werken hierbij een slimme milieuzonering voor bedrijvigheid uit om tot een aantrekkelijk gemengd gebied te komen. Verder reserveren we in nieuwe gebiedsontwikkelingen ruimte voor ‘werkgebouwen'. Deze gebouwen zijn ruim opgezet en bieden ruimte voor zowel een aannemer als een architectenbureau. Deze gebouwen zijn ook in te zetten als geluidswerende wand langs snelwegen en spoorlijnen. Daarnaast komen er behoorlijk wat voorzieningen bij die ook bijdragen aan de werkgelegenheid in het gebied. De verschillende typen werkgelegenheid zorgen ook voor werkplekken voor mindergeschoolden. Voor Rotterdammers die het OV moeilijk of niet kunnen betalen, is het belangrijk dat werk dichtbij is en blijft.

PROGRAMMA Wonen We voegen ongeveer 30.000 woningen toe, een fors deel van de Rotterdamse verstedelijkingsopgave. Ze komen tegemoet aan de grote vraag in onze stad. De woningbouw komt in de buurt van hoogwaardig openbaar vervoer. Het uitgangspunt is dat er voor elke doelgroep geschikte woningen zijn in iedere wijk. Daarom bouwen we woningen in verschillende prijssegmenten, groottes en typologieën: van hoogstedelijke milieus op de OV-knopen voor bijvoorbeeld

Voorzieningen Bestaande voorzieningen profiteren van de groei van het aantal inwoners omdat het draagvlak toeneemt. Daar waar nodig, voegen we nieuwe voorzieningen toe of breiden we bestaande uit. We zorgen ervoor dat dezelfde soort voorzieningen dicht bij elkaar in de buurt zitten en op elkaar aansluiten. Denk aan een basisschool, kinderopvang en een Centrum voor Jeugd en Gezin samen in een zogenaamd ‘kindcluster'. Deze buurtvoorzieningen worden fijnmazig in de wijken versterkt of toegevoegd. Gebiedsvoorzieningen

SPORT EN VOLKSTUINEN Voldoende sportvoorzieningen zijn belangrijk voor de gezondheid en het welzijn van onze inwoners, van jong tot oud. Daarom vinden we het belangrijk om binnen de Oostflank het areaal aan sportvelden te behouden. We willen ze goed inpassen, goed bereikbaar en op fietsafstand van nieuwe en bestaande woonwijken. Wel is het noodzakelijk om sommige sportvelden te verplaatsen, om ruimte te maken voor woningen. In het gebied maken we twee nieuwe, sterke sportclusters, namelijk op het Koperpad en op het Toepad. Daarnaast zijn er een aantal sportvoorzieningen op de Boszoom. Omdat het aantal inwoners groeit, is er ook meer vraag naar sportvoorzieningen. Binnen de huidige veldcapaciteit zien we ruimte om de velden meer en intensiever te gebruiken. Bijvoorbeeld door natuurgras om te zetten naar kunstgras, of door een betere spreiding van de sport en dubbelgebruik van de velden en complexen met andere functies op dalmomenten. In de Oostflank liggen vijf volkstuincomplexen. Ze hebben een belangrijke recreatieve en sociale functie voor de leden van de verenigingen en groene waarde voor de stad. Het gebruik van de complexen is vrij extensief, zeker in vergelijking met andere recreatieve functies en groengebieden. Helaas is het met de beschikbare ruimte in de Oostflank niet mogelijk om het beoogde programma te realiseren én alle huidige functies te behouden.

We kiezen daarom om twee volkstuincomplexen binnen het gebied op te heffen, ten behoeve van verstedelijking, gekoppeld aan een impuls in de bereikbaarheid. Dat is een pijnlijke keuze, maar wij denken dat deze keuze de meest meerwaarde biedt voor de stad als geheel. En dat we de schaarse ruimte hiermee het beste benutten. Concreet betekent dit dat we de drie volkstuincomplexen in De Esch willen samenvoegen naar twee. En dat ATV Ommoord wordt opgeheven. VTV de Venhoeve zal een klein beetje inkrimpen om ruimte te maken voor een sportveld. Een deel van de recreatieve en sociale waarde van de volkstuinverenigingen compenseren we met nieuwe buurt- en nutstuinen in het Lage Land. Maar uiteraard kan hiermee niet de volledige functie en waarde van de huidige volkstuincomplexen worden opgevangen. We gaan in gesprek met de tuindersverenigingen om te kijken hoe we de impact van deze keuze voor hen zo klein mogelijk kunnen maken door afspraken te maken over een goede overgangsen compensatieregeling.

33

Programma

Bestaand stedelijk gebied Bestaand stedelijk gebied buiten Oostflank Hoogstedelijk centrum I zoekgebied stedelijke voorzieningen Gemengde stadsbuurt (wonen, werken, voorzieningen) Gemengde stadsbuurt met specifieke aandacht voor groen en water 'SSJ Zoekgebied stedelijke dichtheid Zoekgebied verdichting Zoekgebied lichte gerichte transformatie I verdichting I Bedrijfsintensiveringsgebieden Zoekgebied recreatie I bedrijvigheid met groen karakter Werkprogramma als geluidsbuffer Lokale wijkcentra Bestaande bestemmingen: stedelijk I gebied I buurt Zoekgebied stedelijke bestemmingen m Zoekgebied gebiedsbestemmingen Zoekgebied buurtbestemmingen

Conclusies In deze gebiedsuitwerking staat de ambitie van goede groei centraal, met de bestaande wijken en inwoners als uitgangspunt. Als basis voor de ontwikkeling van de Oostflank investeren we in een stevige groenstructuur, die bestaande en nieuwe buurten verbindt met elkaar en met de grote groengebieden in de regio. Deze groenstructuur is randvoorwaardelijk om huidige en nieuwe wijken aantrekkelijk én klimaatbestendig te maken.

m

Hubs

O ©

OV-knooppunt (trein, metro, tram enIof bus) P+R locatie Hub stadslogistiek Circulaire hub

Bedrijventerrein Prinsenland

Openbare ruimte centrummilieu Sport Buurttuinen roor ontmoeting innovatie en onderwij:

0m

500m

2000m

Schaal 1 : 40 000

wŕÂ

In de gebiedsuitwerking maken we de volgende keuzes, die huidige functies direct raken: ^ De aanleg van de nieuwe stadsbrug vraagt om een aanpassing van de oever van Polder de Esch om een veilige doorvaart voor de scheepvaart te garanderen. Dit tast landschappelijke en cultuurhistorische waarden van het gebied aan. Deze waarden zullen zo veel mogelijk worden gecompenseerd, bijvoorbeeld door de aanleg van een nieuw rivierpark tussen de Oude Plantage en Polder de Esch. Ook heeft de aanpassing van de oever gevolgen voor de huidige gebruikers in de Polder zoals een aantal bewoners, voorzieningen voor dagbesteding en een bedrijfsgebouw. Deze worden zo goed mogelijk gecompenseerd. De stadsbrug verbindt de rivierparken Noord en Zuid en wordt daarom mede vanuit dat perspectief ontworpen. Dit werken we samen met andere partijen verder uit. ^ De volkstuincomplexen van ATV Ommoord en ATV Kweeklust (in de Esch) worden opgeheven. Dit is nodig om ruimte te maken voor nieuwe woningen en om sportterreinen in het gebied te behouden. Een deel van de recreatieve en sociale waarde van volkstuinen compenseren we met nieuwe buurt- en nutstuinen in het gebied. Verder werken we met de betrokken verenigingen een goede overgangs- en compensatieregeling uit.

^ Het huidig areaal aan sportterreinen blijft in het gebied behouden, maar veel verenigingen zullen moeten verhuizen naar een nieuw complex op een andere (nieuwe) locatie. ^ De bedrijventerreinen en kantoorlocaties in het gebied transformeren naar meer gemengde gebieden. In de meeste gevallen kan dit door natuurlijk verloop, maar het kan zijn dat in de uitwerking blijkt dat er bedrijven verplaatst moet worden. ^ De nieuwe Bos-as die het Schollebos met de Kralingse Plas verbindt, vraagt om een aanpassing van de golfbaan - nader uit te werken in samenspraak met Golfbaan Kralingen.

Net zo belangrijk is een efficiënt mobiliteitssysteem met een goede balans tussen de verschillende modaliteiten. We investeren in hoogwaardig openbaar vervoer, nieuwe fietsroutes en faciliteren deelmobiliteit. Op deze manier is het mogelijk om het gebied leefbaar en bereikbaar te houden voor alle modaliteiten. Deze randvoorwaarden maken het mogelijk om een ambitieus programma van 30.000 nieuwe woningen, 30.000 arbeidsplaatsen en nieuwe voorzieningen voor de stad, wijk en buurt te realiseren waar huidige en toekomstige bewoners van profiteren. Helaas gaat niet alles samen: het is niet mogelijk om binnen de ruimte die er is, alle bovenstaande ambities te realiseren én alle huidige functies te behouden. Op een aantal plekken hebben we stevige keuzes gemaakt. We beseffen dat deze keuzes impact hebben op de huidige bewoners en gebruikers. Toch maken we deze keuze, omdat we denken dat het voor de stad en het gebied als geheel op lange termijn de beste keuze is. We gaan met betrokken partijen in gesprek over de manier waarop we de overgang zo goed mogelijk kunnen vormgeven en hoe we hen kunnen compenseren.

Hart van Zuid

Gebiedsuitwerking Oostflank 2040

34

35

Toekomstbeeld voor de Oostflank

Omgevingsvisiekaart Landschap en openbare ruimte

Bosrijk en ecologisch groen Parken Groene lanen en straten Sport Buurttuinen Dijken Water Water(gangen) Z singels Buurtparken Z waterpleinen Openbare ruimte centrummilieu Uitwerking rivierverruiming voor brug

In 2040 is de Oostflank een compleet stuk stad, dat verschillende stadsdelen aan elkaar smeedt. Het voegt zich als een puzzelstuk in de bestaande structuur, en maakt daardoor de stad completer. De verbindingen voor fietsers en voetgangers zijn sterk verbeterd en sociaal veiliger geworden door de adressen die er nu aan gelegen zijn. Regionale groenstructuren en landschappen als Zuiderpark, Maas en Rotte, Kralingse Bos en Schollebos, zijn met elkaar verbonden met robuuste groene structuren. De nieuwe rivierparken zijn gemakkelijk bereikbaar vanuit de bestaande wijken. Zo flets je bijvoorbeeld vanuit je wijk tussen het groen gemakkelijk naar de mooie buitengebieden die Rotterdam rijk is.

« a LOosterflank

Het Lage Land

Prinsenland Boszoom

Stedelijk netwerk

» Openbaar vervoer en knooppunten Spoorweg met station Nieuw station Metro Tram Nieuwe HOV-tram fase 1 Indicatief tracé HOV fase 2 Nieuwe HOV-bus Ē» OV-knooppunt (trein, metro, tram en/of bus) P+R locatie Hub stadslogistiek

De Alexanderknoop, Kralingse Zoom, Stadionpark en Hart van Zuid hebben zich ontwikkeld tot sterke, onderscheidende centra. Er is een mix van hoogstedelijk wonen, werken en voorzieningen ontstaan. De openbare ruimte is van topkwaliteit, gericht op fietsers en voetgangers. De centra zijn verbonden door een nieuwe hoogwaardige tramlijn. En ook mensen die afhankelijk zijn van de auto kunnen door de komst van een brug sneller bij hun bestemming zijn. Ze versterken de agglomeratiekracht van de regio en stad én vergroten de betekenis voor de omliggende wijken en buurten. Alle gebieden profiteren van de nabijheid van mensen, voorzieningen en werkgelegenheid.

Kralingen

Kralingse Zoom

» Langzaam en gemotoriseerd verkeersnetwerk Hoofdontsluiting nationaal/regionaal Stedelijke hoofdontsluiting Gebiedsontsluitingsweg (auto, fiets, voetgangers) Mobiliteitsnetwerk (fiets, voetgangers en auto) Metropolitane fietsroutes en snelfietsroutes Recreatief fietsnetwerk Onderdoorgang langzaam verkeer verbeteren Onderdoorgang langzaam verkeer toevoegen Goede oversteek realiseren Goede groene oversteek realiseren

De bestaande wijken hebben een impuls gekregen op het gebied van energietransitie en klimaatadaptatie. De wijken zijn goed geïsoleerd, van het gas af en de energie komt van duurzame bronnen. Grondstoffenstromen zijn zoveel mogelijk circulair ingericht. Er is groen en water toegevoegd, zodat het water bij zware regenval kan worden opgevangen, hitte in warme zomers juist beperkt wordt en ecologie veel meer ruimte krijgt in het gebied. Er zijn meer geschikte woningen voor doelgroepen als starters en ouderen, en er zijn meer en verbeterde voorzieningen nabij. Werk en onderwijs zijn bovendien dichtbij en divers: er is ruimte voor productiewerk maar ook voor kennisintensieve dienstverlening. Onderwijs is mogelijk vanaf de basisschool tot en met mbo, hbo of universiteit. Kortom: er zijn gemengde wijken, klaar voor de toekomst!

Gebiedsuitwerking Oostflank 2040

Alexanderknoop

» Energie en grondstoffen Zoekgebied geothermiebron Zoekgebied aquathermie © Circulaire hub

Rivium

mm De Esch

Afrikaanderwijk

Programma

36

Bestaand stedelijk gebied Bestaand stedelijk gebied buiten Oostflank m Hoogstedelijk centrum Z zoekgebied stedelijke voorzieningen Gemengde stadsbuurt (wonen, werken, voorzieningen) Gemengde stadsbuurt met specifieke aandacht voor groen en water Zoekgebied verdichting + + + + I Zoekgebied lichte gerichte transformatie Z verdichting Bedrijfsintensiveringsgebieden Zoekgebied recreatie Z bedrijvigheid met groen karakter Werkprogramma als geluidsbuffer Lokale wijkcentra (C Ie bestemmingen: stedelijk Z gebied Z buurt Zoekgebied bestemmingen: stedelijk Z gebied Z buurt

Hillesluis

Bloemhof Stadionpark

an Vreewijk Hart van Zuid

Groot-IJsselmonde

\

\

I fåö \ nwl

T

Z--------

■Jf

37 v

\

0m

500m

Vly Schaal 1 : 35 000

2000m

Programma's en projecten in de Oostflank met impact op de stad

Strategische agenda 4 strategische programma's

rjProgramma Energietransitie

We benoemen een viertal strategische programma's, die aansluiten op bestaande stedelijke programma's, maar die vragen om een gebiedsspecifieke uitwerking binnen de context van de Oostflank. Deze uitwerkingen leiden tot concrete ingrepen en/of voorstellen die kunnen worden meegenomen en ingepast in nieuwe en bestaande gebiedsontwikkelingen. Dit kan in de vorm van ruimtelijke ingrepen, maar kan ook een niet-fysieke sociaal­ maatschappelijke of economische maatregel zijn.

Uitwerken en uitvoeren van de energiestrategie voor de Oostflank. O.a. aanleg van nieuwe bronnen voor energieopwekking (geothermie, zonnepanelen), uitbreiding warmtenet en een goede aansluiting op de energieopgave in de bestaande wijken.

Het gaat om de volgende strategische programma's:

O Programma Sociaal We versterken de voorgestelde gebiedsontwikkelingen en kwaliteitsmaatregelen door deze te combineren met inzet in het sociale domein. We zoeken naar combinaties die elkaar kunnen versterken om ervoor te zorgen dat zowel bestaande als nieuwe bewoners maximaal profiteren van de kansen die de ontwikkeling van de Oostflank biedt.

O Programma Klimaat 5 Water In het programma klimaat à water zorgen we voor een concrete invulling van het Rotterdams Weerwoord, zodat de Oostflank is voorbereid op de verandering van ons klimaat en de gevolgen daarvan.

3 Programma Mobiliteit Uitwerken en implementatie van de mobiliteitsstrategie van de Oostflank vindt plaats via het programma Mobiliteit. Denk o.a. aan de aanleg van nieuwe of betere fietsroutes, faciliteren van deelmobiliteit en realiseren van logistieke hubs om de stedelijke distributie goed te organiseren.

B

c

4

Programma Sociaal

Programma Klimaat ã Water

Programma Mobiliteit

Programma Energie-transitie

9 strategische projecten

Daarnaast zetten we in op negen strategische projecten die randvoorwaardelijk zijn voor het ontwikkelen van het gebied. Hiermee worden bestaande landschappelijke, ruimtelijke en programmatische kwaliteiten uitgebouwd en verbinden we de deelgebieden binnen de Oostflank aan elkaar. Zo kan de ontwikkeling van de Oostflank een bijdrage leveren aan de stedelijke groengebieden en openbare ruimte, het netwerk van routes en verbindingen, en het aanbod van voorzieningen en functies. Op lokaal niveau vertaalt zich dat in een grotere dagelijkse leefkwaliteit van bewoners en gebruikers.

4 Nieuwe HOV-tramlijn

Voor beide onderdelen zijn er directe links met de drie systeemlagen van landschap, netwerk en programma. Zowel de strategische programma's als projecten worden in deze paragraaf uitgewerkt in een aantal project sheets, waarin een aanzet wordt gegeven voor een actieplan met volgende stappen, stakeholders en beoogde impact.

4 Bos-as

We versterken de voorgestelde gebiedsontwikkelingen en kwaliteitsmaatregelen door deze te baseren op de gedeelde ambities in het sociaalmaatschappelijke en sociaaleconomische domein. We verbinden het sociale en fysieke programma van Oostflank. We zoeken naar combinaties die elkaar kunnen versterken, gericht op verbetering van de vitaliteit van huidige en nieuwe bewoners.

í

A

Rivierpark Noord

4 en Zuid

Van volkstuinen

4 naar buurttuinen Sportcomplexen 4 van de toekomst

4 Stationsproject Stadionpark 4 Abram van Rijckevorselweg Beperken impact

4 grootschalige infrastructuur OV-knooppunten 4 Van naar sterke centra

Ok, er wordt veel gebouwd. Maar ik zie dat er ook parken worden verbeterd en de nieuwe tramlijn er inderdaad is gekomen. Die nieuwe centra zag ik nog even niet voor me, maar ga nu maar eens kijken bij station Stadionpark!

*

Gebiedsuitwerking Oostflank ‘040

38

39

Strategische agenda

Fase 1

Fase 2

tot 2030

2030-2035

na 2035

9 strategische projecten met impact op de stad

A Stationsproject Stadionpark Het nieuwe station Stadionpark is niet alleen een aanjager van de regionale bereikbaarheid van en naar Zuid, maar benut ook de potentie om het omliggende gebied te upgraden. We ontwikkelen het station met een gezicht naar twee zijden. Aan de kant van Hillesluis versmallen we de spoorbundel door het rangeerterrein voor goederen te verplaatsen, en zorgen we voor een sterke aansluiting op de Riederlaan als nieuwe stationsstraat. Aan de Stadionpark-kant sluiten we aan op de Olympiaweg als stationsstraat, in samenhang met aanleg van de nieuwe HOV-tramlijn en de ontwikkeling van de Stadiondriehoek. Over het spoor komen drie goede verbindingen tussen de twee buurten, bestemd voor langzaam verkeer.

Nieuwe HOV-tramlijn tussen Zuidplein— Kralingse Zoom-Alexanderknoop (fase 1 8i 2) Aanleg eerste fase HOV-tramlijn Zuidplein-Kralingse Zoom over de nieuwe stadsbrug tussen de Esch en de Veranda, met een indicatief tracé voor doortrekken HOV naar Alexanderknoop op de lange termijn. We benutten de aanleg van de HOV-tramlijn als aanjager voor verstedelijking en om de stadsstraten langs de lijn een upgrade te geven door de openbare ruimte aantrekkelijker te maken en te vergroenen. Het ontwerp van de stadsbrug is daarom onlosmakelijk verbonden met dat van het rivierpark. ^

^4

Rivierpark Noord en Zuid We activeren de rivier als groene, recreatieve zone als hart van het gebied door nieuwe rivierparken langs de beide oevers. Hiermee creëren we doorlopende routes langs het water én een groene, royale verblijfsruimte, met ruimte voor geschikte programmering. De stadsbrug verbindt de rivierparken Noord en Zuid en wordt daarom mede vanuit dat perspectief ontworpen.

Volkstuinen en buurttuinen Bos-as

Abram van Rijckevorselweg Op twee plaatsen streven we naar verbetering van de oversteekbaarheid van de Abram van Rijckevorselweg in noord-zuidrichting door de aanleg van royale, groene, fiets- en voetgangersvriendelijke oversteken.

Volkstuinen en buurttuinen In de verschillende gebiedsontwikkelingen zorgen we voor kleinschalige buurt- en nutstuinen, waar bewoners elkaar kunnen ontmoeten en kunnen tuineren. Als een van de compensatiemaatregelen voor het opheffen van een aantal volkstuincomplexen zorgen we aan de westzijde van de A16 voor een grotere buurt- en nutstuin.

rg

Sportcomplexen van de toekomst We richten twee sportcomplexen in volgens de principes van het sportcomplex van de toekomst. Een nieuwe complex langs het Koperpad en een aangepast sportcomplex op het Toepad. Deze complexen kenmerken zich door intensieve benutting van de voorzieningen, sterke en toekomstbestendige verenigingen, een publiek karakter door functiemenging, en goede verbindingen met de rest van de omgeving.

A Sterke centra Om de ambitie voor vier sterke centra met een stedelijke functie kracht bij te zetten, investeren we naast Station Stadionpark en omgeving - ook (extra) in Hart van Zuid, Kralingse Zoom en Alexanderknoop. We zetten in op drie hoofdelementen: het aanhaken van het centrum op de omgeving (inclusief het wegnemen van barrières), aantrekkelijke buitenruimte van hoge kwaliteit (interactiemilieus), en waar nodig het toevoegen van stedelijke voorzieningen, passend bij het profiel van het gebied.

A Bos-as We maken een stevige groene verbinding tussen het Kralingse Bos en het Schollebos in Capelle. Hiermee versterken we de groenkwaliteit van het gebied en aanhaking op grotere groengebieden, en zorgen we voor ruimte voor water en stimuleren we de biodiversiteit. Gebiedsuitwerking Oostflank 2040

Alexanderplaats Sportcomplexen van de Toekomst

40

Beperken impact grootschalige infrastructuur We verminderen de barrièrewerking van de A16, A20 en spoorlijnen door het versterken bestaande en toevoegen van nieuwe kwalitatieve onder- en/ of overgangen. We benutten nieuw programma om te zorgen voor een geluidswerende ‘wand' langs de A16, A20 en spoorlijnen om overlast en gezondheidseffecten te beperken.

Beperken impact grootschalige infrastructuur

Centrumgebied Kralingse Zoom

Abram van Rijckevorselweg

Sportcomplexen van de Toekomst

Nieuwe tram tussen Zuidplein-Alexanderknoop

Rivierpark Noord en Zuid

Stationsgebied Stadionpark

Hart van Zuid

41

Gebiedsontwikkelingen en fasering

Uitgangspunten ontwikkelstrategie De ontwikkeling van de hele Oostflank zal zich uitspreiden over een periode van 15-20 jaar. Grofweg onderscheiden we drie fases:

De opgave van de Oostflank is dermate groot en verspreid dat het niet als één project wordt uitgevoerd. Het is een verzameling van zeven samenhangende deelgebieden met elk diverse (potentiële) gebiedsontwikkelingen, elk met hun eigen opgaves, uitdagingen en ontwikkelhorizon. Vanuit een breder perspectief bekeken is er sprake van (potentiële) package deals, waarbij gebiedsontwikkelingen hand in hand gaan met kwalitatieve ingrepen. Elke ontwikkeling zal hierin zijn eigen ontwikkelaanpak kennen. De rol van de gemeente bij deze gebiedsontwikkelingen verschilt, afhankelijk van grondpositie en karakter van het gebied. Vanwege de lange tijdshorizon is deze aanpak niet nu al voor alle ontwikkelingen te bepalen. Wel geven we een eerste aanzet voor een verdeling en fasering op hoofdlijnen.

»

alĵxandĵrknoo

Korte termijn tot 2030: in deze periode gaan we de eerste resultaten zien van de lopende gebiedsontwikkelingen zoals (het oostelijk deel van de) Alexanderknoop, Brainpark I, Feyenoord City en Hart van Zuid. Ook kunnen, op initiatief van de markt, bouwplannen gerealiseerd worden in de bestaande woonwijken, zoals Lage Land, Prinsenland, De Esch, Bloemhof en Hillesluis.

»

Middellange termijn 2030 - 2035: in deze periode wordt de nieuwe stadsbrug en HOV-tramlijn tussen Zuidplein en Kralingse Zoom gerealiseerd. Dit is aanjager voor ontwikkeling van metrostation Kralingse Zoom e.o., stationsomgeving Stadionpark en de opstart van het Toepad. De lopende gebiedsontwikkelingen Alexanderknoop en Feyenoord City gaan de volgende fase in.

»

Lange termijn na 2035: in deze fase vallen de locaties die vragen om verplaatsing van huidige functies, zoals sportvelden en volkstuinen, of waarvoor nieuwe randvoorwaardelijke investeringen noodzakelijk zijn, zoals doortrekking van de HOV-lijn van Kralingse Zoom naar Alexander. Tevens wordt het Koperpad getransformeerd naar sportcomplex om ruimte te hebben voor verenigingen die vanwege de verstedelijking op het Toepad moeten worden verplaatst vanaf 2035.

(

BOSZOOM, LAGE LAND EN PRINSENLAND

1

KRALINGSE ZOOM

We delen de Oostflank op in zeven samenhangende gebieden. Van noord naar zuid gaat het om: ^

BLOEMHOF EN HILLESLUIS

HART VAN ZUID

Alexanderknoop Het gebied rondom NS- en metrostation Alexander valt uiteen in verschillende deelgebieden, die waarvan de ontwikkeling zich over de volledige looptijd van de Oostflank uitsmeert.

Boszoom, Lage Land en Prinsenland Om de nieuwe woonwijk op de Boszoom te kunnen realiseren, is een schuifoperatie van sportvelden en volkstuinen randvoorwaardelijk. Deze ontwikkeling pakken we als gemeente zelf op. De ontwikkeling van huidige woonwijken Lage Land en Prinsenland zal geleidelijk verlopen over een langere periode, op basis van kleinere bouwplannen op initiatief van de markt. Kralingse Zoom en omgeving Ook dit gebied valt uiteen in diverse deelgebieden. Brainpark I en de campus van de Erasmus Universiteit zijn al volop in ontwikkeling. De directe omgeving van het metrostation is een strategische locatie, gezien de beoogde centrumfunctie. Als gemeente nemen we hier zelf het initiatief. Wel is de ontwikkeling complex vanwege de aansluiting van de tram en koppeling met bestaande bus- en metrostation. Daadwerkelijke ontwikkeling is voorzien op middellange termijn, gekoppeld aan de realisatie van de nieuwe HOV-lijn. Voor de Brainparken rondom het metrostation ligt het initiatief bij private partijen, aangezien zij het grootste deel van het vastgoed en de grond in handen hebben. Via een samenhangende visie op het hele gebied proberen we partijen te verleiden mee te doen.

^

Bloemhof en Hillesluis De ontwikkeling van deze bestaande woonwijken zal geleidelijk verlopen, verdeeld in kleinere plannen. Op sommige locaties neemt de gemeente het initiatief, zoals op de Beijerlandselaan en de Groene Hilledijk, op andere locaties ligt het initiatief bij de woningcorporatie of markt. Voor Bloemhof gaan we samen met de woningbouwcorporatie aan de slag met een gecombineerde aanpak om de bestaande voorraad aan te pakken.

^

Hart van Zuid De realisatie van gebiedsontwikkeling Hart van Zuid loopt inmiddels zeven jaar. Afgelopen periode is er veel geïnvesteerd in maatschappelijk en commercieel vastgoed, zoals een nieuw zwemcentrum, theater en uitbreiding van Ahoy. Komende jaren verschuift de focus naar het realiseren van woningbouw in het gebied.

De Esch Voor het verdichten van het westelijk deel van de Esch is de markt aan zet. De gemeente zorgt voor een kader, waarbinnen ontwikkelplots gerealiseerd kunnen worden. De ontwikkeling van het Toepad is gepland op de lange termijn (fase 3). Hiervoor nemen we als gemeente zelf het initiatief. Stadionpark Ook de ontwikkeling van het Stadionpark kent diverse fases. Op korte termijn worden lopende bouwplannen gerealiseerd. Ook werken we volop aan de ontwikkeling van Feyenoord City Waterkant. De ontwikkeling van de Veranda, stadiondriehoek en omgeving van station Stadionpark zijn op middellange en lange termijn aan de orde. Fase 1 Fase 2 Fase 3 ,------- s Nieuwe brug “-o™ HOV fase 2 “o™ HOV fase 3

Gebiedsuitwerking Oostflank 2040

42

43

Wonen, werken en voorzieningen

Overzicht aantallen

Woningen

Bestaande

Nieuw programma

Totaal

voorrand

min.

min.

max.

56.800 won

61.900 won

max.

Alexanderknoop

7.6 0 0

8.500

Boszoom

1.000

1.300

Het Lage Land

1.750

2.800

Kralingse Zoom

5.450

5.600

De Esch

1.050

1.850

Stadionpark

7.000

8.500

250

650

Bloemhof 1 Hillesluis Hart van Zuid

Werk

2.300

2.300

30.400 won

26.400 won

31.500 won

Bestaande

Nieuw programma

voorraak

min.

Nieuwe banen

max.

min.

max.

min.

max.

Alexanderknoop

260.000

335.000

6.200

Boszoom

51.000

63.000

1.050

Het Lage Land

80.000

122.000

1.600

Kralingse Zoom

88.000

94.000

2.450

De Esch

53.000

85.000

1.050

Stadionpark

260.000

320.000

7.000

3.000

19.000

50

Bloemhof 1 Hillesluis Hart van Zuid

40.000 1.012.000 m2

Voorzieningen Alexanderknoop

835.000 m2

40.000 1.278.000 m2

800 1.794.000m2

2.237.000 m2

20.200 banen

26.250 banen

Bestaande

Nieuw programma

Nieuwe banen

voorraad

min.

min.

o

max. 1 1 5.0 00

128.000

max.

-

2.300

2.550

Boszoom

1 5.0 00

20.000

400

300

400

Het Lage Land

26.000

42.000

850

550

850

Kralingse Zoom

83.000

85.000

1.650

1.700

De Esch

1 5.00 0

28.000

300

550

1 06.000

128.000

2.100

2.550

100

200

700

700

Stadionpark

-

Bloemhof 1 Hillesluis

4.000

10.000

Hart van Zuid

35.000

35.000

399.000 m2

476.000 m2

700

8.000 banen

9.500 banen

Totaal nieuwe banen (in werk en voorzieningen) min. max.

De bestaande aantallen en eindsituatie zijn gebaseerd op de precieze projectgrens Oostflank. 25-04-2023

Gebiedsuitwerking Oostflank 2040

44

20.200 banen

35.750 banen

45

Ooghoogteperspectieven

Impressie: wijken van de Oostflank in de toekomst

Rivierpark Noord met nieuwe stadsbrug

Bos-as nabij Prinsenpark

íSm»

oje, -r*

Stadsstraat Strevelsweg

å/įý* Bewerking van beeld Posad-Maxwan (MIRT-verkenning Oeververbinding, 2022)

Riederlaan richting Station Stadionpark

Él ■4-

Bewerking van beeld Posad-Maxwan (MÌRT-verkenníng Oeververbinding, 2022)

Centrumgebied Kralingse Zoom

M.AC 1NRAI

' * 'ří r

a&'JHSL

1

^

V.»

,

Gebiedsuitwerking Oostflank 2040

46

47

ìaMaKseii't. OgM

De Gebiedsuitwerking Oostflank 2040 is een co-productie van Gemeente Rotterdam en Studio for New Realities. Voor achtergrondinformatie en verkenningen, neem contact op met een van onderstaande personen.

Kernteam Oostflank vanuit Gemeente Rotterdam:

Dries Zimmermann Walter de Vries Maurice Boumans Jeroen van Kesteren Quintin de Jong Kevin van der Linden Stan Klerks Zeger Dalenberg Freek Wijbrands Gerard van der Wel Rosemarie Maas Annemarie Steenhuis

Opdrachtgever

Gemeente Rotterdam Contact: Mieke van Leeuwen m.vanleeuwen@rotterdam.nl rotterdam.nl

Team Studio for New Realities:

Jeroen Zuidgeest Rozemarijn Stam Ieva Lendraityte Mike van Staten Francesca Rizzetto Marie Saladin

Team LOLA Landscape Architects:

Peter Veenstra Eelkje Pries Boya Zhou Martin Garcia Perez Simon Verbeeck Agostino Bubbico

Team Goudappel:

Chris Bartman Jeroen Loijen Quin de Maat Jurre Janssen Sander Schoorlemmer

Team Stec Groep:

Esther Geuting Erik de Leve Luuk Lentferink Jasper Beekmans

Kaartmateriaal en grafische productie:

Studio for New Realities (alle diagrammen en kaartmateriaal stedenbouw) LOLA Landscape Architects (kaartmateriaal landschap, klimaat en water)

Teksten: Eindredactie:

Kernteam Oostflank, Studio for New Realities en LOLA Landscape Architects Dries Zimmermann, Mieke van Leeuwen, Marlies van der Maarel (Gemeente Rotterdam) Rozemarijn Stam, Jeroen Zuidgeest (Studio for New Realities)

Visualisatie vogelvlucht: Visualisaties ooghoogte: Grafisch ontwerp:

Gemeente Rotterdam Studio for New Realities en LOLA Landscape Architects Studio for New Realities

met

Studio for New Realities

in samenwerking met:

Strategische stedenbouwkundige visie, ontwikkelvisie en coördinatie

Adviseur landschap en klimaatbestendigheid

Contact: Jeroen Zuidgeest zuidgeest@newrealities.eu newrealities.eu

r

n

LO LA

lola.land

MOBILITEIT BEWEEGT ONS

Adviseur mobiliteit

goudappel.nl

oktober 2023 © Gemeente Rotterdam en Studio for New Realities Er kunnen geen rechten ontleend worden aan de teksten en beelden in dit document

Gebiedsuitwerking Oostflank 2040

Mieke van Leeuwen Marlies van der Maarel

stee groep

Input programmering en ontwikkelstrategie

stec.nl

■«ŴČ,-. ■/W'i»

Si

' i 'V* —

-,

z -

,

■MTV A 1

•w -V

■. l#a

New Challenges. New Perspectives. New Approaches. New Solutions. New Realities.

newrealities.eu