[23bb007314] Bijlage 2 behorende bij 23bb7325 - Nota van Beantwoording zienswijzenprocedure Partiele herziening Omgevingsvisie Rotterdam

Verdichting in De Esch 30, 31, 38, 73, 70, 74, 131, 140, 157, 158, 163, 172, 181, 184, 187, 210, 214, 226, 227, 235, 238, 240, 283, 293 Meerdere mensen vinden dat er geen ruimte is voor zoveel extra woningen in De Esch. Ze uiten hun zorg over bouwen in een deel van het groengebied tussen de Buitenbassinweg en de Drinkwaterweg.

Wij hebben begrip voor de zorgen van de bewoners van De Esch over de veranderingen in hun wijk. Onze ambitie is - zoals geformuleerd in de Omgevingsvisie - om binnen de bestaande stad te verdichten. Dit proberen we op zo'n manier te doen dat de bestaande stad er ook van kan profiteren. We bouwen daarbij voort op de karakteristieken en het DNA van de bestaande stad als identiteitsdragers van de toekomst. Voor De Esch geldt dat de wijk door de nieuwe brug en HOV-lijn een andere, meer centrale positie in de stad krijgt. Dat brengt kansen, maar ook uitdagingen met zich mee. Wij denken dat per saldo De Esch erop vooruit kan gaan, mits de plannen zorgvuldig worden uitgewerkt en recht doen aan de karakteristieken van dit deel van de stad: een rustige en groene woonwijk aan de rivier. Op dit moment kampt De Esch met een aantal problemen: " Het draagvlak voor het winkelcentrum, de basisschool en een aantal voorzieningen in de wijk is eigenlijk te laag. De toekomst van deze voorzieningen staat daarmee onder druk.

47

" De Esch vergrijst. Dat maakt de noodzaak voor het behoud van een winkelcentrum in de wijk alleen maar groter. " Vergrijzing brengt ook een vraag naar goede seniorenwoningen met zich mee. " De nabijheid van de Erasmus Universiteit in combinatie met het tekort aan studentenhuisvesting geeft extra druk op de woningen in De Esch (verkamering). " De Esch is hoofdzakelijk gebouwd in de jaren 80. De woningen voldoen niet aan de duurzaamheidseisen van nu en de openbare ruimte begint sleets te raken. De plannen voor de Oostflank spelen in op deze problemen én op de potentie van de wijk: " Verdichting in en aan de randen van De Esch vergroot het draagvlak voor winkelcentrum, voorzieningen en school. " Bij de bouw van de juiste woningen (betaalbaar, voor onder andere senioren en gezinnen) krijgt de wijk een meer evenwichtige bevolkingsopbouw. " Bouw van studentenhuisvesting, bijvoorbeeld op locatie Toepad (en ook elders in de Oostflank) zorgt voor minder verkamering in bestaande wijken, waaronder ook De Esch.

een bandbreedte van het aantal woningen. Voor het westelijke deel van De Esch stellen we een verdichting met een indicatieve bandbreedte van 550 tot 950 woningen voor. Waar die woningen precies komen en hoe die eruitzien, is onderdeel van de vervolguitwerking. U kunt denken aan het optoppen van bestaande gebouwen waarmee het bestaande vastgoed meteen opgeknapt kan worden, maar ook aan nieuwbouw op strategische locaties. De komende jaren willen we nadrukkelijk samen met bewoners en vastgoedeigenaren in de wijk een plan uitwerken, waarmee we de ambities voor De Esch waar kunnen maken.

Tijdelijke studentenwoningen Toepad 110*) Iemand vraagt een toelichting op de plannen om bij het Toepad een tijdelijke wooncampus met containers aan te leggen voor studenten. Om hoeveel woningen gaat het en voor welke studenten zijn ze bestemd?

Het klopt dat er plannen zijn voor tijdelijke (studenten) woningen ten noorden van de Joodse Begraafplaats. Het gaat om ongeveer 400 woningen. Deze worden ontsloten via het fietspad richting het Toepad en de Autostrada. Er zijn geen uitspraken gedaan over welke studenten er zouden kunnen komen wonen. Omdat het om tijdelijke woningen gaan, staan deze niet vermeld op de Omgevingsvisiekaart. Het aantal van 2.500 woningen dat in de zienswijze genoemd wordt, gaat waarschijnlijk over de aanpak studentenhuisvesting voor heel Rotterdam. *) Zienswijze 110 wordt ondersteund door de indieners van zienswijzen 172, 237, 117, 124, 161, 168, 178, 209, 234, 237, 264, 287

" Verdichting in De Esch brengt investeringen met zich mee om de openbare ruimte op te knappen. In de herziening van de Omgevingsvisie benoemen we De Esch als zoekgebied lichte verdichting, met

48

5.

Het Lage Land en Prinsenland

25, 127, 216, 217, 292, Wijkraad Het Lage Land-Prinsenland en 's-Gravenland WR0 Meerdere mensen vragen om minder verdichting van het Lage Land. Dit past niet bij het versterken van het karakter. Zijn er geen andere locaties mogelijk?

In de volgende fase werken we de exacte locaties waar woningen, bedrijven en voorzieningen komen verder uit. Nu is op de kaart alleen nog in hoofdlijnen (vlekken) aangegeven waar we verwachten te bouwen. Voor Het Lage Land geldt dat de wijk langzaam een andere positie in de stad krijgt. Door betere verbindingen voor langzaam verkeer en groene routes naar het Kralingse Bos wordt de wijk steeds meer onderdeel van de stad. Hierdoor ontstaan kansen maar ook uitdagingen. Een van die kansen is dat Lage Land door de nieuwe openbaarvervoerlijn aantrekkelijk wordt voor binnenstedelijke verdichting. De wijk zelf kan hiervan profiteren door meer geschikte woningen voor verschillende doelgroepen, die nu moeilijk aan een woning kunnen komen. Ook zorgen meer woningen dat er meer draagvlak voor voorzieningen als winkels en onderwijs is. Het Lage Land is een wijk met een open en groen karakter. De uitdaging is ervoor te zorgen dat deze kwaliteiten blijven bestaan.

û

Q

Tijdens het participatietraject zijn een groot aantal verstedelijkingsvarianten besproken, waarvan een (groot) deel is overgenomen. Niet alle locaties zullen op enthousiasme kunnen rekenen. Maar soms is het nodig keuzes te maken. Bijvoorbeeld als niet alles tegelijk op dezelfde plek kan. Deze keuzes kunnen moeilijk zijn, maar worden gemaakt om de stad ook in de toekomst leefbaar te houden. Voor de wijken Prinsenland en Het Lage Land samen stellen we een indicatieve verdichting van 1.750 tot 2.450 woningen voor. Bouwen van woningen gaat in deze wijken nauwelijks ten koste van openbaar groen. In de herziening van de Omgevingsvisie stellen we ook voor om openbaar groen toe te voegen. En we kiezen voor een forse verdichting in de Alexanderknoop. We willen de Alexanderknoop transformeren naar een gemengd stedelijk centrum met functies voor de regio en voor de omliggende wijken. We gaan in samenspraak met omwonenden en belanghebbenden deze plannen verder uitwerken.

Boszoom 292, Wijkraad Het Lage Land-Prinsenland en 's-Gravenland WR0

Plekken om woningen te bouwen, zoeken we in de buurt van hoogwaardig openbaar vervoer. Op de langere termijn (na 2035) willen we de nieuwe openbaarvervoerlijn vanaf Kralingse Zoom door trekken naar de Alexanderknoop. Daardoor ontstaat er een kans om het gebied bij de Boszoom te ontwikkelen. Dit betekent dat we nieuwe woningen gaan ontwikkelen én zorgen voor logischer, aantrekkelijker en sociaal veiligere routes tussen Lage Land en Prinsenland en het Kralingse Bos. Bijvoorbeeld via de Prinsenlaan, die getransformeerd wordt tot Bos-as tussen het Schollebos en het Kralingse Bos. Prinsenland en het Lage Land komen zo steeds nadrukkelijker aan het Kralingse Bos te liggen. Door nieuwe woningen komt er plek voor mensen die nu moeilijk een huis vinden. En de wijk profiteert doordat meer woningen zorgen voor meer draagvlak voor voorzieningen, zoals winkels en scholen. De doorgetrokken openbaarvervoerlijn zorgt dat ook het westelijke deel van het Lage Land en Prinsenland beter ontsloten wordt. Deze ontwikkeling betekent wel dat een aantal sportcomplexen naar een nieuwe locatie aan het Koperpad gaat. Onder andere op basis van de binnengekomen zienswijzen hebben wij er daarnaast voor gekozen om VTV De Venhoeve te behouden.

Meerdere mensen vragen om de achtergrond van de keuzes voor de Boszoom. Sportvelden en volkstuincomplex De Venhoeve zouden moeten wijken om plaats te maken voor woningen en een tramtracé. Dat is een forse aanslag op het ruimtelijk concept van Prins Alexander.

49

^—

—^

Terbergsehof

Bloemhof en Hillesluis

Kralingen-Oost

58, 175, 270

Wijkraad Bloemhof WR3

107

Meerdere mensen menen dat Terbregsehof in de plannen een verkeerde status heeft gekregen.

We begrijpen de zorgen en leggen graag verder uit wat we voor ogen hebben met de aanduiding voor het Terbregsehof. Het is niet de bedoeling om de woningen die er nu staan, weg te halen. De woningen op de huidige locatie kunnen gewoon blijven. Wel zien we in de omgeving ruimte om recreatieve functies en/of bedrijvigheid met een groen karakter een plek te geven. Dit is in de legenda van de kaart van de Omgevingsvisie aangegeven met 'Zoekgebied recreatie/ bedrijvigheid met groen karakter'.

Turfweg 119 Iemand vraagt zich af wat 'nieuwe verdichting' in de Turfweg betekent.

Naar aanleiding van onder andere zienswijze 119 passen we de kaart aan. We verwijderen de arcering van 'zoekgebied verdichting' in de omgeving van de Turfweg.

û

Q

Iemand vindt dat de term 'lichte verdichting' verhullend taalgebruik; de mate van verdichting moet duidelijker in de Omgevingsvisie benoemd worden.

Met de term 'lichte verdichting' bedoelen we dat we mogelijkheden zien om kleinschalig woningen toe te voegen in bestaande wijken. In de bestaande wijken Bloemhof en Hillesluis stellen we '(zeer) lichte verdichting' voor, met een bandbreedte van 250 tot 650 woningen. Dit is ook aangegeven in deel 3: Deelgebieden van de Gebiedsuitwerking Oostflank. In vergelijking met andere locaties is dat een heel laag aantal. Het overgrote deel van de nieuwe woningen op de zuidoever komt bij OV-knopen Stadionpark en Hart van Zuid. In de Omgevingsvisie doen we nog geen uitspraken over de exacte locaties van deze woningen. Hiervoor zullen we over een langere periode heel precies kijken welke ontwikkelingen er spelen in de wijk en welke mogelijkheden dat biedt om (beperkt) woningen toe te voegen. Daarbij kijken we natuurlijk ook naar de bredere opgaven die spelen in het gebied, bijvoorbeeld op het gebied van funderingsherstel en klimaatadaptatie. Waar dat gaat, zullen we bij de ontwikkeling van nieuwe woningen kiezen we voor een aanpak waarbij we 'werk met werk' maken. Graag werken we deze plannen in overleg met de wijkraad en bewoners en gebruikers van de wijk samen uit.

Verdichting van bebouwing strookt niet met de leidende principes in de wijkvisie van de Bewonersvereniging Kralingen-Oost, waarbij wordt ingezet op versterking en behoud van sportaccommodaties en behoud van groengebieden en lokaal groen voor ieder wat wils.

In de Oostflank komen er 30.000 woningen bij. Specifiek in Kralingen-Oost, waar ook Kralingse Zoom en de Brainparken onder vallen, gaat het in totaal naar verwachting om 5.650 tot 5.800 woningen. Hiervoor transformeren we kantorenlocaties (de Brainparken), en komen er woningen rond metrostation Kralingse Zoom en de Erasmus Universiteit Rotterdam. Door de bestaande metro en de nieuwe hoogwaardige OV-lijn zijn deze woningbouwlocaties erg goed verbonden met het OV. Daarom zijn het hele logische plekken om te verdichten, zonder dat we daarvoor groengebieden of het beschermde stadsgezicht van Kralingen-Oost aantasten. We willen deze locaties een flinke impuls geven door een mix aan functies te realiseren met wonen, werken en voorzieningen. Daar profiteren ook de omliggende wijken. Door het bouwen van woningen moeten sommige sportverenigingen verplaatsen. Maar het totaal aan sportcomplexen in het gebied blijft gelijk. Sommige volkstuinen verdwijnen wel en maken plaats voor woningen.

50

^—

—^

Scouting Kralingse Troep

Kralings Zwembad

Zoekgebied verdichting

20, 105

143

198

Meerdere mensen maken zich zorgen dat de scouting Kralingse Troep moet verdwijnen. Iemand wil de aandacht vestigen op de driehoek AWTurfweg/Jacques Dutilhweg. In de Omgevingsvisie is dit gebied aangemerkt als "Zoekgebied verdichting". Wat betekent dat voor het groepshuis van de scouting? Daarnaast geeft Scouting Kralingse Troep aan dat de plannen voor hen kwamen als een verrassing.

Scouting Kralingse Troep hoeft niet te verdwijnen. Op de kaart in de herziening Omgevingsvisie staat de locatie van de scoutinggroep in een 'zoekgebied verdichting'. Dit betekent niet automatisch dat alle bestaande functies verdwijnen in dat gebied. Om verdere verwarring te voorkomen, passen we de kaarten aan zodat het scoutingterrein niet meer in het 'zoekgebied verdichting' valt.

Iemand vraagt om instandhouding van dit bijzondere zwembad, inclusief de opstallen die de status van dit gemeentelijk monument hebben.

We stellen geen verdichting voor op de locatie van het Kralings Zwembad. Op basis van de partiële herziening van de Omgevingsvisie verandert er niets voor de instandhouding van het Kralings Zwembad. Waar de woningen precies komen in de omliggende gebieden en hoe ze er uit zien, wordt in de volgende fase uitgewerkt. Wij snappen de zorgen over de bouwfase van allerlei ontwikkelingen in de buurt. Op dit moment zijn de plannen nog niet zover uitgewerkt dat er op korte termijn sprake is van bouwwerkzaamheden. Op het moment dat de plannen verder zijn uitgewerkt, zorgen als we in samenspraak met belanghebbenden voor passende oplossingen om eventuele overlast zoveel mogelijk te voorkomen.

De Van Ghentkazerne signaleert dat op pagina 46 van bijlage 3C op het kaartbeeld aan de zuidwestzijde van de kazerne een aanvullend zoekgebied voor verstedelijking ingetekend is op het Evides-terrein. Dit zoekgebied komt niet terug in het overige kaartmateriaal.

Het klopt dat de kaart in bijlage 3C niet overeenkomt met de Omgevingsvisiekaart. We passen de omgevingskaart hierop aan om consequent te zijn. Zoals gevraagd in de zienswijze, zullen we in de volgende fase onze plannen in samenhang met plannen van belanghebbenden verder uitwerken en kijken welke mogelijkheden er zijn om samen te werken bij de ontwikkelingen. Ook uw wensen voor de bouwhoogte van woningen begrijpen we en betrekken we bij de uitwerking.

In de gebieden waar de plannen geen direct effect hebben op de bewoners en organisaties in het gebied, hebben we niet iedereen individueel geïnformeerd. Ook scouting Kralingse Troep is daarom niet persoonlijk benaderd. Onze excuses als hierdoor onduidelijkheid is ontstaan. Inmiddels is er contact met de scoutingverenigingen in het hele gebied via hun contactpersoon van Rotterdam Sportsupport.

û

Q

51

^—

—^

Plot van Lucie 258 Ontwikkelaar Sustay vraagt aandacht voor de mogelijkheden voor ontwikkeling op het grondgebied tussen de A16, Lucie Vuylstekeweg, Nancy Zeelenbergsingel en het plot van Woonstad met daarop de Sterrenflats en kijkgroen. Daarom is het van belang dat de partiële herziening van de Omgevingsvisie de voorwaarden schept waarbinnen deze ontwikkeling mogelijk is. Om dat mogelijk te maken, vragen we u de volgende voorstellen te verwerken in de Ontwerp ontwikkelvisie- en strategie voor het gebied van Alexander naar Zuidplein: " Omarmen van het idee om op het plot Lucie te transformeren tot een bruisend gebied met ruimte voor wonen, werken en recreëren. Dit vanwege de strategische ligging nabij een groene woonwijk, bedrijventerrein, OVhalte, het Kralingse Bos en het hoog stedelijk centrum Alexander. Onder andere te verwerken door Lucie als zoekgebied voor verdichting te benoemen in bijlage 3B, p. 53 en p. 55. " Een stedelijke pilot 'mixed-use ontwikkeling in de wijk' mogelijk maken. Onder andere door de maximale milieucategorie tot 50m van het plot van Lucie te verlagen naar 3.1. Dit gaat om ca. 30m van de noordelijke strook van het bedrijventerrein Prinsenland. Op deze manier

û

Q

kan een geleidelijke overgang gemaakt worden van bedrijventerrein Prinsenland naar woonwerkgebied (bijlage 3B, p. 56). Wij zien dit als kansrijk omdat er op dit moment geen enkel bedrijf met de milieucategorie 3.2 is gevestigd. " Voor Prinsenland expliciet uitspreken dat de gemeente marktpartijen uitnodigt om initiatief te nemen voor invulling van de visie. O.a. door in bijlage 3A op p. 42 onder het kopje 'korte termijn tot 2030' Prinsenland toe te voegen aan de lijst met bestaande woonwijken én onder het kopje 'Boszoom, Lage Land en Prinsenland' de volgende zin toe te voegen: 'Ook de woonwijk Prinsenland transformeert geleidelijk op basis van bouwplannen op initiatief van de markt'.

De voorstellen voor transformatie van het gebied rondom de sterflats passen binnen de legendaeenheden die hiervoor in de Gebiedsuitwerking voor de Oostflank staan. Het is daarom niet nodig om de Gebiedsuitwerking aan te passen. Voor bedrijventerrein Prinsenland staat in de Gebiedsuitwerking 'tot milieucategorie 3.2'. Dat betekent dat bijvoorbeeld in de overgang naar woongebieden een lagere milieucategorie kan worden gehanteerd. We zijn het ermee eens dat ook in Prinsenland op de kortere termijn kansen liggen om woningen te bouwen. We nemen daarom het voorstel over om Prinsenland toe te voegen aan ontwikkelgebieden voor de korte termijn tot 2030. We verwerken die in deel 4 Actieplan van de Gebiedsuitwerking Oostflank.

Gebouw Aafje 23 Onlangs is er op de grens met Capelle aan den IJssel een pand van Aafje gebouwd. Dit staat te dicht bij andere bebouwing. Daarom maakt iemand zich zorgen over de zorgvuldigheid van de plannen.

De Omgevingsvisie is een visie op hoofdlijnen en is alleen bindend voor de gemeente zelf. Nu is op de kaart alleen nog in hoofdlijnen (vlekken) aangegeven waar we verwachten te bouwen. Als we daadwerkelijk woningen gaan bouwen is een aanpassing van het bestemmingsplan (vanaf 1 januari 2024 omgevingsplan) nodig. Ook hierop kunnen omwonenden en belanghebbenden kunnen hun reactie geven en indien nodig bezwaar of beroep aantekenen. We kunnen nu dus nog niet aangeven welke bouwplannen er zijn op de grens met Capelle aan den IJssel en wat dat precies betekent voor bestaande of geplande bebouwing aan de kant van Capelle aan den IJssel. Voor de ontwikkelingen op de grens tussen Capelle aan den IJssel en Rotterdam, zoals Rivium, overleggen wij met de gemeente Capelle aan den IJssel.

52

^—

—^

Hoofdstuk 5. Woningbouw 1. Omvang woningbouwopgave 88, 101, 155, 208 Meerdere mensen, RTM XL en Deltalinqs roepen de gemeente op meer bouwambitie te tonen. Een hogere stedelijke dichtheid levert tal van agglomeratievoordelen op die wereldstad Rotterdam aantrekkelijker en beter maken. Iemand anders noemt het belang van werknemers van bedrijven in de haven die graag in de regio komen wonen. Ook meent iemand dat er meer gebouwd moet worden om een metro mogelijk te maken, omdat uit de MIRT-onderzoeken naar voren komt dat er voor een metro onvoldoende vraag is. Meerdere mensen stellen dat een tunnel meer ruimte voor woningbouw biedt.

We zijn blij met de steun voor de ambities voor de Oostflank. De oproep om de bouwambitie te verhogen kunnen we ons goed voorstellen gezien de huidige woningnood. We zien ook de agglomeratievoordelen, die we zeker op de knooppunten zo goed mogelijk proberen te benutten. Tegelijkertijd vinden we het belangrijk om voor de Oostflank een visie neer te leggen die niet alleen leidt tot meer woningen,

maar tot een kwalitatief betere stad voor bestaande en nieuwe inwoners. Dat betekent dat we rekening houden met het bestaande karakter van de wijken in het gebied en dat we zorgen voor (ruim) voldoende ruimte voor groen, recreatie, werkgelegenheid en voorzieningen. Wij denken dat we met het voorliggende plan een goede balans hebben gevonden tussen de verschillende functies in het gebied en een realistische bouwambitie voor de periode tot 2040. Voor de periode daarna zien we nog een aantal mogelijkheden om het programma verder uit te bouwen.

voldoende capaciteit biedt voor de voorgenomen ontwikkeling in de Oostflank en ook verdere groei kan faciliteren (door vaker of gekoppeld te rijden). Een metro is een maat te groot voor deze verbinding, ook bij een heel hoog verstedelijkingsprogramma. Uit de onderzoeken blijkt dat de metro ook in de drukste perioden van de dag maar voor ongeveer 30 procent gevuld zou zijn. Een tunnel levert geen ruimte op voor extra woningbouw. Als het gaat om mogelijke woningbouwlocaties is er geen verschil tussen een stadsbrug of een korte tunnel onder de rivier.

Er zijn ontzettend veel mensen die in Rotterdam werken en er willen wonen. We werken ook daarom hard aan het bouwen van nieuwe woningen in Rotterdam. Met deze herziening van de Omgevingsvisie maken we de realisatie van 27.000-32.000 woningen in de Oostflank mogelijk. Een groot deel daarvan wordt nog voor 2030 gebouwd, bijvoorbeeld in de Alexanderknoop, Brainpark I, Feyenoord City of Hart van Zuid.

Op basis van de onderzoeken in de MIRT-verkenning weten we dat een verruiming van de rivier bij Polder De Esch nodig is, om te zorgen voor een door de scheepvaart vlot en veilig te passeren brug. We weten nu nog niet hoeveel meter de rivierverruiming precies zal zijnen welke gevolgen dat heeft voor de bebouwing.

De aanname dat een hoger bouwprogramma leidt tot een grotere haalbaarheid voor een ondergrondse metroverbinding is niet juist. Uit de onderzoeken in de MIRT-verkenning blijkt onder andere dat een hoogwaardige OV-verbinding met tramkwaliteit

Het aanpassen van de oever bij De Esch is een heftige ingreep, die impact heeft op de ruimtelijke en ecologische kwaliteit op de oever. Daarom hebben we besloten om in de volgende fase (planning- en studiefase) te onderzoeken of er ook optimalisaties mogelijk zijn met maatregelen op de vaarweg zelf.

53

2.

Bouwen voor specifieke doelgroepen

11, 25, 56, 67, 110*), 136, 176, 226, 244, 248, 255, 276, 302, WR3, WR5 Meerdere mensen vragen aandacht voor het bouwen van betaalbare woningen voor verschillende doelgroepen, bijvoorbeeld voor jonge mensen en starters op de woningmarkt, voor senioren die kleiner willen wonen, woningen met een tuintje voor alleenstaanden. Of juist het bouwen van vooral koopwoningen en private huurwoningen in het hogere segment. Iemand stelt voor veel meer studentenwoningen op Brainpark I te bouwen, als eerste stap naar een studentendorp. Meerdere mensen vinden het belangrijk dat nieuw te bouwen woningen betaalbaar zijn voor iedereen en dat de verdeling sociale woningbouw, koop en huur in verschillende de segmenten past bij de vraag die er is in Rotterdam. Ook wordt gevraagd te bouwen voor de huidige inwoners van Bloemhof. Er zijn ook zorgen geuit over het feit dat er meer verstening komt en over het tenietdoen van De Esch, een wijk die in de tachtiger jaren van de vorige eeuw een voorbeeldwijk was met haar goede mix in woningbouw (sociale woningbouw, koop en huur in het middensegment) met veel groene buitenruimte. Wij herkennen de oproep om voldoende woningen te bouwen voor starters, studenten én ouderen. Op diverse

û

Q

plekken werken we al hard aan woningbouwprojecten op de korte termijn, zoals op Brainpark I, bij Feyenoord City of bij Hart van Zuid. De plannen voor de Oostflank lopen door tot de lange termijn (2040). We kunnen op dit moment nog niet precies aangeven welk type woningen op welke locatie komen. We gaan ervan uit dat er allerlei soorten woningen worden gebouwd, van goedkoop tot duur, zowel huur als koop, zodat er voor iedereen een geschikte woning is in iedere wijk. We hanteren daarbij de volgende segmentverdeling: 25 procent sociaal, 40 procent middensegment, 20 procent hoger segment, 15 procent topsegment. Hiermee bouwen we dus 65 procent in het betaalbare segment.

versterken en uit te bouwen, in lijn met het geldende masterplan. Op dit moment zijn er geen plannen voor andere campuslocaties in het gebied. Wel bieden gebieden waar we wonen, werken en voorzieningen combineren voldoende ruimte en flexibiliteit om in te spelen op actuele ontwikkelingen. Door de komst van de nieuwe stadsbrug en HOV-verbinding zien we daarvoor ook kansen op de zuidoever. *) Zienswijze 110 wordt ondersteund door de indieners van zienswijzen 172, 237, 117, 124, 161, 168, 178, 209, 234, 237, 264, 287

3.

Tijdelijke verhuur

152 In de komende jaren werken we per deelgebied de bouwprojecten precies uit. In die plannen stuurt de gemeente op verschillende manieren op het daadwerkelijk bouwen van betaalbare woningen, onder andere door afspraken met woningbouwcorporaties over het realiseren van nieuwe sociale woningen, via subsidies en via gronduitgifte als er gebouwd wordt op gemeentelijke grond. Een belangrijk uitgangspunt van de Omgevingsvisie is het streven naar gemengde gebieden, waarin wonen, werken en voorzieningen worden gecombineerd. Ook willen we graag dat in elke wijk voldoende woningen zijn voor elke doelgroep. Wij lezen de oproep voor een studentendorp als een wijk of buurt alleen voor studenten. In de visie reserveren we daar alleen ruimte voor op de huidige campus Woudestein. Wij zien de komende jaren ruimte om deze campus verder te

Iemand constateert dat steeds meer woningen tijdelijk verhuurd worden, met als nadeel dat deze bewoners minder binding met de medebewoners en de locatie hebben.

Als gemeente hebben we weinig zeggenschap over huurcontracten van private eigenaren. Als er sprake is van onderhuur of woonoverlast, dan kunt u dit melden bij de eigenaar van het pand. Structurele woonoverlast kunt u ook melden bij de gemeente via www.rotterdam.nl/woonoverlast.

54

^—

—^

4.

Plannen uitsluitend gericht op woningbouw

67

67, 152, 157, 158, 288 Iemand stelt dat in de plannen uitsluitend het grondbeslag van de woningen en de tussenliggende woonstraten weergegeven wordt. Er is geen ruimte gelaten voor 'standaard' zaken als ontsluitingswegen en groen of voor de brughoofden en op- en afritten van een brug over de Nieuwe Maas of voor de nieuwe trambaan.

Bovenstaande aanname klopt niet. Op de Omgevingsvisiekaart geven we aan hoe de hoofdstructuur voor wegen, fietspaden en groen eruitziet op welke plekken welke type programma kan worden ontwikkeld. Er is dus voldoende rekening gehouden met de belangrijkste ontsluitingswegen, infrastructuur en groen. Binnen de ontwikkelgebieden houden we ook rekening met voldoende ruimte voor groen, water en straten. Waar de woningen en bijbehorende voorzieningen exact komen is nu nog niet uitgewerkt. Dat komt in een volgende fase.

û

5. Hoe gaat de bebouwing er uitzien? Hoogbouw

Q

Meerdere mensen zijn geen voorstander van hoogbouw in hun directe omgeving. Ze maken zich zorgen over de effecten op de bestaande wijken, bijvoorbeeld verlies aan uitzicht, schaduwwerking e.d. Ze nemen aan dat er extreme hoogbouw nodig is om woningaantallen te halen. Ze vinden het plan hier onduidelijk over. Iemand vraagt om ervoor te zorgen dat nieuwe woningen dusdanig worden geplaatst dat lichtinval en vrij zicht van bestaande woningen behouden blijft. Er wordt een pleidooi gehouden om het woonprogramma, de voorzieningen, functies en uitstraling van de nieuwe ontwikkelingen bij bestaande buurten te laten aansluiten en deze hierdoor te versterken. Men wil voorkomen dat er nieuwe buurten ontstaan die niet ruimtelijk en sociaal aangesloten zijn op de bestaande buurten en sociale structuren.

We begrijpen uw zorgen. De partiële herziening van de Omgevingsvisie is een plan op hoofdlijnen voor de lange termijn. Op de kaart ziet u vooral grote gebieden (vlekken) aangegeven waar we woningbouw denken te realiseren en waar de groenstructuur ligt. De exacte locaties voor bouwplannen moeten nog verder worden uitgewerkt. Daarbij zal rekening gehouden worden met de geldende eisen voor licht, zicht en privacy.

Op dit moment kunnen we daarover nog niet meer aangeven. Wel geeft de Omgevingsvisie een aantal uitgangspunten mee. Op de locaties van OV-knopen plannen we de hoogste dichtheid van bebouwing. Daarbij gaan we niet uit van (extreme) hoogbouw boven de 70 meter, zoals de gebouwen in de binnenstad. Binnen het hoogbouwbeleid van Rotterdam zijn gebouwen hoger dan 70 meter maar op een beperkt aantal locaties toegestaan. In de bestaande wijken gaan we uit van lagere dichtheden, die aansluiten bij het karakter van de wijk. Zo zorgen we dat de nieuwe buurten ruimtelijk en sociaal worden aangesloten op bestaande buurten en structuren. Dit is onderdeel van onze ambitie om 'goede groei' te realiseren.

Lage land 58, 114, 254 Meerdere mensen vinden dat de wijk het Lage Land zich niet leent voor hoogbouw. De wijk is opgezet met groen, rust en laagbouw, uitzicht en de nieuwe plannen zullen dit zeer zeker aantasten. Ook wordt aangegeven dat de ontwerpvisie de potentie van het Winkelcentrum Lage Land en de omliggende omgeving onvoldoende lijkt te benutten. De wens wordt geuit om in de plannen een minimum van 600 woningen op te nemen voor de indicatieve aantallen wonen voor Winkelcentrum Lage Land en niet te limiteren.

Deze zorgen zijn herkenbaar. Waar woningen precies komen en hoe deze eruit gaan zien, weten

55

^—

—^

we nu nog niet. In de volgende fase, de planning­ en studiefase, werken we de exacte locaties waar woningen, bedrijven en voorzieningen komen verder uit. Nu is op de kaart alleen nog in hoofdlijnen (vlekken) aangegeven waar we verwachten te bouwen en waar de groenstructuur ligt. We plannen de hoogste dichtheid van woningen bij de OV-knooppunten, zoals in de Alexanderknoop. In de bestaande wijken, dus ook in Lage Land, sluiten we aan bij het karakter van de wijk en de huidige stedenbouwkundige opzet. We denken dat er op specifieke plekken in het Lage Land ruimte is om woningen te bouwen, zonder dat we de opzet van de wijk aantasten. Dit hebben we op de kaart aangegeven als 'zoekgebied voor lichte gerichte transformatie/ verdichting'. We geven in de Omgevingsvisie bewust bandbreedtes aan voor woningbouw, zodat er ruimte is om in te spelen op initiatieven zoals voor het winkelcentrum Lage Land. De uitwerkingen per deelgebied die in deel 3 van de Gebiedsuitwerking Oostflank staan, zijn voorbeelden. De aantallen woningen die daar genoemd staan, zijn indicatief. Er is ruimte om hier op basis van goede plannen van af te wijken. Op basis van deze zienswijze hebben we nog een keer naar de aantallen voor het winkelcentrum Lage Land gekeken. We hebben besloten om de bandbreedte in deel 3 van de Gebiedsuitwerking Oostflank aan te passen naar 250 - 600 woningen.

Woningbouwprogrammering in De Esch 54, 78*), 122, 198, 225, 239, 287 Meerdere mensen vragen aandacht voor het huidige karakter van De Esch. Zij stellen dat (meer) hoogbouw in de wijk niet passend is en leidt tot aantasting van de stedenbouwkundige structuur en het karakter van de wijk. Ook maken zij zich zorgen over aantasting van het uitzicht. Het Ministerie van Defensie vraagt aandacht voor de voorgenomen hoogte van de nieuwe woningbouw op De Esch (westelijk deel van De Esch, aan het Toepad) in de omgeving van de Van Ghentkazerne.

aantal problemen. Verdichting kan bijvoorbeeld het draagvlak voor het winkelcentrum, voorzieningen en school vergroten. En door de juiste woningen te bouwen (betaalbaar, voor onder andere senioren en gezinnen) krijgt de wijk weer een meer evenwichtige bevolkingsopbouw. We gaan niet per se uit van hoogbouw. Sterker nog, hoogbouw is lang niet overal passend in de opzet van De Esch. Het is wellicht ook mogelijk om bestaande gebouwen 'op te toppen'. De komende jaren willen we nadrukkelijk samen met bewoners en vastgoedeigenaren in de wijk hier een plan voor uitwerken. *) Zienswijze 78 wordt ondersteund door de indiener van zienswijze 176

Waar woningen precies komen en hoe deze eruit gaan zien, weten we nu nog niet. In de volgende fase, werken we de exacte locaties waar woningen, bedrijven en voorzieningen komen verder uit. Nu is op de kaart alleen nog in hoofdlijnen (vlekken) aangegeven waar we verwachten te bouwen en waar de groenstructuur ligt. De westkant van De Esch is in de partiële herziening van de Omgevingsvisie aangeduid als 'zoekgebied voor verdichting'. Hiermee leggen we nog geen concrete bouwlocaties vast, maar geven een bandbreedte mee voor het aantal woningen. We denken dat er in De Esch ruimte is om op een aantal plekken woningen toe te voegen, zonder het karakter van de wijk aan te tasten. Ook denken we dat het toevoegen van woningen in de wijk kan bijdragen aan het oplossen van een

Type en inrichting woningen 13, 66, 199 Iemand vraagt of er tiny houses kunnen worden gebouwd op volkstuincomplexen, om zo een deel van de woningen te realiseren. De GGD vraagt aandacht voor concrete maatregelen voor gezonde gebouwen.

Tiny houses op volkstuincomplexen is een sympathiek idee. Helaas is het aantal woningen dat hiermee kan worden gerealiseerd veel te laag om tegemoet te komen aan de huidige behoefte aan woningen. De zienswijze over gezonde inrichting van gebouwen geeft concrete en bruikbare informatie. Waar woningen

56

precies komen en hoe deze eruit gaan zien, weten we nog niet. Nu is op de kaart alleen nog in hoofdlijnen (vlekken) aangegeven waar we verwachten te bouwen en waar de groenstructuur ligt. In de volgende fase werken we de exacte locaties waar woningen, bedrijven en voorzieningen komen verder uit. Het ontwerp van de bouwplannen, inrichting van de woningen, bouwhoogten worden dan per deelgebied ontworpen. De in de zienswijze genoemde maatregelen zullen we daarin meenemen.

Baten verstedelijking De Esch 112, 187, 250 Meerdere mensen vragen zich af wat de plannen opleveren. Hoe profiteren Excelsior, Brainpark, De Esch, Erasmus Universiteit en Kralingse Zoom van de plannen. Iemand geeft aan dat in zijn visie er in de Esch louter afbraak wordt gepleegd.

Wij hebben begrip voor de zorgen van de bewoners van De Esch over de veranderingen in hun wijk. Wij denken dat per saldo De Esch erop vooruit kan gaan, mits de plannen zorgvuldig worden uitgewerkt en recht doen aan de karakteristieken van dit deel van de stad: een rustige en groene woonwijk aan de rivier. Op dit moment kampt De Esch met een aantal problemen: " Het draagvlak voor het winkelcentrum, de basisschool en een aantal voorzieningen in de wijk is eigenlijk

û

Q

te laag. De toekomst van deze voorzieningen staat daarmee onder druk. " De Esch vergrijst. Dat maakt de noodzaak voor het behoud van een winkelcentrum in de wijk alleen maar groter. " Vergrijzing brengt ook een vraag naar goede seniorenwoningen met zich mee. " De nabijheid van de Erasmus Universiteit in combinatie met het tekort aan studentenhuisvesting geeft extra druk op de woningen in De Esch (verkamering). " De Esch is hoofdzakelijk gebouwd in de jaren 80. De woningen voldoen niet aan de duurzaamheidseisen van nu en de openbare ruimte begint sleets te raken De plannen voor de Oostflank spelen in op deze problemen én op de potentie van de wijk: " Verdichting in en aan de randen van De Esch vergroot het draagvlak voor winkelcentrum, voorzieningen en school. " Bij de bouw van de juiste woningen (betaalbaar, voor onder andere senioren en gezinnen) krijgt de wijk weer een meer evenwichtige bevolkingsopbouw.

In de partiële herziening van de Omgevingsvisie leggen we in het bestaande deel van de Esch nog geen concrete bouwlocaties vast, maar benoemen dit gebied als zoekgebied met een bandbreedte van het aantal woningen. Komende jaren willen we nadrukkelijk samen met bewoners en vastgoedeigenaren in de wijk een plan uitwerken, waarmee we de ambities waar kunnen maken.

Natuurinclusief bouwen 156, 274, 300 Een aantal mensen vraagt om in de nieuwbouwplannen te zorgen voor natuurinclusief bouwen.

Natuurinclusief bouwen is noodzakelijk om de biodiversiteit in het gebied te verbeteren. De gemeente maakt op dit moment een toolbox Natuurinclusief bouwen. Met gidssoorten en factsheets met mogelijke maatregelen wordt richting gegeven aan de gids- of doelsoorten waarvoor gebieden ingericht moeten worden. Deze toolbox gebruiken we bij de verdere uitwerking van de plannen.

" Bouw van studentenhuisvesting, bijvoorbeeld op locatie Toepad (en ook elders in de Oostflank) zorgt voor minder verkamering in bestaande wijken, waaronder ook De Esch. " Verdichting in De Esch brengt investeringen met zich mee om de openbare ruimte op te knappen.

57

^—

—^

Hoofdstuk 6. Volkstuinen 1. Visie op volkstuinen 92, 171*), 183, 192**), 195, 256 Iemand vindt dat een visie op volkstuinen ontbreekt. Als goed voorbeeld wordt het visiedocument van Amsterdam genoemd. Het bestuur van ATV Toepad is teleurgesteld dat de gemeente Rotterdam nog niet gereageerd heeft op de volkstuinvisie van het Platform Rotterdamse Volkstuinen en dat de gemeente nog geen eigen volkstuinvisie heeft geformuleerd. VTV De Venhoeve geeft aan al langere tijd in onzekerheid te verkeren door het ontbreken van een huurcontract. De plannen voor de Oostflank maken deze onzekerheid alleen maar groter. Ook vragen zij zich af of het college wel met 1 mond spreekt. AVVN Samen Natuurlijk Tuinieren geeft aan dat de gesprekken over het huurcontract met de gemeente moeizaam verlopen en dat zij een deugdelijke gemeentelijke visie op volkstuinen van het grootste belang vinden.

De partiële herziening van de Omgevingsvisie en de Visie Volkstuinen (in ontwikkeling) geven antwoord op verschillende vragen. De herziening van de Omgevingsvisie gaat over de verdeling van de ruimte over de verschillende functies in de Oostflank. Het geeft antwoord op de vraag: hoeveel ruimte willen we in de Oostflank in de toekomst beschikbaar hebben voor volkstuinen? De Visie Volkstuinen gaat in op het beleid voor alle volkstuinen in Rotterdam. Het geeft antwoord op de vraag: hoe gaan we om met alle de volkstuinen in de stad? En wat betekenen deze uitgangspunten voor beheer en handhaving van de volkstuincomplexen en de huurrelatie met de volkstuinverenigingen?

De volkstuinen in de Oostflank die ruimte moeten maken voor woningen, worden pas na 2033 opgeheven. De visie op volkstuinen, het nieuwe huurcontract en het beheerkader zijn daarmee uitgangspunt voor de uitwerking van de plannen en de gesprekken met de volkstuinverenigingen over de opheffing van de tuinen en de compensatie daarvoor. *) Zienswijze 171 wordt ondersteund door de indieners van zienswijzen 256, 178, 195 **) Zienswijze 192 wordt ondersteund door de indiener van zienswijze 195

Uiteraard is er een inhoudelijke relatie tussen beide documenten en wordt de inhoud op elkaar afgestemd. We hebben de Amsterdamse visie met interesse gelezen en kijken welke elementen hieruit ook voor Rotterdam bruikbaar zijn. Helaas moeten wij een andere afweging maken in de hoeveelheid ruimte die we in de stad kunnen reserveren voor volkstuinen.

58

2.

Behoud van volkstuinen

2, 3, 12, 50, 58, 59, 64, 66, 67, 69, 71, 72, 81, 84, 91, 93, 118, 132, 135, 159, 165, 168, 171*), 175, 192**), 195, 203, 211, 239, 244, 256, 237, 271, 274, 289, 299, 303, 309, WR0, WR5 Veel mensen willen niet dat volkstuinen verdwijnen, gezien de grote waarde die ze vertegenwoordigen. Voor huidige en toekomstige generaties. Ook is er grote behoefte aan volkstuinen, getuige de wachtlijsten bij volkstuincomplexen. Wij begrijpen dat het voorstel om volkstuincomplexen op te heffen of te verkleinen pijnlijk is en dat daar verzet tegen is. Volkstuinen zijn van waarde voor de stad en voor de gebruikers, zoals in verschillende nationale en internationale onderzoeken is aangetoond. Ze hebben landschappelijke en groene waarde. De tuinen zijn belangrijk voor de biodiversiteit en - als onderdeel van grotere structuren - voor de ecologische netwerken. Volkstuinen hebben een sociale functie, bieden ruimte voor gezond gedrag en ruimte voor waterberging bij hevige regenbuien. Desondanks vinden we dat vanwege de woningnood in Rotterdam gerechtvaardigd is om enkele (van de 44) volkstuincomplexen op te heffen zodat er ruimte komt om woningen te bouwen. We hebben een grote opgave als stad - we staan voor de uitdaging 70.000 woningen te bouwen voor 2040. Woningen die hard nodig zijn

û

Q

voor ontzettend veel mensen die geen passende woning kunnen vinden. We kiezen ervoor om in de bestaande stad te verdichten, omdat we vinden dat dit de meest duurzame keuze is: groene gebieden rondom de stad blijven behouden, de voorzieningen en de kwaliteit van de stad benutten we het beste benutten én meer mensen gaan met de fiets, lopen of openbaar vervoer door korte afstanden tussen wonen, werken en voorzieningen. Wel betekent bouwen in de stad dat de ruimte steeds schaarser wordt. De wensen voor een eigen koop- of huurwoning, meer groen, genoeg scholen en kinderopvang zitten elkaar soms in de weg. Niet alles kan altijd op dezelfde plek. Daarom moeten we soms keuzes maken die het stedelijk belang dienen, maar die iemand persoonlijk raken. Daarbij gaan we niet voorbij aan de impact op de bewoners en organisaties die het treft. Op basis van de binnengekomen zienswijzen hebben we besloten om het plan aan te passen en VTV De Venhoeve grotendeels te behouden. Er worden dan niet 3 maar 2 volkstuincomplexen opgeheven. De omvang van de totale vraag naar volkstuinen is bij de gemeente niet bekend. Volkstuincomplexen houden zelf een wachtlijst bij.

3.

Volkstuinen versus sport

2, 69, 81, 90, 93, 127, 135, 159, 165, 171*), 175, 183, 192**), 204, 247, 257, 268, WR0 Meerdere mensen vragen waarom de gemeente voor sport in plaats van volkstuinen kiest. Sommigen vinden dat er wel wat voor te zeggen is omdat het aantal uren actief tuingebruik lager is dan het aantal uren actief sportgebruik. Ook wordt gesteld dat ledenaantallen van sportclubs dalen en sportvelden meer overlast veroorzaken dan volkstuinen (geluid, licht). Er wordt naar voren gebracht dat de locatie van ATV Ommoord geen goede plek is voor een sportcomplex.

Rotterdam vindt het essentieel om de sportterreinen in de Oostflank te behouden, zodat er voldoende sportvoorzieningen zijn voor met name kinderen en jongeren in de buurt. Daarom is het uitgangspunt voor de herziening van de Omgevingsvisie dat we het huidige areaal aan sportterreinen handhaven. Dit betekent dat het totaal aan sportvelden gelijk blijft in het gebied. In de zoektocht naar ruimte om woningen te bouwen, hebben we gekeken naar de intensiteit van het gebruik van ruimte door sportverenigingen en volkstuinverenigingen per hectare in de Oostflank. Uit deze analyse blijkt dat de sportterreinen veel intensiever worden benut dan de volkstuinen. *) Zienswijze 171 wordt ondersteund door de indieners van zienswijzen 256, 178, 195 **) Zienswijze 192 wordt ondersteund door de indiener van zienswijze 195

59

^—

—^

In deze berekening zijn we uitgegaan van meerdere gebruikers per volkstuin. Het aantal gebruikers per hectare is bij sportterreinen ongeveer 6 keer hoger dan bij volkstuinen. Door de toename van het aantal inwoners zal het gebruik van de sportterreinen nog meer toenemen. We onderkennen dat sportvelden overlast kunnen geven. Maar er zijn veel voorbeelden waarbij sportvelden dicht bij woningen liggen, waaruit blijkt dat het niet onoverkomelijk is. Bovendien zijn sportvoorzieningen in de nabijheid van woonwijken een essentiële stedelijke voorziening. Wij zijn het ermee eens dat de locatie van ATV Ommoord in zijn huidige vorm niet direct geschikt is voor een sportcomplex. Het sportcomplex op het Koperpad is pas voorzien voor de periode na 2035 en is daarmee onderdeel van de totale ontwikkeling van de Alexanderknoop. De komende jaren verandert de omgeving van de Koperstraat naar een gebied waarin wonen, werken en voorzieningen gecombineerd worden. We investeren dan ook in nieuwe verbindingswegen, zowel vanuit het Koperstraatgebied als vanuit Ommoord, en een aantrekkelijke, groene, inrichting van de buitenruimte. Het is niet juist dat Kweeklust moet wijken vanwege de uitbreiding van Leonidas. Kweeklust wordt opgeheven omdat een nieuwe woonwijk aan de westkant van het Toepad wordt gerealiseerd. Hierdoor moet een deel van de sportvelden van sportcomplex Toepad naar

û

Q

het oosten worden opgeschoven. Leonidas krijgt er op korte termijn 1 kunstgras hockeyveld bij om te kunnen voldoen aan de huidige capaciteitsbehoefte. Dit staat los van de ontwikkeling van de Oostflank. In de plannen wordt de positie van Victoria niet aangetast. Victoria is een multisportvereniging met bijna 3.000 leden. Victoria wordt intensief gebruikt. Ook de golfbaan blijft behouden, passend bij het uitgangspunt dat het huidige sportareaal binnen het gebied behouden blijft. Bovendien is de golfbaan een integraal onderdeel van het Kralingse Bos. De locatie is zeer laag gelegen en vervult daarmee een functie als waterberging. Daardoor is de golfbaan niet geschikt als locatie om te bouwen.

4.

Sociale waarde en functie

2, 40, 56, 59, 66, 67, 69, 72, 81, 135, 178, 182, 185, 190, 192*), 195, 239, 244, 256, 257, 274, 289 Meerdere mensen vinden dat volkstuinen er vooral zijn voor lagere inkomensgroepen en/ of mensen die geen tuin hebben. Indieners doen de suggestie om een inkomensgrens voor volkstuinen in te stellen. Ook wordt door meerdere mensen het belang van volkstuinen voor elkaar ontmoeten, leren, delen, bewegen, rusten etc. genoemd. Deze gaat verloren als complexen worden opgeheven.

Een aantal ander mensen geeft aan dat buurtbewoners geen financiële middelen hebben voor een lidmaatschap van een hockeyclub.

We onderkennen de sociale functie van volkstuinen, voor oud en jong. Toch kiezen we in de afweging over hoe we onze ruimte het beste kunnen inzetten voor het opheffen van 2 volkstuincomplexen om woningen te kunnen bouwen. Om het verdwijnen van de 2 volkstuinen te compenseren, komen er onder andere buurt- en nutstuinen in het gebied. We gaan ervan uit dat deze ook een fijne plek worden om elkaar te ontmoeten, en zo een deel van de sociale functie van de volkstuinen overnemen. Er zijn ook mensen met hogere inkomen die een volkstuin hebben. Het instellen van een inkomensgrens voor volkstuinen valt buiten de scope van de herziening van de Omgevingsvisie voor de Oostflank. Voor financiële ondersteuning voor lidmaatschap van sportclubs verwijzen we naar het Jeugdfonds Sport en Cultuur. *) Zienswijze 192 wordt ondersteund door de indiener van zienswijze 195

60

^—

—^

5.

Groen en biodiversiteit

56, 59, 64, 65, 66, 79, 83, 84, 86, 90, 93, 100, 135, 159, 163, 171*), 175, 178, 183, 192**), 197, 202, 203, 204, 211, 239, 247, 256, 257, 263, 274, 286, 289, 300, 309 Veel mensen vragen aandacht voor de functie van volkstuinen voor het behoud van de biodiversiteit. Iemand wijst op de norm in de Nota Ruimte voor de aanwezigheid van ten minste 1 hectare aaneengesloten groen per buurt. Iemand anders stelt dat het opheffen van volkstuinen in strijd is met het gemeentelijke beleid 'Rotterdam gaat voor groen'. Ook schrijft iemand dat de plannen in strijd zijn met het door de gemeente gelanceerde Rotterdam Nationaal Park. Een ander gaat ervan uit dat door het opheffen van de volkstuinen oppervlaktewater dat belangrijk is voor het leefmilieu verloren gaat. Anderen stellen voor om van volkstuinen een wandelgebied te maken. Tot slot stelt iemand dat sloop van de tuinhuizen leidt tot verstoring van het ecosysteem en dat is bij wet verboden.

We onderkennen de waarde van volkstuinen voor de biodiversiteit, voor bomen, heesters, planten, vogels, amfibieën, vissen, kleine zoogdieren en insecten. We hebben echter een enorme opgave als stad; we staan voor de uitdaging 70.000 woningen te bouwen voor 2040. We willen iedereen een thuis bieden in de stad, maar tegelijkertijd is de ruimte schaars en hebben we te maken met een veelheid aan wensen. Verdichting is een complex vraagstuk, waar de wens voor een eigen

û

Q

koop- of huurwoning, meer groen, genoeg scholen en kinderopvang, maar ook bruisende horeca en cultuur, met elkaar in concurrentie zijn. Daarbij moeten we soms keuzes maken die het stedelijk belang dienen, maar waarbij we niet voorbijgaan aan de impact op de bewoners en organisaties die het treft. In deze afweging kiezen wij kiezen wij voor het opheffen van 2 volkstuincomplexen om woningen te kunnen bouwen en het totaal aan sportcomplexen in het gebied te houden. Wij begrijpen dat deze afweging voor leden en gebruikers van deze volkstuinverenigingen heel pijnlijk is. Het verlies aan biodiversiteit wordt deels gecompenseerd door nieuwe groengebieden, zoals het Rivierpark Noord en Zuid en het beter verbinden van bestaande groengebieden, zoals door de Bos-as en betere verbindingen over de Abram van Rijckevorselweg. Daarnaast worden nieuwe wijken klimaatbestendig, met veel ruimte voor water en groen, ingericht. De woningen zelf zijn zoveel mogelijk natuurinclusief, waardoor ook hier natuurwaarden terug zullen komen. Bij natuur inclusief bouwen wordt extra gelet op alles wat leeft rond het huis, door bijvoorbeeld in de bouwplannen plek voor planten en dieren op te nemen. We realiseren ons dat het tijd kost voordat nieuw groen dezelfde waarde heeft als die in de op te heffen volkstuinen.

verder uitwerken en onder andere de gevolgen voor flora en fauna gedetailleerder onderzoeken en onderbouwen. Vervolgens zullen we alle benodigde wettelijke procedures volgen die nodig zijn, voordat er daadwerkelijk sprake is van het opheffen van volkstuinen. De gemeente juicht alle initiatieven die de stad vergroenen van harte toe, maar is zelf geen initiatiefnemer van Rotterdam Nationaal Park. Het past in de visie van Rotterdam om volkstuincomplexen in de stad te ontwikkelen naar groene gebieden waar niet alleen de leden maar ook andere Rotterdammers gebruik van kunnen maken. Hierover gaan we graag verder in gesprek met de volkstuincomplexen die blijven in de Oostflank (en in de rest van de stad). Helaas zien we op lange termijn geen ruimte om ook ATV Kweeklust op deze manier te ontwikkelen. We hebben deze ruimte vanaf 2034 nodig voor andere ontwikkelingen. *) Zienswijze 171 wordt ondersteund door de indieners van zienwijzen 256, 178, 195 **) Zienswijze 192 wordt ondersteund door de indiener van zienswijze 195

Het opheffen van de volkstuinen is pas na 2033 aan de orde. De Omgevingsvisie is een plan op hoofdlijnen en is alleen zelfbindend voor de gemeente. Het voorliggende plan heeft dus geen directe juridische consequenties voor derden. De komende jaren zullen we de plannen

61

^—

—^

6.

Gezondheid

56, 59, 90, 159, 192*), 203, 239, 257, 289, 299 Meerdere mensen vinden behoud van volkstuinen belangrijk, omdat ze goed zijn voor de gezondheid.

We delen de visie dat volkstuinen goed zijn voor de fysieke en mentale gezondheid. Ook dragen ze bij aan gezonde voeding en beweging. De tuinen gaan hittestress tegen en vormen een buffer tegen fijnstof en geluidoverlast. We hebben echter een enorme opgave als stad; we staan voor de uitdaging 70.000 woningen te bouwen voor 2040. We willen iedereen een thuis bieden in de stad, maar tegelijkertijd is de ruimte schaars en hebben we te maken met een veelheid aan wensen. Verdichting is een complex vraagstuk, waar de wens voor een eigen koop- of huurwoning, meer groen, genoeg scholen en kinderopvang, maar ook bruisende horeca en cultuur, met elkaar in concurrentie zijn. Daarbij moeten we soms keuzes maken die het stedelijk belang dienen, maar waarbij we niet voorbijgaan aan de impact op de bewoners en organisaties die het treft. In deze afweging kiezen wij kiezen wij voor het opheffen van 2 volkstuincomplexen om woningen te kunnen bouwen en het totaal aan sportcomplexen in het gebied te houden. Wij begrijpen dat deze afweging voor leden en gebruikers van deze volkstuinverenigingen heel pijnlijk is.

û

Q

Verlies aan waarde voor gezondheid wordt zoveel mogelijk gecompenseerd door onder andere de aanleg van nieuwe buurt- en nutstuinen, nieuwe groengebieden en verbetering van bestaande en veel ruimte voor veilig fietsen en wandelen tussen en in de wijken.

ontwikkeling van het gebied juist kansen om in zowel bestaande als nieuwe gebieden verbeteringen door te voeren die het gebied klimaatbestendiger maken.

*) Zienswijze 192 wordt ondersteund door de indiener van zienswijze 195

Meerdere mensen vragen hoe het zit met compensatie voor het verlies van een volkstuin. Zij vinden dat stads-, buurt- en nutstuinen de beleving van een tuinvereniging of het groen van volkstuinen nooit kunnen compenseren.

7.

Klimaatadaptatie/klimaatverandering

59, 64, 86, 114, 159, 170, 171**), 183, 195, 239, 263, 309 Meerdere mensen benadrukken dat volkstuinen bijdragen aan klimaatadaptatie; die waarde gaat verloren bij het opheffen van volkstuinen. Een andere zienswijze geeft aan dat de voorgestelde plannen een negatief effect hebben voor wat betreft het voorkomen van hittestress, klimaatverandering, bodem, water en landschap.

We onderkennen de bijdrage van volkstuinen aan klimaatadaptie. Volkstuinen gaan hittestress tegen en vangen water op en houden het vast. We compenseren dit verlies onder andere door het aanleggen voor veel groen en water in de nieuwe woonwijken en door wateropvang onder de nieuwe sportvelden. In de Aanvulling ROER hebben we de effecten op deze thema's in beeld gebracht. Op sommige locaties is er inderdaad sprake van een verslechtering. Maar als we kijken naar de Oostflank als geheel dan biedt de

8.

Compensatie

2, 3, 7, 56, 84, 90, 153, 165, 171**), 183, 204, 293

Graag werken we in overleg met de volkstuinverenigingen aan een eerlijke (financiële) compensatieregeling. We staan daarbij open voor diverse oplossingen. Er valt bijvoorbeeld te denken aan financiële compensatie en/of een voorrangsregeling op andere complexen. Daarbij zullen we als dat gewenst is volkstuinverenigingen ondersteunen bij het vergroten van hun capaciteit door nieuwe tuinen op bestaande complexen te realiseren, bijvoorbeeld door een slimmere indeling van huidige complexen of kleine uitbreiding aan de randen van de complexen. Ook kijken we naar wat er nodig is om te zorgen dat de parken netjes, leefbaar, betaalbaar en bruikbaar blijven tot het definitieve moment van opheffen (na 2033).

**) Zienswijze 171 wordt ondersteund door de indieners van zienwijzen 256, 178, 195

62

^—

—^

Het opheffen van de volkstuinen compenseren we onder andere met de aanleg van nieuwe buurt- en nutstuinen. Hiermee komen we (gedeeltelijk) tegemoet aan de behoefte aan tuinieren en ontmoeting. In vergelijking met volkstuinen is het positief dat buurt- en nutstuinen in de praktijk intensiever worden gebruikt. Dit past bij de noodzaak om de beperkte ruimte in de stad, ook de groene ruimte, steeds intensiever te benutten. Uiteraard realiseren we ons wel dat een buurt- of nutstuin niet dezelfde waarde of functie heeft als een volkstuinvereniging en het verlies niet volledig kan compenseren. Binnen de huidige stadsgrenzen zien we geen mogelijkheden om nieuwe volkstuincomplex(en) te realiseren op een andere locatie.

Boomonderhoud 2 Iemand vindt het onzinnig dat de gemeente de bomen op de particuliere volkstuinen gaat onderhouden. Het onderhoud van bomen op eigen volkstuin is onderdeel van het tuinieren. Is het juridisch wel houdbaar?

Het onderhoud van bomen op volkstuincomplexen is geen onderdeel van de voorliggende partiële herziening van de Omgevingsvisie.

9. Overige vragen Houtstook 2 Iemand laat weten het fijn te vinden dat de gemeente houtstook op volkstuinen gaat verbieden. Het verbod op houtstook is geen onderdeel van de voorliggende van de partiële herziening van de Omgevingsvisie. Wij danken de indiener voor haar input.

63

Hoofdstuk 7. Sport 1. Combineren gezond leven, wonen, sporten en verkeer 8, 22, 58, 90, 106, 135, 183, 199, 242, 277 Meerdere mensen vragen aandacht voor een brede aanpak op het gebied van gezondheid, bewegen en leefstijl. Iemand stelt dat een sportvereniging op het Toepad zoveel geluidsoverlast veroorzaakt, dat dit de woonvreugde van nieuwe bewoners echt niet ten goede zal komen. Ook zal de overlast die de sportvereniging veroorzaakt de levensvatbaarheid op die locatie op de lange termijn kunnen bedreigen. Hij stelt: uw visie gaat uit van sport dichtbij omwonenden, maar bij het Koperpad staan helemaal geen huizen. Meerdere indieners vragen in hun zienswijze aandacht voor de gezondheidsaspecten van sporten langs de snelweg.

We delen de zienswijze dat er aandacht moet zijn voor een brede aanpak. Het streven in de Sportnota 2021+ is 'levenslang bewegen' door de Rotterdammers en het opheffen van de verschillen in sport- en beweegdeelname tussen diverse groepen Rotterdammers. In de herziening Omgevingsvisie voor de Oostflank komt dit onder andere terug in de gebiedskeuze 6 'investeren in diverse wijken en vitale bewoners', gebiedskeuze 8 'behouden en versterken sportvoorzieningen' en gebiedskeuze 11 'mobiliteitssysteem met meer balans tussen de modaliteiten'. De suggesties om pilots te starten om sportverenigingen te koppelen aan lokale wijkinitiatieven nemen we graag mee in onze aanpak om toe te werken naar meer intensief gebruik van sportcomplexen (Sportcomplex van de Toekomst) in samenwerking met het Sportbedrijf Rotterdam. Het combineren van woningbouw en sport in 1 gebied vraagt om een zorgvuldig ontwerp, waarin we kijken naar maatregelen die ervoor zorgen dat de functies elkaar niet in de weg zitten en het liefst elkaar versterken. Bufferzones of maatregelen aan de gebouwen zullen daar onderdeel vanuit maken. De uitwerking doen we graag in overleg met de betrokken partijen op het Toepad. Wij kennen ook diverse voorbeelden op andere locaties in Nederland, goede en slechte voorbeelden.

We zullen de kennis en ervaring van deze projecten meenemen in de verdere uitwerking van het Toepad. Hierbij geldt dat de sportverenigingen ook in de toekomst functioneren onder de hiervoor geldende regels voor licht en geluid. De richtlijn is dat sportvoorzieningen binnen 2,5 km bereikbaar moeten zijn, in het bijzonder voor verenigingen met veel jeugdleden. We kijken daarbij dus een groter gebied dan voor de direct omwonenden. Op dit moment zijn er in de directe omgeving van het Koperpad nog geen woningen. Met de ontwikkeling van de Alexanderknoop gaat dit de komende jaren veranderen. Het karakter van een groot deel van het gebied zal de komende jaren veranderen naar een gemengd gebied met functies op het gebied van wonen, werken, onderwijs en recreatie. Hierbij horen ook investeringen in het verbeteren van de aantrekkelijkheid van de buitenruimte, betere bereikbaarheid en nieuwe verbindingen. Het nieuwe sportcomplex aan het Koperpad wordt daarmee geen anonieme strook tussen verkeersinfrastructuur in, maar een modern complex midden in een nieuw stadsdeel.

64

Er is geen vastgestelde norm voor afstanden van sporten tot snelwegen. Het advies van de GGD Rotterdam is om niet te sporten langs een snelweg als er andere locaties mogelijk zijn. Maar sporten en bewegen in de buurt van een snelweg is beter dan niet sporten en bewegen. De locaties in de (nabijheid van) de sportcirkel hebben als grote voordeel dat de sportvelden in de directe omgeving van de woonwijken liggen hetgeen het makkelijker maakt om te gaan sporten en daar ook op de fiets naar toe te gaan. Bovendien gaat het hier om kortdurend verblijf. Er is geen significant verschil in luchtkwaliteit tussen de Boszoom langs de A16 en het beoogde nieuwe sportcomplex langs het Koperpad aan de A20.

2.

Beter benutten bestaande sportfaciliteiten

8, 242 Iemand stelt dat we de bestaande parken en sportcomplexen beter kunnen benutten om aan de groeiende behoefte aan buitensportmogelijkheden te voldoen. Het is belangrijk om faciliteiten te bieden die aansluiten bij de behoeften van de inwoners en hen in staat stellen om zelf initiatief te nemen. Een goed voorbeeld van creatieve oplossingen en intensief gemengd gebruik is de huidige stadionontwikkeling van Excelsior, waarbij de huidige stadionfunctie gecombineerd gaat worden met wonen en commercieel, maatschappelijk gebruik.

Wij zijn het ermee eens dat we bestaande parken en sportcomplexen beter kunnen benutten om aan de groeiende behoefte aan buitensport te kunnen voldoen. In de herziening van de Omgevingsvisie leggen we globaal de toekomstige ruimte voor sport en openbaar groen (ook te gebruiken voor sport) vast. De inrichting van nieuwe en/of bestaande parken wordt later uitgewerkt. Voor de multifunctionele stadionontwikkeling bij Excelsior wordt momenteel een haalbaarheidsonderzoek gedaan. De gemeente is hierover in overleg met Excelsior Rotterdam.

û

Q

3. Specifieke locaties en sportclubs Toepad (De Esch) 50, 81, 242 Iemand vindt dat de mix aan voorzieningen in alle wijken van de stad gehandhaafd moet blijven. Met name dat er ook een sterke sportinfrastructuur in De Esch en langs de Boszoom moet blijven in tegenstelling tot een te sterke concentratie van buitensport aan het Koperpad. Iemand anders vraagt af te zien van het verplaatsen van sportvelden in De Esch, en geen woningen te bouwen op de plek waar zich nu de sportvelden van Antibarbari, NOC, SDV en Hermandad en Leonidas zijn. We vinden het belangrijk dat de sportverenigingen bereikbaar zijn vanuit de wijken. Verspreid over het gebied zijn en blijven er diverse sportcomplexen: Woudestein, multi-sportvereniging Victoria en de golfbaan Kralingen op hun huidige locaties, voetbal en hockey op het aangepaste complex bij het Toepad, rugby op de Boszoom én diverse voetbalverenigingen op het Koperpad. De nieuwe locatie op het Koperpad is onderdeel van de transformatie van de gehele Alexanderknoop. Het karakter van een groot deel van het gebied zal de komende jaren veranderen naar een gemengd gebied met functies op het gebied van wonen, werken, onderwijs en recreatie.