[23bb007314] Bijlage 2 behorende bij 23bb7325 - Nota van Beantwoording zienswijzenprocedure Partiele herziening Omgevingsvisie Rotterdam

65

^—

—^

Hierbij horen ook investeringen in het verbeteren van de aantrekkelijkheid van de buitenruimte, betere bereikbaarheid en nieuwe verbindingen. Het nieuwe sportcomplex aan het Koperpad wordt daarmee geen anonieme strook tussen verkeersinfrastructuur in, maar een modern complex midden in een nieuw stadsdeel. Verdichting is een complex vraagstuk, waar de wensen voor een eigen koop- of huurwoning, meer groen, genoeg scholen, ruimte voor sport en kinderopvang, maar ook bruisende horeca en cultuur, met elkaar in concurrentie zijn om de schaarse ruimte. Wij denken dat we met het voorliggende plan een goede balans hebben gevonden tussen alle functies. Belangrijk uitgangspunt daarbij is dat het huidige areaal aan sportvelden wordt behouden, maar dat een deel van de velden (op termijn) wordt verplaatst naar een ander gebied binnen de Oostflank. Voor het huidige sportcomplex Toepad betekent dit dat we alleen een deel van de voetbal verplaatsen. Concreet gaat het dan om SDV en Antibarbari. Vereniging Hermandad bestaat niet meer. Het Toepad is uitermate geschikt voor verstedelijking, dicht bij de toekomstige HOV-lijn. Het grootste deel van het sportcomplex blijft behouden. Hockeyvereniging Leonidas en voetbalvereniging NOC Kralingen blijven op het Toepad, maar verschuiven in oostelijke richting.

û

Q

Koperpad 108, 135, 183, 242, 259, 277, 307 SDV, Zwarte Pijl, PKC, Swift Boys en Antibarbari stellen in hun zienswijze dat op het nieuwe complex aan het Koperpad vanaf 2035 te weinig voetbalvelden en te weinig parkeercapaciteit zijn voorzien. Ook vinden ze het Koperpad om tal van redenen geen geschikte locatie voor de studentensport. De vraag wordt gesteld of er wel voldoende onderzoek gedaan is naar de haalbaarheid en noodzaak van sportcomplex Koperpad. Ook VVOR geeft in haar zienswijze aan niet te willen verhuizen naar het Koperpad vanwege de toegenomen afstand en verkeersveiligheid van routes voor de jeugd.

Als basis voor de ontwikkeling van de Oostflank gaan we uit van behoud van het huidige areaal aan sportvelden, zoals ook vastgelegd in de vigerende Omgevingsvisie. Daarbij gaan we ervan uit dat er richting de toekomstmogelijkheden zijn om de capaciteit intensiever en efficiënter te gebruiken en daarmee groei te faciliteren. Enerzijds door de aanleg van kunstgrasvelden, anderzijds door in te zetten op meer spreiding van het gebruik op de nu niet benutte uren en dubbelgebruik door meerdere verenigingen.

De afdeling Sport monitort periodiek de behoefte aan sportvelden. Mochten er in de toekomst extra velden nodig zijn voor de sportverenigingen in de Oostflank, dan zullen we eerst kijken naar optimale benutting van de beschikbare velden in de stad. Daarna zullen we kijken naar mogelijkheden voor uitbreiding op andere locaties. Binnen de Oostflank is er waarschijnlijk geen ruimte om meer sportvelden te realiseren. In de partiële herziening van de Omgevingsvisie houden we rekening met ruimte voor parkeren op basis van de hiervoor geldende parkeernorm. Preciezere uitwerking volgt op een later moment. Daarbij zullen we ook kijken naar mogelijkheden voor dubbelgebruik met andere parkeervoorzieningen in de omgeving, bijvoorbeeld in het Chroomdistrict of het Koperkwartier. We begrijpen de voorkeur voor een locatie op het Toepad voor studentensport en de zorgen voor het nieuwe sportcomplex aan het Koperpad. Echter, gekoppeld aan de komst van de nieuwe HOV-verbinding is het sportcomplex Toepad zeer geschikt voor woningbouw. We vinden het belangrijk om de grote vraag naar woningen zoveel mogelijk te faciliteren op daarvoor geschikte plekken. Daarbij hebben we gezocht naar een alternatieve locatie voor de sportvelden, die zo dicht mogelijk in de buurt ligt van de huidige locatie.

Helaas zal dit voor sommige leden verder weg zijn, maar voor andere leden komt de vereniging wellicht dichterbij te liggen. Daarnaast komen er nieuwe verbindingen naar het Koperpad meer centraal/westelijk.

66

^—

—^

In de partiële herziening van de Omgevingsvisie hebben we geen uitgangspunten vastgelegd voor kantines of clubhuizen. We zullen de invulling van het sportcomplex in nauw overleg met de betrokken verenigingen uitwerken. De nieuwe locatie op het Koperpad is onderdeel van de transformatie van de gehele Alexanderknoop. Het karakter van een groot deel van het gebied zal de komende jaren veranderen naar een gemengd gebied met functies op het gebied van wonen, werken, onderwijs en recreatie. Hierbij horen ook investeringen in het verbeteren van de aantrekkelijkheid van de buitenruimte, betere bereikbaarheid en nieuwe verbindingen. Het nieuwe sportcomplex aan het Koperpad wordt daarmee geen anonieme strook tussen verkeersinfrastructuur in, maar een modern complex midden in een nieuw stadsdeel, sociaal veilig bereikbaar In Rotterdam is geen sprake van een daling van het aantal leden van sportclubs, maar van groei. Hierom is behoud van het areaal sportterreinen nodig. De herziening van de Omgevingsvisie is een plan op hoofdlijnen voor de lange termijn. Komende jaren zullen we de verschillende deelgebieden verder uitwerken en de effecten verder onderzoeken. De transformatie van het Koperpad is daarbij pas na 2035 aan de orde. We begrijpen de voorkeur van VVOR voor een locatie op de Boszoom en haar zorgen voor het nieuwe sportcomplex aan het Koperpad. Echter, we vinden het ook belangrijk

om de grote vraag naar woningen zoveel mogelijk te faciliteren op daarvoor geschikte plekken én voldoende ruimte te houden voor volkstuinen in het gebied. In de partiële herziening van de Omgevingsvisie kiezen we er daarom voor om VTV De Venhoeve te behouden op de Boszoom en VVOR op termijn te verplaatsen naar het Koperpad. Daarbij hebben we gezocht naar een alternatieve locatie voor de sportvelden, die zo dicht mogelijk in de buurt ligt van de huidige locatie. Het is ruimtelijk inpasbaar om vier voetbalvelden toe te voegen op het Koperpad. De rugbyvereniging RSRC die beoogd was op het Koperpad wordt ingepast bij VTV De Venhoeve. Helaas zal dit voor sommige leden verder weg zijn, maar voor andere leden komt de vereniging wellicht dichterbij te liggen. Bij het realiseren van het sportcomplex op het Koperpad zorgen we ook voor goede fietsroutes en nieuwe toegang(en) onder het spoor door, om de reisafstand voor leden van VVOR vanuit Kralingen/ Rotterdam West zo kort mogelijk te maken.

Kralings Zwembad 143 Iemand vraagt aandacht voor de bereikbaarheid van het Kralings Zwembad, zowel tijdens als na de constructie van de geplande HOV-lijn, stadsbrug en gemengde stadsbuurt.

De herziening van de Omgevingsvisie is een plan op hoofdlijnen voor de lange termijn. Op de kaart

ziet u vooral grote gebieden (vlekken) aangegeven waar we woningbouw en andere functies, zoals voorzieningen en bedrijven denken te realiseren en waar de groenstructuur ligt. De exacte uitwerking - ook als het gaat om de bereikbaarheid van het Kralings Zwembad - zal komende jaren verder worden gewerkt. Die uitwerking vindt niet plaats voor de hele Oostflank, maar per deelgebied. Op dit moment kunnen we daarover nog niet meer aangeven.

Dubbelgebruik Leonidas en Schaatsbaan 106, 146 Zowel voor RHV Leonidas als de Schaatsbaan Rotterdam is het onbespreekbaar dat er na de verhuizing nog dubbelgebruik van de hockeyvelden zal zijn door de schaatsbaan. De voorgestelde verplaatsing van Sportpark Toepad biedt een ideaal moment om hierin de volgende stap te zetten.

Wij vinden het jammer dat het dubbelgebruik van de hockeyvelden niet langer haalbaar is. We zien dit dubbelgebruik als een mooie vorm van intensief gebruik van de ruimte, die past bij een verdichtende stad. Helaas zien we op dit moment geen mogelijkheden om op het Toepad ruimte te reserveren voor een permanente locatie voor de Schaatsbaan. Wij hebben zorgvuldig naar de schetsen voor de Schaatsbaan gekeken. In onze analyse zou een eigen locatie voor de Schaatsbaan ten koste gaan van ruimte voor woningbouw en/of een

67

kwalitatief goede inpassing van de nieuwe woonwijk én het sportcomplex, met voldoende ruimte voor groen, aantrekkelijke buitenruimte en goede verkeersroutes. Daarnaast zijn de plannen voor een permanente locatie voor de Schaatsbaan nog onvoldoende uitgewerkt om hiervoor een juridisch-planologische reservering in de Omgevingsvisie op te nemen.

Voor een permanente, eigen plek voor de Schaatsbaan zien we geen ruimte binnen de Oostflank. We zijn bereid om met de Schaatsbaan mee te denken over andere locaties in de stad.

We zijn in gesprek met de Schaatsbaan om te kijken naar mogelijke andere locaties in de stad. Voorwaarde voor een andere locatie is wel dat er een haalbare business case is.

Iemand geeft aan dat er een toezegging is dat RSRC zijn eigen clubhuis mag behouden. Ook is er een zienswijze over het feit dat rugby op dit niveau op niet kunstgras mag spelen, omdat het suboptimaal is en veel blessures veroorzaakt.

Schaatsbaan

Rotterdamse Studenten Rugby Club (RSRC) 183, 277

145 De schaatsbaan verzoekt de belangen van de schaatsbaan op te nemen in de herziening van de Omgevingsvisie en een permanente plek voor de schaatsbaan op te nemen. De schaatsbaan gaat daarover graag in gesprek.

Wij erkennen het belang en de waarde van de schaatsbaan. In gesprek met de schaatsbaan hebben wij aangegeven dat de ruimte binnen de Oostflank schaars is en er ingrijpende keuzes gemaakt moeten worden, zoals het opheffen van een aantal volkstuinen. Op korte termijn krijgt Leonidas een extra hockeyveld om te voldoen aan de huidige capaciteitsbehoefte. We hopen dat daarmee toch het huidige dubbelgebruik mogelijk blijft.

û

Q

In de partiële herziening van de Omgevingsvisie hebben we geen uitgangspunten vastgelegd voor kantines of clubhuizen. We zullen de invulling van het sportcomplex in nauw overleg met de betrokken verenigingen uitwerken. We verwachten hier op zijn vroegst vanaf 2028 mee te starten. Voor RSRC geldt dat het plan op basis van de zienswijzen is aangepast. Voor de rugbyvereniging wordt ruimte gereserveerd aan de zuidkant van VTV De Venhoeve. Het klopt dat we in principe uitgaan van sportvelden met kunstgras. Met uitzondering van het rugbyveld. Het rugbyveld is een natuurgrasveld.

Excelsior 242 Het is belangrijk dat er dichtbij bewoners sterke verenigingen blijven bestaan, waar meerdere sporten (georganiseerd en ongeorganiseerd) in een uitnodigende omgeving kunnen worden beoefend en dat daarom wordt verzocht rekening te houden met extra faciliteiten voor Excelsior. Excelsior Foundation benadrukt dat de sociaal-maatschappelijke functie vanuit haar locaties meegenomen dient te worden in de ontwikkelingen van bijvoorbeeld het Toepad, de Kralingse Zoom en/of Crooswijk.

Uitgangspunt voor de ontwikkeling van de Oostflank is dat het huidige areaal aan sportterreinen behouden blijft. Om groei te faciliteren zetten we in op een intensiever van het gebruik van de beschikbare capaciteit. Dit kan bijvoorbeeld door de aanleg van kunstgrasvelden en door het spreiden van de sport tijdens de nu onderbenutte tijden. Daarnaast faciliteren we ongeorganiseerde sport in de openbare ruimte. Binnen de beschikbare ruimte binnen de Oostflank zien we geen mogelijkheden om meer ruimte te reserveren voor sportfaciliteiten, ook niet voor Excelsior Rotterdam. Wij hebben veel waardering voor de inzet van Excelsior en de sociaal-maatschappelijke bijdrage van de club. We hopen hierin nog vele jaren samen te kunnen werken. Het realiseren van een goed voorzieningenaanbod

68

waaronder sociaal-maatschappelijke functies is iets voor de vervolgfase in de gebiedsontwikkeling. Excelsior foundation kan daarbij een partner zijn. Zo is dat bijvoorbeeld ook bij Schuttersveld in Crooswijk het geval. Voor de Oostflank worden per deelgebied de plannen uitgewerkt in de volgende fase, de planning­ en studiefase. Dan kunnen dergelijke voorzieningen opgenomen worden in het programma.

Betrokkenheid voetbalclub Antibarbari 259, 277 Voetbalclub Antibarbari geeft aan dat zij deels niet én voor de rest onvoldoende zijn meegenomen. Antibarbari en Rugbyclub RSRC geven aan dat ze niet (tijdig) uitgenodigd voor omgevingssessies werden en daardoor is de vrees dat hun beperkte betrokkenheid tot uiting is gekomen in het besluit.

We hebben op verschillende momenten met de verschillende sportverenigingen gesproken. Zij zijn zowel actief uitgenodigd bij de brede omgevingsdialogen als bij een specifieke bijeenkomst voor sportverenigingen. We kunnen ons voorstellen dat sommige uitnodigingen aan de late kant verstuurd zijn en dat daardoor extra flexibiliteit van de verenigingen werd gevraagd. Dat zullen we in het vervolg proberen te verbeteren. Dat neemt niet weg dat de inbreng en het belang van de vereniging helder voor het voetlicht zijn gebracht. Dit

hebben we vastgelegd in de omgevingsrapportage, die onderdeel is van de besluitvorming. In de vervolgfases blijven graag in gesprek over hoe we zo goed mogelijk omgaan met de zorgen van de vereniging.

4.

Behouden, verplaatsen, ophefíen of juist uitbreiden van sportvelden

58, 71, 83, 183, 190, 239, 257, 303, 307 Veel mensen vinden het moeilijk te begrijpen dat sportvelden moeten wijken voor verstedelijking. Iemand vindt dat sportvelden goed naar buitengebieden kunnen worden verplaatst. Weer een ander stelt dat het verplaatsen van sportvelden geldverspilling is, zeker als het gaat over situering van kunstgrasvelden op natte en verzakkende veengrond. Een aantal mensen stelt dat het aantal sportvelden juist evenredig zou moeten stijgen met het aantal nieuwe inwoners van de wijken en dat er nu al sportverenigingen met wachtlijsten zijn. Ook stelt iemand dat het ledenaantal bij Leonidas afneemt en er steeds minder behoefte is aan hockeyvelden. Iemand vraagt waarom de golfbaan Kralingen mag blijven liggen, terwijl er voldoende golfterreinen in de omgeving zijn.

De veronderstelling dat sportvelden moeten wijken voor verstedelijking klopt niet helemaal. We zorgen volgens de door de raad vastgestelde Omgevingsvisie dat het huidige areaal (aantal velden) aan sportvelden

behouden blijft binnen de Oostflank. Wel zal een aantal sportvelden verplaatst worden naar een andere locatie om ruimte te maken voor verstedelijking. Op het nieuwe sportcomplex aan het Koperpad investeren we in een nieuw toekomstbestendig sportcomplex. We verbeteren de bereikbaarheid van dit sportcomplex vanuit de wijken door nieuwe verbindingen naar het sportcomplex te realiseren. Verdichting is een complex vraagstuk, waar de wens voor een eigen koop- of huurwoning, meer groen, genoeg scholen, sportvoorzieningen en kinderopvang, maar ook bruisende horeca en cultuur, met elkaar in concurrentie zijn om de beschikbare ruimte. In onze afweging vinden we het belangrijk dat sportvoorzieningen goed bereikbaar zijn en in de buurt liggen van de woonwijken in de stad. Hierdoor kunnen leden, met name ook jeugd, op de fiets naar hun sportclub. Hierdoor maken we de drempel om te sporten zo laag mogelijk en bevorderen we de gezondheid van onze inwoners. Daarom hebben wij al in de vigerende Omgevingsvisie vastgelegd dat wij de sportcirkel, de sportcomplexen gelegen tussen de oude stadswijken en de naoorlogse wijken willen behouden en versterken. Verplaatsen mag, maar in de nabijheid van de sportcirkel.

Het verplaatsen van sportvelden naar buiten de stad zou betekenen dat de afstand voor gebruikers van het centrum en de oude stadswijken dusdanig groot wordt, dat de sportcomplexen niet meer op de fiets bereikbaar zijn.

69

Bij de ontwikkeling van de Oostflank zetten we in op 'goede groei'. Het bouwen van extra woningen is geen doel op zich; we willen graag dat de Oostflank als geheel een kwaliteitsimpuls krijgt. Daarbij hebben we gezocht naar de 'juiste functie op de juiste plek' en investeren we in een pakket kwaliteitsmaatregelen op het gebied van groen, sport, bereikbaarheid en voorzieningen. Om 'geldverspilling' te voorkomen hebben we met een Maatschappelijke en Economische effectstudie onderzocht in hoeverre de kosten opwegen tegen de baten. Uit deze effectstudie komt naar voren dat de totale maatschappelijke baten hoger zijn dan de kosten voor woningbouw, kwaliteitsmaatregelen en infrastructuur (stadsbrug met HOV-verbinding en station Stadionpark). Er is in het kader van de Aanvulling ROER een uitgebreid, kwalitatief en semi-kwantitatief onderzoek uitgevoerd naar de kwaliteit van de ondergrond (bodem en water). Hieruit komt naar voren dat we bij de voorgestelde ontwikkelingen rekening kunnen en moeten houden met de ondergrond door te zorgen voor voldoende ruimte voor waterberging en dat klimaatadaptief bouwen het uitgangspunt moet zijn voor met name de diepe polders. Specifiek voor de nieuwe sportcomplexen gaan we bijvoorbeeld uit van ruimte voor waterberging onder de sportvelden.

seizoenen. Ze kunnen niet verder groeien vanwege gebrek aan capaciteit. Het behoud van de golfbaan past in het uitgangspunt om het areaal aan sportvoorzieningen binnen het gebied gelijk te houden. Daarbij is de golfbaan Kralingen historisch erfgoed en maakt de golfbaan integraal onderdeel uit van het Kralingse Bos en bijbehorend ecosysteem. De toekomstige situatie op het Koperpad zal enorm verschillen ten opzichte van de huidige situatie. De nieuwe locatie op het Koperpad is onderdeel van de transformatie van de gehele Alexanderknoop. Het karakter van een groot deel van het gebied zal de komende jaren veranderen naar een gemengd gebied met functies op het gebied van wonen, werken, onderwijs en recreatie. Hierbij horen ook investeringen in het verbeteren van de aantrekkelijkheid van de buitenruimte, betere bereikbaarheid en nieuwe verbindingen. Het nieuwe sportcomplex aan het Koperpad wordt daarmee geen anonieme strook tussen verkeersinfrastructuur in, maar een modern complex midden in een nieuw stadsdeel.

In Rotterdam zien we geen afname van de vraag naar hockey, het aantal leden groeit juist. Het ledenaantal van Leonidas is stabiel over de afgelopen

70

Hoofdstuk 8. Groen en Natuur 1. Behoud van groen 25, 32, 47, 50, 54, 61, 67, 72, 80, 100, 110*), 121, 178, 180, 186, 202, 203, 222, 227, 234, 239, 271, 289, 280, 292, WR0 Meerdere mensen maken zich zorgen over het verlies van groen in de Oostflank. Groen is juist 1 van dé kwaliteiten van het gebied. Groen in nieuwbouw, bestaande uit hoogbouw, kan nooit dezelfde kwaliteit bieden als het bestaande groen. Meerdere mensen vinden het onbegrijpelijk dat het natuurgebied moet verdwijnen door verstedelijking. Kan dat zomaar? Iemand vraagt of er ook bouwplannen zijn op het Eiland van Brienenoord.

We begrijpen de zorgen over de groene kwaliteit van de Oostflank. Door het opheffen van 2 volkstuinen en de oeveraanpassing bij Polder De Esch gaat er inderdaad groen verloren. Op dit moment is dit groen niet voor iedereen openbaar toegankelijk. Het realiseren van woningbouw gaat nauwelijks ten koste van openbaar groen. Daar staat tegenover dat we ook veel nieuwe groen toevoegen. De ontwikkeling van de Oostflank is niet mogelijk zonder een goede groenstructuur als basis.

In de herziening Omgevingsvisie leggen we dit vast met twee gebiedskeuzes: " Gebiedskeuze 1 'Verbinden van groen in de stad met de rivier en regionale landschappen' legt de keuzes vast voor groen op stedelijk-regionaal niveau. We versterken bestaande parken en zorgen voor goede verbindingen vanuit bestaande wijken naar de grote stedelijke en regionale groengebieden. Bijvoorbeeld door de aanleg van de Bos-as die het Schollebos met het Kralingse Bos verbindt. Daarnaast leggen we een nieuw rivierpark aan op de noord- en zuidoever. " Gebiedskeuze 2 'Bodem en water sturend: toevoegen veel lokaal groen en water voor klimaatadaptieve wijken' zorgt ervoor dat er in de bestaande en nieuwe woonwijken nieuw groen wordt toegevoegd. We investeren in een groen-blauwe inrichting van de openbare ruimte. Parkjes, groene pleinen, waterpartijen en geveltuinen nodigen uit tot verblijf, ontmoeting en bewegen in de buurt. Je kan op een prettige manier lopend de belangrijkste voorzieningen zoals openbaar vervoer, winkels en parken bereiken en er is ruimte voor ontmoeting. Ook kunnen we door een nieuwe groen-blauwe inrichting grote hoeveelheden water van hevige regenbuien opvangen. En verminderen we hittestress in de zomer.

Natuurpolder De Esch, de Oude Plantage en de volkstuinen zijn de belangrijkste ecologische kerngebieden in De Esch. Op basis van bekende trends is er sprake van een achteruitgang van de kwaliteit van ecologisch belangrijke plekken in Rotterdam. De verwachting is dat deze trend ook geldt voor de ecologische kerngebieden in De Esch. De natuurpolder De Esch heeft geen verbinding met andere kerngebieden zoals de Oude Plantage of de groenstructuur rondom de volkstuinen. Ook tussen deze gebieden zijn er geen verbindingen. Op basis van de onderzoeken in de Aanvulling ROER verwachten we een negatief effect op de biodiversiteit in De Esch door afname van groen en toename van de verstoring. Daar staat tegenover dat vergroening van lanen en straten en de aanleg van een rivierpark de ecologische verbondenheid verbeteren. De komst van een rivierpark tussen Oude Plantage en natuurpolder De Esch zorgt voor een nieuwe verbinding tussen de kerngebieden. Hoe het rivierpark er precies uit komt te zien werken we komende jaren verder uit in samenhang met de ruimtelijke inpassing van de brug.

*) Zienswijze 110 wordt ondersteund door de indieners van zienswijzen 172, 237, 117, 124, 161, 168, 178, 209, 234, 237, 264, 287

71

Om te zorgen voor een vlotte en veilige doorvaart voor de scheepvaart, moet een deel van Polder De Esch worden afgegraven Het is nu nog niet mogelijk om de exacte impact daarvan op Polder De Esch te duiden. We weten dus ook nog niet precies hoeveel natuur we moeten compenseren. Wel verwachten we dat het rivierpark op de noordoever aan een groot deel van de wettelijke vereiste compensatie gaat voldoen. De herziening van de Omgevingsvisie is een plan op hoofdlijnen voor de lange termijn. Nu staan op de kaart vooral grote gebieden (vlekken) aangegeven waar we woningbouw denken te realiseren en waar de groenstructuur ligt. We werken het plan voor het rivierpark in de volgende fase uit en dan onderzoeken we ook de mogelijkheden voor urban sports in het rivierpark. Ook de plannen voor de exacte locaties van nieuwe woningen en de inrichting van buurten, buurtparken, en bijvoorbeeld waar bomen komen in straten, moeten nog verder worden uitgewerkt. Op dit moment kunnen we daarover nog niet meer aangeven. Rotterdam kiest voor bouwen in de bestaande stad, omdat we vinden dat dit de meest duurzame keuze is: groene gebieden rondom de stad blijven behouden, de voorzieningen en de kwaliteit van de stad benutten we zo het beste én meer mensen gaan met de fiets, lopen of openbaar vervoer door korte afstanden tussen wonen, werken en voorzieningen.

De gemeente Rotterdam heeft geen bouwplannen voor het Eiland van Brienenoord.

û

Q

2.

Nieuw groen voor bestaand groen

34, 58, 67, 199, 222, 227, 283, 289 Meerdere mensen maken zich zorgen of het aangekondigde nieuwe groen er ook daadwerkelijk komt. Bovendien duurt het heel lang voordat nieuw groen dezelfde kwaliteit heeft als het groen dat nu moet wijken. Hoeveel groen blijft bestaan en hoeveel hectare groen wordt er toegevoegd? En hoe is dat onderbouwd?

Groen is geen extraatje maar een essentiële waarde in de stad, ook in te ontwikkelen gebieden. Hiervoor zijn vele redenen: verkoeling en waterberging, bijdragen aan natuur en gezondheid, plekken voor spel en ontmoeting, etc. Hoe Rotterdam om gaat met groen is vastgelegd in 'Rotterdam gaat voor groen'. Op allerlei plekken is te zien dat verdichting en vergroening samen kunnen gaan. Denk bijvoorbeeld aan Little C aan de Coolhaven en de plannen voor Nieuw Kralingen en de Rijnhaven, die intussen in uitvoering zijn. We zijn het erover eens dat oude bomen zoveel mogelijk moeten blijven staan en zien dat ze een belangrijk rol hebben in CO2- opname en biodiversiteit. Daar hebben we in de uitwerking van de plannen zoveel mogelijk aandacht voor. Dit neemt niet weg dat het lokaal kan voorkomen dat (ook oude) bomen moeten verdwijnen. Mocht dat zo zijn, dat gelden er compensatieregelingen.

Het realiseren van woningbouw gaat nauwelijks ten koste van openbaar groen. Met het opheffen van ATV Kweeklust en ATV Ommoord, verliezen we grofweg 15 hectare aan volkstuinen (waarvan een deel ook bebouwd is), die niet altijd openbaar zijn. Dit verlies compenseren we door de aanleg van veel nieuw groen in de wijken, zodat er klimaatadaptieve en biodiverse wijken ontstaan. We vergroenen op een aantal plekken de straten, waardoor er openbaar groen bij komt en recreatief en ecologisch aantrekkelijke routes ontstaan. We reserveren 5 hectare voor de aanleg van nieuwe buurt- en nutstuinen, aan de westkant van het Lage Land. Per saldo leiden de keuzes in herziening van de Omgevingsvisie tot meer openbaar, toegankelijk groen. Uitgaande van de maximale impact op Polder De Esch, zoals onderzocht in de MIRT-verkenning, bedraagt het verlies maximaal ongeveer 6 hectares groen aan de zuidelijke punt van de polder, dat verandert in 'blauw', omdat het wordt teruggegeven aan de rivier. Circa 18 hectares groen, oftewel 75^. van het groen in Polder De Esch, wordt in ieder geval behouden en wellicht zelfs meer, afhankelijk van verdere nautische studies. Het openbaar toegankelijke deel van het natuurgebied kan dus grotendeels blijven bestaan.

Het verlies van groen en bijbehorende natuurwaarden in Polder de Esch zullen we één-op-één compenseren, onder andere door de aanleg van rivierparken van topkwaliteit op beide oevers. Wij zijn bekend met het beleidsdenken over stedelijk

72

^—

—^

groen en gezondheid uit het advies van de WUR (2022) en onderschrijven de baten en het belang van nabijheid van openbaar groen. Rotterdam heeft (nog) geen expliciete groennormen. In het coalitieakkoord Een stad heeft het huidige college van B&W vastgelegd dat ze streven naar een groennorm bij gebiedsontwikkelingen. Komend jaar zal hiervoor een voorstel worden gepresenteerd. Voor natuur zullen we ons houden aan de geldende eisen voor compensatie.

3.

Recreatie

6, 32, 110*), 225 Meerdere mensen willen kunnen wandelen door en recreëren in het groen, in De Esch en langs de Maas.

Op dit moment kan je op de noordoever langs de Maas wandelen in park De Oude Plantage en het openbaar toegankelijke deel van Polder De Esch. De Oude Plantage is het oudste stadspark van Rotterdam. De inrichting laat te wensen over, maar er zijn intussen plannen om dit park op te knappen (zie hiervoor https:ZZwww.rotterdam. nl/oude-plantage). Een flink deel van Polder De Esch is niet toegankelijk. De Nesserdijk en de Schaardijk rond Polder De Esch zijn nog geen optimale wandelroutes. De verbinding tussen De Oude Plantage en Polder De Esch is niet erg aantrekkelijk voor wandelaars. Het is de bedoeling dat De Oude Plantage en Polder De Esch onderdeel gaan uitmaken van het nieuwe

rivierpark op de noordoever, tussen de Maasboulevard en de Van Brienenoordbrug. Dit rivierpark wordt een aaneengesloten groengebied van topkwaliteit, met waarde voor recreatie, ontmoeting, rust en natuur en met aantrekkelijke, doorgaande routes voor fietsers en wandelaars. De nieuwe stadsbrug zorgt voor een makkelijke oversteek naar het rivierpark op de zuidoever. Met de ontwikkelingen in De Esch brengen we nieuwe recreatiemogelijkheden zoals door het nieuwe rivierpark aan te leggen, een kwaliteitsimpuls voor het park de Oude Plantage en de resterende Polder De Esch, en een betere groene verbindingen over de Abram van Rijckevorselweg tussen Burgemeester Oudlaan en Oude Plantage, en Kralingse Zoom en Nesserdijk. Het huidige strand bij De Esch komt inderdaad te vervallen met de komst van de stadsbrug. *) Zienswijze 110 wordt ondersteund door de indieners van zienswijzen 172, 237, 117, 124, 161, 168, 178, 209, 234, 237, 264, 287

74Ĩt

4.

Klimaatadaptatie en biodiversiteit

34, 40, 44, 50, 74, 274 Iemand geeft aan dat groen een belangrijke functie vervult voor wateropvang en verkoeling. Dat wordt alleen maar belangrijker nu het klimaat verandert. Opheffen van groen is hier strijdig mee. Meerdere mensen maken zich zorgen over de effecten van de plannen op de biodiversiteit en er wordt gewezen op de gevaren van de Japanse Duizendknoop.

We begrijpen de zorgen over de groene kwaliteit en de biodiversiteit van de Oostflank. Door het opheffen van twee volkstuinen en de oeveraanpassing bij Polder De Esch gaat er inderdaad groen verloren. Daar staat tegenover dat we ook veel nieuw groen toevoegen. De ontwikkeling van de Oostflank is niet mogelijk zonder een goede groenstructuur als basis. In de herziening Omgevingsvisie leggen we dit vast met twee gebiedskeuzes. Gebiedskeuze 1, "Verbinden van groen in de stad met de rivier en regionale landschappen' legt de keuzes vast voor groen op stedelijk-regionaal niveau. We versterken bestaande parken en zorgen voor goede verbindingen vanuit bestaande wijken naar de grote stedelijke en regionale groengebieden. Bijvoorbeeld door de aanleg van de Bos-as die het Schollebos met het Kralingse Bos verbindt. Daarnaast leggen we een nieuw rivierpark aan op de noord- en zuidoever. Zo verbeteren we de stadsnatuur, ecologie en biodiversiteit.

73

We zijn ons bewust van een veranderend klimaat en houden hier rekening mee. In de Omgevingsvisie spelen we in op eisen aan het toekomstig watersysteem met onder andere een verbeterd afvoersysteem en ruimte voor waterberging (bijvoorbeeld onder nieuwe sportcomplex aan het Koperpad) om grote hoeveelheden water van langdurige regenval of kortstondige piekbuien af te kunnen voeren. We zijn het ermee eens dat het belangrijk is om bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen rekening te houden met de Japanse Duizendknoop. Bij grondverzet kan deze plant zich snel verspreiden. Wanneer de Japanse Duizendknoop niet wordt aangepakt kan een groeiplaats zich handhaven en uitbreiden, met risico's voor beschadiging van gebouwen, verharding en overige beplanting. De gemeente is zich ervan bewust dat dit vraagt daarom om aangepast grondverzet en maaiwerk, en zal zo nodig experts inschakelen.

5.

Effect van de stadsbrug op groen en ecologie in De Esch

61, 80 ,86, 97, 110*), 140, 142, 150, 157, 158, 163, 168, 173, 187, 189, 203, 209, 240, 247, 253, 275, 288 Meerdere mensen maken zich zorgen over de negatieve effecten van de stadsbrug op groen en ecologie in De Esch.

Om te zorgen voor een vlotte en veilige doorvaart voor de scheepvaart, moet een deel van Polder De Esch worden afgegraven. Uitgaande van de maximale impact

û

Q

op polder de Esch, zoals onderzocht in de MIRT-verkenning, bedraagt het verlies maximaal ongeveer 6 hectares groen aan de zuidelijke punt van de polder, dat verandert in 'blauw', omdat het wordt teruggegeven aan de rivier. Ongeveer 18 hectares groen, oftewel 75^. van het groen in Polder De Esch, wordt in ieder geval behouden en wellicht zelfs meer, afhankelijk van verdere nautische studies. Het openbaar toegankelijke deel van het natuurgebied kan dus grotendeels blijven bestaan. De exacte omvang van de oeveraanpassingen in Polder De Esch voor de stadsbrug worden in de planning- en studiefase nader uitgewerkt. Dan brengen we ook de exacte impact van deze oeveraanpassing op het op het Natuurnetwerk Nederland in beeld. Het verlies van een deel van de oever compenseren we door een nieuw rivierpark aan te leggen, een kwaliteitsimpuls voor het park de Oude Plantage en de resterende Polder De Esch, en het verkleinen van de barrière van Abram van Rijckevorselweg door betere, groene verbindingen voor natuur en langzaam verkeer tussen Burgemeester Oudlaan en Oude Plantage, en Kralingse Zoom en Nesserdijk. *) Zienswijze 110 wordt ondersteund door de indieners van zienswijzen 172, 237, 117, 124, 161, 168, 178, 209, 234, 237, 264, 287

6.

Rivier- en getijdeparken compenseren verlies van groen

47, 74, 80, 102, 121, 124, 161, 186, 214, 261, 275 Meerdere mensen maken zich grote zorgen over het verdwijnen van kwaliteit die De Eschpolder nu biedt. Hoe kan een nieuw aangelegd rivierpark dit verlies compenseren? Ook vraagt men zich af of een rivierpark op de noordoever vanwege de stroming wel een serieuze mogelijkheid. Iemand vindt dat het toevoegen van urban sports aan het rivierpark op de noordoever mogelijk op gespannen voet staat met natuurwaarden. Iemand anders meent dat de stadsbrug strijdig is met de belofte om van De Esch een prachtig getijdepark te maken. In de Omgevingsvisie Rotterdam uit 2021 is heeft de gemeente Rotterdam de ambitie uitgesproken om de kwaliteit van de nieuwe Maas in te zetten als stedelijk park. De rivier is nu vooral een snelweg voor schepen; de recreatieve potentie van de oevers wordt te weinig benut. We willen de Maasoevers zo ontwikkelen, dat ze uitgroeien tot het grootste park van Rotterdam. Om dat te doen, komen er aaneengesloten, groene routes en prettige, rustige verblijfsplekken. De oeveraanpassing bij De Esch gaat ten koste van groen en natuur. Dit verlies compenseren we door de aanleg van een rivierpark op de noordoever, tussen de Oude Plantage en de Van Brienenoordbrug.

Dit rivierpark wordt een aaneengesloten groengebied, met waarde voor recreatie, ontmoeting, rust en natuur en met aantrekkelijke, doorgaande routes voor fietsers en wandelaars.

74

^—

—^

Natuurpolder De Esch, de Oude Plantage en de volkstuinen zijn de belangrijkste ecologische kerngebieden in De Esch. Op basis van bekende trends is er sprake van een achteruitgang van de kwaliteit van ecologisch belangrijke plekken in Rotterdam. De verwachting is dat deze trend ook geldt voor de ecologische kerngebieden in De Esch. De natuurpolder De Esch heeft geen verbinding met andere kerngebieden zoals de Oude Plantage of de groenstructuur rondom de volkstuinen. Ook tussen deze gebieden zijn er geen verbindingen. Op basis van de onderzoeken in de Aanvulling ROER verwachten we een negatief effect op de biodiversiteit in De Esch door afname van groen en toename van de verstoring. Daar staat tegenover dat vergroening van lanen en straten en de aanleg van een rivierpark de ecologische verbondenheid verbeteren. De komst van een rivierpark tussen Oude Plantage en natuurpolder De Esch zorgt voor een nieuwe verbinding tussen de kerngebieden. Hoe het rivierpark er precies uit komt te zien werken we komende jaren verder uit in samenhang met de ruimtelijke inpassing van de brug. Om te zorgen voor een vlotte en veilige doorvaart voor de scheepvaart, moet een deel van Polder De Esch worden afgegraven. Het is nu nog niet mogelijk om de exacte impact daarvan op Polder De Esch te duiden. We weten dus ook nog niet precies hoeveel natuur we moeten compenseren.

Wel verwachten we dat het rivierpark op de noordoever aan een groot deel van de wettelijke vereiste compensatie gaat voldoen.

û

Q

De partiële herziening van de Omgevingsvisie is een plan op hoofdlijnen voor de lange termijn. Nu staan op de kaart vooral grote gebieden (vlekken) aangegeven waar we woningbouw denken te realiseren en waar de groenstructuur ligt. Hoe het rivierpark er exact uit gaat zien, weten we nu nog niet. We werken het plan in de volgende fase uit en dan onderzoeken we ook de mogelijkheden voor urban sports in het rivierpark. We bedanken degene die ons het plan 'Getijdenpark Brienoord - De Esch' uit 2015 stuurde. Toen is na consultatie van de bewoners en gebruikers van De Esch besloten geen getijdenpark aan te leggen op de noordoever en de aandacht te richten op het Eiland van Brienenoord. Daar is intussen een getijdenpark gekomen. Nu, bijna 10 jaar later, hebben we te maken met een nieuwe situatie. We hebben een grote opgave als stad - we staan voor de uitdaging 70.000 woningen te bouwen voor 2040. Woningen die hard nodig zijn voor ontzettend veel mensen die geen passende woning kunnen vinden. De komst van een stadsbrug tussen Zuid en Noord met een nieuwe openbaarvervoerlijn is belangrijk om ontwikkeling van die woningen en daarmee de Oostflank mogelijk te maken.

7. Groen op specifieke plekken De Esch tussen de Buitenbassinweg en de Drinkwaterweg 35, 44, 71, 76, 80, 81, 84, 90, 96, 102, 121, 122, 140, 161, 171*), 172, 176, 191, 239, 241, 247, 253, 271, 300 Meerdere mensen maken zich zorgen over de verdichting van woonwijk De Esch, vooral tussen de Buitenbassinweg en de Drinkwaterweg.

Wij hebben begrip voor de zorgen van de bewoners van De Esch over de veranderingen in hun wijk. Onze ambitie is echter - zoals geformuleerd in de Omgevingsvisie - om binnen de bestaande stad te verdichten. Dit proberen op zo'n manier te doen dat de bestaande stad er ook van kan profiteren. We bouwen daarbij voort op de karakteristieken en het DNA van de bestaande stad als identiteitsdragers van de toekomst. Voor De Esch geldt dat de wijk door de nieuwe brug en HOV-lijn een andere, meer centrale positie in de stad krijgt. Dat brengt kansen, maar ook uitdagingen met zich mee. Wij denken dat per saldo De Esch erop vooruit kan gaan, mits de plannen zorgvuldig worden uitgewerkt en recht doen aan de karakteristieken van dit deel van de stad: een rustige en groene woonwijk aan de rivier. *) Zienswijze 171 wordt ondersteund door de indieners van zienwijzen 256, 178, 195

75

^—

—^

In de partiële herziening van de Omgevingsvisie benoemen we De Esch als zoekgebied voor lichte verdichting, met een bandbreedte van het aantal woningen. Dit betekent niet dat bestaande functies (woningen, groen of sportvelden) in het gebied moeten verdwijnen, maar dat we nog een uitwerkingsslag nodig hebben om te komen tot concrete bouwlocaties die passen bij het karakter van de wijk. Dit betekent dat we een samenhangend plan moeten maken voor dit gebied met daarin openbare en aantrekkelijke groene oevers, wonen, infrastructuur en parkeren. Voor het westelijke deel van De Esch stellen we een verdichting met een indicatieve bandbreedte van 550 tot 950 woningen voor. Waar die woningen precies komen en hoe die eruitzien, werken we in de volgende fase uit. U kunt denken aan het optoppen van bestaande gebouwen waarmee het bestaande vastgoed meteen opgeknapt kan worden, maar ook aan nieuwbouw op strategische locaties. De komende jaren willen we nadrukkelijk samen met bewoners en vastgoedeigenaren in de wijk een plan uitwerken, waarmee we de ambities voor De Esch waar kunnen maken.

Het park De Oude Plantage 6, 300 Meerdere mensen vragen naar de plannen voor park De Oude Plantage. Hoe wordt de natuurfunctie van het park versterkt?

De Oude Plantage is het oudste stadspark van Rotterdam. De inrichting laat te wensen over, maar er

û

Q

zijn intussen plannen om dit park op te knappen (zie hiervoor https://www.rotterdam.nl/oude-plantage). Daarnaast zien we mogelijkheden om de verbinding tussen De Oude Plantage en Polder De Esch te verbeteren, zowel voor de natuur als voor wandelaars en fietsers. Dit doen we door de aanleg van een rivierpark op de noordoever, tussen de Oude Plantage en de Van Brienenoordbrug. Dit rivierpark wordt een aaneengesloten groengebied van topkwaliteit, met waarde voor recreatie, ontmoeting, rust en natuur en met aantrekkelijke, doorgaande routes voor fietsers en wandelaars.

Effecten fietspad door de Oude Plantage 300 Iemand vraagt of er onderzoek gedaan is naar de verkeersveiligheid en reistijd voor fietsers met het nieuwe fietspad dat dwars door de Oude Plantage zal gaan.

In de partiële herziening van de Omgevingsvisie worden de plannen op hoofdlijnen vastgelegd. In de volgende fase werken we de plannen verder uit en wordt onderzoek gedaan. Ook de effecten van het fietspad worden dan verder onderzocht.

Abram van Rijckevorselweg, Kralingse Bos en de Nieuwe Maas 95, 107, 110*), 154 Meerdere mensen, de bewonersorganisatie Kralingen-Oost en de Stichting Cralinheroort adviseren de gemeente om een concreet plan te maken voor Struisenburg, De Esch, KralingenOost, met 'lange lijnen' voor groen, recreatie en langzaam verkeer, ook tussen Kralingse Bos en De Esch. Herzie de Abram van Rijckevorselweg en toeleidende stadsstraten.

Struisenburg en het westelijk deel van Kralingen-Oost vallen buiten de scope van de Gebiedsuitwerking Oostflank. Voor De Esch gaan we vanaf 2024 aan de slag met een concreet plan, zowel voor het westelijk als voor het oostelijk deel van deze wijk. De partiële herziening van de Omgevingsvisie stelt in gebiedskeuze 4 (Verstedelijking en strategische ingrepen smeden gebieden samen): "We overbruggen barrières, leggen nieuwe verbindingen aan en verbeteren bestaande routes, om optimaal aan te sluiten op de omgeving. Het gaat om verbindingen over het spoor bij Stadionpark, de A16 en de Abram van Rijckevorselweg." Deze ambities zijn ook weergegeven op de Omgevingsvisiekaart. *) Zienswijze 110 wordt ondersteund door de indieners van zienswijzen 172, 237, 117, 124, 161, 168, 178, 209, 234,237, 264, 287

76

^—

—^

De Gebiedsuitwerking benoemt de Abram van Rijckevorselweg als één van de negen strategische projecten die onderdeel zijn van de ontwikkeling van het gebied. We gaan hierbij uit van vergroening van de weg en verbetering van de oversteekbaarheid ter hoogte van het Kralingse Zoom viaduct en ter hoogte van de kruising Burg. Oudlaan - Honingerdijk De Esch. Ook zal hierdoor de verbinding tussen het Kralingse Bos en de Nieuwe Maas verbeteren. Ten opzichte van de ontwerp-herziening hebben we het ambitieniveau verhoogd en stellen we voor om een gedeeltelijke overkluizing ter hoogte van de kruising Burgemeester Oudlaan in de vervolguitwerking mee te nemen en verder op haalbaarheid te onderzoeken.

Lage Land 114 Iemand adviseert de gemeente om het Lage Land te laten zoals het is. Breng eerst het groen op orde.

We hebben een grote opgave als stad - we staan voor de uitdaging 70.000 woningen te bouwen voor 2040. Woningen die hard nodig zijn voor ontzettend veel mensen die geen passende woning kunnen vinden. In de Oostflank is er nog ruimte te vinden om woningen te bouwen. Waar woningen precies komen en hoe deze eruit gaan zien, weten we nu nog niet. In de volgende fase, werken we de exacte locaties waar woningen, bedrijven en voorzieningen komen verder uit. Nu is op de kaart alleen nog in hoofdlijnen (vlekken)

û

Q

aangegeven waar we verwachten te bouwen en waar de groenstructuur ligt. We plannen de hoogste dichtheid van woningen bij de OV-knooppunten, zoals in Alexanderknoop. In de bestaande wijken, dus ook in Lage Land, sluiten we aan bij het karakter van de wijk en de huidige stedenbouwkundige opzet. We denken dat er op specifieke plekken in het Lage Land ruimte is om woningen te bouwen, zonder dat we de opzet van de wijk aantasten. Dit hebben we op de kaart aangegeven als 'zoekgebied voor lichte gerichte transformatie/verdichting'. Groen is niet een extraatje maar een essentiële waarde in de stad, ook in te ontwikkelen gebieden. Hiervoor zijn vele redenen: verkoeling en waterberging, bijdragen aan natuur en gezondheid, plekken voor spel en ontmoeting, etc. Hoe Rotterdam om gaat met groen is vastgelegd in 'Rotterdam gaat voor groen'. Op allerlei plekken is te zien dat verdichting en vergroening samen kunnen gaan. Denk bijvoorbeeld aan Little C aan de Coolhaven en de plannen voor Nieuw Kralingen en de Rijnhaven, die intussen in uitvoering zijn.

De Bos-as als verbinding tussen Kralingse Bos en Schollebos 127 Iemand vraag zich af wat de Bos-as voor de woningen betekent die op deze verbinding staan.

De partiële herziening van de Omgevingsvisie is

een plan op hoofdlijnen voor de lange termijn. Nu is op de kaart alleen nog in hoofdlijnen (vlekken) aangegeven waar we verwachten te bouwen en waar de groenstructuur ligt. In de volgende fase werken we dit verder uit. Dan kijken we ook hoe de Bos-as er precies uit komt te zien. De huidige pijl op de kaart is dus niet letterlijk bedoeld en heeft geen gevolgen voor de eventuele woningen of gebouwen onder de pijl.

Nelson Mandelapark en Zuiderpark Wijkraad Bloemhof WR3 Wijkraad Bloemhof vraagt om een betere verbinding met het Nelson Mandelapark en vooral met het Zuiderpark.

We onderkennen de noodzaak van een goede en veilige bereikbaarheid van de parken op Zuid. De verbinding met het Nelson Mandelapark valt buiten de scope van de Oostflank en deze partiële herziening van de Omgevingsvisie. Wel komt het belang van deze verbinding terug in de Koers op Zuid. De aanleg van de nieuwe HOV-lijn geeft aanleiding voor een herinrichting van de Strevelsweg. Een goede, veilige oversteekbaarheid en goede verbinding naar de parken nemen we in de uitwerking als belangrijk uitgangspunt mee. Naar aanleiding van deze zienswijze hebben we de Omgevingsvisiekaart aangepast en het belang van een groene verbinding ter hoogte van het Sandelingeplein toegevoegd. Op andere locaties op de Strevelsweg waren al verbindingen aangegeven.

77

Arboretum Trompenburg 222 Het Arboretum Trompenburg heeft tijdens participatiesessies aangegeven dat zij graag de tuin/het museum en bijbehorende faciliteiten uitbreiden en upgraden, maar zien dit in de plannen niet terug.

Het Arboretum Trompenburg ligt op de grens van de scope van de Oostflank. We herkennen de wens van het Arboretum voor een meer zichtbare entree en betere verbindingen vanuit het gebied. De doorgetrokken esplanade vanaf de Erasmus Universiteit geeft hieraan een eerste invulling. De verkenning naar de mogelijkheden om de entree te verbeteren, past binnen het strategisch project Abram van Rijckevorstelweg. In deel 3 van de gebiedsuitwerking Oostflank staat aangegeven: "Burgemeester Oudlaan verbinden met Oude Plantage, Rivierpark en Arboretum Trompenburg door een kwalitatieve, groene verbinding". Wij stellen voor het verkennen van de mogelijkheden voor een betere entree van Arboretum Trompenburg hieraan toe te voegen. We begrijpen de wens van het Arboretum om het museum en bijbehorende faciliteiten uit te breiden. We hebben hierover verkennende gesprekken gevoerd. Uitbreiden of realiseren van nieuwe gebouwde voorzieningen is binnen het beschermd stadsgezicht van Kralingen-Oost niet zomaar mogelijk. In de herziening Omgevingsvisie nemen we deze wens daarom niet op.

û

Q

De ambitie voor het verbeteren van de verbinding met Arboretum Trompenburg wordt toegevoegd aan het strategisch project van de Abram van Rijckevorselweg en in de voorbeelduitwerking van deelgebied van Kralingse Zoom van deel 3 van de uitwerking Oostflank.

8. Natuur Vliegroutes vogels 300 Iemand vraagt zich af of er bij de planvorming naar vliegroutes voor vogels wordt gekeken. Hoe zorgt de gemeente ervoor dat de gebouwen zo worden ontworpen dat er geen vogels tegen de gebouwen vliegen?

In de volgende fase, de planning- en studiefase, werken we de exacte locaties waar woningen, bedrijven en voorzieningen komen verder uit. Nu is op de kaart alleen nog in hoofdlijnen (vlekken) aangegeven waar we verwachten te bouwen en waar de wegen en groenstructuur liggen. In de volgende fase werken we de plannen verder uit. Daarbij zullen we ook ecologisch onderzoek doen en rekening houden met onder andere vliegroutes van vogels.

Effect op Natuurnetwerk Nederland 61, 61, 80, 90, 97, 102, 110*), 112, 122, 124, 161, 163, 187, 200, 232, 237, 240, 263, 271, 274, 275, 299, 300 Meerdere mensen maken zich zorgen over de effecten van de stadsbrug op Natuurnetwerk Nederland (NNN) Polder De Esch. Ze vragen of het wel mogelijk is om deze effecten te compenseren. Er wordt eerst natuur weggehaald en daarna weer aangeplant.

De natuurpolder in De Esch is door de provincie Zuid-Holland aangewezen als Natuurnetwerk Nederland. Voor De Esch gelden 2 natuurtypen: * N01.03 Rivier- en moeraslandschap * N02.01 Rivier Het Natuurnetwerk Nederland en de bescherming ervan is vastgelegd in de Omgevingsverordening van de provincie Zuid-Holland. Hierin staat dat activiteiten die de instandhouding en ontwikkeling van de wezenlijk kenmerken en waarden van die gebieden significant beperken, of die leiden tot een significante vermindering van de oppervlakte, kwaliteit of samenhang van het gebied niet zomaar zijn toegestaan. Door de komst van de brug en het afgraven van een deel van de oever bij De Esch daarvoor, is er sprake van areaalverlies van natuurnetwerk. De huidige waarden op die locaties verdwijnen en de beoogde ambities van de provincie worden dan wellicht niet gehaald. *) Zienswijze 110 wordt ondersteund door de indieners van zienswijzen 172, 237, 117, 124, 161, 168, 178, 209, 234, 237, 264, 287

78

^—

—^

Dit verlies moet gecompenseerd worden. Hiervoor geldende provinciale beleidsregels. Dit betekent dat de gemeente een verzoek moet indienen voor ontheffing van de regels van de Omgevingsverordening. Bij dit verzoek hoort een compensatieplan. De provincie toetst of dit plan aan de regels voldoet. Als de ontheffing wordt verleend door de provincie, moeten de verloren waarden gecompenseerd worden (het compensatieplan wordt dan uitgevoerd). Als ontheffing volgens de wet niet mogelijk is, dan moet de gemeente het conceptomgevingsplan aanpassen. In de volgende fase, de planning- en studiefase, voor de stadsbrug onderzoeken we de inpassing en effecten van de brug, de rivierverruiming en afgraving van de oever bij De Esch. Ook worden dan de mogelijkheden voor natuurcompensatie bekeken. Het heeft onze voorkeur om natuur in het gebied zelf te compenseren, als onderdeel van het rivierpark. Wel verwachten we dat het rivierpark op de noordoever aan een groot deel van de wettelijke vereiste compensatie gaat voldoen.

Maaibeleid en nijlganzen

Effecten op Natura 2000 - stikstof

227

34, 38, 84, 209

Iemand vraagt naar het maaibeleid van de gemeente Rotterdam. Ze geeft aan dat bij minder frequent maaien bloemen en insecten meer ruimte krijgen. Ook wijst zij erop dat een glad gemaaid grasveld nijlganzen aantrekt.

Het maaibeleid van de gemeente is afgestemd op het soort groen, doeltypen en doelsoorten van een bepaald gebied. Daarom wordt het ene gebied vaker gemaaid als het andere gebied.

Een aantal mensen geeft aan dat het voornemen te veel stikstof produceert.

We hebben naar de effecten van de plannen voor de Oostflank op Natura 2000-gebieden gekeken. Deze komen in grote lijnen overeen met de eerdere conclusies in de Passende Beoordeling van de Omgevingsvisie: " De meeste Natura 2000-gebieden liggen te ver weg om indirecte effecten als verstoring en betreding (onder andere recreatie) te ondervinden. " Er zijn geen directe effecten op Natura 2000-gebieden als gevolg van de herziening van de Omgevingsvisie: geen ruimtebeslag en/of versnippering, effecten op waterhuishouding of verontreiniging. Voor zover er effecten zijn door stikstof, zoals bij Solleveld en Kapittelduinen, kunnen maatregelen worden getroffen. " Rotterdam zet ook in de Oostflank volop in op mobiliteitstransitie, energietransitie en een duurzame, nieuwe economie, waardoor niet alleen de CO2-emissies, maar ook stikstofemissies op de lange termijn gaan dalen. " Rotterdam werkt samen met andere overheden en partijen aan gebiedsgerichte aanpak om gevolgen van recreatiedruk te beperken en stikstofdepositie op de lange termijn terug te dringen.

79

Hoofdstuk 9. Werkgelegenheid

en voorzieningen 1. Werkgelegenheid 83, 110*), 179, Wijkraad Vreeswijk WR4 Iemand pleit ervoor om bedrijventerreinen te handhaven. Iemand anders vindt werkgelegenheid geen goede reden om de oeververbinding te realiseren. Een ander denkt dat de prognose van 30.000 banen niet onderbouwd is. Ook wordt gevraagd om meer duidelijkheid over benodigde faciliteiten en bereikbaarheid daarvan voor jong en oud.

In een groeiende stad komen ook steeds meer banen. Er is in Rotterdam niet alleen een tekort aan woningen, maar ook aan verschillende soorten werkruimte. Daarom willen we niet alleen meer woningen bouwen, maar bijvoorbeeld ook kantoren en bedrijfslocaties. Rond de knooppunten versterken we de bestaande kantoorclusters en een aantal bestaande bedrijventerreinen wordt verstevigd om waardevolle productie en bedrijvigheid voor de stad te behouden. Er zijn ook bedrijventerreinen op strategische locaties

waar we een mix van functies voorstellen. Hier zal dus ook gewoond worden. Dit zorgt in onze ogen voor een impuls voor het gebied. Onderzoek laat zien (bijvoorbeeld verkeersmodelstudies) dat er wel degelijk wisselwerking zal zijn tussen de noord­ en de zuidoever. Het groeiend aantal banen is daarom ook een reden om beide oevers met elkaar te verbinden en zo de reistijd naar banen en onderwijs korter te maken. Hierdoor ontstaan er meer kansen voor Rotterdammers. De prognoses laten zien dat het aantal arbeidsplaatsen in Rotterdam blijft groeien. De verwachting is ook dat door de investeringen en door de nieuwe ontwikkelingen in de Oostflank er in het gebied ruimte en vraag ontstaat om er te werken te ondernemen en bestaande bedrijven te laten groeien. Dat betekent niet dat er uiteindelijk ook zekerheid is over het daadwerkelijk realiseren van de verwachte 30.000 banen; de markt speelt daar een grote rol in. We scheppen wel de kaders om deze groei mogelijk te maken.

Werkgelegenheid in Vreewijk Wijkraad Vreewijk WR4 Wijkraad Vreewijk vraagt naar de impact van de plannen op de werkgelegenheid in Vreewijk.

Voor Vreewijk zijn positieve effecten te verwachten op het gebied van werkgelegenheid. Er komen veel meer banen binnen bereik door de aanleg van een nieuwe brug en HOV-verbinding, voor zowel voetgangers, fietsers, openbaar vervoer en (beperkt) auto's. Uit onderzoek weten we dat hoe meer banen binnen bereik komen, hoe groter de kans op een baan ook daadwerkelijk wordt. Daarnaast komen er met name op de knooppunten - die zich ontwikkelen tot stedelijke centra - banen bij. Zo komen er banen bij in Stadionpark, die door betere verbindingen over het spoor ook voor Vreewijk gemakkelijker te bereiken zijn.

*) Zienswijze 110 wordt ondersteund door zienswijzen 172, 237, 117, 124, 161, 168, 178, 209, 234, 237, 264, 287

80

2.

Huidige en toekomstige voorzieningen

107, 177, 217, 250 Meerdere mensen vraagt om de huidige voorzieningen (huisartsen, tandartsen, kinderopvang, scholen, elektriciteitsnet, productie drinkwater) te borgen. Iemand vraag om pas tot vergunningverlening voor uitbreiding over te gaan, als de voorzieningen ook geschikt zijn voor de toename van mensen. Stichting Kralingen aan de Maas vraagt de gemeente ook aan recreatieve voorzieningen te denken.

Een strategie voor voorzieningen is onderdeel van de herziening van de Omgevingsvisie. Ook recreatieve voorzieningen maken hier onderdeel van uit. De gemeente heeft referentiewaarden vastgesteld waarin voor de meeste van de genoemde functies is vermeld hoeveel vierkante meter er per woning nodig is. Deze referentiewaarden voor maatschappelijke voorzieningen zijn gebruikt voor de herziening van de Omgevingsvisie. We weten nu nog niet welke voorziening waar en in welke mate een plek krijgt. Dat werken we uit in de volgende fase. Daarbij kijken we eerst hoe we de bestaande voorzieningen kunnen benutten en/of versterken. Voor voorzieningen waar we afhankelijk zijn van andere partijen, zoals drinkwater en het elektriciteitsnet, werken we de plannen samen met hen verder uit.

û

Q

Studentendorp 248 De Hogeschool Rotterdam stelt in haar zienswijze om Rotterdam als kennisstad op de wereldkaart te zetten en studeren met verblijf in Rotterdam in de toekomst te kunnen borgen is het aanwijzen in de Omgevingsvisie "Oostflank" van een studentendorp, volgens het model van Amerikaanse campus, een noodzaak. Oostflank biedt ruimte voor de inhaalslag om voor deze doelgroep te bouwen en de problemen in de bestaande woonwijken die door overbreidelde verkamering in de afgelopen jaren zijn ontstaan, op te lossen. Invulling van dit plan kan mede worden onderzocht door onze kenniscentra en opleidingen.

Wij onderschrijven het belang van Rotterdam als kennisstad en ook het belang van voldoende woningen voor studenten. In de herziening van de Omgevingsvisie formuleren we de ambitie om de komende jaren minimaal 3.000 studentenwoningen te realiseren. Een deel hiervan wordt op dit moment al gerealiseerd bij de ontwikkeling van Brainpark I. Met de komst van de nieuwe stadsbrug en HOV-lijn zien we nieuwe kansen om ook op de zuidoever meer studentenhuisvesting te realiseren.

Op dit moment worden er geen voorstellen gedaan voor andere campuslocaties in het gebied. Wel biedt het uitgangspunt van gemengde woon-werkvoorzieningen gebieden, met name rondom de OV-knooppunten, voldoende ruimte en flexibiliteit om in te spelen op actuele ontwikkelingen. Een specifiek studentendorp vinden we minder passend bij het principe van gemengde, goed met elkaar verbonden wijken. Het clusteren van specifieke doelgroepen brengt het risico van 'eilandvorming' met zich mee. Met de ontwikkeling van de Oostflank proberen we juist de huidige 'eilanden' met elkaar te verbinden om te zorgen dat de stad meer een geheel wordt.

Groen-afval containers 227 Iemand vraagt aandacht voor plaatsing van groen-afval containers.

We begrijpen dat er onvrede is over groen-afval containers. Dit onderwerp is echter geen onderdeel van de Omgevingsvisie. Voor vragen over dit onderwerp kunt u contact opnemen met 14010 of bij overlast een melding doen via de MeldR-app.

Het verder versterken en uitbouwen van de Campus Woudestein maakt onderdeel uit van de visie, conform het vigerende masterplan. De Erasmus Universiteit is zelf verantwoordelijk voor deze ontwikkeling.

81

^—

—^

Sociale structuur 110*), 124, 240, 288 Een aantal mensen geeft aan dat de sociale structuur, het sociale weefsel van de stad een integraal onderdeel dient te zijn van de planvorming. Iemand anders wijst op de verbindingskracht van kleinschalige verenigingen. De sociale verbinding die er is dankzij de groene stroken moet niet verloren gaan.

De Omgevingsvisie is het kader om vast te leggen waar we in de stad ruimte reserveren voor onder andere woningen, groen, wegen, voorzieningen en arbeidsplaatsen. Voldoende ruimte voor ontmoeting, zowel in gebouwen als in de openbare ruimte is daar een belangrijk onderdeel van. Voor de omvang en aard van voorzieningen hanteert de gemeente Rotterdam de referentiewaarden maatschappelijke voorzieningen. Die berekenen de ruimte en het oppervlak van voorzieningen die nodig zijn op basis van het aantal woningen. Goede voorzieningen zien wij als een belangrijk voorwaarde om de sociale structuur op wijkniveau een plek te geven. Daarnaast werken we de komende jaren aan een Programma Sociaal voor de Oostflank. Per deelgebied werken we uit hoe we fysieke ingrepen, zoals voorzieningen of parken, kunnen verbinden met sociaal maatschappelijke waarde zoals leefbaarheid, brede welvaart, onderwijs en arbeidskansen. We zijn

û

Q

het ermee eens dat we bij het uitwerken van de plannen rekening moeten houden met het bestaande sociale weefsel in wijken. De gemeente heeft beleid om (kleinere) sportverenigingen te helpen en accommodaties te verbeteren. De komst van grote sportcomplexen hoeft niet noodzakelijk te leiden tot grote verenigingen; verenigingen kunnen hun eigen identiteit behouden. Hier zijn in Rotterdam verschillende goede voorbeelden van.

Ruimte voor recreatie en cultuur 85, 110*), 127, 140, 223, Wijkraad Oosterflank WR5 Iemand maakt zich zorgen over verlies van ruimte voor recreatie en ontspanning door de verstedelijking van de Drinkwaterweg. Meerdere mensen vragen aandacht voor het cultureel programma, horeca en evenementen (specifiek in Alexander). Iemand beklaagt zich over de overlast van festivals in het Kralingse Bos. Er wordt aandacht gevraagd voor parkeerdrukte in relatie tot evenementbezoek.

zien, weten we nu nog niet. Het kan zijn dat bestaande gebouwen verhoogd worden ('optoppen'), maar ook nieuwbouw is mogelijk. De plannen werken we samen met omwonenden en belanghebbenden uit. We willen waardevolle ruimte voor recreatie en ontspanning behouden. Om inzicht te krijgen in de omvang van de voorzieningen die nodig zijn in de toekomst hebben we gebruikt gemaakt van de gemeentelijke referentiewaarden maatschappelijke voorzieningen. Voor deze voorzieningen reserveren we ook ruimte in de Omgevingsvisie. Hier horen ook culturele voorzieningen bij en horeca. Waar welke voorziening precies een plek krijgt, weten we nu nog niet. Het evenementenbeleid in het Kralingse Bos is geen onderdeel van de Omgevingsvisie. Mocht er sprake zijn van (grootschalige) evenementen in de ontwikkeling van de Oostflank, dan besteden we daar in de uitwerking van de plannen aandacht aan. *) Zienswijze 110 wordt ondersteund door zienswijzen 172, 237, 117, 124, 161, 168, 178, 209, 234, 237, 264, 287