[23bb007283] Collegebrief over Informatiebrief Gezamenlijke Brandweer

Gemeente Rotterdam

Veiligheid Burgemeester A. Aboutaleb Postadres: Postbus 70012 3000 KP Rotterdam Website: www.rotterdam.nl Van: A.C.de Lange Telefoon: 14 010 E-mail: bbo@rotterdam.nl Ons kenmerk: M2309-420 23b0008200

Aan de gemeenteraad

Onderwerp: Informatiebrief Gezamenlijke Brandweer Datum: B&W 31 oktober 2023

Op welke gronden. deze brief? /Waarom nu voorgelegd? Het bestuur van het Openbaar Lichaam Gezamenlijke Brandweer heeft op 5 juli naar aanleiding van de bespreking van de Wet Versterken Democratische Legitimiteit Gemeenschappelijke Regelingen besloten om minstens één keer per jaar de raadscommissie BOFV actief te informeren over de ontwikkelingen binnen de GB. Door middel van deze brief geef ik hier uitvoering aan. Relatie met het coalitieakkoord/collegewerkprogramma/eerder aangenomen moties en gedane toezeggingen: 22bb004335 Afdoeningsvoorstel burgemeester toezegging 22bb4149 over Financiering Gezamenlijke Brandweer Toelichting: De Gezamenlijke Brandweer (afgekort GB) is 25 jaar geleden opgericht om in het Rotterdamse havengebied industriële incidenten te bestrijden. De GB is een publiekprivaat initiatief van de toenmalige Stichting Europoort Botlek Belangen (nu Deltalinqs) en de gemeente Rotterdam. Deelnemers aan de Gemeenschappelijke Regeling Openbaar Lichaam Gezamenlijke Brandweer (OLGB) zijn de gemeente Rotterdam en bedrijven uit het haven- en industriegebied aangesloten bij de Coöperatieve Industriële Brandweerzorg U.A. (CIBUA). De GB voert voor ongeveer 60 aangesloten bedrijven de bedrijfsbrandweerverplichting uit. Op basis van de Wet Veiligheidsregio's beoordeelt de veiligheidsregio per bedrijf of bedrijfsbrandweer verplicht is.

Het gaat daarbij om bovenmatige risico's voor de omgeving van het bedrijf. Op basis van het meest relevante incidentscenario wordt de omvang van de bedrijfsbrandweer vastgesteld. Naast bedrijven die verplicht bedrijfsbrandweer moeten hebben zijn er bij de GB ook bedrijven aangesloten die vrijwillig kiezen voor deelname aan een collectieve bedrijfsbrandweer.

Blad: Datum : Ons kenmerk:

2/4 31 oktober 2023 M2309-420

Voor de gemeente Rotterdam verzorgt de GB de publieke brandweerzorgtaak in de woonkernen Hoogvliet, Rozenburg en Pernis. Om de industriële incidentbestrijdingstaak in het havengebied goed te kunnen uitvoeren, beschikt de GB over specifiek materieel zoals groot vermogen pompunits, schuimboosters, mobiele tankbrandmonitoren, blusrobots, het Cobrablussysteem, en over materialen als gaspakken en een schermenpool (om vervuiling van het oppervlaktewater bij lekkages in te perken). Ook heeft de GB de kennis, capaciteit en het materieel om op hoogte en diepte reddingsacties uit te kunnen voeren en om scheepsbranden te bestrijden. De GB beschikt over zes kazernes die verspreid liggen over het hele havengebied. Een organisatie van in totaal 310 aantal werknemers zorgt jaarlijks voor de bestrijding van gemiddeld 1300 incidenten, waarvan 25% branden en 75% overige incidenten. Door de aanleg van de Tweede Maasvlakte is het verzorgingsgebied van de Gezamenlijke Brandweer uitgebreid. In juni 2012 is de Yangtzehaven doorgetrokken naar de Tweede Maasvlakte. Hierdoor werden de aanrijtijden van de brandweer naar een groot aantal bedrijven fors verlengd. Op basis van onderzoek in 2012 Zijn de operationele effecten van de aanleg Tweede Maasvlakte in beeld gebracht.

Uit dit onderzoek is gebleken dat om te kunnen voldoen aan de zorg normen, een extra kazerne noodzakelijk was in de noordwestelijke hoek van de bestaande Maasvlakte. Aangezien brandweerzorg een gemeentelijke verantwoordelijkheid is (Wet Veiligheidsregio's) en de bestaande leden van de Gezamenlijke Brandweer (verenigd in de coöperatie CIBUA) niet bijdroegen aan de financiering van een nieuwe kazerne op de Tweede Maasvlakte, werd en wordt de exploitatie gefinancierd door de gemeente Rotterdam. Het Havenbedrijf Rotterdam draagt jaarlijks 110k bij aan de exploitatie en heeft 451k bijgedragen aan de bouw van de kazerne. Commando en toezicht Tijdens de bestrijding van een incident opereert de GB onder commando van de VRR. Het toezicht op de bedrijven op grond van de Wet Veiligheidsregio's en op uitvoering van de bedrijfsbrandweertaak wordt uitgevoerd door de VRR. De DCMR houdt toezicht op de milieu/omgevingsvergunning. Ontwikkelingen Klimaatverandering, energietransitie en verduurzaming krijgen langzaam maar zeker een grote impact op de bedrijfsvoering van de GB. Uit het oogpunt van verduurzaming vervangt de GB fluorhoudend schuim binnen afzienbare tijd door schonere alternatieven. In het havengebied leidt de verduurzaming van de haven en de industrie tot introductie van nieuwe technologieën en nieuwe bedrijfs- en productieprocessen.

De wet- en regelgeving houdt daarbij geen gelijke tred met de technologische ontwikkeling en dat heeft tot gevolg dat het Rijk op dit moment een inhaalslag moet maken om nieuwe risico's in kaart te brengen en te onderwerpen aan wettelijke kaders. De GB speelt een actieve rol bij de totstandkoming van nieuwe wet- en regelgeving. Bedrijven moeten in de eerste plaats zelf maatregelen nemen om de risico's op het eigen terrein zoveel mogelijk te verkleinen. Dat kan bijvoorbeeld door het aanbrengen van

Blad: Datum: Ons kenmerk:

3/4 31 oktober 2023 M2309-420

stationaire blusvoorzieningen. Daarmee zijn weliswaar op papier bepaalde ongevalsscenario's afgedekt. maar in de praktijk blijven er allerlei risico's bestaan waarvoor de inzet van een mobiele brandweer met industriële slagkracht noodzakelijk is. Daar komt bij dat bedrijven uit het oogpunt van kostenminimalisatie soms kiezen voor installaties die net onder de norm voor een verplichte bedrijfsbrandweeraanwijzing blijven, bijvoorbeeld door een kleinere tankdiameter of een geringere hoogte te kiezen, terwijl het totale opslagvolume gelijk blijft. Het bestaande stelsel van · bedrijfsbrandweeraanwijzingen functioneert om deze redenen steeds minder goed. De GB, de gemeente Rotterdam en de VRR spannen zich daarom in voor een veiliger stelsel van wet- en regelgeving rondom crisisbeheersing en brandweerzorg. Juridisch Om het financiële fundament van de GB te versterken heb ik zoals u weet vorig jaar in samenwerking met de veiligheidsregio een voorstel tot wijziging van het Wijziging Besluit Veiligheidsregio's bij het ministerie van Justitie en Veiligheid ingediend. Doel van het voorstel is het verruimen van de kring van bedrijven die voor een bedrijfsbrandweeraanwijzing in aanmerking komen. De minister steunt het voorstel en het ministerie is nu bezig met het wijzigingstraject. Op dit moment ligt het bij de wetgevingsjuristen van het departement.

Een ander juridisch thema is de herziening van de Gemeenschappelijke Regeling van de GB. Deze is gedateerd en aan herziening toe. De huidige regeling moet in lijn gebracht worden met de Wet Veiligheidsregio's. Ook eventuele aanpassingen die voortvloeien uit de Wet Versterken van de democratische legitimatie van gemeenschappelijke regelingen worden hierin meegenomen. Financieel Het boekjaar 2022 is afgesloten met een positief resultaat. Het verschil tussen het begrote resultaat en de realisatie wordt veroorzaakt door onderbesteding op salarissen, onvoldoende invulling vacatures, training & opleiding (wisseling en krimp bij het verantwoordelijke team), afschrijvings- en rentekosten (o.a. door versnelde aflossing lening) en energiekosten. De algemene reserve is nu ruim voldoende. Punt van aandacht is de toekomstige FLO-verplichting. Dit bedrag wordt door de GB becijferd op EUR 22,7 mln. Het treffen van een voorziening is volgens de regels niet verplicht, zolang de jaarlijkse last min of meer gelijkblijvend is en slechts binnen een bepaalde bandbreedte varieert. Bij een inschatting van de jaarlijkse kosten wordt 5 jaar vooruitgekeken. Tot op heden is de GB bij een vergelijking van de jaarlijkse kosten binnen de bandbreedte gebleven die het niet opnemen van een voorziening rechtvaardigt.

Gezien de dalende trend in de kosten is het de vraag of dat in de toekomst nog steeds zal gelden, waardoor de kans op het moeten vormen van een voorziening voor de totale verplichting reëel is. Dit zal weliswaar niet tot een acuut exploitatieprobleem leiden (er zijn geen consequenties voor de liquiditeit), maar heeft wel negatieve gevolgen voor de vermogenspositie van de GB.

Blad: Datum: Ons kenmerk:

4/4 31 oktober 2023 M2309-420

Begrotingswijziging 2023 De kostenontwikkeling is iets naar boven bijgesteld. De schuimtransitie naar nietfluorhoudend schuim vraagt investeringen; deze is onontkoombaar vanwege wijzigende milieueisen. De cao-verhoging heeft ook bij Gezamenlijke Brandweer invloed op begroting 2023. Deze is 9% geworden in plaats van de begrote 5%. De begroting voor 2023 is nog wel sluitend, er is dus geen noodzaak tot nacalculatie. Begroting 2024 < Door stijgende salariskosten, afschrijvingskosten en de schuimtransitie verwacht de GB een stijging van de exploitatiekosten. Ook wordt een aantal onderhoudsinvesteringen voorgesteld voor 2024. Hierdoor zal voor Rotterdam de contributie voor 2024 omhooggaan met 386k voor 2024. Voor 2024 wordt ook een stijging van de bijdrage van gemeente Rotterdam voor Maasvlakte 2 (Maximakazerne) begroot van 493k. In 2023 kon de uitzetting van de exploitatiekosten nog gedekt worden uit de bestemmingsreserve. Ook hier zijn weer de personeelskosten (salariskosten, opleiding en training) de grootste kostenpost. Voor 2024 stijgt de bijdrage van gemeente Rotterdam met in totaal 879k en bedraagt dan 9.279 mln. Beide contributiestijgingen zijn/worden u tevens voorgelegd bij de begroting 2024/ 2° herziening 2023 die op 7 november behandeld wordt. In de bijlage treft u een overzicht aan van de GB-financiën.

Desgewenst bespreek ik graag met u de ontwikkelingen rond de Gezamenlijke Brandweer in een vergadering van de Commissie Bestuur, Organisatie, Financiën en Veiligheid. Samen met directeur Jan Waals van de Gezamenlijke Brandweer wil ik u bovendien van harte uitnodigen voor een werkbezoek aan dé Gezamenlijke Brandweer.

Burgemeester en wethouders van Rotterdam,

Bijlagen: Overzicht financiële stand van zaken Exploitatie Maxima Kazerne