[23bb006930] Bijlage 1 behorende bij 23bb6929 - Verslag van de bestuurlijke verkenner, zoals vastgesteld op 051023

4.2 Aanbevelingen 1.

Zet de conclusies van de bestuurlijk verkenner om in concrete besluitvorming binnen MRDH, RET en Rotterdam: • verwerk de resultaten in de herijking van de huidige concessies (MRDH); • start de voorbereidingen voor een nieuwe inbesteding rail per 1-1-2027 (MRDH); • pas de begrotingen van MRDH en RET aan de nieuwe afspraken aan (MRDH en RET); • neem een besluit over de versterking van het eigen vermogen van de RET (Rotterdam). 21

2.

Ontwikkel een nieuwe OV-visie voor de gehele metropoolregio als uitwerking van de Strategische Agenda en mede als kader voor uitrol het vastgestelde plan Tramnet en het nieuwe Busplan. Het algemeen bestuur van de MRDH heeft al eerder het principebesluit genomen (bij de Strategische Agenda) dat zo’n OV-visie ontwikkeld moet worden. Lever deze concreet op ter besluitvorming rond de zomer van 2024.

3.

De beeldvorming van de betrokken partijen over elkaar is tamelijk wisselend en niet altijd juist. De sturing rond het OV in deze regio is een gezamenlijke verantwoordelijkheid waarbij ieder een eigen rol en verantwoordelijkheid heeft, maar die complementair is. Beter begrip en inzicht in elkaars positie en korte lijnen zijn daarbij essentieel. Om die reden adviseer ik de samenwerking tussen MRDH, Rotterdam en RET te verstevigen. Het Bestuurlijk Overleg is eind 2022 gestart als een tijdelijk overleg. Ter begeleiding en implementatie van de nieuwe afspraken is het verstandig dit overleg (met daaronder op directieniveau een ambtelijk coördinerend overleg) zeker tot medio 2024 in stand te houden en te gebruiken als vliegwiel voor die steviger samenwerking.

4.

Versterk de governance van de RET: • een sterkere maatschappelijke oriëntatie in de samenstelling van de Raad van Commissarissen, bijvoorbeeld met een commissaris vanuit de publieke sector; • versterking van de statutaire directie; • en meer bedrijfsmatige sturing door de grootaandeelhouder op de toekomst van het bedrijf in het publieke domein, met een roadmap als voorwaarde voor de organisatieontwikkeling.

22

Bijlagen Bijlage 1:

Opdracht bestuurlijk verkenner

Het doel van het verzoek aan de bestuurlijk verkenner is om een gedragen bestuurlijk voorstel te doen voor een collectieve oplossing die voor de gemeente Rotterdam en MRDH aanvaardbaar en betaalbaar is en voor RET uitvoerbaar is. Het voorstel moet onder meer de volgende opvolgende stappen bevatten, die duidelijk herleidbaar zijn voor de bestuurscommissie Vervoersautoriteit en de colleges en raden van de 21 gemeenten: 1. Bevestigen van de omvang en de oorzaken van de financiële opgave van RET. 2. Scherp benoemen van het eigenaarschap van de financiële opgave van RET vanuit de rollen en verantwoordelijkheden van de drie partijen. Daarbij dient de bestuurlijk verkenner onder meer de volgende vragen te beantwoorden: a. Welke opties zijn nog voor RET beschikbaar om de financiële opgave beheersbaar te maken en wat zijn de consequenties van deze opties in de context van de afspraken in de concessie en de maatschappelijke functie van het OV? b. Voor welke deel van de collectieve oplossing kan worden gekeken naar de gemeente Rotterdam vanuit de rol als grootaandeelhouder? c. Voor welke deel van de collectieve oplossing kan worden gekeken naar MRDH vanuit de rol als concessieverlener en de verantwoordelijkheid voor kwalitatief goed en kostenefficiënt OV in het Rotterdamse deel van de regio? d.

Is er voldoende vertrouwen dat RET in de huidige situatie organisatorisch in staat is de noodzakelijke inzet en bijdrage te leveren. 3. Opties in beeld brengen voor een collectieve oplossing waarbij aanvaardbaar en betaalbaar voor de gemeente Rotterdam en MRDH en de uitvoerbaarheid met RET wordt getoetst. Voor MRDH geldt dat aanvaardbaar en betaalbaar moet worden gezien in het licht van opgaven, afspraken en ambitie van de totale Metropoolregio; de collectieve oplossing moet bijdragen aan de opdrachten van de Strategische Agenda. 4. Voorstel doen voor een collectieve oplossing die gedragen wordt door de drie partijen en die past binnen de rollen en verantwoordelijkheid van de drie partijen. De bestuurlijk opdrachtgevers van de bestuurlijk verkenner zijn Pieter van de Stadt (dossiereigenaar ‘borging toekomstbestending OV Rotterdamse regio’ vanuit het AB), Jeffrey Keus (portefeuillehouder OV-exploitatie vanuit de BcVa) en Pieter Varekamp (portefeuillehouder Middelen (bestuurlijk aandeelhouder) van de BcVa.

23

Bijlage 2: bouwstenen ambtelijke werkgroep (d.d. 3-8-2023)

Los bijgevoegd als powerpoint presentatie (in pdf).

24

Bijlage 3: vertaling collectieve oplossingen naar begrotingen RET en MRDH In het overzicht hieronder is de doorvertaling van de collectieve oplossing naar de begrotingen van RET en MRDH te zien. Daarbij geldt: • Bovenste rode regel (197,7 mln cumulatief 2024-2030) is de stand RET van 3 augustus. • De 2e rode regel (cumulatief 210,5 mn) betreft het resultaat na matching van de boeken tussen RET en MRDH, waarbij dubbeltellingen en verwachte inkomsten/afdrachten over en weer gecorrigeerd, leidend tot een gecorrigeerd resultaat RET. • De 3e rode regel laat het exploitatieresultaat RET zien na verwerking van de bouwstenen. • De 2e oranje regel laat het effect zien in de begroting MRDH, zijnde het nog te dekken bedrag. • De 3e oranje regel laat het te dekken bedrag zien dat in 1e begrotingswijziging MRDH begin 2024 meegenomen wordt. Tevens gaat de nieuwe railconcessie per 2027 ingaat, wat kan leiden tot nieuwe mutaties.

RET Exploitatieresultaat voor bouwstenen (3 augustus 2023) Effect terugdraaien productaanbod (inzicht na afstemming MRDH-RET) Effect niet meerekenen opbrengsten tram bij opschalen productaanbod Effect gelijktrekken normopbrengsten (inzicht na afstemming MRDH-RET) RET Exploitatieresultaat voor bouwstenen, na matching RET-MRDH (sept 2023) Bouwsteen 1 - extra opbrengsten (3% 2024, 3,3% per 2025 groei) Bouwsteen 1 - herijking normopbrengsten bij 3,0% en 3,3% groeitarget (reset) Bouwsteen 1 - incidentele inleg vangnet Bouwsteen tarief - neutraal effect RET, effect valt bij MRDH Bouwsteen toezicht tram - neutraal effect RET, effect valt bij MRDH Bouwsteen bus - lagere kosten

RET Resultaat na bouwstenen

(20,9) (33,5) (27,8) (25,7) (28,3) (29,9) (31,7) (197,7) (1,0) (1,0) (1,0) (1,0) (1,0) (1,0) (6,0) (0,4) (0,4) (0,4) (0,4) (0,4) (0,4) (2,4) (0,6) (0,6) (0,6) (0,6) (0,6) (0,6) (0,7) (4,4) (21,5) (35,5) (29,8) (27,7) (30,3) (31,9) (33,7) (210,5) 2,3 5,8 9,8 14,4 18,7 23,2 27,9 102 24,0 22,0 20,0 17,0 15,0 12,0 9,0 119 -

3,0

3,0

3,0

2,0

2,0

2,0

15

4,8

(4,7)

3,0

6,7

5,4

5,3

5,2

26

Impact bouwstenen MRDH

2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030 Totaal Bouwsteen 1 - lagere opbengsten van RET door herijking normopbrengsten (reset) (24,0) (22,0) (20,0) (17,0) (15,0) (12,0) (9,0) (119) Bouwsteen 1 - incidentele inleg vangnet - Bouwsteen tarief - extra opbrengsten Bouwsteen toezicht tram - lagere subsidie aan RET 1,0 2,0 3,0 4,0 4,0 4,0 4,0 22,0 Bouwsteen bus - lagere exploitatiesubsidie aan RET 1,0 1,0 1,0 3,0

Effect MRDH Effect in begroting MRDH (tot inbesteding railconcessie per 2027)

(23) (23)

(20) (20)

(17) (17)

(13) pm

(10) pm

(7) pm

(4) pm

Disclaimer: afrondingen en toekomstige actualisaties later dit jaar op detailniveau, kunnen de cumulatieve resultaten 2024-2030 bij RET en MRDH nog doen veranderen met 1-2 mln.

25

(94) (60)