[23bb006628] Veegbrief toezeggingen WIOSSAN 20 september over Stand v Zaken opvang, begeleiding asielzoekers s en Oekraïense vluchtelingen en statushouder

Maatschappelijke Ontwikkeling Welzijn, Samenleven, Sport, Digitale Inclusie Faouzi Achbar MBA MSc

Van: Boris van Puffelen Telefoon: 14 010 E-mail: bbo@rotterdam.nl Ons kenmerk: M2309-2555 | D2310-6082 23bo007820

Aan de commissie Werk en Inkomen, Onderwijs, Samenleven, Schuldhulpverlening, Armoedebestrijding en NPRZ

Onderwerp: Beantwoording vragen commissie WIOSSAN 20 september 2023 Datum: 5 oktober 2023

Beste commissieleden, In de commissievergadering van 20 september jl. heb ik - tijdens de bespreking van de stand van zaken opvang en begeleiding asielzoekers en Oekraïense vluchtelingen en de huisvesting en inburgering van statushouders - een aantal toezeggingen gedaan. Met deze brief stel ik voor een aantal toezeggingen af te doen. Voor wat betreft het opschalen van het aantal leerwerktrajecten voor statushouders (23bb006112): zoals ik met u heb gedeeld in de commissie op 20 september jl. en zoals vermeld in de brief (23bb006038) die ik samen met wethouder Versnel u heb doen toekomen, zijn er onlangs 21 statushouders gestart met een leerwerktraject bij de gemeente Rotterdam. Onderdeel van het coalitieakkoord “Eén stad” is dat er per jaar 1,5 miljoen euro beschikbaar is voor deze leerwerktrajecten. Naast de 21 leerwerktrajecten wordt eraan gewerkt om in de komende jaren nog meer leerwerktrajecten te starten. Hoeveel het er in de opvolgende jaren worden hangt af van onder meer de lengte van toekomstige trajecten en benodigde begeleiding van deelnemers. Na het leerwerktraject kan het zijn dat deze mensen bij de gemeente in dienst komen of dat zij met hun opgedane ervaring elders een plek op de arbeidsmarkt vinden. Ik hoop dat onze inzet ook andere werkgevers in Rotterdam aanzet om leerwerktrajecten voor statushouders te bieden.

Daarnaast heb ik u toegezegd om terug te komen op de aanbeveling uit het EURonderzoek over de vormgeving van participatie in het inburgeringstraject (23bb006121). Door de inburgeringsconsulenten en de aanbieders van de leerroutes wordt gestimuleerd dat inburgeraars naast het taalonderwijs ook participeren. Afhankelijk van ieders capaciteiten wordt gekeken wat haalbaar is. Voor de een is dat betaald werk, voor de ander vrijwilligerswerk, deelnemen aan een training om zich voor te bereiden op de arbeidsmarkt of invulling van een andere maatschappelijke rol. Dit is maatwerk en wordt afgestemd tussen de inburgeraar, taalschool en consulent. Ik heb toegezegd een check te doen op het aantal inburgeraars dat een leerroute kan volgen bij aanbestede partijen (23bb006114). Voor statushouders kopen wij de leerroutes

Blad: Datum: Ons kenmerk:

2/3 5 oktober 2023 M2309-2555 | D2310-6082

in. Zij kunnen deelnemen aan een van de leerroutes (B1 route, Z route of onderwijsroute) die bij hen past. Er is geen maximum afgesproken met de aanbieders. In de commissie heb ik toegelicht dat - bij het niet meewerken of verschijnen op afspraken - de gemeente een boete kan opleggen aan een inburgeraar. Zoals ik in de commissie heb gezegd is het doel niet om te beboeten, maar om deelnemers hun inburgeringstraject succesvol te laten doorlopen. Daarom wordt altijd gekeken waarom de inburgeraar niet meewerkt of niet is verschenen op een afspraak. Boetes worden alleen opgelegd als de inburgeraar niet bereid was mee te werken of te verschijnen, en niet als de inburgeraar niet kon of niet op de hoogte was. Wanneer de boete wel wordt opgelegd is afhankelijk van de fase van inburgering en de mate van recidive. Naar aanleiding van vragen over dit onderwerp heb ik toegezegd om een check te doen op het aantal aan inburgeraars uitgedeelde boetes (23bb006115). Sinds 1 januari 2022 zijn er ongeveer 15 waarschuwingsbrieven verstuurd aan inburgeraars en is er 1 boete opgelegd. Naar aanleiding van vragen over de AMIF-subsidie heb ik toegezegd om na te gaan wat er met die subsidie wordt gedaan om digitale vaardigheden te verbeteren (23bb006116). Rotterdam heeft een AMIF-subsidie ontvangen en die wordt ingezet op de begeleiding van statushouders door de consulenten.

Via de Rotterdamse Taalstart en de leerroutes wordt gewerkt aan het verbeteren van digitale vaardigheden. Verder heb ik u toegezegd inzicht te geven in de financiële kaders voor inburgering bij de 2e herziening (23bb006113). Sinds 2022 ontvangen gemeenten een Rijksbijdrage voor de uitvoeringskosten van de Inburgering. In de bespreking van de raadscommissie heb ik al aangegeven dat deze middelen niet volstaan. We zijn in gesprek met het Rijk waarin we optrekken met de VNG en de G4 gemeenten om duiding te kunnen geven waar binnen de nieuwe wet meer nodig voor is. Het tekort 2023 op de begroting van circa € 500.000 voor het uitvoeren van de taken rondom inburgering zal volledig worden gedekt binnen het begrotingsprogramma Armoede, schuldhulpverlening, inburgering en samenleving. Het tekort op de begroting 2023 is ontstaan omdat de ontvangen middelen vanuit de Decembercirculaire 2022 vrij zijn gevallen ten gunste van de algemene middelen. Ook heb ik toegezegd om een terugkoppeling te geven van het tweede gesprek met Takecarebnb (23bb006122). Vanuit de COA-locaties verspreid over het land zijn 10 statushouders rechtstreeks door Takecarebnb bij een gastgezin geplaatst in Rotterdam. Ongeveer 15 gastgezinnen zijn op korte termijn beschikbaar voor opvang en nog 25 gastgezinnen hebben zich aangemeld.

Het verblijven bij een gastgezin kan bijdragen aan de vroege inburgering van statushouders. Op 28 september jl. heeft er een tweede ambtelijk gesprek plaatsgevonden tussen Takecarebnb en de gemeente Rotterdam over de inzet van de logeerregeling. Het doel van dit gesprek was om gezamenlijk te bezien of er, naast directe aanmelding vanuit COA, een meerwaarde is in directe samenwerking tussen Takecarebnb en de gemeente Rotterdam. De conclusie van dat gesprek is dat die meerwaarde er voor sommige statushouders is. Tegelijkertijd vraagt de opschaling van de Rotterdamse opgave inburgering, die nodig is door de komst van de doorstroomlocatie Silja, aandacht en inzet. Daarom is met Takecarebnb afgesproken om dit jaar de samenwerking te zoeken voor de opvang van individuele gevallen. Begin volgend jaar wordt gerichter onderzoek gedaan om te zien voor welke statushouders dit passend zou kunnen worden ingezet. Tenslotte heb ik u toegezegd om achtergrondinformatie te sturen over het Verwey Jonker onderzoek waaruit naar voren komt dat 70% van de Oekraïners naar verwachting zal

Blad: Datum: Ons kenmerk:

3/3 5 oktober 2023 M2309-2555 | D2310-6082

blijven (23bb006118). Instituut Clingendael1 en het UNHCR2 raadden Europese landen aan om zich voor te bereiden op een lang verblijf van grote aantallen Oekraïners, aangezien er geen zicht is op een spoedig einde van de oorlog. Uit onderzoek van het Verwey-Jonker Instituut (2022) (22bb007094) onder Oekraïense vluchtelingen in Rotterdam op de enquêtevraag: ‘Heeft u plannen om in de komende 6 maanden terug te keren naar Oekraïne?’ gaf 65% van de respondenten aan geen plannen te hebben om terug te keren. 7% had die wel. 28% procent wist het niet. Ook van eerdere grote vluchtelingengroepen weten we dat ca. 70% van de vluchtelingen langdurig in Nederland blijft.3 Ik vertrouw erop dat met deze brief bovengenoemde toezeggingen 23bb006112, 23bb006121, 23bb006122, 23bb006113, 23bb006114, 23bb006115, 23bb006116 en 23bb006118 als afgedaan kunnen worden beschouwd. Met vriendelijke groet,

Faouzi Achbar MBA MSc Wethouder Welzijn, Samenleven, Sport, Digitale Inclusie

Opvang van Oekraïners in Nederland: een kwestie van lange adem | Clingendael Situation Ukraine Refugee Situation (unhcr.org) 3 Onderzoek uit 2019 van het WODC en CBS ‘Blijven vergunninghouders in Nederland?’ 1

2