[23bb005740] Afdoeningsvoorstel wethouder Versnel toezegging 23bb004652 over uitbreiden indicatoren handhaving

Werk en Inkomen Werk, Inkomen, Nationaal Programma Rotterdam Zuid en EU-arbeidsmigranten Tim Versnel MSc Postadres: Postbus 70012 3000 KP Rotterdam Website: www.rotterdam.nl Van: David Meijer Telefoon: 14 010 E-mail: bbo@rotterdam.nl

Aan de commissie Werk en Inkomen, Onderwijs, Samenleven, Schuldhulpverlening, Armoedebestrijding en NPRZ

Ons kenmerk: M2308-3110 - 23bo007141 Onderwerp: Uitbreiden indicatoren handhaving Datum: 8 september 2023

Beste commissieleden, Uw commissie is op verschillende momenten geïnformeerd over de vernieuwde focus op de toezicht en handhavingsactiviteiten op de bijstandsuitkering. Bij de bespreking van de monitor Werk en Inkomen op 28 juni jl. is de toezegging (23bb4652) gedaan om de huidige indicatorenset van de monitor uit te breiden met het resultaat van de toezicht- en handhavingsactiviteiten. In deze brief wordt aangegeven hoe dat wordt gedaan. De genoemde toezegging valt samen met de interne ontwikkeling dat wij meer willen samenwerken met collega’s, zodat er gedegen signalen van collega’s (zoals inkomensconsulenten en werkcoaches) over vermoedelijke fraude worden gedaan. De collega’s komen soms verdachte situaties tegen waar ze een handelingsperspectief op willen hebben. Dit wordt geboden. In 2022 zijn er ook signalen van collega’s onderzocht. Met de herijking van de toezicht en handhavingsketen willen wij dit interne meldingenproces optimaliseren. Dit is ook een ambitie die in het beleidskader Werk is geweldig! is gesteld. De gestelde doelstelling van 700 afgeronde fraudeonderzoeken in 2023 moet ook worden bijgesteld nu de scope van de doelstelling wordt verbreed. De doelstelling van 700 afgeronde fraudeonderzoeken was gesteld op meldingen die door Rotterdammers werden gedaan.

Nu ook meldingen van collega’s worden meegenomen en door de uitvoering van de motie Voldoende Capaciteit Bijzondere Onderzoeken Bijstandsfraude (22bb007411)1 er meer capaciteit beschikbaar is, wordt de doelstelling uitgebreid naar 850 afgeronde fraudeonderzoeken voor 2023. De onderbouwing van de 850 afgeronde fraudeonderzoeken bevindt zich onderaan dit document in het onderdeel monitoring van de toezicht- en handhavingsactiviteiten.

1 De afdoening van de motie is toegevoegd in het raadsvoorstel (23bb004048) over het beleidskader Werken is Geweldig! welke op 13 september in de commissie WIOSSAN wordt besproken.

Blad: Datum: Ons kenmerk:

2/4 8 september 2023 M2308-3110

Een andere reden om meer over de toezicht- en handhavingsactiviteiten te rapporteren is om een transparante en brede blik te geven op alle activiteiten die wij ondernemen. Naast de meldingen van vermoedelijke fraude van Rotterdammers en collega’s worden er ook bestandskoppelingen verwerkt. Bestandskoppelingen zijn berichten door gegevensdeling met derden, zoals het Inlichtingenbureau. Dit is een gegevensknooppunt dat gemeenten verbindt met andere overheidsinstellingen. Een voorbeeld zijn overzichten met personen die een inkomen hebben verdiend en ook een volledige uitkering hebben. Deze berichten worden door ons onderzocht op feiten en vervolgens verwerkt. Monitoring van de toezicht- en handhavingsactiviteiten De onderstaande tabellen worden opgenomen vanaf de 3e tertaalrapportage 2023. Deze tabellen bevatten cijfers tot juli 2023 en voor de vergelijking over geheel 2022. In de aankomende 2e tertaalrapportage wordt uw commissie ingelicht over het aantal afgeronde fraudeonderzoeken en aantal afgeronde heronderzoeken, op de wijze waarop dat ook in de rapportage van tertaal 1 is gedaan. Om verkeerde prikkels te voorkomen wordt er alleen een doelstelling gesteld op het aantal afgeronde fraudeonderzoeken en afgeronde heronderzoeken en niet op het resultaat van deze onderzoeken of op het aantal verwerkte bestandskoppelingen. Onderaan is een legenda opgenomen.

Fraudeonderzoeken Fraudeonderzoeken

Afgerond 2022

Afgerond H1 2023

Rechtmatig 2022

Rechtmatig H1 2023

Onrechtmatig 2022

Onrechtmatig H1 2023

Meldingen Rotterdammer

279

352

196

289

80

63

Meldingen collega Totaal fraudeonderzoeken Doelstelling 2023

420 696

101 453

275 471

40 329

145 225

61 124

-

850

-

-

-

Beëindigd Beëindigd Aangepast Aangepast TV Fraudeonderzoeken 2022 H1 2023 2022 H1 2023 2022 Meldingen Rotterdammer Meldingen collega Totaal fraudeonderzoeken

TV H1 2023

TVbedrag 2022

TVbedrag H1 2023

42

29

20

21

52

41

563.825

314.370

95

44

37

15

66

23

199.270

79.455

137

73

57

36

118

64

763.095 393.825

Blad: Datum: Ons kenmerk:

3/4 8 september 2023 M2308-3110

In de bovenstaande tabel is te zien dat het aantal opgepakte meldingen van collega’s in 2023 achterloopt op het aantal meldingen van collega’s van 2022. Dit vertekent het totaalbeeld, terwijl het aantal fraudeonderzoeken op basis van meldingen van Rotterdammers significant is gestegen. In de herijking van de handhavingsketen wordt er een nauwere samenwerking met werkcoaches en inkomensconsulenten opgezet. In deze herijking is het proces ook veranderd. In 2022 waren er nog werkzaamheden die wel meetelden in deze telling, maar nu elders in de organisatie zijn belegd. Hierdoor lijkt het alsof de productie achterloopt, terwijl dat feitelijk niet is. Zonder deze werkzaamheden zijn er in 2022 162 meldingen van collega’s opgepakt. In totaal komt het aantal fraudeonderzoeken uit 2022 inclusief het aantal afgeronde fraudeonderzoeken op basis van aantal meldingen van Rotterdammers dan op 441 afgeronde fraudeonderzoeken. Bestandskoppelingen Afgerond Afgerond Rechtmatig Rechtmatig Onrechtmatig Onrechtmatig 2022 H1 2023 2022 H1 2023 2022 H1 2023 Bestandskoppelingen

1.862

755

264

99

Beëindigd Beëindigd Aangepast 2022 H1 2023 2022 Bestandskoppelingen

520

196

1.598

656

Aangepast H1 2023

TV 2022

TV H1 2023

343

925

346 2.032.690 504.850

797

TVbedrag 2022

TVbedrag H1 2023

Heronderzoek Afgerond Afgerond Rechtmatig Rechtmatig Onrechtmatig Onrechtmatig 2022 H1 2023 2022 H1 2023 2022 H1 2023 Heronderzoek

2.249

1.086

1939

969

310

125

Doelstelling 2023

-

3.500

-

-

-

-

Beëindigd Beëindigd Aangepast 2022 H1 2023 2022 Heronderzoek

47

10

252

Aangepast H1 2023 112

TVTVTV TV H1 bedrag bedrag H1 2022 2023 2022 2023 114

31

196.220 € 70.000

Wellicht ten overvloede wil ik graag benadrukken dat een heronderzoek geen fraudeonderzoek is. Een heronderzoek is een periodiek gesprek tussen een inkomensconsulent en een bijstandsgerechtigde om te bespreken of de uitkeringssituatie nog correct is. Het aantal afgeronde heronderzoeken blijft nog achter op de doelstelling van 3500. Om dit aantal alsnog te halen zijn de volgende twee maatregelen genomen: • Het werkproces is efficiënter gemaakt; • Er wordt tijdelijk extra capaciteit ingezet.

Blad: Datum: Ons kenmerk:

4/4 8 september 2023 M2308-3110

Legenda Tabel Afgerond

Aantal onderzochte en afgeronde onderzoeken

Rechtmatig Aantal afgeronde onderzoeken waar de onderzochte situatie geheel rechtmatig was Onrechtmatig Aantal afgeronde onderzoeken waar de onderzochte situatie onrechtmatig was Beëindigd Aangepast TV TV in bedrag H1

Aantal beëindigde bijstandsuitkeringen naar aanleiding van een rechtmatigheidsonderzoek Aantal bijstandsuitkeringen waarbij de hoogte van uitkering is aangepast naar aanleiding van een onderzoek Aantal opgeboekte terugvorderingen naar aanleiding van een onderzoek Het totale bedrag aan opgeboekte terugvorderingen naar aanleiding van een onderzoek. Dit bedrag is exclusief te realiseren besparingen door beëindiging of verlaging van de uitkering Eerste halfjaar van 2023 tot en met juni.

Balans in uitvoering De voornaamste inspanningen worden geleverd om mensen naar werk te begeleiden. Dit jaar zijn er, tot september, 2184 mensen uitgestroomd naar werk. De handhavingsacties hebben als doel om het vertrouwen in een rechtmatig socialezekerheidsstelsel te behouden. Tot slot Wij hopen uw commissie hiermee voldoende te hebben geïnformeerd over de huidige stand van zaken van de toezicht- en handhavingsactiviteiten en de wijze waarop vanaf de 3e tertaalrapportage gerapporteerd gaat worden. Wij verzoeken uw commissie om de toezegging (23bb004652) hiermee als afgedaan te beschouwen. Met vriendelijke groet,

Tim Versnel MSc Wethouder Werk, Inkomen, Nationaal Programma Rotterdam Zuid en EUarbeidsmigranten