[23bb004788] Bijlage 2 behorende bij 23bb004786 over Jaarverslag amfibieën

Gemeente Rotterdam

Monitoring Natuurmeetnet Rotterdam 2022 Jaarverslag amfibieën SST7-'

iw.J - VTOS ^ ÄSnr

flniàkllfctt;

iřĴčAĨ* N' '

iřSSŕ. v '

T' r

.

rî ^

* v

.:v" \

Van:

AJ. Esbeukman

Datum:

22 december 2022

Versie:

Concept

Collegiale toets:

I.K. Beijeman D.O. van der Gaag

Datum

Pagina

22 december 2022

1 van 9

Inhoudsopgave

Inleiding

3

2

Resultaten

4

2.1 2.2

Verspreiding Aantallen

4 4

3

Bijzonderheden en afwijking van de methodiek

«o

3.1 3.2

Afwijking van de methodiek Bijzonderheden

O O

1

4

Kwalitatieve analyse

7

Bijlage 1: Meetmomenten en omstandigheden

8

Datum

Pagina

22 december 2022

2 van 9

1

Inleiding De term "Biodiversiteit" slaat op de variatie in levende organismen die worden aangetroffen in een bepaald gebied. De schaalgrootte waarop biodiversiteit gemeten wordt kan uiteenlopen van de gehele aarde tot je eigen achtertuin of zelfs een enkele boom. Biodiversiteit is een belangrijke indicator van de gezondheid van een ecosysteem. Hoe groter de variatie van levende organismen die samenleven (het netwerk van organismen), hoe groter de capaciteit van het ecosysteem om veranderingen te weerstaan en het leven te ondersteunen. Om biodiversiteit te beschermen, is het noodzakelijk om te weten wat er leeft in een gebied en na te gaan welke verschuivingen er optreden. Daarvoor is een gedegen monitoring van belang. Hiermee wordt op een systematische gestandaardiseerde manier over een lange periode gemeten. De gemeente Rotterdam wil weten hoe het gesteld is met de biodiversiteit van de stadsnatuur binnen de gemeentegrenzen. De biodiversiteit loopt wereldwijd terug en daarin wil de gemeente zijn verantwoordelijkheid nemen. De gemeente Rotterdam heeft een Programma en Uitvoeringsagenda Biodiversiteit opgesteld waarin een integrale aanpak gepresenteerd is om de kwaliteit van de stadsnatuur de aankomende jaren te monitoren en te verbeteren.

Hierbij staan twee vragen centraal: ^ Hoe staat het met de biodiversiteit in de gemeente Rotterdam? ^ Hoe gaat het met de ontwikkeling van de biodiversiteit in de gemeente Rotterdam? Het programmateam biodiversiteit van Gemeente Rotterdam heeft hiervoor een monitoringsinstrument (Methode Meetnet Rotterdam) ontwikkeld voor de stad. Hiermee gaat de gemeente Rotterdam de stand van zaken en de kansen voor biodiversiteit in kaart brengen. Er is nog onvoldoende beeld van de stand van de biodiversiteit in de stad en tot nu toe werd er onvoldoende gemonitord. Het is belangrijk voor de biodiversiteit in de stad om aansluiting te vinden bij de grote opgaven in de stad zoals de bouwopgave, klimaatverandering en de energietransitie. Denk aan het zorgen voor meerdere soorten planten in bermen en rondom bomen. Maar ook aan groene daken, groene gevels, tuinen op tussenverdiepingen en groene sportcomplexen, parkeergarages en bedrijventerreinen. Voorliggend jaarrapport gaat in op de resultaten van de amfibieëninventarisatie die in 2022 is uitgevoerd in de gemeente Rotterdam. Dit gebied omvat het gehele grondgebied binnen de gemeentegrenzen van de gemeente Rotterdam exclusief het havengebied. Voor deze inventarisatie is gebruik gemaakt van de Methode Meetnet Rotterdam1. Het betreft de eerste inventarisatieronde van de amfibieën via deze methode. Een start van de monitoring, want meten = weten.

1

Gemeente Rotterdam, 2021. Methode Meetnet Rotterdam.

Datum

Pagina

22 december 2022

3 van 9

2

Resultaten

2.1

Verspreiding Voor alle routes zijn de coördinaten van het middelpunt genoteerd. Deze coördinaten zijn vervolgens gebruikt om de verkregen data te verwerken in GIS (ArcGIS PRO 2.7). In totaal zijn op 23 transecten amfibieën geteld. De verkregen kaarten geven de aantallen weer tussen de transecten na één jaar (figuur 1). Met deze gegevens kan nog geen trend worden bepaald, omdat dit het eerste meetmoment betreft.

Zoetermeei Jtljswlįk

Den Hgŕrr

Capellí

den ijssei

Maasslui! Oostvoor

Vlaardingen

Rotterdam

Rozenburg

ES os Ridder Moogvllet Spljkenisse

Waarnemingen

lellevoetsluìs

şgľ 1 -

Goudswaar

Figuur 1. Heat-map op basis van aantallen waarnemingen per transect, waarbij lichtblauw weinig en geel veel waarnemingen betreft.

2.2

Aantallen Amfibieën zijn op 10 van de 23 routes waargenomen, in 7 van de 9 kernbiotopen (tabel 1). In totaal zijn er 88 waarnemingen, waarvan veruit de meeste (42) in de biotoop "bos" gevolgd door de biotoop "Veenweide en kleipolders" (33) (figuur 2). Bij de andere biotopen waar plonzen zijn waargenomen gaat het om enkele waarnemingen, één tot vier.

Datum

Pagina

22 december 2022

4 van 9

Tabel 1. Waarnemingen amfibieën per transect.

Transect Aantal waarnemingen Kralingse bos A Veerhuiseiland Ommoordseveld Kralingse bos B Visserijgriend Bergse voorplas De Tempel Nieu wlandsedijk Rotte Zevenhuizerplas Eiland van Brienenoord Groene kruisweg Het Park Honingerdijk Kapittelduinen A Kapittelduinen B Nassauhaven Park de Twee Heuvels Prinsenlaan Schie Smeetlandsedijk Vroessenpark Zevenhuizerplas

Totaal

37 18 15 5 4 3 2 2 1 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0

88

45 40 35 30 25 20 15 10 5 0

Open, kruidenrijke biotopen Waterrijke biotopen Groene biotopen

Figuur 2. Waarnemingen van amfibieën in de aangegeven transecten.

Datum

Pagina

22 december 2022

5 van 9

3

Bijzonderheden en afwijking van de methodiek De amfibieëninventarisatie van 2022 betreft de eerste uitvoering van het meetnet Biodiversiteit, waarbij de werkbaarheid van de methodiek en de keuze van de routes is getoetst. Hierdoor zijn tijdens de tellingen verschillende complicaties aan het licht gekomen. Deze worden in dit hoofdstuk besproken.

3.1

Afwijking van de methodiek Tijdens de amfibieëninventarisatie van 2022 was het door een combinatie van capaciteitsproblemen en weersomstandigheden noodzakelijk een deel van de tellingen uit te voeren buiten het optimale seizoen. Deze tellingen zijn in de eerste week van oktober uitgevoerd. In deze week zijn geen waarnemingen van amfibieën gedaan. Tijdens de uitvoering van de inventarisatie bleek een deel van de route "Veerhuiseiland" niet vrij toegankelijk. Dit kwam door een afgezet stuk weiland wat begraasd werd door runderen. In verband met persoonlijke veiligheid was het niet mogelijk om alle vijf de veldbezoeken volledig te lopen. Alle vijf de keren is het transect deels gelopen.

3.2

Bijzonderheden Bij het tweede veldbezoek aan de route "Prinsenlaan" bleek het overgrote deel van de oever overgroeid met riet (figuur 3). Hierdoor was het water en de oever lastig te zien en was het niet zeker te stellen dat geluiden van het water kwamen door plonzen van amfibieën. Het was niet mogelijk om het transect hierop aan te passen.

- W:

fŚįK

2įí&ÉŚK

«SSv í-v

cÿfţķL- •-.MļţV. |

í*

■•Wl Figuur 3. Transect prinsenlaan met een dichte rietkraag.

Datum

Pagina

22 december 2022

6 van 9

4

Kwalitatieve analyse In twee kernbiotopen waren de aantallen relatief hoog in vergelijking met andere transecten. Het gaat hierbij om "bos" en "veenweide en kleipolders". Voor het kernbiotoop bos gaat het om transect "Kralingse bos A". Het transect betreft een watergang met natuurvriendelijke oevers, met een milde overgang naar het water en diverse vegetatie zowel op de oever als in het water heeft, wat zeer geschikt is als leefgebied voor amfibieën. De transecten "Ommoordseveld" en "Veerhuiseiland", uit kernbiotoop "veenweide en kleipolders" kennen eenzelfde beschrijving voor de watergangen. Dit verklaart de hoge aantallen in deze gebieden. Op dertien transecten zijn geen waarnemingen gedaan van amfibieën met gebruik van de plonsmethode. Dit betreffen het Eiland van Brienenoord, Groene kruisweg, Het Park, Honingerdijk, Kapittelduinen A en B, Nassauhaven, Park de twee heuvels, Prinsenlaan, Schie, Smeetslandsedijk en Vroessenpark. Bij een deel van deze routes was het niet mogelijk om langs de waterkant te lopen of was de oever dichtbegroeid. Hierdoor zouden eventuele plonzen gemist kunnen zijn, wat de afwezigheid zou verklaren. De andere routes hebben geen directe verklaring voor de afwezigheid van amfibieën tijdens de tellingen. Bij het transect "Calandpark" zou de afwezigheid van waarnemingen verklaard kunnen worden door de verdroogde aard van de route.

Water was gedurende alle meetmomenten afwezig. Het is mogelijk dat er in de loop der jaren verandering zal komen in de aard van de route en het aantal waarnemingen dat er gedaan worden. Bij de transecten ''Eiland van Brienenoord'', "Honingerdijk", ''Kapittelduinen en Nassauhaven" was het niet mogelijk om langs de oever te lopen of liep het transect niet langs een duidelijke oever, waardoor de plonzentelling niet uitgevoerd kon worden. In het geval van de transecten Groene kruisweg, Het Park, Park de Twee heuvels, Schie, Smeetslandsedijk en Vroessenpark is er geen directe duidelijke verklaring voor de afwezigheid van amfibieën tijdens de tellingen. Mogelijk dat de tijd op de dag of weersomstandigheden niet optimaal waren voor plonzentellingen. Omdat de amfibieëntelling weersafhankelijker is dan libelleninventarisatie en deze tegelijk geteld worden komt het vaak voor dat amfibieën in suboptimale omstandigheden worden geteld bij deze methodiek. De libelleninventarisatie kan namelijk uitgevoerd worden bij temperaturen en bewolkingsgraden waarbij amfibieën niet per definitie verwacht worden langs de waterkant.

Datum

Pagina

22 december 2022

7 van 9

Bijlage 1: Meetmomenten en omstandigheden Tabel B1. Gegevens verkregen per meetmoment tijdens de inventarisatie van 2022. De Bewolking is in X, de temperatuur in C en de windkracht op de schaal van Beaufort. Routecode 1L1 1L1 1L1 1L1 1L1 1L2 1L2 1L2 1L2 1L2 2L1

Naam

Ronde

Datum

Tijd

Bewolking

Temperatuur

Windkracht

1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 1

9-mei 17-jun 6-jul 2-aug 15-sep 11-mei 20-jun 13-jul 4-aug 5-sep 7-jun

13:40 10:30 11:00 12:08 12:00 15:00 11:10 14:05 10:45 11:06 13:40

0 0 100 40 90 50 0 0 50 10 100

21 23 19 24 18 19 17 26 23 26 17

1 1 1 3 3 3 2 3 2 3 2

2

29-jun

13:30

0

27

3

3

28-jul

13:50

0

21

4

4

18-aug

11:14

40

22

3

5

22-sep

12:44

5

18

1

1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 1

9-mei 17-jun 6-jul 2-aug 6-okt 4-mei 16-jun 5-jul 3-aug 8-sep 4-mei 16-jun 5-jul 3-aug 8-sep 16-mei 23-jun 15-jul 12-aug 12-sep 16-mei 23-jun 15-jul 12-aug 12-sep 12-mei 15-jun 18-jul 11-aug 21-sep 7-jun

11:00 13:15 13:50 14:19 13:23 12:55 14:00 11:40 09:30 12:16 14:00 13:05 13:10 10:39 11:26 11:20 10:30 13:20 11:27 11:46 12:20 11:15 13:50 11:04 11:33 13:50 11:05 10:35 10:24 12:59 14:45

0 0 100 0 0 25 0 0 10 40 0 0 0 0 40 100 100 0 0 5 100 0 30 0 10 60 0 0 0 40 50

18 27 19 25 16 13 23 20 22 20 15 22 21 24 18 22 23 21 30 22 21 24 21 28 22 18 22 25 27 17 18

1 1 1 4 3 1 1 2 1 2 1 1 3 1 4 4 4 4 2 2 4 2 3 2 3 4 1 1 1 1 3

2

29-jun

12:05

0

26

3

3

28-jul

15:15

35

22

4

4

18-aug

12:22

30

24

2

5

22-sep

11:40

0

16

1

9L2 9L2 9L2 9L2 9L2 9L3 9L3 9L3 9L3 9L3 10L1 10L1 10L1 10L1 10L1 10L2 10L2 10L2

Het Park Het Park Het Park Het Park Het Park De Tempel De Tempel De Tempel De Tempel De Tempel Park de Twee Heuvels Park de Twee Heuvels Park de Twee Heuvels Park de Twee Heuvels Park de Twee Heuvels Vroessenpark Vroessenpark Vroessenpark Vroessenpark Vroessenpark Kralingsebos A Kralingsebos A Kralingsebos A Kralingsebos A Kralingsebos A Kralingsebos B Kralingsebos B Kralingsebos B Kralingsebos B Kralingsebos B Kapittelduinen A Kapittelduinen A Kapittelduinen A Kapittelduinen A Kapittelduinen A Kapittelduinen B Kapittelduinen B Kapittelduinen B Kapittelduinen B Kapittelduinen B Calandpark Calandpark Calandpark Calandpark Calandpark Eiland van Brienenoord Eiland van Brienenoord Eiland van Brienenoord Eiland van Brienenoord Eiland van Brienenoord Nassauhaven Nassauhaven Nassauhaven Nassauhaven Nassauhaven Visserijgriend Visserijgriend Visserijgriend Visserijgriend Visserijgriend Zevenhuizerplas Zevenhuizerplas Zevenhuizerplas Zevenhuizerplas Zevenhuizerplas Bergse Voorplas Bergse Voorplas Bergse Voorplas

1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 1 2 3

9-jun 27-jun 20-jul 18-aug 22-sep 12-mei 15-jun 18-jul 11-aug 21-sep 6-mei 22-jun 11-jul 8-aug 7-sep 2-5-2022 13-jun 4-jul

11:30 11:35 14:35 12:49 10:59 14:45 13:30 12:30 11:53 14:24 14:00 12:55 11:00 12:09 11:08 13:00 11:00 12:15

25 100 30 30 10 0 0 0 0 100 25 0 100 10 20 0 25 40

17 19 24 24 16 18 22 29 28 17 19 23 18 22 21 16 16 20

2 1 3 3 1 4 1 1 2 0 1 2 1 3 4 1 1 2

10L2

Bergse Voorplas

4

1-aug

10:57

40

19

2

2L1 2L1 2L1 2L1 2L2 2L2 2L2 2L2 2L2 4L1 4L1 4L1 4L1 4L1 4L2 4L2 4L2 4L2 4L2 7L1 7L1 7L1 7L1 7L1 7L2 7L2 7L2 7L2 7L2 7L3 7L3 7L3 7L3 7L3 9L1 9L1 9L1 9L1 9L1

Opmerkingen

Route gemaaid

Randen riet verwijderd

Gebied gemaaid

Gebied gemaaid Route volledig verdroogd Route volledig verdroogd

Delen van het riet gemaaid

Plaatselijk oevervegetatie verwijderd voor het vervangen van aanmerings(?)plankjes. Route recent gemaaid

Datum

Pagina

22 december 2022

8 van 9

10L2 11L1 11L1 11L1 11L1 11L1 11L2 11L2 11L2 11L2 11L2 12L1 12L1 12L1 12L1 12L1 12L2 12L2 12L2 12L2 12L2 13L1 13L1 13L1 13L1 13L1 13L2 13L2 13L2 13L2 13L2 13L3 13L3 13L3 13L3 13L3 13L4 13L4 13L4 13L4 13L4 13L5 13L5

Bergse Voorplas Rotte Rotte Rotte Rotte Rotte Schie Schie Schie Schie Schie Ommoordse Veld Ommoordse Veld Ommoordse Veld Ommoordse Veld Ommoordse Veld Veerhuiseiland Veerhuiseiland Veerhuiseiland Veerhuiseiland Veerhuiseiland Smeetlandsedijk Smeetlandsedijk Smeetlandsedijk Smeetlandsedijk Smeetlandsedijk Honingerdijk Honingerdijk Honingerdijk Honingerdijk Honingerdijk Nieuwlandsedijk Nieuwlandsedijk Nieuwlandsedijk Nieuwlandsedijk Nieuwlandsedijk Groene Kruisweg Groene Kruisweg Groene Kruisweg Groene Kruisweg Groene Kruisweg Prinsenlaan Prinsenlaan

5 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 1 2

1-sep 6-mei 22-jun 11-jul 8-aug 7-sep 11-mei 20-jun 13-jul 4-aug 5-sep 6-mei 22-jun 11-jul 8-aug 7-sep 11-mei 20-jun 20-jul 4-aug 5-sep 2-jun 29-jun 27-jul 25-aug 22-sep 9-jun 27-jun 20-jul 18-aug 15-sep 3-jun 23-jun 15-jul 12-aug 12-sep 2-jun 30-jun 27-jul 25-aug 3-okt 4-mei 16-jun

12:24 11:20 15:00 12:50 10:07 12:31 13:55 11:50 13:30 10:08 10:12 12:20 14:30 12:30 10:17 12:15 11:45 12:45 15:55 11:16 09:36 11:05 14:30 13:10 10:42 13:33 11:00 11:00 15:00 13:16 10:04 13:45 14:00 12:15 12:29 12:29 13:15 10:50 11:15 12:22 13:28 15:20 11:50

0 0 0 30 60 15 25 0 0 100 30 0 0 30 80 10 0 0 35 80 10 0 50 100 10 0 50 100 35 20 80 0 100 0 0 5 0 0 0 60 100 0 0

23 15 24 20 20 23 18 17 25 23 24 17 23 20 21 23 16 18 25 24 23 15 27 19 28 19 16 19 24 24 17 21 28 19 30 22 17 22 17 31 17 15 21

4 1 2 1 2 4 4 3 3 4 2 1 1 1 2 4 4 3 2 3 3 1 3 2 2 2 2 1 3 3 3 4 2 2 2 3 1 2 2 2 1 1 1

13L5

Prinsenlaan

3

5-jul

14:50

55

19

3

13L5

Prinsenlaan

4

3-aug

11:45

0

24

3

13L5

Prinsenlaan

5

8-sep

10:38

100

18

3

Randen langs de paden gemaaid Riet deels recent gemaaid Route deels niet toegankelijk Route deels niet toegankelijk Route deels niet toegankelijk Route deels niet toegankelijk Route deels niet toegankelijk Deels begraasd Ander deel begraasd Veel eendenkroos

Door het riet is het water en de oever in het tweede deel bijna niet zichtbaar. Door het riet is het water en de oever in het tweede deel bijna niet zichtbaar. Door het riet is het water en de oever in het tweede deel bijna niet zichtbaar. Door het riet is het water en de oever in het tweede deel bijna niet zichtbaar.

Datum

Pagina

22 december 2022

9 van 9