[23bb004631] Bijlage 1 behorende bij 23bb004630 'Rotterdam voor Iedereen' beleidskader armoede en schulden 2023-2026
Tekst van het document
Ook andere beleidsterreinen houden zich bezig met het thema Kinderarmoede. Een aantal voorbeelden: - Vanuit jeugdbeleid worden diverse subsidies voor jeugdpreventie verstrekt. Deze effectieve interventies dragen bij aan het kansrijk, veilig en gezond opgroeien van kinderen, ook kinderen in armoede. Een voorbeeld hiervan is het naschoolse programma ‘Playing for Succes’ van de Rotterdamse Voetbalvereniging Excelsior. Zij begeleiden leerlingen in kwetsbare gezins situaties met een cognitieve en sociale achterstand uit groep 6, 7 en 8 van het primair onderwijs en klas 1 en 2 van het voortgezet onderwijs. De scholen melden de leerlingen aan. Het betrekken van de ouders is een belangrijk onderdeel van het programma. - In Rotterdam worden elk jaar veel kinderen te vroeg of met een te laag geboortegewicht geboren, of groeien op in kwetsbare omstandigheden. Deze problematiek hangt in grote mate samen met de financiële positie van ouders. Het programma Stevige Start biedt deze kinderen een stevige start: een gezonde geboorte en een veilige en kansrijke plek om op te groeien. Een voorbeeld van een actie vanuit dit programma is dat Rotterdamse kinderen die geboren worden in een gezin met armoede, in 2023 een pakket met babyspullen krijgen om te zorgen voor een goed begin van hun nieuwe leven.
Het Rijk heeft voor 2023 budget beschikbaar gesteld aan het Jeugdeducatiefonds en het Rode Kruis voor het aanbieden van een schoolontbijt op basisscholen. Of voor vouchers voor de ouders die zelf niet voor ontbijt kunnen zorgen. We volgen deze ontwikkelingen de komende jaren en ondersteunen scholen hierbij als dat nodig is.
.
Wat gaan we meer/anders/nieuw doen De gemeentelijke gezinsaanpak wordt vanaf 2024 voortgezet in de huidige wijken (Bospolder-Tussendijken, Crooswijk, Tarwewijk en Carnisse). Voor de wijken in Rotterdam zuid zoeken we ook de samenwerking met NPRZ op. Met de
Armoede- en schuldenbeleid 2023 - 2026
Versie 1 | juni 2023
29
gezinsaanpak bereiken we deze collegeperiode 1.000 gezinnen. . gemeentelijke Scholen zijn een belangrijke plek om armoede en schuldenproblematiek te
.
.
. .
signaleren; er komen dagelijks ouders met financiële problemen. Omdat vrijwel alle kinderen naar de basisschool in de buurt gaan, is deze aanvullende expertise voor het schoolteam nodig om kinderen die opgroeien in armoede te signaleren, ondersteunen en stimuleren. Dit beschouwen we niet als extra taak voor de school, maar zien we als toevoeging op een toegankelijke en vertrouwde plek voor kinderen en hun ouders. Versterking van het schoolteam ontlast de school in zijn geheel; leerkrachten én directie. Op 6 basisscholen experimenteren we met een medewerker ‘Kansengelijkheid’, die aan de slag gaat met het versterken van de relatie tussen wijk, school en gezin. De komende tijd gaan we hierin extra investeren. De ondersteuning door Het Jeugdeducatiefonds (JEF) breiden we vanaf schooljaar 2023-2024 uit van 76 basisscholen naar 125 basisscholen. Het JEF helpt de ontwikkelingskansen te vergroten van kinderen die opgroeien vanuit een achterstand. Aanvragen voor het fonds lopen via de basisschool, omdat de leerkracht als geen ander weet wat een kind nodig heeft. Dit sluit aan op het advies van de Kinderombudsman, de Sociaal- Economische Raad (SER) en de ministeries van OC&W en (SZW). Het Jeugdeducatiefonds ontzorgt scholen en heeft een uitgebreid diensten- en productenaanbod.
We blijven samenwerken met lesaanbieders die workshops en lessen over geld geven op basisscholen, voortgezet onderwijs en mbo’s. We leggen hierbij de nadruk op kwaliteit, een optimaal bereik en zorgen ervoor dat de lessen aansluiten op de leefwereld van jongeren. Daarnaast zetten we extra in op financiële educatie voor jongeren in kwetsbare situaties en jongeren die niet via het onderwijs bereikbaar zijn. Door kinderen jong financieel bewust te maken, wordt de basis gelegd voor financiële redzaamheid als ze volwassen zijn. Financiële educatie draagt daarnaast bij aan het doorbreken van het taboe op dit onderwerp: het is belangrijk van jongs af aan te leren praten over geld, om op latere leeftijd ook eerder hulp te durven vragen. We ondersteunen scholen zodat zij menstruatieproducten gratis kunnen aan bieden in het primair en voortgezet onderwijs. Niet alle leerlingen hebben genoeg geld om menstruatieproducten te kopen. Daardoor missen zij school en ontstaat er een mogelijke achterstand. Het aanbieden van menstruatieproducten is ook taboedoorbrekend: maandverband is net zo gewoon als zeep en wc-papier. Naast de concrete acties, werken we ook aan een integrale aanpak voor kinderen en jongeren die opgroeien in armoede.
Om zo’n duurzame en integrale aanpak te ontwikkelen – samen met verschillende beleidsterreinen, wetenschap, professionals en kinderen/jongeren – is ontwikkeltijd en ruimte nodig. Hiervoor is een werkgroep samengesteld met deskundigen vanuit verschillende domeinen (zoals sport, gezondheid, jeugd en onderwijs) en wetenschappers (lector en bijzonder hoogleraar kinderarmoede). Op termijn wordt de werkgroep uitgebreid met uitvoerende professionals en kinderen en jongeren die opgroeien in armoede. Er zijn veel verschillende interventies voor kinderen die opgroeien in armoede; door deze beter op elkaar af te stemmen, vergroten we het effect. Het doel hiervan is niet een geheel nieuwe aanpak, maar een meer samenhangend geheel van alle acties die vanuit de gemeente ingezet worden om kinderen en jongeren gezond, veilig en kansrijk te laten opgroeien. Deze aanpak presenteren we in de eerste voortgangsrapportage van dit beleidskader in 2024.
Beoogd effect Het beoogd effect van alle bovenstaande acties is dat Rotterdamse kinderen en jongeren gezond, veilig en kansrijk kunnen opgroeien.
30
Versie 1 | juni 2023
Armoede- en schuldenbeleid 2023 - 2026
4.
We maken het hebben van financiële problemen actief bespreekbaar in de stad Mensen schamen zich nog steeds als zij financiële problemen hebben. Hierdoor duurt het vaak lang voordat de stap naar hulpverlening wordt gezet. Dit leidt tot hogere schulden en groter persoonlijk leed. Het is belangrijk dat we hierover met elkaar in contact komen. Dan ontstaat ruimte voor het gesprek, en wordt de drempel naar financiële hulpverlening lager. We hebben gemerkt dat corona en de energiecrisis het gesprek over geld al iets makkelijker hebben gemaakt, er is hiervoor ook veel aandacht in de media.
. We communiceren bij ‘life-events’ (een zeer belangrijke gebeurtenis in het leven). Wat doen we al
.
Zo ontvangen alle jongeren die 18 jaar worden thuis een boekje met wat er gaat veranderen in hun (financiële) situatie, en wat zij moeten gaan regelen. We faciliteren en subsidiëren (informele) organisaties zoals levensbeschouwelijke organisaties of voedselbanken waar financiële problemen wel worden besproken.
.
Wat gaan we meer/anders/nieuw doen We gaan doorlopend stadsbreed (onder andere via social media met influencers) communiceren tijdens life-events en economische ontwikkelingen, zoals de huidige hoge inflatie en energiecrisis. Life-events zijn, naast gedrag, de grootste oorzaak waardoor mensen financiële problemen krijgen. Denk bijvoorbeeld aan 18 jaar worden, je baan verliezen, een echtscheiding, een kind krijgen of ziek worden. We gaan de (bestaande) communicatiemiddelen over life-events verbeteren, samen met ervaringsdeskundigen. Ook communiceren we over life-events op relevante plekken, zoals op scholen, bij werkgevers of verloskundigen en maken we gebruik van social media om Rotterdammers (met name jongeren die 18 jaar worden) te bereiken. We stellen(communicatie)middelen beschikbaar aan deze partners in de stad. Met deze middelen kunnen zij in gesprek met Rotterdammers over de financiële risico’s van een life event en hen doorverwijzen naar hulpaanbod als dat nodig is. Beoogd effect Rotterdammers die een life-event meemaken hebben voldoende informatie om te weten wat de invloed van dit life-event is op hun financiële situatie is en hoe zij hierop kunnen handelen.
5.
We vergroten de financiële redzaamheid van Rotterdammers Volgens het Nibud is ‘iemand financieel redzaam wanneer die weloverwogen keuzes maakt, zodanig dat zijn financiën in balans zijn op zowel korte als op lange termijn’. Het Nibud spreekt terecht niet over zelfredzaamheid, maar over redzaamheid. Iemand is financieel redzaam als die zélf benodigde vaardigheden heeft of beseft dat die hulp moet inschakelen. Ook in Rotterdam spreken we daarom over financiële redzaamheid. Iemand is ook financieel redzaam als die tijdig ziet dat hij hulp nodig heeft en dit vraagt.
. We geven groepstrainingen over financiële redzaamheid. . We subsidiëren (vrijwilligers)organisaties die werken aan financiële redzaamheid Wat doen we al
van Rotterdammers. Dit blijven we aanvullend op het bestaande aanbod doen.
.
Voor jongeren We ondersteunen Rotterdamse jongeren tussen de 18 en 27 jaar met financiële vragen vanuit het Perspectiefpact. Onze uitgangspunten zijn dat we iedere jongere die bij ons binnenkomt ‘vastpakken en niet meer loslaten’ en dat voor iedere jongere een passend en persoonlijk hulpaanbod beschikbaar is.
Armoede- en schuldenbeleid 2023 - 2026
Versie 1 | juni 2023
31
Tussen de 16 en 27 jaar doorlopen jongeren een fase die ook wel adolescentie wordt genoemd. In deze periode verwachten we steeds meer zelfstandigheid en zelfredzaamheid van hen. Vanaf hun 18e zijn jongeren voor de wet meerderjarig en krijgen zij van het ene op het andere moment met andere rechten en plichten te maken. Geen enkele jongere is echter op diens 18e geestelijk en lichamelijk volgroeid en daarom zijn niet alle jongeren in staat volledig onafhankelijk in de maatschappij te functioneren. Voor jongeren is zelfredzaamheid daarom nog een ontwikkelopgave.
.
Een goede financiële huishouding voeren vergt nogal wat vaardigheid. We zien dat jongeren in een kwetsbare situatie zonder sociaal vangnet na het bereiken van de 18e verjaardag een grotere kans hebben om in financiële problemen te komen. Dit vraagt om begeleiding waarbij aandacht is voor motivatie en oog voor de persoonlijke omstandigheden van deze jongeren. We proberen daarom zoveel mogelijk aan te sluiten op de leefwereld van jongeren en het bieden van maatwerk. Dit houdt in dat we naast de reguliere dienstverlening ook intensieve dienstverlening bieden waar dit nodig is en op zoek gaan naar passende (ver)korte trajecten voor jongeren die slechts lichte ondersteuning nodig hebben. Er zijn diverse digitale hulpmiddelen voor jongeren waarmee zij beter inzicht krijgen in hun financiële situatie. Sommige van deze hulpmiddelen promoten we als gemeente.
.
Wat gaan we meer/anders/nieuw doen De afgelopen periode hebben we vooral ingezet op groepstrainingen gericht op financiële redzaamheid. Vanaf 2024 wordt de focus naast de groepstrainingen meer gelegd op individuele trajecten en maatwerk. Aangezien schaamte nog steeds een grote rol speelt bij deelname aan groepstrainingen en er ook de verschillen zijn in individuele behoeften sluit dit nieuwe aanbod beter aan.
. .
Beoogd effect Rotterdammers zijn financieel redzaam. Iedere jongere die bij ons binnenkomt ontvangt een passend hulpaanbod met als doel het oplossen van de huidige problematiek, het mogelijk houden een opleiding te volgen en het bestendigen van financieel gezond gedrag.
6.
Oog voor de individuele Rotterdammer Leven met een laag inkomen of schulden is stressvol en heeft gevolgen voor het men tale welbevinden van Rotterdammers. Maar stress vermindert ook het vermogen tot handelen. We werken daarom al enige jaren stress-sensitief en blijven dat doen. Gemeente Rotterdam heeft in de afgelopen jaren steeds meer aandacht voor de ‘menselijke maat’. De menselijke maat (oftewel ‘doenvermogen’) gaat over uitgaan van het individu, verantwoord vertrouwen, ruimte om van de standaard af te wijken, werken vanuit de bedoeling, trans parant en eerlijk handelen: Hoe kom je mee in de hedendaagse samenleving? Het doen vermogen zal zoveel mogelijk worden uitgewerkt en doorgevoerd in het gehele pallet van armoede en schulden. We willen in nauwer contact staan met bewoners en ondernemers, en hen beter zien en horen. Dit betekent dat onze medewerkers ruimte moeten hebben om maatwerk te kunnen leveren in de dienstverlening aan Rotterdammers. De principes van de menselijke maat passen we ook toe bij de aanpak van armoede en schulden. Het uitgangspunt is hierbij: dat we als gemeente Rotterdam willen dat bewoners en ondernemers zich gehoord en gezien voelen. We willen ook dat onze medewerkers de ruimte voelen om maatwerk te kunnen leveren aan bewoners waar nodig.
. Onze medewerkers in de uitvoering hebben trainingen ‘stress-sensitieve dienstverlening’ gevolgd. . In het sociaal domein is de laatste jaren steeds meer belangstelling voor het inzetten Wat doen we al
32
Versie 1 | juni 2023
Armoede- en schuldenbeleid 2023 - 2026
van ervaringsdeskundigheid. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat goede oplossingen voor grote problemen in het sociaal domein niet bedacht worden achter het bureau, maar altijd in samenspraak met de mensen om wie het gaat; mensen die zelf een rol en belang hebben. Daarom werken we vanuit de gemeente ook samen met ervaringsdeskundigen. Zij kijken bijvoorbeeld mee met brieven, en er zijn ervaringsdeskundigen in dienst getreden bij de afdeling Grip op geldzaken.
. .
Wat gaan we meer/anders/nieuw doen We werken verder aan de stress-sensitieve dienstverlening binnen de schulden keten, met specifiek aandacht voor mentale gezondheid. Samenwerking met ervaringsdeskundigen gebeurt echter in de meeste gevallen nog ad hoc en versnipperd. Daarom zetten we de komende periode in op het combineren van de bestaande kennis vanuit ervaringsdeskundigen en (in)formele organisaties. We organiseren dat zij met ons meekijken tijdens de beleidsvorming en uitwerking ervan, bijvoorbeeld in de vorm van een armoedeberaad of schaduwraad. In het streven om hulp- en dienstverlening voor Rotterdammers te verbeteren, zien we niet alleen meerdere opgaven op stadsniveau, maar ook op wijk- en buurtniveau. Er bestaat niet één blauwdruk voor elke wijk of buurt van Rotterdam. Met de ontwikkeling van ‘Wijk aan Zet’ wil de gemeente nauwer schakelen tussen beleid en praktijk. Zo beogen we als gemeente een meer integrale samenwerking tussen de verschillende clusters om de bewoners van Rotterdam sneller en beter van dienst te kunnen zijn. Samen met het Innovatieplatform van de gemeente, gaan we in een aantal wijken diverse werkvormen uitproberen. Dit wordt gemonitord, zodat de werkvormen te zijner tijd structureel gemaakt kunnen worden en eventueel uitgebreid. We verwachten eind 2023 te kunnen starten in de eerste wijken.
.
. .
Beoogd effect Onze dienstverlening is ingericht op een manier die aansluit bij de individuele behoeften van de Rotterdammers. We ontwikkelen een structuur aan de hand waarvan we beter samen kunnen werken met ervaringsdeskundigen zodat we hen mee kunnen nemen in de uitvoering van ons beleid.
7.
We leiden meer Rotterdammers naar schulddienstverlening en verkleinen de uitval tijdens de trajecten We gaan de instroom naar trajecten van schulddienstverlening vergroten en de uitval tijdens het traject (vooral in het begin) verkleinen. Tevens zetten we in op financiële redzaamheid om recidive te voorkomen. Dat doen we om ervoor te zorgen dat mensen die financiële problemen hebben, effectief geholpen worden bij het aanpakken hiervan. We weten dat het oplossen van schulden een positieve invloed heeft op de individuen die geholpen worden, hun gezinnen en uiteindelijk op de samenleving als geheel (beperking van maatschappelijke kosten). Onze dienstverlening is niet vrijblijvend. Ondanks dat er geen juridische mogelijkheden zijn verbinden we wel voorwaarden aan onze dienstverlening.1 we al .WatDdoen e trajectbegeleider van het Expertise Team Financiën (ETF) is actief betrokken bij het hele schulddienstverleningstraject. De trajectbegeleider motiveert de cliënten en bespreekt de voorwaarden die aan schuldbemiddeling worden gesteld. De trajectbegeleider werkt samen met partijen als het wijkteam, sociaal werkers en maatschappelijk werkers. Deze multidisciplinaire werkwijze verkleint het risico dat 1 Door middel van dit beleidsplan voldoen we aan de in de Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening gestelde eisen.
Om onze kwaliteit van schulddienstverlening te waarborgen blijven we werken volgens het NVVK Kwaliteitskader en de NVVK Belofte.
Armoede- en schuldenbeleid 2023 - 2026
Versie 1 | juni 2023
33
stopt met de schuldhulpverlening. . deWaarcliëntmogelijk is er per Rotterdammer een regievoerder (trajectbegeleider), dus
.
een aanspreekpunt bij de gemeente. De trajectbegeleiders vanuit het ETF zijn de vaste contactpersonen voor Rotterdammers met financiële problemen. Bewindvoering is een zwaar instrument dat alleen moet worden ingezet bij Rotterdammers die dit nodig hebben. Om te waarborgen dat Rotterdammers die onder bewind zijn gesteld de beste ondersteuning ontvangen, werken we nauw samen met bewindvoerderskantoren. Met 137 bewindvoerderskantoren (d.d. 01-06-2023) zijn in een convenant afspraken gemaakt over bijvoorbeeld de termijn waarin een onder bewind gestelde Rotterdammer moet zijn aangemeld voor schulddienstverlening, of over de duur van het bewind. Met het vastleggen van dergelijke afspraken willen we Rotterdammers behoeden voor malafide praktijken. Door de intensieve samenwerking met bewindvoerders krijgen we bovendien meer zicht op de kwaliteit van die dienstverlening. Alle informatie hierover is te lezen op Beschermingsbewind | Rotterdam.nl.
.
Wat gaan we meer/anders/nieuw doen De pilot ‘Boekhouding op orde’ wordt vast onderdeel van de reguliere dienstverlening. In deze pilot hielp het Regionaal Bureau voor Zelfstandigen ex-ondernemers om hun bedrijfsadministratie op orde te brengen, óók als zij niet meer bij de Kamer van Koophandel ingeschreven stonden. Een afgeronde bedrijfsadministratie is een voorwaarde voor schuldhulpverlening door de Kredietbank Rotterdam (KBR). We onderzoeken of de bestaande hulpmiddelen (zoals: budgetbeheer, bewindvoering, en saneringskrediet) voor jongeren met financiële problemen voldoende aansluiten bij de behoeften en effectief zijn. We starten in 3 wijken een pilot om het vertrouwen in de gemeentelijke (schuld) dienstverlening te vergroten. We bekijken samen met de (informele) partners in de wijken welke aanpak wenselijk is, zoals bijvoorbeeld huis- en deurbezoeken of aansluiting zoeken bij activiteiten van bijvoorbeeld het buurthuis of de voetbalvereniging. De pilot willen we starten in 3 wijken waar nu nog weinig schuldenproblematiek wordt gesignaleerd terwijl die daar wel aanwezig is. Die wijken selecteren we op basis van data. We zetten in op het verder verbeteren van de samenwerking tussen alle partijen in de schuldenketen.
Zowel tussen de gemeentelijke afdelingen, zoals KBR en Grip op Geldzaken, Vraagwijzer, Wijkteam, als de externe partners, zoals welzijn, bewindvoerders, WMO-aanbieders, informele organisaties, rechtbank.
. .
.
Beoogd effect De bovenstaande acties hebben als beoogd effect om de instroom in de schulddienstverlening te vergroten en de uitval te verkleinen. Hier is ook een collegetarget aan gekoppeld: In deze collegeperiode vergroten we de instroom in de schuldhulp verlening door in totaal 15.750 intakes af te nemen en pakken we schulden aan door in totaal 8.200 schuldregelingen te starten.
34
Versie 1 | juni 2023
Armoede- en schuldenbeleid 2023 - 2026
8.
We beperken de gevolgen van het leven in armoede voor Rotterdammers voor wie er (nog) geen perspectief is Bestaanszekerheid is wettelijk gezien een verantwoordelijkheid van het Rijk. Maar het is belangrijk dat we de gevolgen beperken van het leven van Rotterdammers in armoede voor wie er (nog) geen perspectief is en voor Rotterdammers met financiële problemen. Zo proberen we te voorkomen dat hun problemen groter worden, met het risico op langdurige armoede. Door hulp aan te bieden bij acute nood en te voorzien in basisbehoeften, komen mensen ook vroegtijdig in contact met partijen, die structureel hulp kunnen bieden.
. We zorgen ervoor dat Rotterdammers kunnen voorzien in basisbehoeften zoals Wat doen we al
.
.
kleding en voedsel; de gemeente financiert de voedselbank en informele partijen die voedselondersteuning bieden. Ook financieren we de Kledingbank. Steeds meer Rotterdammers leven met energiearmoede; een complex probleem dat een integrale aanpak vereist. Naast inkomensondersteunende maatregelen (zoals de energietoeslag of bijzondere bijstand voor extra energiekosten), nemen we ook maatregelen op het gebied van energiebesparing, verduurzaming en het opwekken van energie. We zetten energieklussers in, promoten de Opzoomerenstraataanpak voor waterzijdig inregelen, werken samen met woningcorporaties, beheren het Witgoedfonds en verstrekken isolatievouchers voor VvE’s. Specifiek voor werkende armen met een inkomen tot 200 procent van het wettelijk sociaal minimum zijn energieklussers. Daarnaast zetten we ook in op collectieve energie coaching. Dit vindt plaats in groepen en wordt uitgevoerd door Energiebank (Samen010). Er zijn drie bijeenkomsten, die gaan over energiebesparingen bij de laatste bijeenkomst krijgen mensen energiebesparende producten mee naar huis. Energiebank gaat de bijeenkomsten ook organiseren bij werkgevers, zoals Rotterdam Inclusief, RET, Laurens Thuiszorg en bedrijven met veel lopende band werk zoals Verstegen. Op deze manier is er ook aandacht voor werkende armen. Wonen is een collegebrede opgave en raakt verschillende levensdomeinen van burgers.
Een goede, betaalbare woning is een van de basisvoorwaarden voor bestaanszekerheid. De afgelopen jaren hebben woningcorporaties en gemeente Rotterdam afspraken gemaakt over de betaalbaarheid. We blijven hierover structureel met elkaar in overleg.
.
Wat gaan we meer/anders/nieuw doen (Tijdelijke) voedselondersteuning blijft belangrijk. We financieren vanuit het nieuwe subsidiekader Armoede en schulden voedselhulp aan Rotterdammers die (tijdelijk) onvoldoende geld hebben om zichzelf en hun gezin te voeden. Voorwaarde voor deze financiële steun is dat het voedselinitiatief samenwerkt met organisaties als welzijnspartijen en het Wijkteam. We verstevigen de samenwerking tussen de verschillende voedselinitiatieven en hulpverlening, zodat Rotterdammers naast deze noodhulp ook structurele ondersteuning krijgt bij het oplossen van hun (financiële) problemen. Er zijn diverse mogelijkheden voor acute noodhulp. In het actieplan Geldzorgen is budget vrijgemaakt voor het Crisisfonds. Bij dit fonds kunnen informele organisaties financiële hulp aanvragen voor Rotterdammers die tijdelijk extra geld nodig hebben. Met het Crisisfonds helpen we deze Rotterdammers, en laten we zien dat we vertrouwen hebben in onze samenwerkingspartners. We continueren het Crisisfonds door hier tot aan het einde van de collegeperiode budget voor te reserveren. Behouden van het Crisisfonds is een stap naar een publiek-privaat fonds voor de aanpak van armoede, met de gemeente, fondsen en bedrijven. In het coalitieakkoord staat specifiek dat we Rotterdammers met een laag inkomen praktische en gratis hulp bieden bij het energiezuiniger maken van hun woning.
We verstevigen deze inzet op verduurzaming door woningcorporaties,
.
.
Armoede- en schuldenbeleid 2023 - 2026
Versie 1 | juni 2023
35
omdat 70 procent van de Rotterdammers in een woning woont van een woningcorporatie. En we zetten in op het toegankelijk maken van de energietransitie voor Rotterdammers met een laag inkomen.
.
Beoogd effect We ontwikkelen binnen deze collegeperiode een structuur voor een samenwerking tussen informele en formele partijen als het gaat om voedselhulp met als beoogd effect dat Rotterdammers duurzaam geholpen worden bij hun financiële problemen. Door het instellen van een crisisfonds kunnen Rotterdammers met acute nood geholpen worden. We hebben een aanbod van verschillende energiebesparende maatregelen om de energierekening van Rotterdammers te verlagen. We hebben hierbij specifieke aandacht voor werkende armen.
. .
9.
We incasseren gemeentelijke vorderingen op een sociale manier Als schuldeiser moet de gemeente het goede voorbeeld geven. We spannen ons in om het keurmerk Warm Incasseren en Warm Werkgeverschap – dat we als eerste Nederlandse gemeente hebben gekregen – te behouden. En we bespreken dit met onze partners en stimuleren dat ook zij het keurmerk behalen. Met ‘sociaal incasseren’ incasseren we vorderingen effectief, maar houden we oog voor de mens achter de debiteur.
. Begin 2022 heeft de gemeente het keurmerk Warm Incasseren behaald. In de audit Wat doen we al
die hieraan voorafging is geconstateerd dat we enkele onderdelen van onze incasso dienstverlening kunnen verbeteren. Deze verbeterplannen voeren we nu uit.
.
Wat gaan we meer/anders/nieuw doen We spannen ons in om het keurmerk te behouden en daarnaast ook bij andere incasserende bedrijven onder de aandacht te brengen.
.
Beoogd effect Het beoogde effect is dat we het keurmerk Warm Incasseren en Warm Werkgeverschap kunnen behouden.
10.
We stimuleren Rotterdamse bedrijven en organisaties om samen met ons armoede en schulden aan te pakken We gaan nog meer samenwerken en zoeken verbinding met bedrijven en organi saties die ook kunnen werken aan armoedebestrijding. Alleen samen kunnen we een stevige integrale aanpak realiseren om de Rotterdammers met financiële problemen te ondersteunen.
. We werken al samen met partijen. Zo werken het Expertise Team Financiën (ETF) en Wat doen we al
. .
36
Versie 1 | juni 2023
Hulpteam Geldzaken (‘Vroegsignalering’) samen met werkgevers zoals Hogeschool Rotterdam en Pameijer om werknemers met financiële problemen te ondersteunen. We richten ons ook op onze eigen werknemers met financiële problemen. We zijn hier al mee begonnen bij Rotterdam Inclusief en zetten deze werkwijze voort. Zo geven we ook het goede voorbeeld als werkgever. We hebben vanuit het Actieplan Geldzorgen het platform GoedGeven010 geïnitieerd. Goedgeven010 is een soort Marktplaats voor Rotterdamse sociale initiatieven. Bedrijven die iets (terug) willen doen voor de stad, kunnen hier donaties doen.
Armoede- en schuldenbeleid 2023 - 2026
we meer/anders/nieuw doen .WatWgaan e stimuleren andere werkgevers om aandacht te besteden aan hun werknemers
.
met financiële problemen. Daarvoor stellen we een handreiking ter beschikking. Ook moedigen we werkgevers aan om medewerkers met financiële problemen ‘warm over te dragen’ aan gemeente Rotterdam. Daarbij maken we mogelijk gebruik van organisaties zoals Moedige Dialoog. We onderzoeken de mogelijkheden om platform GoedGeven010 uit te breiden, om zo meer bedrijven en (in)formele partijen in de stad die een bijdrage leveren aan de aanpak van armoede en schulden aan elkaar te koppelen. Zo bespreken we met grote bedrijven in onze stad hoe zij kunnen bijdragen aan de oplossing van het armoedeprobleem in de stad.
.
Beoogd effect In de eerste voortgangsrapportage van dit beleidskader in 2024 rapporteren we over de gesprekken met de vijf grootste werkgevers in Rotterdam die we gevoerd hebben over de aanpak van armoede en schulden in de stad. Meer bedrijven maken deel uit van het platform GoedGeven010.
.
Armoede- en schuldenbeleid 2023 - 2026
Versie 1 | juni 2023
37
Bijlage 1: Inzet (kinder) armoedefonds Hieronder is een overzicht te zien hoe we de extra middelen willen inzetten.
Inzet (kinder)armoedefonds t/m 2026 Interventie
Draagt bij aan doel
Continuering /uitbreiding gezinsaanpak
3
Proactieve inzet op vroegsignalering
7
Toegankelijkheid/digitalisering inkomensondersteunende voorzieningen
2
Jeugdeducatiefonds
3
Inzet vindplaats school
3
Integrale aanpak kinderarmoede
3
Continuering crisisfonds
8
Besteding actieplan Geldzorgen Financiële educatie
3
Pilot bejegening
7
Promoteams
2
Evaluatie en monitoring
38
Versie 1 | juni 2023
Menstruatiearmoede
3
Boekhouding ex-ondernemers
7
Armoede- en schuldenbeleid 2023 - 2026
Bijlage 2: Begrippenlijst Crisisfonds Noodfonds van de gemeente Rotterdam. Bij dit fonds kunnen informele organisaties financiële hulp aanvragen voor Rotterdammers die tijdelijk extra geld nodig hebben.
DIVOSA Divosa is de vereniging van gemeentelijke directeuren in het sociaal domein. Leden van Divosa werken bij een gemeente op het terrein van werk, inkomen, participatie, jeugd, welzijn en zorg. Divosa heeft thema’s in het sociaal domein waar ze gemeenten extra in ondersteunen. Divosa heeft de minima effectrapportage (MER) 2023 uitgebracht.
Expertise Team Financiën (ETF) Het ETF is een afdeling die Rotterdammers helpt en ondersteunt bij het aanpakken van hun financiële achterstanden. Het ETF brengt de financiële situatie in kaart, om vervolgens in te zetten op stabilisatie met verschillende tools. Door advies te geven, kleine betalingsregelingen te treffen en financiële dienstverlening of producten in te zetten. Daarnaast ook de doorverwijzing van de KBR.
GoedGeven010 GoedGeven010 is een platform om Rotterdammers te helpen bij geldzorgen. Vanuit de stad wordt veel gedaan om te helpen. Zo zijn er allerlei initiatieven voor bijvoorbeeld hulp in de woning, financieel advies of zorg. Het is een initiatief van Stichting ANDERS Rotterdam, Stichting Rotterdamse Uitdaging, Voor Goed Agency en de gemeente Rotterdam.
Hulpteam Geldzaken Het Hulpteam Geldzaken is er om mensen met financiële zorgen eerder te vinden en te ondersteunen. Dit gaat volgens een ‘outreachende’ methodiek. Adviseurs van het Hulpteam Geldzaken kunnen helpen met ondersteuning bij het zelf oplossen van een betalingsachterstand. Zij zoeken iemand die de Rotterdammer begeleidt met het ordenen van de geldzaken in de breedste zin van het woord. Het hulpteam is te bereiken via de e-mail, telefoon en Vraagwijzerloketten van de gemeente Rotterdam.
Intergenerationele ‘armoedecirkel’ Er is sprake van intergenerationele armoede wanneer een familie van generatie op generatie in armoede leeft. Intergenerationele armoede en de daarmee gepaard gaande slechtere gezondheid vergroot de kloof tussen mensen in de samenleving.
(Individuele) Bijzondere Bijstand De bijzondere bijstand is een bijdrage bij onverwachte kosten, zoals een verhuizing, rechtsbijstand of medische kosten. Een bijzondere bijstandsuitkering is een lening of een gift. In het algemeen geldt dat bijzondere bijstand voor woninginrichting of huishoudelijke apparatuur als lening wordt gegeven.
Armoede- en schuldenbeleid 2023 - 2026
Versie 1 | juni 2023
39
Individuele inkomenstoeslag Rotterdammers met een laag inkomen die hun inkomen niet kunnen verhogen, kunnen eenmalig voor 12 maanden € 120 individuele inkomenstoeslag aanvragen.
Jeugdtegoed (leeftijden 4 tot en met 11 en 12 tot en met 17) en AOW-tegoed Voor AOW’ers en gezinnen met een laag inkomen is er in Rotterdam het AOW- en Jeugdtegoed. Kinderen van 4 tot en met 11 jaar krijgen € 275, jongeren van 12 tot en met 17 jaar krijgen € 500, en AOW’ers krijgen een tegoed van € 450. Het tegoed wordt gestort op de Rotterdampas en is te besteden bij tientallen winkels in Rotterdam.
Jeugdfonds Sport en Cultuur Het Jeugdfonds Sport & Cultuur is een extern fonds, gefinancierd vanuit de gemeente. Het biedt alle kinderen en jongeren uit gezinnen waar niet genoeg geld is de kans om structureel te sporten en/of aan cultuur te doen. Het fonds betaalt de contributie en/of het lesgeld en de benodigde attributen.
Jeugd Educatie Fonds (JEF) Het JEF helpt om de ontwikkelingskansen te vergroten van kinderen die opgroeien vanuit een achterstand. Aanvragen worden gedaan via de school.
Keurmerk warm incasseren Het keurmerk is er voor alle publieke en private organisaties die incasso (laten) uitvoeren. Keurmerkhouders tonen publiekelijk hun maatschappelijke verantwoordelijkheid. Zij zetten zich ervoor in om de schuldenlast van hun werknemers en klanten te verminderen. Ook als de situatie uitzichtloos lijkt. Dat betekent dat Warm Incasseren de norm wordt voor Rotterdammers met betalingsproblemen bij de 4 invorderende afdelingen van de gemeente: Bestuursen Concernondersteuning, Terugvordering & Verhaal, Invordering Belastingen en Kredietbank Rotterdam
Kredietbank Rotterdam (KBR). De Kredietbank helpt Rotterdammers die hun rekeningen niet (meer) kunnen betalen of die zich zorgen maken over geld. Bijvoorbeeld met een budgetmaatje, budgetbeheer of een schuldregeling. De KBR verzorgt ook lessen in het onderwijs over omgaan met geld. Voor mbo’s is er de workshop ‘Geld, budgetteren en schulden en voor basisscholen het educatieve lesprogramma ‘Het Gouden Ei’.
Kwijtschelding afvalstoffenheffing Rotterdammers kunnen een aanvraag doen om maar een deel van de afvalstoffenheffing te betalen. De kwijtschelding kan online, per e-mail of per post aangevraagd worden.
‘Minima Effect Rapportage’ (MER) Uitgevoerd door Nibud. Een MER heet tegenwoordig een ‘minimabeleidsadvies’ en geeft inzicht in de ontwikkeling van de financiële positie van inwoners met een laag inkomen of met extra zorgkosten. Landelijke regelingen als huur- en zorgtoeslag worden meegenomen en het effect van gemeentelijke inkomensondersteunende regelingen wordt doorgerekend. Omdat er ook wordt gekeken naar de uitgaven, biedt het onderzoek helder inzicht in de verschillen in bestedingsruimte tussen diverse huishoudtypes. Het Nibud geeft in dit rapport een onafhankelijk advies over de effecten van het sociaal beleid van de gemeente. Op basis hiervan kan beleid worden aangepast.
40
Versie 1 | juni 2023
Armoede- en schuldenbeleid 2023 - 2026
Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (NIBUD) Het NIBUD is een onafhankelijk kennis- en adviescentrum op het gebied van huishoudfinanciën. Het voorkomen van geldproblemen is het doel. Zij brengen ook de minima effectrapportages uit (MER).
Promoteam Sinds oktober 2022 informeren Promoteams Rotterdammers actief over inkomensondersteunende regelingen en helpen ter plekke bij het indienen van aanvragen daarvan. Zij doen dit op veel bezochte plekken in de stad, zoals weekmarkten. Ook bieden zij hulp in onder andere wooncomplexen voor senioren, zorginstellingen en levensbeschouwelijke organisaties.
Studietoeslag Studietoeslag is bedoeld voor studenten die studiefinanciering van het DUO krijgen en niet kunnen werken om extra geld te verdienen vanwege een beperking of langdurige ziekte.
Stichting Meedoen Stichting Meedoen (een extern fonds, gefinancierd vanuit de gemeente) helpt Rotterdamse kinderen van 4 tot 18 jaar van ouders die een inkomen hebben van 130 procent van het sociaal minimum. Ook gezinnen met een hoger inkomen die zijn toegelaten tot een schuldsaneringstraject van de Kredietbank kunnen een aanvraag indienen. Aanvragen kunnen betrekking hebben op bijvoorbeeld zwemlessen, een tablet, een fiets, sportcontributie, cultuurlessen, of de Jarige Job-verjaardagsbox.
Stress-sensitieve dienstverlening Stress-sensitief werken is een manier van werken. Een werkwijze waarmee de impact van chronische stress op het ‘doen’ vermogen van de Rotterdammers wordt begrepen, herkend en beantwoord. Voorkomen moet worden dat tijdens de dienstverlening méér stress ontstaat in de toch al stressvolle situatie van veel Rotterdammers met schulden. De dienstverlening moet hen juist in staat stellen om hun problemen op te lossen.
VGZ Rotterdampakket Rotterdam biedt aan mensen met de laagste inkomens het ‘VGZ Rotterdampakket’. Deze zorgverzekering bevat uitgebreide vergoedingen voor zorg en financiële regelingen voor armoedebestrijding die structureel verankerd zijn in deze gemeentepolis.
Waterzijdig inregelen Door de aanvoertemperatuur van de cv-ketel lager in te stellen, kan de ketel een lagere temperatuur retour ontvangen. Het inregelen op aanvoer- en retourtemperatuur kan een besparing op stookkosten geven. Rotterdammers met minder dan 140 procent van het minimuminkomen, een cv-ketel en een koop- of particuliere huurwoning (geen huurwoning van een woningcorporatie) kunnen via de gemeente Rotterdam een aanvraag doen voor een cv-monteur. Deze komt de cv-ketel en de radiatoren instellen.
Wijknetwerk en informele organisaties Met het informele wijknetwerk en informele organisaties worden die organisaties bedoeld die buiten de aanbestedingen re-integratie, Wmo, zorg en jeugdhulp vallen, maar die wel gerelateerde diensten en ondersteuning aan bewoners bieden.
Armoede- en schuldenbeleid 2023 - 2026
Versie 1 | juni 2023
41
Colofon Armoede- en schuldenbeleid Rotterdam 2023 – 2026 Gemeente Rotterdam Postbus 70012 3000 KP Rotterdam
Rotterdam.nl/geldzorgen
Fotografie Afhankelijk van de definitieve beelden
Vormgeving DropOuts
42
Versie 1 | juni 2023
Armoede- en schuldenbeleid 2023 - 2026
Armoede- en schuldenbeleid 2023 - 2026
Versie 1 | juni 2023
43
www.rotterdam.nl/geldzorgen 44
Versie 1 | juni 2023
Armoede- en schuldenbeleid 2023 - 2026