[23bb004226] Afdoeningsvoorstel motie Reitema ea over geef geen ruimte aan malafide praktijken in onze stad 23bb000815

Gemeente Rotterdam

Maatschappelijke Ontwikkeling Armoedebestrijding, Schuldhulpverlening, Taal Enes Yigit MSc

Van: Merel Prenger Telefoon: 06-42108968 E-mail: bbo@rotterdam.nl Uw kenmerk: 23bb000815 Ons kenmerk: M2302-2748 - 23b0005824

Aan de gemeenteraad

Onderwerp: afdoeningsvoorstel motie 'Geef geen ruimte aan malafide praktijken in onze stad' (23bb000815) Datum: B&W 20 juni 2023

Op welke gronden deze brief?/Waarom nu voorgelegd? Op 2 februari 2023 heeft uw raad de motie 'Geef geen ruimte aan malafide praktijken in de stad' aangenomen (23bb000815). Hierin verzoekt u het college om zo goed als mogelijk in gesprek te treden met de rechtbank, het Landelijk Kwaliteitsbureau CBM, advocaten die gespecialiseerd zijn in zaken tegen bewindvoerders, kleine sociale bewindvoerderskantoren, ervaringsdeskundigen en andere relevante actoren om een representatief inzicht te verschaffen in de problematiek van bewindvoerders, die niet volgens de regels werken en hun functie niet naar behoren uitvoeren. U vraagt het college om de resultaten hiervan te concretiseren en te rapporteren aan de raad en op basis van deze verkenning te beoordelen in hoeverre de gemeente hier actie op kan ondernemen. Met deze brief informeren wij u over de uitkomsten van de gevoerde gesprekken met alle betrokken partijen. Relatie met het coalitieakkoord/collegewerkprogramma/eerder aangenomen moties en gedane toezeggingen: • Hoofdlijnennotitie nieuwe schulden- en armoedebeleid 2023-2026 (22bb006602) • Toezegging 'Bewustwording mogelijk misbruik malafide praktijken' (23bb000548) • Tussenbericht motie 'Geef geen ruimte aan malafide praktijken in onze stad' (23bb000815)

Toelichting: Om zo goed mogelijk gehoor te geven aan de ingediende motie, hebben de afgelopen tijd veel gesprekken met verschillende partijen plaatsgevonden. In deze brief zetten wij uiteen hoe deze gesprekken hebben plaatsgevonden en wat de uitkomsten zijn.

Blad:

2/4 20 juni 2023 M2302-2748

Datum: Ons kenmerk:

Onderzoeksvraag U stelt in uw motie dat er sprake is van problematiek met bewindsvoerders, die niet volgens de regels werken en hun functie niet naar behoren uitvoeren. U geeft aan dat de gemeente hierop actie dient te ondernemen en vraagt het college in hoeverre dat kan. Met het oog op zorgvuldigheid en objectiviteit is eerst nagegaan óf bij de door u aangewezen actoren problemen met bewindvoerders worden ervaren, en zo ja, welke problemen dit zijn. Aan de hand van deze uitkomsten hebben we beoordeeld óf de gemeente hierop actie moet ondernemen en zo ja, in hoeverre dit kan. Reikwijdte en aanpak Het samenbrengen van ervaringsdeskundigen om te kunnen bevragen kan op diverse manieren. Het college pakt dit graag objectief aan en heeft daarom zelf geen ervaringsdeskundigen benaderd. Warm Rotterdam1 heeft zich bereid gevonden om haar Warm Spreekuur in te zetten, waar de gemeente Rotterdam op dinsdag 25 april jl. met 12 ervaringsdeskundigen heeft gesproken. Op 23 maart jl. heeft de gemeente uitgebreid gesproken met de Rechtbank Rotterdam, waar het Landelijk Kwaliteitsbureau CBM onderdeel van is. De gemeente heeft daarnaast meerdere kleine sociale bewindvoerderskantoren benaderd om hen te bevragen over hetgeen in de motie wordt gesteld. Zij hebben allen om hun moverende redenen aangegeven hier niet aan mee te willen werken. Verderop leest u wat hun beweegredenen hiervoor zijn.

Advocaten zijn niet gesproken; navraag heeft uitgewezen dat er geen contacten zijn met advocaten gespecialiseerd in zaken tegen bewindvoerders. Bevindingen Rechtbank Rotterdam De Rechtbank Rotterdam heeft ons in een gesprek medegedeeld dat zij over het algemeen genomen het idee heeft dat het grootste deel van de bewindvoerders in ons arrondissement goed werk doen voor de Rotterdammer. De Rechtbank Rotterdam hoeft op jaarbasis slechts een enkele keer het gesprek aan te gaan of een maatregel op te leggen. Zij houden voor het interne overzicht dossiers bij als bewindvoerderskantoren opvallen in negatieve zin. De rechtbank houdt voortdurend toezicht op de individuele dossiers aan de hand van de jaarlijkse rekeningen, verantwoordingen en de evaluaties die bewindvoerders moeten overleggen. Zodra daadwerkelijk onregelmatigheden worden geconstateerd of zij ontvangen meldingen/klachten, komen zij in actie. Dit kan variëren van gesprekken met de betreffende bewindvoerder, tot het onder verscherpt toezicht stellen of oordelen dat een bewindvoerder niet meer benoembaar is. Middels de uitwisseling via het Landelijk Kwaliteitsbureau CBM is daarnaast de waarborg dat als bijvoorbeeld een bewindvoerder in Groningen niet meer benoembaar is verklaard, deze niet zomaar in Rotterdam opnieuw aan de slag kan.

Bewindvoerderskantoren In de motie wordt ons verzocht het gesprek aan te gaan met kleine sociale bewindvoerderskantoren. Wij hebben vier kleine bewindvoerderskantoren benaderd om te spreken over deze motie. Het verzoek om het gesprek aan te gaan met de gemeente over deze motie is echter door alle kleine kantoren die benaderd zijn afgewezen.

1

Warm Rotterdam I

Blad:

3/4

Datum :

20 juni 2023

Ons kenmerk:

M2302-2748

Wat bij alle bewindvoerders die zijn benaderd naar voren werd gebracht, is het feit dat zij zich niet prettig voelen om het over andere kantoren dan hun eigen kantoor te hebben. Kantoren willen niet tegen elkaar worden opgezet. Zij willen juist de onderlinge samenwerking verder intensiveren. Een bewindvoerder gaf bij ons aan dat zij bewindvoerders die niet functioneren zelf wel aanpakt, bijvoorbeeld door een klacht in te dienen of een melding te doen bij de rechtbank. Verder is door deze bewindvoerders aan ons meegegeven dat bewindvoerders in algemene zin al vaak de dupe zijn van een enkeling die niet goed functioneert. Deze motie zet volgens een van de bevraagde bewindvoerders de samenwerking die Rotterdam heeft opgezet om 'grip te krijgen op de schuldenproblematiek' ten onrechte op scherp. Ervaringsdeskundigen Zoals hiervoor al benoemd hebben wij met 12 ervaringsdeskundigen die door Warm Rotterdam zijn aangedragen gesproken. Het betreft geen representatief onderzoek; het gaat immers om (subjectieve) indrukken en ervaringen van mensen die in sommige gevallen jaren geleden hebben plaatsgevonden2 • Dit neemt niet weg dat het spreken met ervaringsdeskundigen nuttig was en ons veel inzichten heeft gegeven.

De negatieve ervaringen die wij hebben gehoord bestonden uit: een te laag bedrag aan leefgeld bepalen en uitkeren, dat het lastig is om met een bewindvoerder of medewerker van dat kantoor contact te krijgen, maar ook dat schuldeisers niet worden betaald waardoor de schuld juist opliep waarbij één ervaringsdeskundige aangaf dat daardoor een situatie van een dreigende huisuitzetting ontstond. Een positieve ervaring die wij hoorden was dat er rust ontstond omdat er geen schuldeisers meer voor de deur stonden. Ook gaf een mevrouw aan dat zij uiteindelijk sterker is geworden en meer discipline heeft gekregen door deze ervaring en tijdens het bewind diverse cursussen/opleidingen heeft kunnen afronden. De ervaringsdeskundigen die wij hebben gesproken kwamen met de volgende adviezen: Zorg ervoor dat er een gedegen opleiding tot bewindvoerder komt, zodat er een einde komt aan de wildgroei. Maak een lijst met goede bewindvoerders en stel die ter beschikking aan Rotterdammers en bewaak deze lijst. Neem in het convenant op dat onder bewind gestelden altijd dezelfde contactpersoon houden, zodat je niet iedere keer opnieuw je verhaal moet doen. Werk voor het convenant samen met branchevereniging(en) en in ieder geval volgens de kwaliteitsvoorwaarden van de NVVK. Maak vaker gebruik van de expertise van ervaringsdeskundigen.

Reactie op de gegeven adviezen en conclusie

Het opnieuw spreken met ervaringsdeskundigen is wederom nuttig gebleken om te proeven wat er leeft onder Rotterdammers met financiële problemen. Ook hebben de gesprekken concrete adviezen aan de gemeente opgeleverd. Helaas kunnen niet alle adviezen door ons opgevolgd worden. Zo wordt geopperd om aanpassingen te doen in de opleiding tot bewindvoerder. Hierin is geen rol weggelegd voor de gemeente Rotterdam. Er zijn diverse aanbieders van een opleiding tot bewindvoerder. De rechtbank oordeelt uiteindelijk of iemand tot bewindvoerder kan worden benoemd. Dit wordt gedaan op basis van opleidingsniveau, werkervaring en voor zelfstandig opererende bewindvoerders 2

De door de ervaringsdeskundigen gedeelde informatie is door ons niet geverifieerd.

Blad: Datum: Ons kenmerk:

4/4 20 juni 2023 M2302-2748

gelden aanvullende opleidingseisen (alle vereisten over opleidingsniveau en werkervaring staan vermeld op: FAQ professionele bewindvoerders I Rechtspraak). Over het opstellen van een lijst met goede of slechte bewindvoerders hebben wij uw raad al vaker geinformeerd, zie eerdere schriftelijke beantwoording van vragen Malafide bewindvoerders in beeld (22bb007649). Het advies dat is meegegeven dat een onder bewind gestelde bij een bewindvoerderskantoor altijd dezelfde contactpersoon houdt, is eveneens niet aan de gemeente. Een professionele onderneming gaat zelf over haar bedrijfsvoering. Wel zullen wij dit signaal doorgeven aan onze convenantpartners. De gemeente Rotterdam staat verder al in nauw contact met branchevereniging(en) voor bewindvoerders en de NVVK. Ten aanzien van het vaker inzetten van ervaringsdeskundigen als gemeente zijn wij het met de gesproken ervaringsdeskundigen eens. In het nieuwe beleidskader armoede- en schulden 2023-2026, wat u voor het zomerreces zal ontvangen, hebben wij dit advies overgenomen. Vanuit ervaringsdeskundigen is veel waardevolle informatie op te halen, wat wij weer kunnen gebruiken om onze dienstverlening te verbeteren. Op basis van de gevoerde gesprekken is niet gebleken dat er op grote schaal misstanden zijn. Uiteraard komt het, zoals in iedere branche, voor dat er incidenten zijn.

Deze incidenten zijn pijnlijk en moeten zo veel als mogelijk worden voorkomen. Juist door de investering van de afgelopen jaren in de samenwerking met bewindvoerderskantoren

(onder meer door het sluiten van het convenant) en de rechtbank zien we, zo blijkt uit de gevoerde gesprekken, een verbetering ontstaan. Deze wijze van samenwerking willen we blijven continueren zodat Rotterdammers de beste hulp krijgen bij het aanpakken van hun schulden. Financiële en juridische consequenties/aspecten:

Er zijn geen financiële of juridische consequenties. Met deze brief stellen wij u voor de motie 'Geef geen ruimte aan malafide praktijken in de stad' (23bb000815) als afgedaan te beschouwen.

Burgemeester en wethouders van Rotterdam,