[23bb004037] Inspreekbijdrage mevrouw Pietermaat over Uitganspuntennotitie Cultuurplan ZWCS 140623

Voorzitter, Dank voor deze gelegenheid om in te spreken namens het Directeuren Overleg aangaande de Uitgangspuntennotitie ’25-‘28 “Van onschatbare waarde” die door het college onlangs is vastgesteld. De titel alleen al spreekt ons zeer aan. In de voorbereiding van het tot stand komen van deze notitie is veelvuldig overleg geweest tussen het DO en de afdeling cultuur en zijn er ook gesprekken geweest tussen het DO en leden van deze commissie. Die uitwisseling heeft z’n vruchten afgeworpen en dat is terug te lezen in de notitie. Daar zijn we gelukkig mee. Maar, we hebben ook een aantal kanttekeningen die we graag mee willen geven met het oog op de nog te zetten stappen in dit proces. Wethouder Kasmi kondigde reeds aan dat hij voor de aankomende periode geen grote beleidswijzigingen voor zich zag en zou vast blijven houden aan de 3 i’s. Dat deze nieuwe uitgangspuntennotitie daarmee voortborduurt op de die uit 2019, is dan ook geen verrassing. Echter, we zijn wel vier jaar verder. En wat voor een vier jaar.

Wie had in 2019 kunnen bedenken dat er een pandemie zou uitbreken met verstrekkende gevolgen en dat er weer een oorlog op het Europese continent zou uitbreken? Wie had durven vermoeden dat kosten zo sterk zouden stijgen, terwijl inkomsten daarbij achterblijven? En wie weet nu nog hoe juist cultuur onze samenleving vitaal heeft gehouden, toen alles op slot ging? Kortom, de context van deze nieuwe uitgangspunten notitie is wezenlijk anders dan die van vier jaar geleden. We begrijpen en onderschrijven de waarde van de drie i’s, daar willen we niets aan afdoen. Én, cultuur is zoveel meer dan dat, en dat lezen we minder terug. We zouden ervoor willen pleiten deze nuance mee te geven in de volgende stappen in dit proces. Laat me dat hier toelichten. Interconnectiviteit Wat opvalt in het stuk dat voor ons ligt, is ten eerste dat de notitie een nóg grotere nadruk legt op “interconnectiviteit”, waarbij de culture sector eenzijdig verantwoordelijk gemaakt lijkt te worden voor deze verbindingen. De wethouder lijkt de sector te willen stimuleren nog meer met andere sectoren samen te werken.

Het DO vraagt zich af: als dit college kunst en cultuur van grote waarde ziet voor andere domeinen: zijn de overige wethouders ook bezig om binnen hun portefeuilles de zogeheten interconnectiviteit te stimuleren? Zo ja, waar blijkt dit uit? En daaruit op vooruitlopend: wat betekent dit voor de bekostiging van de meerwaarde van deze interconnectiviteit? Inclusie vs. Innovatie Ten aanzien van de andere twee i’s, inclusie en innovatie merkt het DO het volgende op. Het college doet een boude uitspraak over de publieksverbreding. Het stelt dat cultuur nog altijd niet toegankelijk is voor een groot deel van de Rotterdammers. Echter, volgens het WIZE model dat Rotterdam festivals gebruikt om onderzoek te doen naar publiek in opdracht van het zelfde college, bereikt de culturele sector wel degelijk een groot deel van de Rotterdammers, namelijk in 2018 zo’n 86% en de verwachting is dat na de a-typische coronajaren dit bereik ook weer gemeten is over 2022. Het is onzorgvuldig om dit zo op te schrijven, het college doet hiermee de sector tekort en draagt bij aan onjuiste beeldvorming. Om voorwaarts te kunnen met inclusie is ook innovatie nodig. Innovatie die het college toejuicht met name in programmering.

Echter, innovatieve programmering is vaak experimenteel en in eerste instantie toegankelijker juist voor een exclusief publiek voordat het “mainstream” wordt en je ook naast ander publiek ook méér publiek bereikt. In de notitie lezen we dat het college dit beiden belangrijk vindt. We lezen in de uitwerking echter niet hoe de wethouder dit dan voor zich ziet in de huidige context. Wat we wel lezen – ook in relatie tot de stijgende kosten van o.a. Fair Pay - is dat het college zich realiseert dat er minder output, oftewel minder programmering voor

Rotterdammers, gerealiseerd kan worden. En daarboven op nog de suggestie dat “grote instellingen” hun eigen inkomsten moeten laten toenemen, baart ons zorgen. De vraag aan de wethouder is: hoe verhoudt de verminderde programmering zich dit tot de ambities van dit colleges ten aanzien van interconnectiviteit, inclusiviteit en innovatie zoals opgeschreven in de UPN? We vragen de wethouder met klem om helderheid te verschaffen in de inrichtingseisen over de output versus de ambities van dit college en daarbij de verwachting over de stijging van eigen inkomsten van grotere instellingen in te betrekken. Ook met betrekking tot Fair Pay, inmiddels een harde eis in de UPN (cao of beloningsrichtlijn), vragen we de wethouder om aan de voorkant duidelijkheid te bieden hoe er vanuit de gemeente om wordt gegaan met Fair Pay, in relatie tot de stijgende lasten en de output. Het DO heeft eerder opgeroepen om de aanvullende Fair Pay middelen die in de huidige CP-periode zijn toegekend aan instellingen te bestendigen: zorg dat deze instellingen op de toegekende middelen kunnen blijven rekenen in de nieuwe plan periode. En houdt rekening in de beoordelingsaanvraag om dan ook “fair” te beoordelen in relatie tot de output van instellingen. Dit geldt met name voor nieuwkomers. Ook dit zien we graag terug in de stappen die nog voor ons liggen.

Kennisagenda Waar nadruk op ligt in de notitie, is de kennisagenda. Dat juicht het DO toe. In de uitgangspuntennotitie wordt meerdere keren verwezen naar de behoefte om kennis meer op te halen, te bundelen en te delen. De gemeente zegt hierin het voortouw te willen nemen. Daarvan zegt het DO: besteed hierbij aandacht aan de disseminatie van deze verzamelde en te delen kennis. Zorg ervoor de dat intermediaire instellingen goed gefaciliteerd worden én richt je focus daarbij op daar waar de kennis zit: bij de instellingen en de makers. Faciliteer ook hén om die kennis te delen en werk hierbij samen met o.a. het DO. Een uitstekend voorbeeld hiervan was het Kunstlab in juni 2021: een breed en inhoudelijk programma toegankelijk voor iedereen werkzaam in onze sector en zelfs daarbuiten. De kennis en de faciliteiten zijn er al, investeer daar in en tuig niet een nieuw loket op! RCB Over loketten gesproken, en daarmee kom ik bij mijn laatste punt: de RCB. De notitie gaat uit van het voortzetten van de RCB in huidige constellatie én doet er nog een schepje bovenop als het gaat om aanvullende taken: de RCB als loket voor het ecosysteem, de keten van talentontwikkeling en de opgaven van de stad. De huidige RCB instellingen willen hun verantwoordelijkheid nemen, maar dan moeten de uitgangspunten ook zo zijn dat die waargemaakt kunnen worden.

We vragen de wethouder om eerst de uitkomsten van de evaluatie af te wachten en hier niet op vooruit te lopen. Samenvattend - Waar het om interconnectiviteit gaat, geef de sector inzicht in de wederkerigheid van de andere genoemde domeinen en hoe de collega-wethouders in hun portefeuilles omgaan met de gewenste interconnectiviteit. -

Waar het om inclusie gaat: stel op basis van een heldere visie concrete doelen aan de sector in het belang van de stad en haar inwoners, faciliteer instellingen en makers om deze doelen te bereiken en houdt hierbij rekening met haalbare ambities in relatie tot de beschikbare middelen.

-

Waar het om Fair Pay gaat, bestendig het huidige en beoordeel fair als het om output gaat.

-

En wat innovatie betreft: houdt alstublieft voor ogen dat juist Rotterdam sterk is in innovatie in onze sector. De IABX heeft het destijds zo treffend verwoord: versterk Rotterdams positie als nationale én internationale hotspot door dichtbij ons zelf te blijven. Kortom: wees trots op wat er is en versterk dat!