[23bb003614] Presentatie technische sessie Renovatie Centrale Bibliotheek door architect 31 mei 2023
Tekst van het document
Het voorlopig ontwerp Mei 2023
centrale bibliotheek rotterdam
Gemeenteraad presentatie VO
Een Rotterdams icoon behouden voor de toekomst
centrale bibliotheek rotterdam
introductie
2
5 peilers voor succes
1.
Behoudt van het cultuurhistorisch icoon
2.
Een innovatieve, duurzame vernieuwing
3.
De nieuwe bibliotheek wordt dé huiskamer voor de stad en een uitnodigende ‘Third Place’
4.
Het gebouw wordt levendig en dynamisch en stimuleert tot vele ontmoetingen
5.
Het is een haalbaar plan met een sterk en professioneel team zal worden uitgevoerd
centrale bibliotheek rotterdam
3
Een cultuurhistorisch icoon
centrale bibliotheek rotterdam
4
Een innovatieve,
koude kant
nieuwe uitbreiding met CLT hout-constructie (CO2 opslag)
duurzame energie leverend dak
vernieuwing
Beschrijving van het installatieprincipe
zomer: warmteafvoer (middag)
A
inen uitlaat ventilatie B
winter: warmtewinning
energie leverende gevel
zomer: warmteafvoer (ochtend)
B
A
winter: warmtewinning
inen uitlaat ventilatie
schonere lucht wordt uit hogere luchtlagen onttrokken dan op bijvoorbeeld straatniveau
warmte koude opslag Groene terrassen:
regenwater retentie
centrale bibliotheek rotterdam
Klimaat, ventilatie, verwarming en koeling
energiebesparend
rustgevend en visueel duurzaam
warme kant
Gebouw - duurzaamheid
te capaciteiten, wat mede wordt veroorzaakt door de hoge iso-
5
toren en andere verblijfsfuncties met langere verblijfstijden (meer
Een huiskamer voor de stad
centrale bibliotheek rotterdam
gebouw - organisatie
6
Een levendig gebouw dat ontmoetingen stimuleert
centrale bibliotheek rotterdam
7
de ontwikkeling van het openbare ruimte ontwerp van de Centrale Bibliotheek. Zowel op maaiveld als op de daken.
Centrale Bibliotheek Rotterdam de beste bibliotheek voor de 21ste eeuw te maken.
Een haalbaar en realistisch plan door een gedreven en
Team ervaren team
Powerhouse Company - Atelier Oslo + Lundhagem - Delva Landscape Architects - Buro Happold - ISIS bouwadvies
G2 - plan van aanpak en team centrale bibliotheek rotterdam
Introductie
3/8 8
Atelier Oslo + Lundhagem De architecten van het wereldberoemde Deichman Bibliotheek in Oslo. Waarvoor het team in het ontwerp de Rotterdamse Bibliotheek als referentieproject heeft gebruikt
centrale bibliotheek rotterdam
Winaar IFLA ‘Public Library of the Year 2021’
9
Atelier Oslo + Lundhagem
centrale bibliotheek rotterdam
10
Powerhouse Company
centrale bibliotheek rotterdam
Introductie
11
Buro Happold Buro Happold is een wereldwijd opererend ingenieursbureau met ervaring in markante en technisch uitdagende projecten
centrale bibliotheek rotterdam
12
“Door literatuur uit verschillende werelddelen te vertalen in het Nederlands, hebben meer mensen toegang tot andere culturen.” Mirwai Samadi
Lisette & Raï
“Toegankelijkheid en diversiteit in de bieb moet blijven. Het is een belangrijke ontmoetingsplek”
HY Kramer & Steven Lamberts
“De naam ‘bibliotheek’ dekt de naam van de plek al lang niet meer. De bieb moet het centrum blijven van burgerschap voor alle leeftijden en culturen.” centrale
bibliotheek
rotterdam
centrale bibliotheek rotterdam
G1A - schetsontwerp gebouw
introductie
3/25
13
centrale bibliotheek rotterdam
14
centrale bibliotheek rotterdam
Gevels
centrale bibliotheek rotterdam
gebouw - gevel
15
Blauwe magazijnen gele buizen
Waterval gevel zorgt voor zichtrelatie met de Laurenskerk
Gevels met plastiek
WAARDESTELLING CENTRALE BIBLIOTHEEK ROTTERDAM
Dakterrassen
Atrium
Plint zone
gebouw centrale bibliotheek rotterdam
16
centrale bibliotheek rotterdam
Introductie
17
centrale bibliotheek rotterdam
Introductie
18
centrale bibliotheek rotterdam
19
centrale bibliotheek rotterdam
20
centrale bibliotheek rotterdam
gebouw - gevel
3 27 1
VOOR
centrale bibliotheek rotterdam
NA
gebouw - gevel
22
iconische elementen
Het blauwe magazijn
De Waterval
De terassen en witte banden
centrale bibliotheek rotterdam
De gele buizen
23
gevelaanzichten
centrale bibliotheek rotterdam
24
drie iconische kleuren
Wit
Blauw
Geel
centrale bibliotheek rotterdam
25
d e Wa t e r v a l
centrale bibliotheek rotterdam
26
de Blauwe Magazijn
centrale bibliotheek rotterdam
27
gele buizen
centrale bibliotheek rotterdam
28
2e commissiebespreking welstand & monumenten
centrale bibliotheek rotterdam
introductie
29
centrale bibliotheek rotterdam
Ruimtelijke organisatie
centrale bibliotheek rotterdam
gebouw - organisatie
30
centrale bibliotheek rotterdam
gebouw - organisatie
31
centrale bibliotheek rotterdam
gebouw - organisatie
32
centrale bibliotheek rotterdam
gebouw - organisatie
33
plint
centrale bibliotheek rotterdam
gebouw - gevel
34
centrale bibliotheek rotterdam
35
centrale bibliotheek rotterdam
36
centrale bibliotheek rotterdam
chapter
37
begane grond
centrale bibliotheek rotterdam
38
centrale bibliotheek rotterdam
39
De fietsenstalling wordt vanuit twee ingangen bereikt. Va n u i t d e k e l d e r bereikt men direct de centrale hal - het
Centrale Hal
kloppende hart van de bibliotheek
Ingang Blaak
Ingang Hoogstraat
centrale bibliotheek rotterdam
40
de Centrale Bibliotheek. nometrie door bureau doorsnede uit Wonen-TABK, mei
Hoogstraat
Groen hof
Publieke plint: stedelijk interieur met stadse programmering Waterval: verticale verbinding tussen beneden- en bovenwereld Gestapelde binnenpleinen met oriëntatie op de stad: terrassen, leeszalen -AGAZIJN BACKOFÚCEENTECHNIEKACHTERZIJDE GROENEHOF INFORMEELGEDEELTE centrale bibliotheek rotterdam
gebouw - organisatie
41
centrale bibliotheek rotterdam
42
e ruggengraat voor de nieuwe e publieke diagonaal door in het
ook vernieuwd worden zowel a duurzaamheid. Dit hebben we oks van het jaren tachtig-icoon drie plaza’s
t richt de ambitie om van Colch vooral op de gesloten ruimgrote verschuiving plaatsvindt Dakplaza bare ruimtes. Ook de verbinding aakt groot onderdeel uit van het Collectie boeken oegevoegde fietsenstalling voor
De nieuwe ruimtelijke organisatie nodigt de bezoeker uit om de bibliotheek, met de verscheidenheid aan verschillende plekken, verder te verkennen. De buitengevels worden ook niet meer belemmerd door boekenplanken en zo openen we de verbinding met de terrassen en de stad. We maken een indeling die overzicht biedt en het gemakkelijk maakt om te oriënteren.
Vroege conceptschets van de drie plaza's
723/(9(/
&2//(&7,21
0,'/(9(/ C u l t zijn u u rde p ldaadaza afnemen in grootte archief- en opslagruimtes, de 32',80 Collectie Rotterdammers arkeergarage.
Stadsplaza
es en functies op het bestaande het creëren van een verticale incentrale bibliotheek rotterdam
terdam
*5281'
gebouw - organisatie
43
G1A - schetsontwerp gebo
1. Huidige situatie met het atrium onder de waterval
2. Het bestaande atrium wordt opener en een tweede atrium wordt toegevoegd
3. De diagonale as wordt versterkt
werp gebouw centrale bibliotheek rotterdam
gebouw - organisatie
44
d, d, e e e re d rd n r n n r n n e n
1. Huidige situatie met 1. gevoel Huidigevan situatie met gevoel2.van Bestaande kernen fungeren 2. Bestaande als ankers kernenvoor fungeren als ankers voor gesloten achterzijde gesloten achterzijde de nieuwe functioneledeopzet nieuwe functionele opzet 1. Huidige situatie met 1. gevoel Huidigevan situatie met gevoel2.van Bestaande kernen fungeren 2. Bestaande als ankers kernenvoor fungeren als ankers voor gesloten achterzijde gesloten achterzijde de nieuwe functioneledeopzet nieuwe functionele opzet
3. Nieuwe boekenkernen 3. Nieuwe zorgenboekenkernen voor open zorgen voor open 4. Samen met de waterval 4. Samen ontstaat met er deeen waterval nieu- ontstaat er een nieuverbindingen en huiselijke verbindingen levendigheid en huiselijke levendigheid we diagonale as met een we diagonale nieuwe uitbreiding as met een nieuwe uitbreiding 3. Nieuwe boekenkernen 3. Nieuwe zorgenboekenkernen voor open zorgen voor open 4. Samen met de waterval 4. Samen ontstaat met er deeen waterval nieu- ontstaat er een nieuaan de Rijstuin. aan de Rijstuin. verbindingen en huiselijke verbindingen levendigheid en huiselijke levendigheid we diagonale as met een we diagonale nieuwe uitbreiding as met een nieuwe uitbreiding aan de Rijstuin. aan de Rijstuin.
centrale bibliotheek rotterdam
gebouw - organisatie
45
centrale bibliotheek rotterdam
46
centrale bibliotheek rotterdam
chapter
47
centrale bibliotheek rotterdam
48
centrale bibliotheek rotterdam
49
centrale bibliotheek rotterdam
50
centrale bibliotheek rotterdam
gebouw - organisatie
51
3. 3. De boekenkernen werken 4. 4. De boekenkernen passen 3. De 3. boekenkernen De De boekenkernen boekenkernen werken werken werken 4. De 4. boekenkernen De De boekenkernen boekenkernen passen passen passen 1. Huidige situatie is erg naar binnen 2. Door gevels te bevrijden ontstaan 1. Huidige 1.1.Huidige Huidige situatie situatie situatie is ergisis naar erg ergnaar binnen naarbinnen binnen 2. Door 2.2.Door Door gevels gevels gevels te bevrijden tetebevrijden bevrijden ontstaan ontstaan ontstaan als ankers voor omliggend zich aan aan de gewenste maat als ankers als als ankers ankers voor voor omliggend voor omliggend omliggend zich aan zich zich aan aan aan de aan aan gewenste de de gewenste gewenste maat maat maat gekeerd er een meer openheid naar buiten gekeerd gekeerd gekeerd er een erermeer een eenmeer openheid meeropenheid openheid naar naar buiten naarbuiten buiten programma programma voor open of dichte functies programma programma voor voor open voor open of open dichte of ofdichte dichte functies functies functies
ping
Op Op O O he het hh toto toe t vo vol vv
4e & 5e verdieping Op deze verdiepingen is het grootste deel van de toegankelijke collectie voor volwassenen te vinden.
Op deze verdiepinge het grootste deel van toegankelijke collect volwassenen te vind
Op de verdiepingen 4, 5 en 6, die wederom 4 e & 5 e v e r d i e p i beide atria, worden de overige bibliotheekc Op deze verdiepingen is het grootste deel v collectie voor volwassenen te vinden, weder met een breed spectrum aan openbare zitpl studieplekken. De vierde verdieping wordt gec cluster van verhuurbare vergaderruimtes, en zesde verdieping het 100% stille Stadsstudie
e& ev e r d ide p ipn g 44 e4 4 ee&& 5 &5 e5 5 eev ev v re d er r ie d p iie e in p g iin ngg
3. De boekenkernen werken 4. De boekenkernen passen n 4. De boekenkernen passen 1. Huidige situatie is erg naar binnen 2. Door gevels te bevrijden ontstaan 2. Door te de bevrijden ontstaan als ankers voor omliggend zich aan aan de gewenste maat zichgevels aan aan gewenste maat er een meer openheid naar buiten er een meer openheid naar buiten gekeerd programma voor open of dichte functies voor open of dichte functies
3. De boekenkernen werken 4. De boek als ankers voorsituatie omliggend zich aan aa2 1. Huidige is erg naar binnen programma voor opene gekeerd
centrale bibliotheek rotterdam
52
centrale bibliotheek rotterdam
53
centrale bibliotheek rotterdam
54
centrale bibliotheek rotterdam
55
centrale bibliotheek rotterdam
56
centrale bibliotheek rotterdam
57
centrale bibliotheek rotterdam
gebouw - organisatie
58
centrale bibliotheek rotterdam
59
centrale bibliotheek rotterdam
60
centrale bibliotheek rotterdam
chapter
61
centrale bibliotheek rotterdam
62
centrale bibliotheek rotterdam
63
centrale bibliotheek rotterdam
64
centrale bibliotheek rotterdam
gebouw - organisatie
65
centrale bibliotheek rotterdam
gebouw - organisatie
66
centrale bibliotheek rotterdam
gebouw - organisatie
66 7
centrale bibliotheek rotterdam
duurzaamheid
centrale bibliotheek rotterdam
gebouw - duurzaamheid
68
Duurzaamheid: Hergebruik en circulair materiaalgebruik
Hergebruik van de betonconstructie en hergebruik van de gehele fundering zorgt voor een grote besparing in energie en CO2 uitstoot Gebruik van houtstructuur nieuwe bouwdelen:
• Hout is een hoogwaardig en uitzonderlijk circulair materiaal • In het hout wordt CO2 opgeslagen • Hout is een gezond materiaal voor natuur en mens, het regelt akoestiek en luchtvochtigheid en zorgt voor een gezonde omgeving To e p a s s e n v a n c i r c u l a i r m a t e r i a a l i n d e g e v e l m i d d e l s b i o - b a s e d c o m p o s i e t panelen Hergebruik van beton in de begane-grondvloer
centrale bibliotheek rotterdam
69
koude kant
energie leverend dak
es i j vai n gh va dBu ucrhzr a m eni dh e t installatieprincipe
nieuwe uitbreiding met CLT hout-constructie (CO2 opslag)
zomer: warmteafvoer (middag)
A
inen uitlaat ventilatie B
winter: warmtewinning
energie leverende gevel
zomer: warmteafvoer (ochtend)
B
A
winter: warmtewinning
inen uitlaat ventilatie
schonere lucht wordt uit hogere luchtlagen onttrokken dan op bijvoorbeeld straatniveau
warmte koude opslag Groene terrassen:
regenwater retentie
centrale bibliotheek rotterdam
Klimaat, ventilatie, verwarming en koeling
energiebesparend
rustgevend en visueel duurzaam
warme kant
Gebouw - duurzaamheid
te capaciteiten, wat mede wordt veroorzaakt door de hoge iso-
70
toren en andere verblijfsfuncties met langere verblijfstijden (meer
Duurzaamheid: Energie Een vraaggestuurd klimaatsysteem wordt toegepast middels een i n n o v a t i e v e v e r h o o g d e p l e n u m v l o e r. Z o w o r d t e e n a a n z i e n l i j ke g r o t e e n e r g i e b e s p a r i n g m o g e l i j k t . b .v. l u c h t c i r c u l a t i e e n t e m p e r a t u u r r e g e l i n g . De combinatie van een volledig vernieuwd klimaatsysteem waarmee warmtepompen worden gecombineerd met een ondergrondse warmteko u d e - o p s l a g ( W KO ) z o r g t v o o r e e n g r o t e e n e r g i e b e s p a r i n g v a n z o w e l verwarming als koeling. (Bij een publiek gebouw als de bibliotheek is de warmtelast hoog hierdoor is ook een energie-efficiënt koelconcept van groot belang). De gevels worden volledig vernieuwd en vervangen door gevels met hoge isolatiewaardes om te zorgen dat het binnenklimaat optimaal en efficiënt gereguleerd zodat energie niet verloren gaat. Wa a r n o d i g z a l z o n w e r e n d d r i e - d u b b e l l a a g s g l a s w o r d e n t o e g a s t .
centrale bibliotheek rotterdam
71
Het plenumvloersysteem is een beproefd ventilatiesysteem dat in Oslo in de Deichman bibliotheek is toegepast
centrale bibliotheek rotterdam
Gebouw - duurzaamheid
72
Duurzaamheid en energie Energiezuining
P H C Vo o r s t e l
Ve r w a r m i n g Koeling Ve r l i c h t i n g Overig gebouwgebonden Ve n t i l e r e n Bespaard
Extra besparing door vloerventilatie/ CO2 regeling: 130 ton CO2! centrale bibliotheek rotterdam
73
Duurzaamheid: Energie Op het dak worden PV panelen toegepast. Door een groendak onder de PV panelen te plaatsen, zal de koelende werking van het groen de efficiëntie van de zonnepanelen vergroten In de op het zuiden georiënteerde blauwe vinnen van de gevel van het n i e u w e a t r i u m z u l l e n P V- p a n e l e n w o r d e n t o e g e p a s t
centrale bibliotheek rotterdam
74
1 In de witte banden wordt een lichtgewicht en flexibel gevelsysteem toegepast waarbij circulaire panelen worden gebruikt
1
2 2 De gevel van de nieuwe uitbreiding - De Blauwe Magazijn - bevindt zich aan een zonnige zijde. Hier wordt de gevel uitgevoerd met zonwerende lamellen die de warmtelast beperken. Zo wordt bespaard in koelingsenergie. Daarnaast zijn in de lamellen zonnepanelen geïntegreerd
centrale bibliotheek rotterdam
75
Duurzaamheid: overige maatregelen Naast het vergroten van de publieke ruimtes op de terrassen wordt ook het dakoppervlak voor groen vergroot . Door het toepassen van een grotere variatie aan groensoorten waar struiken, grassen en sedumsoorten worden gecombineerd, zal biodiversiteit worden vergroot Het nieuwe gevelsysteem zal ruimte bieden aan nestkasten en zal de leefomgeving van insecten en vleermuizen in stand houden Het vernieuwde dakpakket bevat waterberging. Dit, tezamen met de vergroening, wordt nauwkeurig afgestemd op de draagkracht van de hergebruikte betonconstructie Het verkoelende effect van de groene daken zal het hitte-eiland effect van de binnenstad helpen beperken centrale bibliotheek rotterdam
76
Draagkracht van bestaande constructie in relatie tot mogelijke beplantingssoorten
centrale bibliotheek rotterdam
77
centrale bibliotheek rotterdam
78
Catalogus van terrasbeplanting
centrale bibliotheek rotterdam
79
Middels een gedeeld computermodel wordt samen met de technische adviseurs alle techniek binnen de bestaande constructie naadloos geïntegreerd met het nieuwe ontwerp
centrale bibliotheek rotterdam
80
Door goeie integratie van technische adviseurs kunnen we als ontwerpteam zo duurzaam mogelijk ontwerpen binnen een haalbaar plan We tt e l i j k v e r p l i c h t e
BREEAM Score
BENG-eis (Bijna Energie Neutraal Gebouw)
Voor het gebouw dient in het ontwerp en realisatie te worden gekozen voor optimale oplossingen die, een beperking van het energieverbruik tot gevolg hebben. De energieprestatie van een gebouw wordt bepaald aan de hand van de drie BENG eisen, conform de NTA 8800:
- Maximale energiebehoefte (kWh/m².jr) - Primair fossiele energiegebruik (kWh/m².jr) - Minimaal aandeel hernieuwbare energie (%)
BENG-3
De opdracht vereist een BENG-1 Eis. Met het toepassen van een warmte-koude-opslag zal de vernieuwde bibliotheek aan de hoogste BENG-3 eisen voldoen centrale bibliotheek rotterdam
BREEAM Excellent
Integrale beoordeling komt samen in de BREEAM score. Deze score wordt bepaald aan de hand van de 9 bovenstaande criteria
De quickscan van het voorlopige ontwerp scoort BREEAM Excellent volgens de meest recente eisen 81
centrale bibliotheek rotterdam
introductie
82
centrale bibliotheek rotterdam
centrale bibliotheek rotterdam
83
centrale bibliotheek rotterdam
chapter
84