[23bb003145] Bijlage behorende bij 23bb003144 over Monitor Grote Projecten oktober 2022 – maart 2023

Basisopgaven: contractdata Locatie

Datum gereed

Omschrijving

OV-knoop/ busstation

Gefaseerd

De bushaltes zijn verplaatst en 13 juni in bedrijf genomen. Na vaststelling van haalbaarheid van de renovatie van de stationshal en de bouw van een nieuwe fietsenstalling zal verdere voorbereiding hiervan ter hand worden genomen. De start van deze werkzaamheden is gepland eind 2023.

Sociaal Programma

Q4 2020

De contractuele verplichting van het SROI-onderdeel liep af op 31 december 2020. Voor de borging van de lessen uit de evaluatie in de staande organisatie is het programma verlengd naar 2022-2027.

Openbare ruimte

Gefaseerd

De werkzaamheden aan de Gooilandsingel zijn in juni 2022 gestart en worden Q2 2023 afgerond. De feestelijke opening van de Gooilandsingel vindt plaats op 23 juni.

Monitor grote projecten | oktober 2022 t/m maart 2023

39

Vrije en optionele opgaven Locatie

Ambitie data start bouw

Ambitie data gereed

Parkeergarage leisureplot

Q2 2023

Q1 2024

Hotel leisureplot

Q2 2022

Q3 2023

Bioscoop + horeca leisureplot

Q2, 2024

Q4 2025

Woningen Zuiderparkhof fase 1

Gereed

Woningen Zuiderparkhof fase 2

Gereed

Woningen Zuiderparkhof fase 3

Gereed

Uitbreiding Winkelcentrum Zuidplein

Gereed

Uitbreiding parkeergarage Winkelcentrum Zuidplein

Gereed

Ontwikkelopgaven Ontwikkeling ABN-AMRO plot

Voorbereiding

Momenteel wordt gewerkt aan het Schetsontwerp. Medio 2023 wordt ­gestart met het Voorlopig Ontwerp.

Ontwikkeling Twentestraat

Voorbereiding

De concept Nota van Uitgangspunten (NvU) is gereed. De bestuurlijke vaststelling van de NvU is uitgesteld. Het Voorlopig Ontwerp is in de afrondende fase. Contractvorming is on hold gezet.

Parnassia

Voorbereiding

Bezig met stedenbouwkundige en ­financiële verkenning t.b.v. het sluiten van een voorovereenkomst.

Monitor grote projecten | oktober 2022 t/m maart 2023

40

Hart van Zuid | Risico’s Op programmaniveau neemt het aantal geïdentificeerde risico’s af. Dit is een logisch gevolg van het feit dat veel lopende bouwopgaves gereed of in uitvoering zijn. Ondanks dat het risicoprofiel steeds verder afneemt, blijft het resterende risicoprofiel nog dusdanig hoog dat de overall afwijking groot is. Het risicoprofiel wordt gedomineerd door risico’s met een financiële impact op het programma. Dit komt doordat de financiële speelruimte afneemt. Bij nieuwe ontwikkelingen wordt kritisch gekeken naar de financiële haalbaarheid voordat we een besluit nemen over de daadwerkelijke start van een nieuw project. Daarbij sturen we actief op aanvullende middelen, waaronder subsidies van het Rijk.

Bijsturing nog mogelijk Actuele ontwikkelingen en toelichting op status risico’s De belangrijkste risicogebieden en bijbehorende beheersmaatregelen zijn hieronder toegelicht: 1. Extra ruimtelijke kwaliteit buiten scope van basisopgave kan niet worden gerealiseerd Geld is een belangrijke sturingsfactor om de (extra) ambities van het project te realiseren. Deze extra’s zijn wel belangrijk om het gewenste kwaliteitsniveau te bereiken dat hoort bij een hoogwaardig centrum voor Zuid. In de oorspronkelijke opzet voor Hart van Zuid was de intentie om opbrengsten uit nieuwe ontwikkelingen via de zogenaamde Administratieve Rekening in te zetten voor extra kwaliteit. Tot op heden functioneert de Administratieve Rekening nog niet zoals oorspronkelijk beoogd. Noodgedwongen hebben we dit budget moeten inzetten voor onvoorziene zaken en risico’s (o.a. eerdere tegenvallers bij het realiseren van het congrescentrum, asbestvergoeding) of door o.a. het optreden van risico’s die contractueel gedekt moeten worden, zoals indexering. De vulling van de Administratieve Rekening vanuit nieuwe ontwikkelingen is continu een aandachtspunt en voor het realiseren van de (extra) ambities wordt geprobeerd zoveel mogelijk aanvullende dekking te vinden.

Toelichting Administratieve Rekening De Administratieve Rekening is ontstaan om als dekking te fungeren voor aanvullende kwalitatieve ingrepen met een onrendabele top. Een deel van deze ingrepen is randvoorwaardelijk voor het realiseren van de projectdoelstellingen, maar paste eerder niet binnen het beschikbare projectbudget. Om een deel van de ingrepen zeker te stellen is er in de uitwerkingsfase een aanvullend

Monitor grote projecten | oktober 2022 t/m maart 2023

41

budget van € 4,33 mln. voor het project beschikbaar gesteld. Gedurende de Realisatiefase zal de Administratieve Rekening verder gevuld moeten worden. Deze vulling is grotendeels afhankelijk van het succes van de (aanvullende) commerciële ontwikkelingen in het gebied. In het beslisdocument van 22 december 2017 zijn aanvullende afspraken gemaakt over inzet van geld vanuit de Administratieve Rekening, waarmee ook een deel van de eerdere tegenvallers bij het realiseren van het congrescentrum vanuit de Administratieve rekening wordt gedekt. Dit betekent enerzijds een financieel risico, want bij onvoldoende vulling van de Administratieve Rekening komen toch de gemeente en Contractpartij weer aan de lat te staan om het gat te dichten (de gemeentelijke resultaatsverplichting zit opgenomen in de risicoanalyse). Anderzijds betekent het dat het budget voor aanvullende kwalitatieve ingrepen kleiner is geworden. 2. Hogere apparaatskosten De gemeentelijke benodigde inzet voor het project is zwaarder dan in het begin is ingeschat. In principe is de markt aan zet, maar dit vergt wel intensieve begeleiding vanuit de gemeentelijke organisatie, met name als het gaat om normaliter publieke taken zoals ruimtelijke procedures en verkeersbesluiten.

De hogere inzet komt ook doordat bewust wordt gekeken naar extra potenties van het gebied, die niet in het huidige contract zitten en tijdens het sluiten van het contract in 2016 ook nog niet in beeld waren, zoals extra woningbouwopgave. Tot op heden zijn de hogere apparaatskosten gedekt vanuit de beschikbare onzekerheidsreserve. Voor de komende jaren blijft dit een onderwerp waar vanuit het project aandacht voor is. Bij toekomstige ontwikkelingen is het uitgangspunt dat de apparaatskosten kostendekkend anterieur doorberekend worden aan de ontwikkelende partij. 3. Bouwkostenstijging en marktontwikkelingen De oorlog in Oekraïne zorgt voor een stijging van de economische onzekerheden door tekorten in materialen en prijsstijgingen ­wereldwijd. De gestegen energieprijzen werken ook in de bouw door en zetten de haalbaarheid onder druk. Vastgoedbeleggers worden voorzichtiger door op stapel staande ingegrepen van de Rijksoverheid op de woninghuurmarkt. De gestegen hypotheek­rente maakt dat kopers voorzichtiger worden en minder kunnen lenen. De snelheid van verkoop loopt terug. Het risico is, dat mogelijke kansen voor verdere ontwikkeling van het gebied niet, beperkt of trager tot stand komen. 4. Vertraging in volledig realiseren van de leisureplot De contracten voor het hotel, de bioscoop en parkeergarage zijn getekend. Met enige vertraging is in 2022 de bouw van het hotel begonnen.

De bioscoopexploitant heeft toestemming voor uitstel van start bouw gevraagd aan de gemeente. Omdat het

Monitor grote projecten | oktober 2022 t/m maart 2023

42

­bioscoopbezoek nog niet terug is op het niveau van voor corona, kan de exploitant op dit moment geen positieve investerings­ beslissing nemen. We hebben ingestemd met het verzoek tot uitstel, omdat er (op korte termijn) geen (beter) alternatief voor handen is voor de betreffende plot. Onderdeel van de nieuwe afspraken zijn wel aanvullende financiële bepalingen met de exploitant om het risico van gemeente en BNH te minimaliseren. Er is daarnaast met BNH en Ahoy (als afnemer) afgesproken te starten met de bouw van de parkeergarage, losgekoppeld van de bouw van de bioscoop. Dit heeft voordelen (de bouwer kan nu nog de eerder afgegeven bouwkosten garanderen), maar brengt ook (exploitatie)risico’s met zich mee.

Vanuit risicobeheersing en het risicobudget wordt continu bekeken of het risicobudget nog voldoende dekking geeft voor de voorziene risico’s. Het risicobudget dat bij de start van de Realisatiefase beschikbaar was binnen de projectbegroting, is op basis van de huidige inschattingen van de risico’s niet meer toereikend tot einde looptijd van het project (2034). We zien op dit moment een toenemende druk op de resterende risicobuffer door de hierboven genoemde risico’s. Wel zien we kansen om in de resterende looptijd van het project extra opbrengsten te genereren via nieuwe (woningbouw)ontwikkelingen of het projectbudget aan te vullen en de risico’s op te vangen. De extra opbrengsten worden wel, zoals bij nagenoeg alle projecten en opgaven, negatief beïnvloed door stijgende bouwkosten en wijziging op de huurmarkt als gevolg van wet- en regelgeving. Naast continue inzet en sturing op het faciliteren en optimaliseren van deze nieuwe ontwikkelingen vindt er ook continu monitoring plaats op de apparaatskosten om deze zo efficiënt mogelijk in te zetten.

Monitor grote projecten | oktober 2022 t/m maart 2023

43

Hart van Zuid | Bestuurlijke documenten Hier treft u een overzicht aan van de relevante bestuurlijke documenten, aangevuld met de huidige stand van zaken met betrekking tot de afdoening van moties en toezeggingen.

Raadsbesluiten met betrekking tot de financiële dekking: 18bb1353

Verlagen van het investeringskrediet van Hart van Zuid in verband met de wijziging van het besluit Begroting en Verantwoording BBV.

22-02-2018

16bb645

Financiële toets gebiedsontwikkeling Hart van Zuid

18-02-2016

14bb6039

Kredietactualisatie

06-11-2014

13gr2985

Aanpassen investeringskrediet van Hart van Zuid van € 204 miljoen naar € 216 miljoen

28-11-2013

13gr769

Kredietactualisatie Gebiedsontwikkeling Hart van Zuid

04-04-2013

11gr2205

Herzien raadsvoorstel investeringsbesluit Hart van Zuid

08-09-2011

Afgehandelde moties, schriftelijke vragen en toezeggingen Raadsbesluit

Omschrijving

Afdoening

21bb16508

Koester Chileense kunst

22bb235

Openstaande moties en toezeggingen 22bb002550

Voortgangsrapportage Hart van Zuid 2021 is op 8 maart jl. door het college vastgesteld en aan de raad ter informatie toegezonden. Dit wordt jaarlijks gedaan. Er zijn geen andere openstaande moties, toezeggingen en/of schriftelijke vragen.

Monitor grote projecten | oktober 2022 t/m maart 2023

44

Hofbogen park

Algemene introductie Bestuurlijke documenten

Bijsturing is niet noodzakelijk Bijsturing nog mogelijk Aandacht/maatregelen noodzakelijk

Situatie vorige rapportage:

Monitor grote projecten | oktober 2022 t/m maart 2023

45

Hofbogen park

Bestuurlijke documenten

De Hofbogen bevinden zich tussen de binnenstad en de A20. Het voormalige spoorviaduct is tevens rijksmonument en doorkruist verschillende dichtbevolkte stadswijken. Met het Hofbogenpark wordt een nieuw, 2 kilometer lang stadspark gerealiseerd in het ­noorden van Rotterdam. Binnen het project Hofbogenpark wordt onderscheid gemaakt tussen diverse onderdelen, te weten: het dak e ­n de opgangen, de aanliggende straten en de brug over de A20. Deze onderdelen volgen elk een eigen ontwerptraject waarin onderling de afstemming wordt gezocht. Bij de inrichting van het Hofbogenpark wordt nadrukkelijk ingezet op vergroening, recreatie en verblijf, klimaatadaptatie en biodiversiteit. Relevante actuele ontwikkelingen en korte vooruitblik: We zijn op dit ­moment nog in gesprek met de eigenaar van de Hofbogen over een aantal kwesties. Het moment dat we hier met elkaar uit komen ­bepaalt wanneer we het definitief ontwerp richting de raad kunnen sturen. In het definitief ontwerp wordt het plan toegelicht en is ook een kostenraming opgenomen.

Monitor grote projecten | oktober 2022 t/m maart 2023

46

Hofbogen park | Kwaliteit Productkwaliteit

. Compacte stad . . . .

Het project Hofbogenpark voegt een 2 kilometer lang park toe in een stenige omgeving. Hiermee ontstaat nieuwe ruimte voor recreatie, spelen en sporten en een nieuwe route om door een groene omgeving naar de binnenstad te lopen. Gezonde stad Met de aanleg van een park ontstaat een rustige groene plek in een drukke en stenige omgeving, die met een wandelpad over de volledige lengte van het dakpark uitnodigt tot beweging. Het groen koelt in de zomer en vergroot tegelijk de biodiversiteit in dit stuk van de stad. Circulaire stad Het groen zorgt voor meer waterberging en versterkt daarmee de groen-blauwe structuur van de stad. Met de aanleg van extra waterberging en zuivering van regenwater kan het water gebruikt worden voor het groen in het park in plaats van kraanwater. Inclusieve stad Op de Hofbogen heeft iedereen de kans om mee te doen. Er is volop ruimte voor verblijven en voor ontmoeting. Het Hofbogenpark brengt mensen op een vrijblijvende manier samen (bijvoorbeeld bij groenonderhoud en activiteiten in het park). Dit bevordert de sociale cohesie in een aantal gemengde wijken. Het Hofbogenpark is rolstoeltoegankelijk en te gebruiken door jong en oud (o.a. dankzij voldoende toegangen). Bovendien dragen de Hofbogen bij aan de identiteit van de omliggende wijk. Zo kan een collectieve trots ontstaan.

Productieve stad De bedrijvigheid in de Hofbogen draagt nu al in beperkte mate bij aan een concurrerend en innovatief vestigingsklimaat. Bij verdere ontwikkeling wordt dit versterkt. Daarnaast bieden de Hofbogen en het Hofbogenpark in toenemende mate inspirerende plekken voor ontmoeting, uitwisseling van kennis, creativiteit en ondernemerschap. De Hofbogen zullen bijdragen aan de trots van bedrijven op hun vestigingslocatie. Zij zullen dit vervolgens willen tonen aan de rest van de wereld.

Proceskwaliteit De kwaliteit van de opgave wordt door verschillende (tussen-) producten geborgd: Schetsontwerp, Programma van Eisen, Voorlopig Ontwerp en Definitief Ontwerp. Bij diverse producten hoort een uitgebreid participatietraject met betrokkenen in en rond de Hofbogen, wat naast de kwaliteit ook voor een beter draagvlak in de buurt zorgt.

Monitor grote projecten | oktober 2022 t/m maart 2023

47

Een kwaliteitsteam, bestaande uit experts op o.a. het gebied van landschapsarchitectuur, stedenbouw en kwaliteit van het monument, adviseert en beoordeelt het ontwerp. Daarnaast zijn de Commissie voor Welstand en Monumenten en de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed betrokken.

Bijsturing is niet noodzakelijk Actuele ontwikkelingen en toelichting op status kwaliteit: Om de kwaliteit van het product beter te borgen wordt een second opinion op de technische uitwerking van de dakbedekking opgesteld. Daarnaast is de technische uitwerking van de mock-up afgestemd met de eigenaar van de Hofbogen.

Monitor grote projecten | oktober 2022 t/m maart 2023

48

Hofbogen park | Geld Het project Hofbogenpark is onderdeel van het programma Stadsprojecten. Het totaal geraamde bedrag van de Stadsprojecten ­bedraagt € 371,9 mln. (23bb001256). De doelstelling voor cofinanciering is gesteld op € 50,5 mln. Het benodigde investerings­­­krediet van € 321,4 mln. voor de Stadsprojecten wordt gedekt uit de reguliere investeringsruimte en wordt in jaarlijkse tranches bij ­de ­Voorjaarsnota toegekend en verdeeld over de projecten. Conform de Beleidsnota Investeringen Rotterdam 2020 wordt de reguliere investeringsruimte gedekt uit de groeimiddelen van de stad (20bb7586, 20bb8072). De raming van Stadsproject Hofbogenpark op basis van het Voorlopig Ontwerp (21bb13946) is € 54,7 mln., waarbij € 10,9 mln. gedekt moet worden via cofinanciering (22bb00183). Van het benodigde investeringskrediet van € 43,8 mln. is bij de verdeling van het beschikbaar gestelde krediet van 2020 en 2021 ­ € 20,7 mln. toegekend aan Hofbogenpark. Het resterende investeringskrediet van € 23,1 mln. wordt in latere tranches vanuit het ­Programma Stadsprojecten toegekend.

Aandacht/maatregelen noodzakelijk Actuele ontwikkelingen en toelichting op status geld In het najaar van 2022 komt het Definitief Ontwerp gereed, op basis waarvan de raming wordt herrekend. Daarbij zal ook het effect van de huidige prijsstijgingen in de indexering zo goed mogelijk worden meegewogen. Het Stadsproject Hofbogenpark bestaat uit drie delen:

. De DO raming voor het Park op het dak van de Hofbogen is € 53,7 mln. Hiervoor is € 3,5 mln. als cofinanciering toegezegd. ­ De reguliere investeringsmiddelen (RIM) dekken € 50,2 mln., waarvan € 20,7 mln. al is toegekend en de resterende €29,5 nog moet worden toegekend vanuit het programma Stadsprojecten. Een deel van die 29,5 mln. zal worden toegekend uit de middelen die aan de Stadsprojecten zijn toegekend in de begroting van 2022 maar nog niet aan projecten is toegekend, en een deel uit de ­middelen die in de Voorjaarsnota zullen worden gevraagd.

Monitor grote projecten | oktober 2022 t/m maart 2023

49

. Voor de omliggende straten is grotendeels nog geen dekking in de begroting opgenomen. De prognose voor dit deel van het Stadsproject bedraagt € 9,6 mln. Het maaiveld in Agniesebuurt-Oost betreft de eerste fase van de aanpak omliggende straten. Dit project is gekoppeld aan de onderhoudsplanning van de riolering, het warmtenet en de bijdrage van het Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard (HHSK) voor de wateropgave. Het DO is in augustus 2022 vastgesteld. De kosten voor dit project worden gedekt door Riolering en het GO-fonds (bijdrage van € 514.000). Uitgangspunt is dat de benodigde dekking voor het overige deel van de Straten van € 9,1 mln. wordt gedekt via het investeringsvoorstel dat als onderdeel van de begroting 2023 aan de raad ter besluit­ vorming wordt voorgelegd.

. Voor de brug over de A20 is nog geen dekking in de begroting opgenomen. De brug is sterk afhankelijk van cofinanciering en is ­onderdeel van het droomscenario. De opgave voor cofinanciering is ambitieus. Vanuit het GO-fonds is een bijdrage van € 1,5 mln. toegezegd en vanuit het Groenoffensief € 0,5 mln. Een deel van de cofinanciering (€ 1,5 mln.) wordt gerealiseerd via reguliere subsidies voor waterberging (zoals waterschap HHSK en watermanagement) en ‘werk met werk maken’ (project oppakken samen met regulier onderhoud, zoals rioleringsopgave). Een ander deel moet komen uit ‘nieuwe’ vormen van cofinanciering (nationale en Europese subsidies en bijdragen van derden, zoals de Tijdelijke Impulsregeling Klimaatadaptatie, Erfgoeddeal en New Urban Initiative). Zowel binnen het project als ook het programma van Stadsprojecten wordt veel aandacht besteed aan het vinden van cofinanciering. De afspraak is dat een project volledig is gedekt bij het vaststellen van het DO. In het investeringsvoorstel is zekerheidshalve extra dekking gereserveerd voor Hofbogenpark. Dit ontslaat het projectteam niet van het behalen van de doelstellingen, maar het geeft meer ruimte om dit te realiseren. Het project Hofbogen heeft een totale cofinancieringsopgave van € 10,9 mln. waar van op dit moment is €3,5 mln. zeker is.

Er wordt gestreefd deze opgave grotendeels te realiseren met bijdragen aan de brug over de A20. De jaarlijkse structurele kosten voor beheer en onderhoud van het Hofbogenpark worden na het Definitief Ontwerp verder uitgewerkt en conform motie Sies (15bb9224) ingepast in de begroting. De concept beheerparagraaf wordt toegevoegd aan het Definitief Ontwerp. Omdat de raad nog niet heeft ingestemd met het investeringsvoorstel dat als onderdeel van de begroting 2023 aan de raad ter besluitvorming wordt voorgelegd, staat het aspect geld op rood.

Monitor grote projecten | oktober 2022 t/m maart 2023

50

Hofbogen park | Tijd De belangrijkste mijlpalen voor Hofbogenpark zijn als volgt:

.

Hofbogenpark De uitvoering van fase 1 van het dakpark zal naar verwachting eind 2024 gereed zijn.

.

Aanliggende straten Voor de aanliggende straten is een Quick Scan gemaakt. Gestart wordt met het traject voor het deelproject Inrichtingsplan Agniesebuurt Oost.

.

Brug over de A20 De planvorming voor de brug (onder voorbehoud van voldoende financiële middelen) zal starten in 2026.

Aandacht/maatregelen noodzakelijk Actuele ontwikkelingen en toelichting op status tijd: De afgelopen periode is gewerkt aan het afronden van het DO en het voorbereiden van de vaststelling hiervan. Het DO is momenteel gereed en ligt klaar voor vaststelling. We zijn op dit moment nog in gesprek met de eigenaar van de Hofbogen over een aantal kwesties. De mate of en wanneer we hier met elkaar uit kunnen komen zal bepalen of en wanneer we het definitief ontwerp richting de raad kunnen sturen en wanneer het verdere traject kan starten. Momenteel is er een prognose voor de planning gemaakt, de volgende mijlpalen komen daaruit voort:

. De vergunning zal worden aangevraagd nadat het DO is vastgesteld. De huidige prognose is dat in het derde kwartaal van 2023 de zal starten. . vergunningsaanvraag Het inrichtingsplan zal gefaseerd uitgevoerd worden. De prognose voor start uitvoering van de eerste fase is eind 2024.

Monitor grote projecten | oktober 2022 t/m maart 2023

51

Hofbogen park | Risico’s UITGANGSPUNTEN RISICO’S Op basis van het risicoregister zijn verschillende thema’s benoemd. Dit zijn de elementen waarop de ongewenste topgebeurtenissen (OTG) kunnen worden beheerst. OTG’s zijn over het algemeen afbreukrisico’s voor een project, waar meerdere risico’s toe zouden kunnen leiden. De drie belangrijkste sleutelelementen zijn: onvoldoende cofinanciering en dekking voor het ontwerp; uitloop van het project door complexiteit; technische complicaties.

. . .

Bijsturing nog mogelijk Actuele ontwikkelingen en toelichting op status risico’s In juni – augustus 2022 heeft een herijking van het risicoregister plaatsgevonden. De thema’s zijn ongewijzigd en de toprisico’s blijven hetzelfde. Onvoldoende cofinanciering en dekking voor het ontwerp Wereldwijd is een significante stijging van materiaalkosten. Dit heeft reeds effect gehad op de kostenramingen van het Hofbogenpark. De meest recente stijgingen zijn in de kostenraming verwerkt. Het is echter niet uit te sluiten dat zich ook in de toekomst nog prijsstijgingen zullen voordoen. Zo goed als mogelijk wordt op de stijgingen in de materiaalkosten geanticipeerd, wel blijft het project afhankelijk van de schommelingen in de mondiale markt. Daarnaast wordt voor het project gebruik gemaakt van cofinanciering. Deze financiering is zoals in de financiële paragraaf staat nog onzeker. De komende tijd wordt zowel op project- als op programmaniveau inzet gepleegd om de aanzienlijke opgave voor cofinanciering te halen. Tegelijk wordt geanticipeerd op een scenario waarbij het park met meer beperkte financiële middelen kan worden gerealiseerd. Uitloop van het project door complexiteit Het Hofbogenpark is een groot project waarbij verschillende partijen met diverse b ­ elangen betrokken zijn.

Door al in een vroeg stadium met partijen om tafel te gaan is zo veel mogelijk getracht deze risico’s te verminderen. Belangen van partijen lijken op onderdelen soms lastig te rijmen. Zo heeft de eigenaar van het monumentale vastgoed van de Hofbogen naast de met de gemeente gedeelde ambitie om een dakpark te realiseren ook commerciële belangen en probeert zij haar eigen risico’s te beperken. Het komen tot (juridische) afspraken met partijen kost tijd en kan een significante impact hebben op de voortgang van het

Monitor grote projecten | oktober 2022 t/m maart 2023

52

gehele project. Dit risico is onveranderd gebleven. Daarnaast zorgt de complexiteit van het project voor extra uitdagingen wat betreft de marktuitvraag. Technische complicaties Er zijn hoge eisen gesteld aan het lekvrij maken van het dak, ook wordt het park demontabel, bereikbaar en in compartimenten te ontworpen. Hierdoor wordt getracht een lekkage tijdens het gebruik van het dak van het park zo veel mogelijk te voorkomen en wanneer het zich toch voordoet, het relatief eenvoudig te kunnen repareren. In het beheerplan wordt een protocol ­toegevoegd indien een lekkage alsnog optreedt. Ook wordt in samenwerking met betrokken partijen voorafgaand aan de aanleg van het park een nulmeting van de waterdichtheid van het dak gedaan en wordt veel aandacht besteed aan het voorkomen van lekkages ­gedurende de uitvoering. Technische complexiteit kan bovendien zorgen voor uitdagingen rondom de aanbesteding. Door een reëel ontwerp te maken, de risico’s voor de aannemer aanvaardbaar te houden en het beheer tijdig mee te nemen wordt geprobeerd een zo geschikt mogelijke bouwteampartner te selecteren.

Monitor grote projecten | oktober 2022 t/m maart 2023

53

Hofbogen park | Bestuurlijke documenten Hier treft u een overzicht aan van de relevante bestuurlijke documenten, aangevuld met de huidige stand van zaken met betrekking tot de afdoening van moties en toezeggingen.

Raadsbesluit Documenten 21bb9453

Ophoging krediet voor 7 Stadsprojecten

20bb014668

Toekenning krediet voor 7 Stadsprojecten

Afdoening

Schriftelijke vragen 17bb2949

Invulling en vergroening dak van de Hofbogen

Correspondentie Moties en toezeggingen 18bb8377

Toezegging wethouder Kurvers om na verkoop van de Hofbogen met de nieuwe eigenaar en betrokken partijen over de inrichting van de Hofbogen in gesprek te gaan. Aangegeven is dat op basis hiervan een nader uitgewerkt ontwerp wordt gemaakt, met aandacht voor beheer en veiligheid

21bb13946

17bb6099

Motie Hofbogen Groen

16bb1339

Motie Aanpak vervallen Hofboog over Noorderkanaal, Liskwartier

17bb11088

Tz081216/6

Toezegging wethouder Baljeu om de optie van een goede noordzuid fietsverbinding over de zgn. Hofbogen te bekijken

30-11-2009

18bb1907

Motie Tjoeke tjoeke tjoek, zo doet de trein

18bb7925

14bb6259

Motie Maak dak Hofbogen groen-proef!

15bb5133

2bb000183

Herijking ramingen Stadsprojecten

21bb013946

Uitzending Voorlopig Ontwerp

21bb008648

Vaststelling Programma van Eisen

20bb007586

Voorjaarsbrief

20bb8072

Collegebrief over 7 Stadsprojecten

20bb016324

Consultatie Schetsontwerp

19bb17137

Verkoop Hofbogen

18bb7029

Toelichting over proces en consequenties verkoop Hofbogen

14bb003332

Voortgang dossier Hofbogen

14bb005143

Over afspraken met ProRail, EFRO-subsidie, verkoop Hofbogen

23bb001256

Raadsbrief voortgang stadsprojecten

Monitor grote projecten | oktober 2022 t/m maart 2023

54

DMP Hofplein

Algemene introductie Bestuurlijke documenten

Bijsturing is niet noodzakelijk Bijsturing nog mogelijk Aandacht/maatregelen noodzakelijk

Situatie vorige rapportage:

Monitor grote projecten | oktober 2022 t/m maart 2023

55

DMP Hofplein

Bestuurlijke documenten

Historie Hofplein Het Hofplein bestaat op dit moment uit niet veel meer dan de iconische fontein en wat restruimte aan de rand, sterk gesplitst door bijna on-oversteekbare brede zones van auto- en tramverkeer. De vorm van het plein is bovendien volledig afgestemd op het autoverkeer. Meer evenwichtig verkeersmodel In het nieuwe plan voor het plein is ingezet op een meer evenwichtig verkeersmodel met een betere balans tussen ruimte voor de auto, openbaar vervoer, voetganger en fietser. Er komen prettige en veilige loop- en fietsroutes. Trams blijven gebruik maken van het plein en zullen door slimme inpassing een goede interactie met voetgangers, fietsers en autoverkeer aangaan. De auto speelt in aantallen straks een meer ondergeschikte rol ten opzichte van voetgangers en fietsers: doorgaand autoverkeer, dat geen bestemming heeft in de binnenstad, wordt in de nieuwe situatie niet meer gefaciliteerd en bestemmingsverkeer voor de binnenstad krijgt prioriteit (waaronder de bereikbaarheid van de parkeergarages). Groen, dynamisch stadsplein Het auto- en fietsverkeer volgt de stedenbouwkundige vorm van de gebouwen, waarmee het middengebied met fontein kan worden ­getransformeerd naar een groot en groen stedelijk plein, passend bij de dynamiek van de binnenstad en met een prettig verblijfs­ karakter.

Er komt een combinatie van groene grasvlakken, vaste planten, pleinachtige ruimten en tientallen bomen. De iconische fontein wordt het brandpunt van het nieuwe Hofplein, als prominent hart van het plan. Aanhechting van Rotterdam Noord op de binnenstad Een belangrijk verworvenheid van de nieuwe indeling is de versterking van de verbinding tussen het centrum (Coolsingel, Lijnbaan, Pompenburg Zuid etc.) en het noorden van Rotterdam (Oude Noorden, Schieblok, Centraal Station). Bijdragen aan verdere verdichting Door het Hofplein te transformeren in een stadsplein met verblijfskarakter en met substantieel minder autoverkeer, wordt het ­aantrekkelijker om meer woningbouw en maatschappelijke voorzieningen rondom het plein te realiseren. Een transformatie van het Hofplein stimuleert de woningbouw in het gebied en zal – voor een goed woon- en leefklimaat – een randvoorwaarde zijn voor deze grootschalige verdichting.

Monitor grote projecten | oktober 2022 t/m maart 2023

56

Relevante actuele ontwikkelingen en korte vooruitblik: Het Definitief Ontwerp (DO) wordt gereed gemaakt voor de bestuurlijke behandeling in het college van B en W. Daarbij wordt ook de samenhang met andere projecten met impact op het stedelijk verkeersnetwerk inzichtelijk gemaakt. Samenwerkingsovereenkomst met RET Op het Hofplein worden de tramsporen vervangen, waardoor minder tramsporen dan in de huidige situatie nodig zijn. Ook wordt een nieuwe bocht van Weena naar Schiekade in het werk geïntegreerd en worden de bovenleiding en bijbehorende bovenleidingmasten vervangen. De projectorganisatie is in gesprek met de RET om te komen tot een samenwerkingsovereenkomst hiervoor. In het nog op te stellen bestek zal de aannemer gevraagd worden om de kosten van de RET separaat en direct bij RET in rekening te brengen, zonder tussenkomst van de gemeente. Door de te sluiten samenwerkingsovereenkomst met de RET komen de risico’s van overschrijdingen op het RET-deel van het bestek dankzij deze overeenkomst bij henzelf te liggen. Verkenning economische impact i.s.m ondernemersvereniging Rotterdam Centrum (RC) en vereniging Rotterdam Central District (RCD) Rebel Group heeft in 2022 i.s.m. TNO en Springco op verzoek van de gemeente, RC en RCD een verkenning gedaan naar de eco­ nomische impact van het nieuwe Hofplein.

Hieruit blijkt dat de verwachte effecten van het heringerichte Hofplein op de economie van de binnenstad positief zullen zijn. RC en RCD hebben aangegeven zorgen te houden over de overlast voor kantoren en winkels en bereikbaarheid van de binnenstad tijdens de uitvoering. Ook hebben zij aangegeven dat er vanuit de gemeente, synchroon aan de uitvoering van het Hofplein, voldoende maatregelen getroffen moeten worden om de kwaliteit van het openbaar vervoer en de trans­feria aan de randen van de stad te vergroten en op de ring voldoende maatregelen te treffen, zodat er minder doorgaand autoverkeer naar de binnenstad komt. Deze door RC en RCD gevraagde maatregelen t.a.v. het OV, de transferia en op de ring zijn reeds in uitvoering of in voorbereiding. De werkzaamheden van het Hofplein worden gefaseerd uitgevoerd en afgestemd met de bouwprojecten in de omgeving. De ontwikkeling van het verkeer zal regelmatig worden gemonitord. Met RC en RCD worden terugkoppelingsmomenten georganiseerd.

Monitor grote projecten | oktober 2022 t/m maart 2023

57

Bereikbaarheidsplan In de volgende projectfase wordt een bereikbaarheidsplan voor de uitvoering uitgewerkt, waarin de afstemming van werkzaamheden op stedelijke schaal, de bereikbaarheid van parkeergarages en bouwplaatsen in de binnenstad en flankerende maatregelen de aandacht krijgen. Tijdens de werkzaamheden zal er een ‘calamiteitenoverleg’ zijn en vanaf de oplevering zal gestart worden met monitoring. Brancheringsonderzoek/plintenplan Medio juli 2022 is opdracht gegeven aan WYNE Strategy & Innovation voor het uitvoeren van een brancheringsonderzoek voor het Hofplein (en het Prins Alexanderplein). De uitwerking van de brancheringsvisies en bijbehorende uitvoeringsplannen voor het Hofplein (en Prins Alexanderplein) wordt gebaseerd op het systeem van duurzame waardecreatie in mixed-use gebieden.

Hiervoor zijn de volgende pijlers gehanteerd die, vanaf visievorming tot en met uiteindelijke realisatie, als concrete en meetbare ­doelstellingen zijn meegenomen in het project: Onderscheidend vermogen en een unieke identiteit (image builders) als smaakmaker en publiekstrekker; Een aantrekkelijke mix aan voorzieningen en bijbehorende branchering die de juiste kwaliteit biedt en naadloos aansluit op de ­behoeften van bewoners, bezoekers en gebruikers; Bedrijfsmatige condities die een duurzame én eerlijke economische exploitatie mogelijk maken voor zowel ondernemers als ­vastgoedeigenaren.

. . .

Inmiddels is dit brancheringsonderzoek bijna afgerond. Onderdeel van het onderzoek voor het Hofplein waren een sessie en gesprekken met de eigenaren van de panden rondom het Hofplein, het Weena en de Delftsestraat. Sinds kort is er ook een bedrijveninvesteringszone (BIZ) actief voor het RCD-gebied. Daarnaast zijn gesprekken gevoerd met stakeholders als de Organisatie Rotterdam Centrum, District East en de vereniging RCD. De resultaten van dit onderzoek worden in juni verwacht en zullen vervolgens ter informatie worden gedeeld met uw raad (20bb16922). Op basis van de uitkomsten van de Cultuurhistorische Verkenning en het brancheringsonderzoek in combinatie met de ruimtelijke plintenvisie, kan door de BIZ RCD uitvoering worden gegeven aan de aanpak, invulling en uitstraling van de plinten op het Hofplein en Weena Oost.

Monitor grote projecten | oktober 2022 t/m maart 2023

58

DMP Hofplein | Kwaliteit

.

Uitganspunten kwaliteit: De kwaliteit van de herinrichting is ten eerste vastgelegd in het Programma van Eisen (PvE) voor het Hofplein en vervolgens g ­ eborgd in het VO en het DO. Daarnaast wordt de kwaliteit bewaakt door het kwaliteitsteam Hofplein dat bestaat uit de experts van de ­betrokken vakgebieden van de gemeente en het Stedenbouw- en landschapsarchitectuurbureau Juurlink + Geluk (ontwerper en supervisor van het plein). In de voorgaande fasen (PvE en VO) zijn diverse manieren en momenten voor participatie georganiseerd om de Rotterdammer ­blijvend te betrekken bij het project en zijn/haar input mee te kunnen nemen.

. . . . . . . . . . . .

Het integraal inrichtingsplan (IP) voor de herinrichting van Hofplein omvat: Meer ruimte voor lopen en fietsen; Meer groen; Voldoende ruimte (en sfeer) om te verblijven; Een verkeersveilige pleininrichting; Een goede doorstroming van de tram; Levendige plinten; Prettige verlichting; Slimme combinaties van benodigde masten; Betere afwatering; Mogelijkheden voor een goede aansluiting op gebiedsontwikkelingen rond het plein; Mogelijkheden voor een goede aansluiting op de mogelijke herinrichting van Weena Zuid.

. . .

Het integrale IP zorgt voor: Een parkplein met een sterke, eigen identiteit. Een verbetering op het gebied van duurzaamheid en volksgezondheid (luchtkwaliteit, geluidreductie, biodiversiteit, verminderen hittestress). Een aantrekkelijk vestigingsklimaat (bijdrage werkgelegenheid en economie).

Bijsturing is niet noodzakelijk

Monitor grote projecten | oktober 2022 t/m maart 2023

59

Actuele ontwikkelingen en toelichting op status kwaliteit: Afhankelijkheid RISE Het ontwerp heeft een afhankelijkheid van project RISE. Het zuidoostelijk kwadrant kan pas worden gerealiseerd na oplevering van deze aangrenzende woontoren. Volgens de huidige planning starten de werkzaamheden in 2025 en de bouw zal minimaal vier jaar duren. Tot de oplevering van RISE is sprake van een tijdelijke situatie wat het Hofplein-ontwerp betreft. In deze tijdelijke situatie is voor een goed functionerende aansluiting op het plein gezorgd. Windklimaat Zowel voor RISE als voor Weena 70 dient onderzoek gedaan te worden naar de invloed van de gebouwen op de verblijfskwaliteit op het plein en naar mogelijke beheersmaatregelen. Voor RISE heeft de projectontwikkelaar een windonderzoek laten uitvoeren. De resultaten worden momenteel beoordeeld door de gemeente. In de windstudie voor de Lumière-ontwikkeling is (o.a.) het Hofplein meegenomen. Voor de uitvoering van deze windstudies zijn de ontwikkelaars verantwoordelijk. Uitgangspunt hierbij is dat de beoogde verblijfs­ kwaliteit op het plein niet (significant) verslechtert en dat het ontwerp van het Hofplein niet aangepast wordt.

Monitor grote projecten | oktober 2022 t/m maart 2023

60

DMP Hofplein | Geld Het project Hofplein is onderdeel van het programma Stadsprojecten. Het totaal geraamde bedrag van de Stadsprojecten bedraagt € 371,9 mln (23bb001256). De doelstelling voor cofinanciering is gesteld op € 50,5 mln. Het benodigde investeringskrediet van € 321,4 mln. voor de Stadsprojecten wordt gedekt uit de reguliere investeringsruimte en wordt in jaarlijkse tranches bij de Voorjaarsnota toegekend en verdeeld over de projecten. Conform de Beleidsnota Investeringen Rotterdam 2020 wordt de reguliere investeringsruimte gedekt uit de groeimiddelen van de stad (20bb7586, 20bb8072). De raming van Stadsproject Hofplein op basis van het DO is € 41,2, waarbij € 6,5 mln. gedekt moet worden via cofinanciering. Hiervan is € 5,1 mln. reeds binnengehaald. Het benodigd investeringskrediet bedraagt (€ 41,2 mln. - € 6,5 mln.=) € 34,7 mln. In 2020 en 2021 is vanuit het programma Stadsprojecten € 15 mln. toegekend aan het Hofplein. De resterende € 19,7 mln. moet nog worden toegekend plus een bedrag van € 1,4 mln. dat nu nog ontbreekt aan cofinanciering (tezamen € 21,1 mln.). Een deel van die € 21,1 mln., zijnde € 15 mln., zal worden toegekend uit de middelen, die aan het programma Stadsprojecten zijn toegekend in de begroting van 2022, maar nog niet aan de projecten zijn toegewezen. Het resterende deel (€ 6,1 mln.) is opgenomen in het investeringsvoorstel 2023.

Aandacht/maatregelen noodzakelijk Actuele ontwikkelingen en toelichting op status geld: De raming van Stadsproject Hofplein is in juni 2022 opgesteld en bedroeg € 38,6 mln. In deze raming is op advies van de kosten­ deskundige een indexpercentage van 2,5% gehanteerd voor de periode 1 januari tot einde project, onder de assumptie dat de ­prijsontwikkelingen in de markt zich vanaf deze datum zouden normaliseren. Echter, recent vrijgegeven inschattingen van de ­kostendeskundige komen hoger uit dan het toegepaste percentage van 2,5%. De financiële impact hiervan is bepaald op € 2,6 mln. De DO-raming van € 38,6 mln. moet hierdoor bijgesteld worden naar € 41,2 mln. Op basis van deze raming van € 41,2 mln. zijn in het investeringsvoorstel 2023 de resterende benodigde middelen ad € 6,1 mln. opgenomen.

Monitor grote projecten | oktober 2022 t/m maart 2023

61

In de oorspronkelijke planning was voorzien, dat het DO in Q4 2022 vastgesteld zou zijn. Dit is niet gehaald. Er is meer tijd nodig om het DO gereed te maken voor besluitvorming dan aanvankelijk was voorzien. Het afmaken van het DO leidt tot vertraging van ten minste zes maanden. De opgave voor cofinanciering van € 6,5 mln. is nog niet volledig ingevuld. Op dit moment is een bedrag van ca. € 5,1 mln. zeker (ruim 78%). Vanuit het programma Stadsprojecten is gekozen om het gat van € 1,4 mln. op de cofinanciering op te nemen in het investerings­voorstel 2023. Het benodigde aanvullende investeringskrediet voor Hofplein komt daarmee uit op (€ 4,7 mln. + € 1,4 mln. =) € 6,1 mln. De cofinancierings­opgave van € 6,5 mln. blijft echter staan. De projectorganisatie Hofplein onderzoekt diverse mogelijkheden om het ­resterende gat van € 1,4 mln. in te vullen met bijdragen van externe financiers. De verwachting is dat er dit jaar aanvullende cofinanciering binnen komt. Indien succesvol, zal binnen het programma Stadsprojecten met het investeringskrediet geschoven worden om toekomstige stadsprojecten van dekking te voorzien. Bij ‘Tijd’ wordt benoemd dat de uitvoering wordt uitgebreid met extra leidingen van ENECO stadsverwarming en grootschalig onderhoud aan het collecteurriool.

ENECO betaalt hiervan de eigen kosten voor de stadsverwarming en het gemeentelijk collecteurriool wordt (extra) gefinancierd uit programma Riolering. Dit aspect staat op rood, omdat de benodigde resterende dekking op dit moment nog niet beschikbaar is gesteld door de gemeenteraad. Daarnaast, omdat er een vertraging is van minimaal zes maanden, die zich één op één vertaalt in geld, wordt de dekkingsopgave groter.

Monitor grote projecten | oktober 2022 t/m maart 2023

62

DMP Hofplein | Tijd Door de huidige ontwikkelingen is het op het moment van rapporteren nog niet mogelijk om de mijlpalen voor de komende periode weer te geven. De laatst gecommuniceerde start uitvoering was eind eerste kwartaal 2024. De start van de uitvoering is momenteel onzeker, wel is het duidelijk dat er een vertraging van ten minste zes maanden is ten opzichte van de vorige planning. De eerste stap is nu om het DO ter vaststelling aan te bieden aan het college van B en W, vervolgens wordt het bestek opgesteld en de aanbesteding voorbereid. Daarna kan de uitvoering van start gaan.

Aandacht/maatregelen noodzakelijk Actuele ontwikkelingen en toelichting op status tijd: In de vorige planning (en MGP) werd uitgegaan van een vastgesteld DO in Q4 2022. Zoals al aangegeven is in de ‘Relevante actuele ontwikkelingen en korte vooruitblik’, is er meer tijd nodig dan aanvankelijk ingeschat om het DO af te ronden en gereed te maken voor besluitvorming door het college van B en W. Zo is de samenhang met andere projecten met impact op het stedelijk verkeersnetwerk inzichtelijk gemaakt. Ook worden de effecten op het groen hierin meegenomen, zowel bovengronds (veranderde zichtlijnen, bovenleidingen) en ondergronds (beschikbare doorwortelbare ruimte voor bomen i.v.m. wegfunderingen en K&L, omdat levensvatbaarheid en beheerbaarheid van essentieel belang zijn. De RET gaat, naast vervanging van de bovenleiding en masten, ook de beoogde spoorvervanging gelijktijdig uitvoeren met de ­uitvoering van het Hofplein. Als dit niet direct wordt meegenomen, zou het betekenen dat het Hofplein na oplevering opnieuw voor ­langere open komt te liggen vanwege deze spoorvervangingswerkzaamheden. Nu wordt er werk met werk gemaakt. Aanvullend hierop is gezamenlijk gekozen om ook het aantal sporen te verminderen op het Hofplein. Deze keuzes hebben gevolgen gehad voor de doorlooptijd van het ontwerpproces, omdat dit verwerkt moest worden in het DO.

Ook heeft dit - vanzelfsprekend ­gevolgen voor de doorlooptijd van de besteksvoorbereiding, die na vaststelling van het DO start. Bovendien is door deze werkzaam­ heden de complexiteit van de uitvoeringsfasering toegenomen. Verder wordt de uitvoering uitgebreid met extra leidingen van ENECO stadsverwarming en grootschalig onderhoud aan het collecteurriool. Om deze redenen hebben we de geplande (reguliere) doorlooptijd voor de voorbereiding en aanbesteding moeten uitbreiden.

Monitor grote projecten | oktober 2022 t/m maart 2023

63

Zodra het DO gereed is voor besluitvorming, zal de planning worden herijkt en kan inzichtelijk worden gemaakt wanneer de uitvoering start. Zodra deze nieuwe planning er is, wordt ook gezorgd voor afstemming met andere buitenruimteprojecten en de stedelijke bereikbaarheidsafstemming. Het aspect tijd blijft daarom op rood staan. Naast deze uitloop in tijd en alle werkzaamheden (stadsverwarming, collecteurriool, ­vervanging tramsporen, bovenleidingen en masten) die ook gelijk worden meegenomen in de krappe planning van de uitvoering, z­ ijn in de nabije omgeving diverse (grote) bouwplannen voorzien, die de uitvoeringsplanning extra ingewikkeld maken. De planning kan hierdoor nog wijzigen.

Monitor grote projecten | oktober 2022 t/m maart 2023

64

DMP Hofplein | Risico’s Het Hofplein zal een grondige metamorfose ondergaan van een verkeersplein naar een groen verkeers- en verblijfsplein. De doelstelling voor vergroening i.c.m. de tramfunctie op het plein blijft een lastig evenwicht. De tramveiligheid wordt op dit moment verder uitgewerkt samen met de RET, de MRDH en de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT, het landelijke adviesorgaan op het gebied van spoor­ veiligheid). De belangrijkste risico’s liggen op het gebied van de financiën, de relatie met andere projecten en de planning.

Aandacht/maatregelen noodzakelijk Actuele ontwikkelingen en toelichting op status risico’s. De grootste risico’s zijn op dit moment:

. Kostenstijgingen, die verband houden met vertraging in vormen Definitief Ontwerp. . Mogelijke planaanpassingen i.v.m. de exploitatievergunning van de tram (met de adviserende instantie Inspectie Leefomgeving en (ILT) i.v.m. tramveiligheid). . Transport Een lastige uitvoeringsplanning en -fasering vanwege het grote aantal raakvlakken met bouwactiviteiten in de directe omgeving. afstemming die dit met zich meebrengt kan gevolgen hebben voor de planning. . De Onvoldoende financiering, omdat niet aan subsidievoorwaarden kan worden voldaan. . Onvoldoende financiering vanwege stijgende bouwkosten. . Bereikbaarheid van de directe omgeving en de binnenstad. De bouwwerkzaamheden veroorzaken hinder voor verkeersgebruikers veroorzaken stof, bouwlawaai etc. . enVergunningverlening voor in dienst stellen van de tram. Voor deze risico’s zet het project beheersmaatregelen in om kans en/ of gevolg te verkleinen. Het risicoprofiel blijft op rood staan, omdat de effecten van planoptimalisaties momenteel nog in beeld gebracht worden en de planning hierdoor onzeker is, evenals de hiermee gepaarde financiële consequenties.

Monitor grote projecten | oktober 2022 t/m maart 2023

65

DMP Hofplein | Bestuurlijke documenten Hier treft u een overzicht aan van de relevante bestuurlijke documenten, aangevuld met de huidige stand van zaken met betrekking tot de afdoening van moties en toezeggingen.

Besluitvorming 21bb004487

29-06-2021

Raadsinformatiebrief over vaststelling van het Programma van Eisen voor het Hofplein door het college van B en W en svz openstaande moties.

. .

Met de volgende bijlagen: PvE (21bb004489); en bijbehorend reactiedocument (21bb007315) 21bb011039

21-09-2021

Raadsinformatiebrief over vaststelling Cultuurhistorische Verkenning Hofplein – Weena door het college van B en W

21bb014444

18-01-2022

Raadsinformatiebrief over het vrijgeven van het Voorlopig Ontwerp (VO) voor consultatie met de omgev`ing door het college van B en W met de volgende bijlagen: Voorlopig Ontwerp Hofplein 2023 – tijdelijke situatie (21bb014445) Voorlopig Ontwerp Hofplein 2030 – situatie na oplevering RISE (21bb014446) VO-boek (21bb014447) Bijlage bij VO-boek Notitie Urban Water Buffer Hofplein (21bb014468) 3D artistic impression Hofplein VO Aerial View (21bb014469) 3D artistic impression Hofplein VO Crossing View (21bb014470) 3D artistic impression Hofplein VO Internal View (21bb014471)

. . . . . . . Toezegging 21bb5449

21-04-2021

Toezegging bomenplan, waarin o.a. wordt ingegaan op de mogelijkheid tot het behoud van bestaande bomen en aanplant van de zwarte den.

. Op 13-04-2022 afgedaan (22bb002161) met een verwijzing naar het VO-boek en in aanvulling ­hierop informatie over de na te streven hoeveelheid bomen die wordt aangeplant, behouden, gerooid en verplaatst.

Monitor grote projecten | oktober 2022 t/m maart 2023

66

Openstaande moties 20bb016922

10-11-2020

Motie ‘Plintenstrategie koppelen aan groene stadsprojecten’

21bb5746

29-04-2021

Motie ‘Hofplein in goede banen’ van Jan-Willem Verheij (VVD), Dieke van Groningen (VVD) en Christine Eskes (CDA)

21bb5753

29-04-2021

Motie “Verkeersveiligheid op nummer één op het Hofplein’ van Jan-Willem Verheij (VVD), Dieke van Groningen (VVD)

21bb5756

29-04-2021

Motie ‘Hofplein toegankelijk en verbonden’ van Astrid Kockelkoren (Groen Links), Duygu Yildirim (PvdA), Tjalling Vonk (CU-SGP) en Christinet Eskes (CDA)

Programma 7 Stadsprojecten 21bb9453

10-11-2020

Raadsbesluit ophoging krediet voor 7 Stadsprojecten

20bb014668

29-04-2021

Raadsbesluit toekenning krediet voor 7 Stadsprojecten

22bb000183

29-04-2021

Brief college B en W aan gemeenteraad over herijking van de ramingen van de 7 Stadsprojecten

Monitor grote projecten | oktober 2022 t/m maart 2023

67

Centrale Bibliotheek

Algemene introductie Bestuurlijke documenten

Bijsturing is niet noodzakelijk Bijsturing nog mogelijk Aandacht/maatregelen noodzakelijk

Situatie vorige rapportage:

Monitor grote projecten | oktober 2022 t/m maart 2023

68

Centrale Bibliotheek

Bestuurlijke documenten

Het project omvat de vernieuwing van de Centrale Bibliotheek Rotterdam als gebouw en voorziening. De bibliotheek voldoet zowel ruimtelijk, functioneel als technisch niet meer aan de gestelde eisen. De huidige huisvesting van de Centrale Bibliotheek Rotterdam (CBR) is sinds 1983 in gebruik als (drukstbezochte) culturele instelling van de stad (ruim 1,4 miljoen bezoekers per jaar). De CBR heeft de ambitie om de transitie te maken van ‘collectie naar connectie’. De vernieuwde CBR wordt een uitnodigend platform voor ­ontmoeting, ontwikkeling, ontspanning, ontdekking, onderzoeking en onderneming gericht op inspiratie en beleving. Dit leidt tot meer bezoeken in de vernieuwde bibliotheek; inclusief en laagdrempelig op maat voor alle maatschappelijke doelgroepen. Naast de ambities van de CBR zelf heeft de gemeente ook ambities uitgesproken ten aanzien van de uitstraling van het gebouw en de inpassing in haar omgeving. De vernieuwing zal worden benut om een aantal gemeentelijke doelstellingen op het gebied van ­duurzaamheid, fietsparkeervoorzieningen en een vernieuwde buitenruimte te realiseren. Het project bestaat uit vier deelprojecten: • Vastgoed CBR inclusief fietsenstalling: hoofdbestand is de integrale vernieuwing van het gebouw waarin de CBR is gehuisvest. In het souterrain van het hoofdgebouw wordt een openbare fietsenstalling gerealiseerd.

• Inbouw en inrichting CBR: de inbouw en inrichting van de bibliotheek. • Buitenruimte: de buitenruimte vormt het sluitstuk van het planproces en uitvoering, het is belangrijk om tijdig de uitgangspunten mee te nemen in het integrale ontwerp. • Tijdelijke huisvesting CBR: om de vernieuwing van het vastgoed mogelijk te maken zal de CBR gedurende minimaal 3 jaar elders moeten worden gehuisvest. Het integrale project wordt in opdracht van de gemeente uitgevoerd, in nauwe samenwerking met de bibliotheek. Voor het deelproject inrichting is de bibliotheek verantwoordelijk.

Monitor grote projecten | oktober 2022 t/m maart 2023

69

Relevante actuele ontwikkelingen en korte vooruitblik De belangrijkste actuele ontwikkelingen van de afgelopen periode zijn: Formele overdracht bestuurlijk opdrachtgeverschap naar wethouder Struijvenberg. Het geselecteerde ontwerpteam voor het vastgoed en inrichting van de Vernieuwing CBR, heeft het Voorlopig Ontwerp (VO) ­opgeleverd. Het VO voor het vastgoed en inrichting voor de Vernieuwing CBR is ambtelijk vastgesteld door de Directieraad op 22 maart 2023. Voor de Tijdelijke Huisvesting CBR in het pand aan de Librijesteeg is een ontwerpteam geselecteerd voor de benodigde bouw­ kundige aanpassingen. Het geselecteerde ontwerpteam voor de Tijdelijk Huisvesting CBR heeft het VO voor het pand aan de Librijesteeg opgeleverd. Het VO is in de Directieraad van 22 maart 2023 ambtelijk vastgesteld. De Buitenruimte CBR volgt een separaat proces conform de standaard IP-procedure. In de voorjaarsnota (VJN) is een voorwaardelijke aanvullende dekking aangevraagd om de mondiale ontwikkelingen op de ­bouwkostenstijgingen en explosieve inflatie op te kunnen vangen. Continuering van de stadsgesprekken met de Rotterdammer. De omgeving is geïnformeerd over de Tijdelijke Huisvesting CBR middels een inloopbijeenkomst

. . . . . . . . .

Sinds het najaar van 2022 is het college weer voltallig en heeft een verschuiving in de verdeling van de portefeuilles plaatsgevonden. De Vernieuwing CBR is onderdeel van de ‘Grote Projecten’, die is ondergebracht binnen de portefeuille van wethouder Struijvenberg. Wethouder Struijvenberg heeft op 25 november 2022 een werkbezoek gebracht aan de bibliotheek en op 14 december 2022 is de ­bestuurlijk opdrachtgever uitgebreid geïnformeerd over de financiële kant van het project op het stadhuis. Waarbij namens de ­projectorganisatie het overdrachtsdossier is overhandigd aan wethouder Struijvenberg. Het geselecteerde Noors-Rotterdamse ontwerpteam onder leiding van Powerhouse Company heeft begin februari 2023 het volwaardig VO v.w.b. het vastgoed incl. fietsenstalling en de inrichting van de Vernieuwing CBR opgeleverd. Het VO is uitvoerig getoetst en door de projectorganisatie (aangevuld met adviseurs van de gemeentelijke vakdisciplines en externe adviesbureaus) akkoord bevonden. Ook voor de Buitenruimte CBR is een VO gemaakt door het ontwerpteam. Dit onderdeel volgt een separaat proces conform de s­ tandaard IP-procedure. Parallel is in de afgelopen periode het ontwerpteam voor de Tijdelijke Huisvesting CBR geselecteerd. Dit ontwerpteam heeft een VO ­gemaakt voor de benodigde bouwkundige aanpassingen aan het geselecteerde pand aan de Librijesteeg.

Het VO voor de ­Tijdelijke Huisvesting CBR is in februari 2023 afgerond. Zowel het volwaardig VO voor de Vernieuwing CBR als het VO voor de Tijdelijke ­Huis­vesting CBR in het pand aan de Librijesteeg zijn gezamenlijk voor ambtelijke besluitvorming aangeboden aan de Directieraad. Op 22 maart 2023 heeft de Directieraad beide VO’s ambtelijk vastgesteld waarmee de projectorganisatie de routing voor bestuurlijk besluitvorming richting de gemeenteraad vorm kan gaan geven. Monitor grote projecten | oktober 2022 t/m maart 2023

70

Met de gemeenteraad is, reeds sinds het raadsbesluit van 26 november 2020, gecommuniceerd om de totale investering van de ­Vernieuwing CBR bij afronding van het VO, in tegenstelling tot het Definitief Ontwerp (DO), aan de gemeenteraad voor te leggen. ­ De reden hiervoor vloeit voort uit het causale verband tussen de benodigde tijdelijke huisvesting en de vernieuwing van de CBR. De benodigde investering voor de tijdelijke huisvesting kan pas worden aangevraagd als er voldoende comfort is bij een haalbaar plan voor de vernieuwing van de CBR en andersom is de vernieuwing van de CBR pas haalbaar op het moment dat de tijdelijk ­huisvesting is geregeld. Daarom wordt het volwaardig VO voor de Vernieuwing CBR en het VO voor de Tijdelijke Huisvesting CBR aan de gemeenteraad voorgelegd en wordt gevraagd de benodigde investering beschikbaar te stellen conform het, door de ­ emeenteraad, vastgestelde dekkingsvoorstel. g De hedendaagse effecten van de mondiale macro-economische omstandigheden zijn in steeds belangrijkere mate van invloed ­gebleken op de benodigde investering. In de investeringsramingen is rekening gehouden met een jaarlijkse indexering van 2,5%. Dit indexcijfer is ontoereikend gebleken als gevolg van prijsstijgingen van bouwmaterialen en de sterk toegenomen inflatie.

Het ontwerpteam van de Vernieuwing CBR heeft op basis van het opgeleverde VO een raming opgesteld, waaruit de financiële gevolgen inzichtelijk zijn ­gemaakt. Om het ambitieniveau voor de vernieuwing van de CBR, conform het raadsbesluit van 26 november 2020, te kunnen ­hand­haven en de gestegen investeringskosten op te vangen is een aanvullende dekking aangevraagd in de voorjaarsnota (VJN). Het jaarlijkse indexcijfer van 2,5% blijft hierna uitgangspunt tot en met oplevering werk. In aanloop naar de bestuurlijke besluitvorming door de gemeenteraad op het VO worden ook de Stadsgesprekken gecontinueerd. De projectorganisatie heeft in samenwerking met AIR Rotterdam en een nog te selecteren extern communicatiebureau een plan van aanpak voor de aankomende periode uitgewerkt zodat de Rotterdammer ook actief betrokken wordt bij de voortgang en a ­ ctuele ­ontwikkelingen. Voor de Tijdelijke Huisvesting CBR in het pand aan de Librijesteeg is op 21 februari 2023 een inloop­bijeenkomst ­georganiseerd om omwonenden mee te laten denken over het fietsparkeren rond de Librijesteeg en de nieuwe entree van de ­ ibrijesteeg. L

Monitor grote projecten | oktober 2022 t/m maart 2023

71

Centrale Bibliotheek | Kwaliteit De uitgangspunten voor het waarborgen van de kwaliteit worden vastgelegd in diverse deelproducten die gezamenlijk ten grondslag liggen aan de totstandkoming van het Voorlopig Ontwerp (VO). Sinds het raadsbesluit van 26 november 2020 heeft de project­ organisatie in nauwe samenwerking met de bibliotheek voortvarend doorgewerkt aan een breed palet van werkzaamheden.

. .

De belangrijkste resultaten zijn: Nota van Uitgangspunten: op 8 juni 2021 heeft het college de Nota van Uitgangspunten voor de vernieuwing van de CBR vastgesteld. Dit document vormt het ruimtelijk kader. Programma’s van Eisen Vernieuwing CBR en Tijdelijk Huisvesting: de Directieraad, bestaande uit de Bibliotheek, MO Cultuur, SO Vastgoed en SB Parkeren heeft op 17 juni 2021 het programma van eisen inclusief de geactualiseerde investeringsraming ­vast­gesteld voor de vernieuwing van de CBR. Selectie- en Gunningsleidraad: voorafgaand aan de selectieprocedure van het ontwerpteam zijn de benodigde leidraden opgesteld en vastgesteld door de Directieraad waarin de selectie- en gunningscriteria zijn geformuleerd. Samenwerkingsovereenkomst en Procesplan: in de overeenkomst zijn de samenwerking en de verplichtingen over en weer vastgelegd tussen de gemeente en de bibliotheek voor de periode tot aan de bestuurlijke besluitvorming, die plaatsvindt na afronden Voorlopig Ontwerp (VO) en voor start Definitief Ontwerp (DO). De praktische uitwerking hiervan is vastgelegd in een aanvullend procesplan. Dekking op de investering: de gemeenteraad heeft op 3 februari 2022 het dekkingsvoorstel vastgesteld voor de financiering van de vernieuwing CBR inclusief de tijdelijke huisvesting waarmee uitvoering kan worden gegeven aan het door de raad vastgestelde ambitie scenario.

Selectie pand voor Tijdelijke Huisvesting CBR: Op 23 maart 2022 heeft de Directieraad van de CBR het besluit genomen, op basis van de onderzoeksresultaten naar de investering- en exploitatiekosten, om het pand aan de Librijesteeg aan te wijzen voor de tijdelijke huisvesting van de CBR conform de financiële kaders in het vastgestelde dekkingsvoorstel. Overeenkomst met het ontwerpteam Vernieuwing CBR: Op 27 juni 2022 is het winnend schetsontwerp bekendgemaakt waarmee de Europese aanbesteding van een integraal ontwerpteam is afgerond. Het winnend ontwerpteam is een Noors-Rotterdams architecten­combinatie onder leiding van Powerhouse Company. Uitgangspunt is dat het winnend ontwerpteam betrokken blijft bij de vernieuwing van de CBR tot en met de oplevering in 2028. Hiervoor heeft de projectorganisatie een overeenkomst met het ontwerpteam opgesteld.

. . . . .

Bijsturing is niet noodzakelijk

Monitor grote projecten | oktober 2022 t/m maart 2023

72

Actuele ontwikkelingen en toelichting op status kwaliteit: In de afgelopen periode heeft de focus van de projectorganisatie hoofdzakelijk gelegen op de volgende onderdelen:

. VO Vernieuwing CBR: Het geselecteerde ontwerpteam voor de Vernieuwing CBR heeft, conform planning, begin februari 2023 het VO v.w.b. het vastgoed incl. fietsenstalling en de inrichting opgeleverd. Het VO is uitvoerig getoetst en door de projectorganisatie (aangevuld met adviseurs van de gemeentelijke vakdisciplines en externe adviesbureaus) akkoord bevonden. Een grote en belangrijke mijlpaal in het proces van het integrale project. Het VO voor de Vernieuwing CBR is voor ambtelijke besluitvorming aangeboden aan de Directieraad. Op 22 maart 2023 heeft de Directieraad het VO ambtelijk vastgesteld waarna de routing richting bestuurlijke besluitvorming is opgestart. Het VO Vernieuwing CBR wordt samen met het VO voor de Tijdelijke Huisvesting CBR voor het zomer­ reces aan de gemeenteraad aangeboden.

. Ontwerpteam Tijdelijke Huisvesting CBR geselecteerd: Met het besluit om de tijdelijke huisvesting van de CBR in het pand aan de Librijesteeg te realiseren, heeft de projectorganisatie in het najaar van 2022 een ontwerpteam geselecteerd voor de benodigde bouwkundige aanpassingen. Deze aanpassingen zijn nodig om het pand geschikt te maken als bibliotheek en de grote hoeveelheid bezoekers te kunnen accommoderen. Het ontwerpteam bestaat uit een combinatie van de oorspronkelijke architect van het pand aangevuld met een interieurarchitect en adviseurs.

. VO Tijdelijke Huisvesting CBR: Begin februari 2023 heeft het geselecteerde ontwerpteam het VO voor de Tijdelijke Huisvesting CBR opgeleverd en aan de Directieraad voorgelegd voor ambtelijke besluitvorming. De Directieraad heeft op 22 maart 2023 het VO ambtelijk vastgesteld waarna de routing voor bestuurlijk besluitvorming is opgestart. Het ontwerp voor de Tijdelijke Huisvesting CBR wordt gelijktijdig met het VO voor de Vernieuwing CBR voor het zomerreces 2023 ter besluitvorming aan de gemeenteraad aangeboden.

. Ontwerp Buitenruimte CBR: Het ontwerpteam voor de Vernieuwing CBR maakt met het integrale VO ook een ontwerp voor de buitenruimte grenzend aan de Vernieuwde CBR en een herinrichting van de Rijstuin. Het voorlopig ontwerp bevindt zich in de ­afrondende fase en wordt dan overgedragen aan de gemeente waarna een separaat proces conform de standaard IP-procedure van de gemeente wordt opgestart.