[23bb002728] Bijlage behorende bij 23bb2725 - Klimaat Actieplan Rotterdam
Tekst van het document
1/8
Start
Inleiding College
Voor stad en bewoners
Klimaat Actieplan Rotterdam
Meters maken voor klimaat en mensen in de stad
Energietransitie
Grondstoffentransitie
Gemeente geeft het goede voorbeeld
Hoe gaan we het doen?
Leeswijzer Het Klimaat Actieplan Rotterdam (KAR) bestaat uit drie lagen. De eerste laag geeft een overzicht van het hoe, wat en waarom van het KAR. Op de tweede laag vindt u de stand van zaken van alle deelgebieden van de energietransitie. De derde laag bevat een aantal afgeronde, lopende en komende projecten en wordt periodiek bijgewerkt. In deze laag staat de leesbaarheid en vindbaarheid van informatie onder druk. Er wordt gewerkt aan een structurele oplossing. U kunt zelf uw route door het document bepalen. In de bovenbalk is altijd zichtbaar waar u zich bevindt. Op elk moment kunt u terug naar de overzichtspagina door op het logo van de gemeente Rotterdam te klikken.
Voor stad en bewoners
Energietransitie
Lees meer
Lees meer
Lees meer
Energietransitie Schoon, duurzaam en robuust energiesysteem Gebouwde omgeving Mobiliteit Haven van de toekomst
Grondstoffentransitie Lees meer
Gemeente geeft het goede voorbeeld Lees meer
Hoe gaan we het doen?
Verder met het KAR
Lees meer
Lees meer
2/8
Start
Inleiding College
Voor stad en bewoners
Energietransitie
Grondstoffentransitie
Gemeente geeft het goede voorbeeld
Meters maken voor klimaat en mensen in de stad De eerste 8.000 woningen zijn van het aardgas. Er gaan alleen nog maar circulaire rioolbuizen de grond in. Van het huishoudelijk afval wordt al 45% gescheiden. Rotterdam won een internationale prijs voor de goede laadinfrastructuur. We maken flink wat meters voor het klimaat en de mensen in de stad. Daar mogen we best trots op zijn. Met de inzet van iedereen hebben we het voor elkaar gekregen dat de CO2-uitstoot in de stad niet meer stijgt; de daling is ingezet. We zijn goed van start gegaan, maar de opgave de komende jaren is groot, erg groot. In 2030 moet de CO2-uitstoot met 55% naar beneden en in 2050 moeten we klimaatneutraal zijn. Het jaar 2030 lijkt ver weg, maar komt razendsnel dichterbij. Een toekomstbestendige stad begint nu. Om overmorgen een woning te kunnen isoleren, een energierekening naar beneden te krijgen, schepen aan de walstroom te leggen of goed gekwalificeerd personeel te vinden, moeten we vandaag handelen. Het gaat ons om de vele Rotterdammers die gezondheidsklachten ervaren door luchtvervuiling. Om de gezinnen die kampen met energiearmoede. Om de bewoners van de wijken waar het ’s zomers 8 graden warmer wordt dan in groene wijken. 7 van de 10 Rotterdammers maken zich zorgen over klimaatverandering, blijkt uit de Omnibusenquête van 2022.
Rotterdam wil vooroplopen, want haar bewoners mogen niet achteraan sluiten. Door te investeren in de energie- en grondstoffentransitie creëren we kansen. Een havenstad die minder leunt op fossiele energie kan haar leidende positie in de wereld versterken en een belangrijke banenmotor blijven. Een geïsoleerde woning met zonnepanelen geeft de bewoners minder financiële kopzorgen. Met slimme acties rond schadelijke stoffen, lawaai en afval kunnen we straks onze kinderen en kleinkinderen een koele, droge en schone stad doorgeven. Het Klimaat Actieplan Rotterdam (KAR) brengt in beeld wat we allemaal al bereikt hebben, maar is ook eerlijk en transparant over wat ons allemaal nog te doen staat. De urgentie is hoog. In dit document zetten we de belangrijkste zaken op een rij. Het maakt duidelijk dat er veel nieuwe initiatieven en extra investeringen nodig zijn. Alleen zo kunnen we de gestelde doelen voor deze collegeperiode, 2030 en 2050 behalen. Sommige doelen ontbreken nog en vragen om besluiten. Het is helder dat we met z’n allen de schouders onder de realisatie van het KAR moeten zetten; Rotterdammers, woningbouwcorporaties, energiemaatschappijen, de haven, bedrijven en scholen, maar ook het Rijk en de Europese Unie zijn belangrijke medespelers. De gemeente zelf zet zijn beste beentje voor.
Het is niet altijd makkelijk, want er worden krachtige keuzes gevraagd rond ruimte, geld, capaciteit en prioriteit. Met oog en oor voor ieders belang. Het college zet alles op alles om vanuit alle portefeuilles het maximale te doen. Precies waar dit college voor staat: we zijn één stad. Samen kunnen we dit.
Eén planeet, één stad, één college, één KAR Home
Colofon
Bronvermelding
Disclaimer
Hoe gaan we het doen?
3/8
Start
Inleiding College
Voor stad en bewoners
Energietransitie
Grondstoffentransitie
Gemeente geeft het goede voorbeeld
Voor stad en bewoners
De gemeente Rotterdam maakt het KAR voor alle Rotterdammers én voor hun (klein)kinderen. De gemeente investeert in een duurzame stad voor nu en later. Zo is voor een toenemend aantal Rotterdammers energiearmoede helaas een dagelijkse werkelijkheid en worsteling. Dat vraagt snelle acties ter ondersteuning, maar ook structurele oplossingen. Met de energie- en grondstoffentransitie vermindert op de langere termijn hun kwetsbaarheid voor prijsstijgingen. We grijpen ook de kans aan om te investeren in woningen, wijken en bedrijven. Daarmee dienen we de stad en de haven met haar (toekomstige) bewoners en werkers. De gemeente wil innovatief en met durf te werk gaan. We doen door te leren. Waar nodig zorgen we voor duidelijke kaders en waar mogelijk geven we ruimte aan experimenten. Een consequente beleidslijn is belangrijk. Daarom bouwen we voort op de ingezette lijn van de gemeenteraad 2018 2022. De volgende principes zijn leidend bij het maken van plannen en het nemen van besluiten:
We houden de energietransitie voor iedereen betaalbaar en voorkomen en bestrijden energiearmoede;
We zetten in op no-regret beslissingen en we houden in onze keuzes ruimte voor nieuwe oplossingen en toekomstige innovaties;
We zetten in op maximale CO2-reductie tegen
Via onze inzet op de grondstoffentransitie zetten we in op verminderen van de CO2-uitstoot elders in de
minimale maatschappelijke kosten;
wereld; We zorgen voor een eerlijk speelveld: de vervuiler betaalt; We gebruiken de energie- en grondstoffentransitie als vliegwiel voor ondernemerschap en extra banen (met name voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt); We zorgen dat bedrijven en werknemers zo goed als mogelijk en in samenspraak in staat worden gesteld de stappen in de energietransitie te zetten, en we benutten de energietransitie ook voor de versterking van onze (internationale) concurrentiepositie;
We toetsen al onze besluiten aan de doelstelling van de energietransitie, nu en in de toekomst; Als gemeente geven we zelf het goede voorbeeld; We maken samen met Rotterdamse bedrijven, maatschappelijke organisaties en inwoners een Rotterdams klimaatakkoord, waarmee we uitvoering geven aan de doelstellingen van het klimaatakkoord van Parijs en het nationale klimaatakkoord; We zorgen voor maximale betrokkenheid van en informatievoorziening aan inwoners.
We zetten in op een schone, veilige en betrouwbare energievoorziening;
We houden de energietransitie voor iedereen betaalbaar
"We willen uiteindelijk allemaal besparen op (hoge) energiekosten. Duurzaamheid is een ingewikkeld onderwerp, maar als je het hebt over hoeveel kosten je kunt besparen, dan is dat een stuk concreter. Zeker voor mensen met een klein inkomen zijn de prioriteiten anders." Rieks Weerman
Vliegwiel voor ondernemerschap, extra banen en versterken concurrentiepositie
"Ik wil schone energie voor iedereen bereikbaar maken én mensen zonder werk laten profiteren van de werkgelegenheid die de energietransitie biedt." Josee van Linschoten
Via onze inzet op de grondstoffentransitie zetten we in op verminderen van de CO2-uitstoot elders in de wereld
"Ik wil laten zien dat ook het zetten van kleine stappen zinvol is. Ik vind het belangrijk om bij te dragen aan meer duurzame en eerlijke kleding." Daisy Kroon
We voorkomen en bestrijden energiearmoede
"We gaan op bezoek bij mensen en kijken wat nodig is. Dat gaat verder dan de energietransitie. Als we een stapel ongeopende enveloppen zien, gaan we daarover het gesprek aan. Als er schuldenproblematiek speelt, zorgen we voor hulpverlening. " Houria Tourich
Als gemeente geven we het goede voorbeeld
"Rotterdam wil een betrouwbare, geloofwaardige en inspirerende gemeente zijn. Als wij laten zien dat we duurzaamheid serieus nemen, zullen anderen dat ook doen. En dan gaat het om het energieverbruik in onze kantoorlocaties, de openbare verlichting of ons wagenpark. Eigenlijk om alles van pennen en potloden tot grote projecten." Richard van der Steen
We zorgen voor maximale betrokkenheid van inwoners
"Op twee gymzaaldaken in de wijk Prinsenland – Lage Land zijn 344 zonnepalen gelegd. Deze leveren zo'n 122.000 kWh per jaar op. Het is fantastisch om nu concreet te kunnen zien dat een gezamenlijke bewonersactie leidt tot het produceren van lokale duurzame energie. Een onmisbare schakel in de Rotterdamse energietransitie!" Donald van den Akker
Energie- en grondstoffentransitie gaan hand in hand In het KAR staan de energie- en grondstoffentransitie centraal, omdat deze twee transities nauw met elkaar verbonden zijn. De energietransitie vraagt veel materiaal voor het maken van windmolens, zonnepanelen, batterijen en het isoleren van woningen. Dit veroorzaakt een stevige milieuvoetafdruk, waaronder CO2-uitstoot. Daarnaast vormt de toenemende schaarste van grondstoffen een risico. Het afremmen van het materiaalgebruik is belangrijk voor het klimaat én onze economie. Tegelijkertijd hebben we veel grondstoffen nodig om de energietransitie (snel) te kunnen uitvoeren. De energie- en grondstoffentransitie zijn dus onlosmakelijk met elkaar verbonden.
Omgevingsvisie is leidend Bij de uitvoering van onze klimaatplannen zijn de uitgangspunten van de omgevingsvisie leidend. Waar het kan zorgen we bijvoorbeeld ook voor schonere lucht en maken we de stad weerbaarder voor klimaatverandering. Het uitvoeringsplan van luchtkwaliteit volgt later in 2023. De energie- en grondstoffentransitie leggen een grote claim op ruimte in de stad. Goed omgaan met de beperkte ruimte is een randvoorwaarde voor het realiseren van de gestelde doelen. De ruimtelijke ingrepen vormen tegelijkertijd een kans voor een kwaliteitsimpuls in de duurzame, goede groei van de stad.
Home
Colofon
Bronvermelding
Disclaimer
Hoe gaan we het doen?
4/8
Start
Inleiding College
Voor stad en bewoners
Energietransitie
Grondstoffentransitie
Gemeente geeft het goede voorbeeld
Energietransitie
Het doel van de energietransitie: 55% CO2-reductie in 2030. We hebben een vliegende start gemaakt, waardoor de stijging van de CO2-uitstoot is gestopt. De grafiek laat de beweging naar beneden zien. Dat is een prachtige prestatie, maar er is nog veel te doen.
In de haven en in de stad halen we alles uit de kast om onze ambities waar te maken. In de haven zijn de grote bedrijven en het Rijk aan zet. Zie hiervoor het onderdeel ‘haven’ in het KAR.
In de stad is de rol van de gemeente groter. Door regie te voeren, kaders te stellen en aan te jagen zetten we de komende jaren de ingezette daling door tot -25% in 2025. Uitvoeren van de lopende plannen is niet voldoende, want alleen met extra acties halen we de doelen in 2030. Om te weten of we op de goede weg zijn en blijven, rekent de DCMR eens per jaar alle maatregelen door richting 2030. Ook stelt de DCMR eens per jaar vast wat de daadwerkelijke uitstoot was in het voorgaande jaar. De laatste rapportage vind je hieronder. Zodra de nieuwe berekeningen gereed zijn verwerken we deze in het KAR. DCMR Rapportage 2021 en 2030
De energietransitie draait voor het college niet om techniek, maar om het toekomstbestendig maken van de stad voor haar bewoners. Hoe we daar handen en voeten aan geven, leest u in de onderstaande onderdelen.
Schoon, duurzaam en robuust energiesysteem In Rotterdam groeit het aantal zonnepanelen en windmolens snel. Het energiesysteem moet mee ontwikkelen om het vastlopen van het elektriciteitsnet te voorkomen. Rotterdam investeert nu om de vruchten in de toekomst te plukken. Lees meer
Gebouwde omgeving Wonen, winkelen en werken willen Rotterdammers in gebouwen die prettig, gezond en betaalbaar zijn. In 2050 moet elk gebouw aardgasvrij en CO2-neutraal zijn. De gemeente, bedrijven, eigenaar-bewoners, particuliere verhuurders en corporaties zetten hun schouders onder dit doel. Lees meer
Mobiliteit Rotterdam is een stad in beweging. Het werken aan de klimaatdoelen moet tegelijkertijd de bereikbaarheid, de luchtkwaliteit en de ruimtelijke kwaliteit verbeteren. Dat vraagt om een ander mobiliteitssysteem voor personen en goederen. Lees meer
Haven van de toekomst Op het wereldtoneel is de Rotterdamse haven een belangrijke speler. Om deze positie te versterken moet ze zich ontwikkelen tot duurzame haven met een CO2-reductie van 55% in 2030 en CO2-neutraliteit in 2050. Maar ook een volledig circulaire industrie in 2050. Dat is een grote uitdaging, aangezien de industrie nu vooral aardolie-gebaseerd is. Lees meer
Home
Colofon
Bronvermelding
Disclaimer
Hoe gaan we het doen?
5/8
Start
Inleiding College
Voor stad en bewoners
Energietransitie
Grondstoffentransitie
Gemeente geeft het goede voorbeeld
Grondstoffentransitie
De grondstoffen van de aarde zijn niet onuitputtelijk. We moeten zuinig zijn op natuurlijke bronnen en materialen hergebruiken. Naast de energietransitie is ook de grondstoffentransitie nodig om Rotterdam duurzaam te maken. In 2030 willen we dat in de stad circulair de maatstaf is en dat het fossiele grondstoffengebruik met 50% wordt verminderd. In 2050 moeten de materiaalkringlopen echt sluiten, zodat de Rotterdamse samenleving volledig circulair is. Het programma Grondstoffentransitie geeft de stappen aan die we moeten zetten.
Wat hebben we al gedaan? Met het programma ‘Van Zooi naar Mooi’ is de beweging naar een circulair Rotterdam ingezet, aangejaagd en versneld. De afgelopen vier jaar hebben we veel succesvolle en leerzame projecten uitgevoerd. Enkele voorbeelden zijn: 1. Wijkaanpak: Week van de omloop en weggeefkasten 2. Urban mining corp 3. Digitale materialenpaspoorten 4. Circulair loket 5. Aanbesteding circulaire kunststoffen rioolbuizen
Wat zijn de lopende projecten? Iedereen is zich ervan bewust geworden dat we circulair moeten denken en doen. Deze beweging versterken we op verschillende manieren: De gemeente zet haar beste beentje voor en neemt haar eigen inkoop onder de loep. Zo kopen we kantoormeubilair in dat zo lang mogelijk meegaat en verkennen we locaties voor de opslag van materialen uit de buitenruimte die we kunnen hergebruiken. Bewustwording en gedragsverandering van Rotterdammers is belangrijk. Initiatieven in wijken en buurten versterken we, zoals 25 weggeefkasten van OpZoomerMee, de Omloopers van Middelland en Brooderhood, een project gericht op voedselverspilling. Circulaire ondernemers ondersteunen we met een subsidieregeling, CIRCO-tracks (waarin MKB- ondernemers worden geholpen stappen te zetten naar een circulaire businesscase) en het Circulair Loket voor alle vragen over afval. We ondersteunen daarnaast innovaties van bestaande en nieuwe MKB-ondernemingen met kennis, advies, en waar mogelijk subsidie. Ook helpen we hen investeerders of ruimte te vinden.
Wat moet er nog gedaan worden?
Voor het slagen van de grondstoffentransitie, is samenwerking tussen Rotterdamse ondernemers, bewoners en de gemeente van belang. In het plan van aanpak Programma Circulair (oplevering 2e kwartaal 2023) staan de acties die nodig zijn om de doelen te halen. Het benodigde geld voor 2023 is binnen, maar extra middelen voor de jaren daarna moeten voorkomen dat we achterop raken of moeten stoppen met dingen die goed lopen. We moeten alle zeilen bijzetten om de doelstellingen in 2030 en 2050 te halen.
Urban Mining Corp Het bedrijf Urban Mining Corp werkt met een innovatieve technologie voor het hoogwaardig hergebruiken van plastic, waardoor er minder nieuwe plastic uit olie nodig is en CO2 wordt bespaard bij de productie van plastic. De gemeente heeft het bedrijf financieel ondersteund waardoor risico’s van innovaties in een beginfase verminderen en nieuwe technieken door kunnen groeien.
Overzicht projecten Klik hier voor het overzicht van alle projecten. Overzicht projecten
Home
Colofon
Bronvermelding
Disclaimer
Hoe gaan we het doen?
6/8
Start
Inleiding College
Voor stad en bewoners
Energietransitie
Grondstoffentransitie
Gemeente geeft het goede voorbeeld
Gemeente geeft het goede voorbeeld
Natuurlijk verkleinen wij ook onze eigen voetafdruk. De ambitie is om de CO2-uitstoot met 55% te verminderen in 2030. Dat begint onder andere bij het duurzaam beheren van ons vastgoed en wagenpark. Als volgende stap willen we als gemeente ook met partners, zoals toeleveranciers en aannemers, afspraken maken over verduurzaming van de keten. De CO2-Prestatieladder brengt jaarlijks in beeld wat we hebben bereikt. De openbare cijfers over energiegebruik en de CO2-uitstoot prikkelen ons om voortdurend verbeteringen aan te brengen.
Gemeentelijk vastgoed De gemeente gebruikt veel gebouwen. Voor de verduurzaming van ons vastgoed hebben we twee doelen: Eerste doel: vermindering CO2-uitstoot van 55% in 2030. Dit doel halen we, doordat ongeveer een kwart van het gemeentelijke vastgoed de komende jaren wordt vervangen en dat zijn vooral gebouwen met een slecht energielabel. Een belangrijke kanttekening; deze nieuwe en vernieuwde gebouwen zijn nog niet energieneutraal. Dat is wel de doelstelling voor 2050. Tweede doel: vermindering CO2-uitstoot van 100% in 2050. Dit is nu niet haalbaar, omdat er nu alleen geld is voor regulier onderhoud, renovatie en nieuwbouw conform de actuele wet- en regelgeving met een kleine duurzame plus (BREEAM Good of GPR 7,5).
Wat hebben we al gedaan? De gemeentelijke kantoorpanden voldoen op 1 januari 2023 aan de energielabel C-verplichting, waarbij voor vier panden gebruik wordt gemaakt van een van de uitzonderingsmogelijkheden op het label. Deze kantoorpanden zijn dermate verouderd dat ze op korte termijn worden herontwikkeld. Omdat deze herontwikkeling binnen nu en 2 jaar plaatsvindt, geldt een uitzondering op de energielabel C-verplichting.
Eigen wagenpark De voertuigen van de gemeente zijn zeer zichtbaar in de stad. In 2030 willen we werken met een uitstootvrij wagenpark, hiermee verbeteren we ook de luchtkwaliteit, daarom maken we vaart. Dat doen we in drie stappen: Eind 2023: alle personenwagens (incl. tweewielers) uitstootvrij. Op 1 januari 2023 was 76% uitstootvrij. Eind 2025: alle lichte bedrijfsvoertuigen uitstootvrij. Op 1 januari 2023 was 35% uitstootvrij. Eind 2030: alle zware voertuigen en machines uitstootvrij. Op 1 januari 2023 was 9% van alle zware voertuigen en machines uitstootvrij. Als het gaat om gereedschappen, zoals bladblazers, is nu al 93% uitstootvrij. Uitstootvrije voertuigen in het zware segment zijn prijzig. Toch vindt de gemeente het een waardevolle investering voor klimaat en stad. Juist omdat we van bedrijven verwachten dat zij regels in de Zero Emissie Stadslogistiek (ZES)-zone gaan naleven.
Home
Colofon
Bronvermelding
Disclaimer
Hoe gaan we het doen?
7/8
Inleiding College
Voor stad en bewoners
Energietransitie
Grondstoffentransitie
Gemeente geeft het goede voorbeeld
Hoe gaan we het doen?
Krachten bundelen De klimaatdoelen zijn zeer uitdagend. Plannen maken is goed, maar plannen waarmaken is beter. Als alle betrokken partijen de krachten bundelen gaat het lukken. Zo dagen de Rotterdamse Klimaataanjagers organisaties uit concrete projecten rond duurzaamheid en circulaire economie te starten.
Bewoners betrekken Onze stad verduurzamen doen we samen. Bewoners betrekken we via het Rotterdams Burgerberaad Klimaat en de wijkraden. De gemeente ondersteunt ook bewonersinitiatieven, die bijvoorbeeld buurtbewoners helpen bij de energietoeslag of hen leren raamfolie aan te brengen. Betrokken bewoners bouwen met de gemeente mee.
Geld voor groen De gemeente geeft gericht geld aan het versnellen van verduurzaming. Technische innovatie die werkgelegenheid stimuleert. Vergroening die de stad koeler maakt. Isolatie voor woningen die de energierekening drukt. Circulaire economie aanjagen die grondstoffen bespaart. Het Duurzaamheidstransitiebudget (DTB) en het Energietransitiefonds (ETF) helpen Rotterdam vooruit.
Duurzame banen Bouwen aan een groener Rotterdam vraagt veel doe- en denkkracht. De krapte op de arbeidsmarkt is een struikelbok. Daarom zet de gemeente in op duurzame banen. Iedereen is van waarde en welkom. Jongeren met talent voor techniek, enthousiaste zij-instromers en mensen die meer kunnen, dan ze denken.
Regie op ruimte De ruimte in de stad is beperkt. Boven de grond en onder de grond. De gemeente voert regie op ruimte, zodat er samenhang ontstaat met andere ruimtelijke opgaven. Zo wordt de aanleg van het warmtenet zo veel mogelijk samen opgepakt met een rioolvervanging of vergroening. Zo kan de energietransitie een versneller zijn voor álle opgaven.
Lobby De energietransitie kan alleen slagen als het Rijk en de EU de juiste randvoorwaarden scheppen. Wat ons betreft staat daarbij de betaalbaarheid voor de Rotterdammer voorop. De gemeente is regelmatig in Den Haag te vinden om het beste te bereiken voor bewoners en stad. Daarnaast werkt Rotterdam samen met andere Europese steden en zijn we een van de 100 Climate Neutral Cities.
Home
Colofon
Bronvermelding
Disclaimer
Hoe gaan we het doen?
8/8
Voor stad en bewoners
Energietransitie
Grondstoffentransitie
Gemeente geeft het goede voorbeeld
Hoe gaan we het doen?
Verder met het KAR
Het Klimaat Actieplan Rotterdam (KAR) laat zien hoe de gemeente werkt aan een klimaatneutraal Rotterdam in 2050. We zijn open over de resultaten die we boeken. We zijn realistisch over de dingen die nog moeten gebeuren. Deze eerste versie van het KAR (maart 2023) brengt in beeld wat we nu al doen. De conclusie: het beleid is ambitieus en de uitvoering komt op stoom, maar voor het halen van onze doelen in 2030 en 2050 moeten we onze mouwen nóg meer opstropen. Daarom gaan we meer plannen maken én uitvoeren. Dat doen we samen met de stad, want het klimaat is van iedereen. Het KAR is van en voor de Rotterdammers. Met elkaar houden we de vinger aan de pols. De komende maanden gaan we het KAR aanvullen met:
Input van de raad bij de bespreking van het KAR in het voorjaar van 2023. De ideeën en plannen van de wijkraden. De aanbevelingen uit het Rotterdams Burgerberaad Klimaat. De projecten van partners in de stad, waaronder de initiatieven die door de Rotterdamse Klimaataanjagers worden versneld. Het KAR maakt ook duidelijk dat de gemeente te weinig financiële middelen en bevoegdheden heeft om alle plannen goed en snel uit te kunnen voeren. Nieuwe ontwikkelingen vanuit het Rijk en de Europese Unie proberen we met het KAR te beïnvloeden, zodat ze de projecten in Rotterdam maximaal ondersteunen. Het KAR is een levend actieplan, waarin nieuwe ideeën vanuit de stad landen en de voortgang van projecten wordt bijgehouden. Het KAR krijgt regelmatig een update. Zo houden we elkaar scherp en kunnen we samen het beste bereiken voor bewoners en stad.
Home
Colofon
Bronvermelding
Disclaimer
Verder met het KAR
1/23
Schoon, duurzaam en robuust energiesysteem
Schoon, duurzaam en robuust energiesysteem - Zon
Schoon, duurzaam en robuust energiesysteem - Wind
Schoon, duurzaam en robuust energiesysteem De indirecte CO2-uitstoot door ons stedelijke elektriciteit- en warmtegebruik nam de afgelopen jaren fors af na een piek in 2016. Dit komt doordat we in Nederland meer stroom met groene energiebronnen zijn gaan produceren en fossiele energiebronnen zijn gaan afstoten. De wind- en zonprojecten in Rotterdam hebben de afgelopen jaren bijgedragen aan de vergroening van deze nationale energiemix.
De energietransitie voltrekt zich in een razendsnel tempo. Rotterdam wil de ontwikkelingen niet alleen op de voet volgen, maar bovenal koploper zijn. In de stad en de haven wekken we nu al groene energie op met 389.000 zonnepanelen en 66 windmolens. Daarnaast heeft Rotterdam een sterke startpositie bij de verdere ontwikkeling van het stadsverwarmingsnet en we beschikken over veel alternatieve warmtebronnen. Ook werken we aan een betrouwbaar en slim energiesysteem. Zo kunnen alle Rotterdammers de vruchten plukken van de energietransitie. Zo veranderen we bedreigingen in kansen voor de stad.
Zonne-energie Rotterdam wil koploper worden op het gebied van zonne-energie. Als we flink doorpakken dan halen we onze bijdrage aan de RES 1.0 (3,4 km2 panelen in 2030) al bijna in 2026. Lees meer
Windenergie Met de regio en de haven is afgesproken dat we in 2030 minimaal 350 megawatt windenergie willen opwekken. Lees meer
Warmtesysteem Het verwarmen van gebouwen en tapwater met aardgas mag vanaf 2050 niet meer. Daarom werken we aan alternatieve warmtesystemen. Lees meer
Energiesysteem We bouwen aan een schoon, slim, betrouwbaar en rechtvaardig energiesysteem, waarvan het elektriciteitsnet een belangrijk onderdeel is. Lees meer
Home
Colofon
Bronvermelding
Disclaimer
Schoon, duurzaam en
2/23
Schoon, duurzaam en robuust energiesysteem
Schoon, duurzaam en robuust energiesysteem - Zon
Schoon, duurzaam en robuust energiesysteem - Wind
Zonne-energie Rotterdam wil koploper worden op het gebied van zonne-energie. Dit zijn de stappen die we (gaan) maken:
Maart 2022 stond de teller op 0,7 km2 → 389.000 zonnepanelen. Voor 2026 is het doel 3,2 km2 → 1.778.000 zonnepanelen. Voor 2030 is het doel 3,4 km2 → 1.889.000 zonnepanelen.
Als we flink doorpakken dan halen we onze bijdrage aan de Regionale Energiestrategie Rotterdam Den Haag (3,4 km2 panelen in 2030) al bijna in 2026. Het is verstandig om een voorsprong te hebben, want de landelijke doelen voor zonne-energie worden na 2030 waarschijnlijk verhoogd. De zon-ambitie kunnen we waarmaken door veel nieuwe locaties toe te voegen; op bedrijfsdaken, langs snelwegen, langs gemeentelijke infrastructuur en op parkeerterreinen. Daarnaast stimuleren we initiatieven van bewoners in coöperaties en kleinschalige projecten.
Wat hebben we al gedaan? Op verschillende fronten zijn eerste successen geboekt: Zon op daken en gevels Servicepunt Zon voor Bedrijven geopend, waardoor versneld 50.000 (0,1 km2) zonnepanelen zijn aangelegd, zes collectieve daken met zonnepanelen, Energie Van Rotterdam ondersteunt en er zijn zonnepanelen op gemeentelijk vastgoed geplaatst. Zon op en langs infrastructuur Vooronderzoek zon langs tracé A15/A38 afgerond, contract solar-carports op parkeerterrein sportvereniging in de maak. Zon op land en water Zonnepark Oranjepolder in ontwikkeling, bouwstart zonnepark Schiebroek begin 2023.
Welke projecten lopen nog? Het programma Zonne-energie in Rotterdam 2022 - 2026 is gericht op het helpen van burgers, bedrijven en instellingen bij de aanleg van zonnepanelen. Belangrijk aandachtspunt is het bereikbaar maken van zonne-energie voor Rotterdammers zonder dak of met een kleine beurs. Ook stimuleren we collectieve daken met zonnepanelen van energiecoöperaties, waarbij bewoners zich kunnen aansluiten. De Rotterdamse zonneladder geeft richting aan de inzet van de gemeente: - Zon op daken en gevels: Ja. - Zon op en langs infrastructuur: Ja, mits veilig en verantwoord. - Zon op water en land: Nee, tenzij… Dit zijn de kansen die we kunnen benutten voor 2026, in totaal maar liefst 3,2 km2 zonnepanelen:
1,9 km2 op daken en gevels: bedrijfsdaken, collectieve daken, scholen, gemeentelijk vastgoed, woningcorporaties, VVE’s en particulieren. 0,4 km2 op en langs infrastructuur: Let the Sun Shine, Solar Carports. 0,2 km2 op water en land: Oranjepolder, Schiebroek. 0,7 km2 bestaande zonnepanelen
Wat staat ons nog te doen?
Burgers en bedrijven kunnen niet geheel op eigen kracht de versnelling realiseren die nodig is voor een succesvolle energietransitie. Daarom schept de gemeente met het programma Zonne-energie in Rotterdam 2022-2026 de optimale randvoorwaarden voor alle partijen die willen bijdragen. Aandachtspunten: Circulariteit van zonnepanelen: de zonnepanelen zijn nu nog niet goed te recyclen. Er moet voldoende ruimte op het overvolle elektriciteitsnet zijn om de zonnestroom kwijt te kunnen. We willen een goede balans tussen verschillende doelen op daken: zon, vergroening, waterberging en wonen.
Overzicht projecten Klik hier voor het overzicht van alle projecten. Overzicht projecten
Home
Colofon
Bronvermelding
Disclaimer
Schoon, duurzaam en
1/17
Zonne-energie
Windenergie
Energiesysteem
Gebouwde omgeving: Aardgasvrij
Gebouwde omgeving: Energiebesparing
Terug naar de pagina over Zonne-energie
Overzicht projecten
Zonne-energie Leeswijzer Tabel: 1. ETB - Energietransitiebudget – dit is een fonds dat de versnelling van de energietransitie in Rotterdam financiert gericht op projecten die voornamelijk uitvoering hebben gekregen tussen 2020-2022. 2. DTB - Duurzaamheidstransitiebudget – dit is een fonds dat de duurzaamheidstransitie in Rotterdam financiert gericht op projecten om de juiste innovaties in de regio te versnellen, ondernemers te ondersteunen, en zo het verdienvermogen voor de stad en de werkgelegenheid voor Rotterdammers te bevorderen tussen 2023-2026. 3. RKA - Rotterdams Klimaatakkoord. Dit zijn projecten die onder het Rotterdams Klimaatakkoord zijn opgestart en sommige worden doorgezet vanuit de Rotterdamse Klimaataanjagers.
Wat hebben we al gedaan?
Waar zijn we mee bezig?
In de planning, randvoorwaarden nog niet gereed.
Home
Colofon
Bronvermelding
Disclaimer
Gebouwde omgeving: Energiearmoede
3/23
Schoon, duurzaam en robuust energiesysteem
Schoon, duurzaam en robuust energiesysteem - Zon
Schoon, duurzaam en robuust energiesysteem - Wind
Windenergie De gemeente Rotterdam heeft een voorkeur voor energie uit wind op zee. Bestaande afspraken, om vijf windparken op Rotterdams grondgebied mogelijk te maken, komen we na. De windmolens in de stad wekken nu al jaarlijks 24,2 megawatt op. In de haven 200 megawatt. Dit staat gelijk aan de energieopbrengst van 560.500 zonnepanelen. Tot 2025 komt er nog eens minimaal 125,8 megawatt bij.
Wat hebben we al gedaan? In het stadsregionale convenant (2012) en het havenconvenant (2009) staan afspraken om minimaal 350 megawatt windenergie op te wekken. Deze doelstellingen zijn ook onderdeel van de regionale ambities voor duurzame opwek in 2030, zoals vastgelegd in de RES 1.0 (1 juli 2021). Onze voorkeur gaat uit naar windparken op zee, maar deze bestaande afspraken over wind op land komen wij na.
Welke projecten lopen nog? Hoe worden de 350 megawatt windenergie in 2030 (vastgelegd in RES 1.0) gerealiseerd? Het stadsregioconvenant moet jaarlijks 150 megawatt opleveren voor 2025. Windmolens met een totaalvermogen van minstens 50 megawatt staan gepland op Rotterdams grondgebied, verdeeld over 5 locaties: Hoeksebaan, Charloisse Poort, Rozenburg, Beneluxplein en Nieuwe Waterweg.
*Het uiteindelijk aantal MW’s hangt onder andere af van het aantal turbines en het (beschikbare) turbinetype. Enerzijds zullen verschillende onderzoeken, waaronder op het gebied van milieu, ruimtelijke impact en externe veiligheid het opgesteld windvermogen bepalen, anderzijds het aanbestedingsresultaat van de marktpartij bij de aanschaf van de turbines.
In het havenconvenant staat de afspraak om minimaal 300 megawatt windenergie op te wekken, waarvan 200 megawatt nu al gerealiseerd is. Met de oplevering van het windpark Tweede Maasvlakte in 2023 komt daar ruim 100 megawatt bij. Met het Havenbedrijf verkennen we mogelijkheden voor extra windmolens. Windmolens hebben invloed op de omgeving. Om tot goede inpassing te komen, vindt de gemeente procesparticipatie (met wijkraden, klankbordgroepen, omwonenden en overige stakeholders) en financiële participatie (lokaal eigendom en energiecoöperaties) belangrijk.
Wat staat ons nog te doen?
Omgevingsbewuste ontwikkeling van windenergie vraagt om extra gemeentelijke inspanning voor de windparken in procedure en voor de nog te ontwikkelen windparken. Daarbij zetten we in op een combinatie van publieksparticipatie en communicatie. De Strekdam in Hoek van Holland is een voorbeeld van een onderzoekslocatie uit de RES 1.0. De landelijke norm voor wind op land wordt eind 2023 of begin 2024 verwacht. Het effect ervan op de windparken in ontwikkeling nemen we mee. Voor de realisatie van een stabiel elektriciteitsnet zijn afspraken met netbeheerders, Havenbedrijf en andere stakeholders nodig.
Overzicht projecten Klik hier voor het overzicht van alle projecten. Overzicht projecten
Home
Colofon
Bronvermelding
Disclaimer
Schoon, duurzaam en
2/17
Zonne-energie
Windenergie
Energiesysteem
Gebouwde omgeving: Aardgasvrij
Gebouwde omgeving: Energiebesparing
Terug naar de pagina over Windenergie
Overzicht projecten
Windenergie Leeswijzer Tabel: 1. ETB - Energietransitiebudget – dit is een fonds dat de versnelling van de energietransitie in Rotterdam financiert gericht op projecten die voornamelijk uitvoering hebben gekregen tussen 2020-2022. 2. DTB - Duurzaamheidstransitiebudget – dit is een fonds dat de duurzaamheidstransitie in Rotterdam financiert gericht op projecten om de juiste innovaties in de regio te versnellen, ondernemers te ondersteunen, en zo het verdienvermogen voor de stad en de werkgelegenheid voor Rotterdammers te bevorderen tussen 2023-2026. 3. RKA - Rotterdams Klimaatakkoord. Dit zijn projecten die onder het Rotterdams Klimaatakkoord zijn opgestart en sommige worden doorgezet vanuit de Rotterdamse Klimaataanjagers.
Wat hebben we al gedaan?
Waar zijn we mee bezig?
In de planning, randvoorwaarden nog niet gereed.
Home
Colofon
Bronvermelding
Disclaimer
Gebouwde omgeving: Energiearmoed
Schoon, duurzaam en robuust energiesysteem 4/23
Schoon, duurzaam en robuust energiesysteem - Zon
Schoon, duurzaam en robuust energiesysteem - Wind
Schoon, duurzaam en robuust energiesysteem - Energiesysteem
Energiesysteem Het energiesysteem in Rotterdam gaat de komende jaren op de schop. We bouwen aan een schoon, slim, betrouwbaar en rechtvaardig energiesysteem, waarvan het elektriciteitsnet een belangrijk onderdeel is. In het coalitieakkoord ‘Eén stad’ staat een heldere ambitie: nieuwe inwoners en bedrijven moeten niet in de rij hoeven staan voor een stopcontact. Ondertussen is dat voor een deel van onze stad en haven helaas wel het geval. De hoge gasprijs is een van de factoren die de omschakeling van fossiele brandstoffen naar duurzame energiebronnen versnelt. Het is een extra motivatie om samen met netbeheerders en bedrijven het energiesysteem van Rotterdam mee te laten groeien met de transitie.
Wat hebben we al gedaan? We hebben een duidelijk beeld waaraan het toekomstige energiesysteem moet voldoen. De netwerkbeheerders en bedrijven bouwen al volop aan het systeem. Als gemeente stimuleren we innovatie en nieuwe toepassingen in het energiesysteem via het Smart Energy Systems programma.
Welke projecten lopen nog? Om het dichtslibben van het elektriciteitsnet te voorkomen stelt de gemeente samen met netbeheerder Stedin een Strategische Actieagenda op. Dit vraagt ook om nieuwe techniek. Daarom stellen we in 2023 de innovatie subsidieregeling van het programma Smart Energy Systems weer open. Er zijn immers veel ondernemers met goede ideeën om de uitdagingen in het energiesysteem aan te pakken. Voor de mogelijke bouw van twee nieuwe kerncentrales doet het Rijk onderzoek en starten ze een participatie- en communicatietraject. In het kader van de MER in opdracht van het Rijk zal de gemeente een bijdrage leveren.
Wat staat ons nog te doen?
Rotterdam kreeg in 2022 te maken met krapte op het elektriciteitsnet. De vraag naar elektriciteit steeg vooral in de haven veel harder dan gedacht. Hoogspanningsnetbeheerder TenneT kondigde eind vorig jaar aan dat zij niet meer aan de toenemende vraag kan voldoen. Het is de verantwoordelijkheid van TenneT om goed in te spelen op de elektriciteitsvraag. Er wordt hard gewerkt aan de uitbreiding van de capaciteit, maar dat biedt pas vanaf 2027 een structurele oplossing. Er liggen behoorlijk wat uitdagingen. Boven- en ondergrond moet er voldoende ruimte zijn voor transformatorstations, leidingen en kabels. Er is veel en goed geschoold personeel nodig. Soms is wet- en regelgeving een hobbel. Gemeente en netbeheerders moeten hun samenwerking versterken en verbeteren, zodat ze samen de uitdagingen het hoofd kunnen bieden.
Overzicht projecten Klik hier voor het overzicht van alle projecten. Overzicht projecten
Home
Colofon
Bronvermelding
Disclaimer
3/17
Zonne-energie
Windenergie
Energiesysteem
Gebouwde omgeving: Aardgasvrij
Gebouwde omgeving: Energiebesparing
Terug naar de pagina over Energiesysteem
Overzicht projecten
Energiesysteem Leeswijzer Tabel: 1. ETB - Energietransitiebudget – dit is een fonds dat de versnelling van de energietransitie in Rotterdam financiert gericht op projecten die voornamelijk uitvoering hebben gekregen tussen 2020-2022. 2. DTB - Duurzaamheidstransitiebudget – dit is een fonds dat de duurzaamheidstransitie in Rotterdam financiert gericht op projecten om de juiste innovaties in de regio te versnellen, ondernemers te ondersteunen, en zo het verdienvermogen voor de stad en de werkgelegenheid voor Rotterdammers te bevorderen tussen 2023-2026. 3. RKA - Rotterdams Klimaatakkoord. Dit zijn projecten die onder het Rotterdams Klimaatakkoord zijn opgestart en sommige worden doorgezet vanuit de Rotterdamse Klimaataanjagers.
Wat hebben we al gedaan?
Waar zijn we mee bezig?
Home
Colofon
Bronvermelding
Disclaimer
Gebouwde omgeving: Energiearmoed
5/23 Schoon, duurzaam en robuust energiesysteem - Wind
Schoon, duurzaam en robuust energiesysteem - Energiesysteem
Schoon, duurzaam en robuust energiesysteem - Warmtesysteem
Warmtesysteem Het verwarmen van gebouwen en tapwater met aardgas mag vanaf 2050 niet meer. Daarom werken we aan alternatieve warmtesystemen. Een voorbeeld hiervan is het stadswarmtenet. Nieuwe en bestaande bronnen, zoals aardwarmte en restwarmte, voeden dit net. Rotterdam heeft een goede startpositie. We beschikken over veel warmtebronnen en de gemeente zet al vanaf 2006 in op warmtenetten. Nu is het zaak om het warmtenet uit te bouwen en het aantal duurzame warmtebronnen uit te breiden, zodat we steeds meer woningen en gebouwen kunnen aansluiten. De WAT-kaart geeft per buurt aan wat het beste alternatief voor aardgas is. In samenwerking met TNO scherpen we deze kaart aan.
Wat hebben we al gedaan? De verdere ontwikkeling van het warmtenet is uitdagend. In 2006/2007 heeft de gemeente enkele concessies uitgegeven voor de aanleg, het beheer en de exploitatie van het net in een deel van Rotterdam. De tijd heeft echter niet stilgestaan. Daarom zijn we in gesprek met warmtebedrijven en ontwikkelaars om te bepalen wat de beste route richting de toekomst is. Dat is extra van belang in het licht van de nieuwe Wet collectieve warmtevoorziening (Wcw). Als gemeente zijn we vaak te vinden op het ministerie van EZK in Den Haag. Meedenken over goede randvoorwaarden op landelijk niveau is belangrijk. Onze kennis en ervaring met het aardgasvrij maken van wijken wordt door het Rijk gewaardeerd bij het opstellen van wet- en regelgeving en financiële instrumenten. De Nieuwe Warmte Weg (DNWW) voorziet het warmtenet van restwarmte uit het havengebied en van AVR. Deze leiding was in handen van Warmtebedrijf Rotterdam (WbR), maar is in het najaar van 2022 verkocht aan Vattenfall. We zetten momenteel de organisatie op voor het beheer van de contracten.
Welke projecten lopen nog? De gemeente werkt aan een slimme strategie voor de ontwikkeling van het warmte- en koude-systeem in Rotterdam. Daarin stellen we de publieke belangen veilig, gaan we in op de uitdaging om boven- en ondergronds voldoende ruimte te vinden en maken we duidelijk wat de financiële gevolgen van keuzes zijn. Daarnaast bereiden we ons voor op nieuwe wetgeving die in 2024 wordt verwacht: de Wet collectieve warmtevoorziening (Wcw) en de Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Wgiw). Deze nieuwe wetgeving brengt veel werk met zich mee. Zo moet een Kavelplan worden vastgesteld dat Rotterdam verdeelt in warmtekavels. Een warmtekavel is een afgebakend gebied waarvoor de gemeente een warmtebedrijf aanwijst dat alle gebouwen in de kavel moet aansluiten op een warmtenet. Ook het aanpassen van alle lopende concessies, overeenkomsten en contracten aan de Wcw is een flinke klus. Op dit vlak zullen we dus nog wat beleid moeten vaststellen. Toekomstige beleidsdocumenten: WAT kaart 3.0 - inzicht in warmtevraag, alternatieven voor aardgas (2023). Rotterdams Kavelplan (2023). Bronnen- en infrastructuur strategie (2023). Transitiepaden (2024). Warmteprogramma 2026 (2026).
Wat staat ons nog te doen?
Home
Colofon
Bronvermelding
Disclaimer
De komende jaren is het van belang het warmtenet uit te bouwen en te verduurzamen. Dat vergt andere wetgeving én flinke investeringen in nieuwe bronnen, de aanleg van infrastructuur, het isoleren van gebouwen en het vervangen van bestaande aardgasaansluitingen door een schoon alternatief. Hiervoor is een bijdrage van het Rijk onmisbaar.
Schoon, duurzaam en robuust 6/23 energiesysteem - Wind
Schoon, duurzaam en robuust energiesysteem - Energiesysteem
Schoon, duurzaam en robuust energiesysteem - Warmtesysteem
Gebouwde omgeving Woningen, winkels en kantoren moeten leefbaar, gezond en betaalbaar zijn. In 2050 moet elk gebouw aardgasvrij en klimaatneutraal zijn. De noodzakelijke maatregelen zijn kostbaar en ingrijpend. Niet alleen in de buitenruimte, maar ook achter de voordeur. Dat vraagt om goed overleg met bewoners, eigenaren en ondernemers. De hoge gasprijzen zijn een extra prikkel om tempo te maken. Rotterdammers willen doorpakken voor een lagere energierekening en een gezond en betaalbaar huis, maar zij willen ook dat overlast wordt beperkt en de stad bereikbaar blijft.
CO2 in de gebouwde omgeving Voor de gebouwde omgeving daalt de CO2-uitstoot ten opzichte van 1990, door beter isoleren van gebouwen, aardgasvrij maken of vervangen door nieuwbouw. Nieuwbouw is tegenwoordig al standaard aardgasvrij.
Aardgasvrij In 2050 mag er geen aardgas meer worden gebruikt om gebouwen en tapwater te verwarmen. Lees meer
Energiebesparing Alle woningen moeten in 2050 CO2-neutraal zijn. Voor 2030 moeten 97.000 woningen worden geïsoleerd (gebaseerd op het Nationaal Isolatieprogramma). Lees meer
Energiearmoede De gemeente probeert energiearmoede te verlichten met een breed pakket aan hulp op het gebied van besparen, verbouwen en veranderen. Lees meer
Nieuwbouw Voor 2030 moet Rotterdam 55.000 nieuwe woningen bouwen om het tekort aan woningen op te lossen. Het is belangrijk dat deze nieuwe woningen duurzaam en energiezuinig zijn. Lees meer
MKB, bedrijven en kantoren Rotterdam heeft ongeveer 20.000 MKB-bedrijven, verspreid over 43 bedrijventerreinen (exclusief zeeen luchthaventerreinen) en 47 winkelgebieden. Om de doelen voor de gebouwde omgeving te kunnen halen, moet de gemeente het MKB maximaal stimuleren en ondersteunen bij de energietransitie. Lees meer
Home
Colofon
Bronvermelding
Disclaimer
Gebouwde omgeving
Schoon, 7/23duurzaam en robuust energiesysteem - Energiesysteem
Schoon, duurzaam en robuust energiesysteem - Warmtesysteem
Gebouwde omgeving
Aardgasvrij In 2050 mag er geen aardgas meer worden gebruikt om gebouwen en tapwater te verwarmen. Ook mag er niet meer op aardgas worden gekookt. Vanaf 2019 zijn 8.000 aansluitingen vervangen. Nog 255.000 aardgasaansluitingen te gaan. Onze inschatting is dat er deze collegeperiode 10.000 woningen van het gas af gaan. Dit is in de gebiedsaanpakken en daarbuiten, bijvoorbeeld door woningcorporaties die woningen van het gas afhalen en sloop- en nieuwbouw. In 2021 heeft de raad de Rotterdamse Transitievisie Warmte (RTVW) vastgesteld. Hierin staat in welke delen van de stad de gemeente grote stappen kan zetten. Om op koers te blijven moeten er voor 2030 ongeveer 85.000 woningen in een aardgasvrij-aanpak zitten. Met de lopende plannen en marktinitiatieven hebben we ruim 37.000 woningen in aanpak. Voor 2030 moet er nog een gat van 40.000 aansluitingen worden gedicht.
Wat hebben we al gedaan? Het aardgasvrij maken van bestaande wijken is een uitdagende klus. De gemeente heeft in verschillende wijken nuttige ervaring opgedaan: In Heindijk zijn in 2022 ongeveer 300 woningen aangepakt. De overige woningen worden in 2023 aangesloten op stadsverwarming. In Bospolder-Tussendijken zijn tot nu toe in totaal 436 woningen aangesloten. In 20232025 volgen nog eens 800 woningen. In Pendrecht-Zuid en Reyeroord-West kregen gebouweigenaren in 2021 een aanbod voor de overstap op stadsverwarming. Dit staat nu op pauze door de ontwikkelingen rond De Nieuwe Warmteweg (DNWW) en de investeringsstop van Vattenfall door de Wet collectieve warmtevoorziening (Wcw). Prinsenland-Het Lage Land is de laatste fase van de aanbesteding aangebroken. Deze wordt naar verwachting afgerond in de zomer van 2023. In Rozenburg start de aanbesteding nog niet in verband met de verkoop van DNWW. Rond de zomer starten we de gebiedsaanpak weer op. Dat doen we volgens de nieuwe Wcw met een verkenning naar een meer publieke route. Wil je een kijkje in de keuken van de gebiedsaanpakken? Dan kun je hier verder lezen.
Welke lopende projecten zijn er? Er is nog veel werk te doen, maar voor nieuwe projecten is extra geld nodig. In het coalitieprogramma staat dat we de lopende gebiedsaanpakken aardgasvrij afmaken en pas nieuwe opstarten als het Rijk met financiële middelen komt. Daarom staan veel gebieden uit de Transitievisie Warmte op pauze. Ondertussen ondersteunt de gemeente wel marktinitiatieven in Oude Noorden-Agniesebuurt, Schiebroek, Ommoord en de Kop van Feyenoord. We bereiden ons ook voor op de invoering van nieuwe wetgeving over het aardgasvrij maken van wijken. Zie het hoofdstuk Warmtesysteem.
Wat moet er nog gedaan worden?
De aardgasvrij-aanpakken hebben te maken met tegenwind. Willen warmtebedrijven met de nieuwe Wet collectieve warmtevoorziening (Wcw) nog wel investeren? Hoeveel vertraging ontstaat door de investeringsstop van Vattenfall en Eneco? Kunnen we koppelkansen nog wel benutten? Of alleen nog ruimte in de ondergrond reserveren voor een toekomstig warmtenet? Zijn er voldoende vakmensen om het werk uit te voeren? En komt de Rijksoverheid met genoeg geld over de brug om aardgasvrij voor iedereen betaalbaar te maken? Tegelijkertijd hebben we veel ervaring opgedaan in de lopende gebiedsaanpakken en staan we in de startblokken om door te pakken. Ook onze partners in de stad willen verder. Met de juiste randvoorwaarden kunnen we hiermee doorgaan.
Overzicht projecten Klik hier voor het overzicht van alle projecten. Overzicht projecten
Home
Colofon
Bronvermelding
Disclaimer
Gebouwde omgeving - Aardgasvrij
4/17
Zonne-energie
Windenergie
Energiesysteem
Gebouwde omgeving: Aardgasvrij
Gebouwde omgeving: Energiebesparing
Terug naar de pagina over Aardgasvrij
Overzicht projecten
Gebouwde omgeving: Aardgasvrij Leeswijzer Tabel: 1. ETB - Energietransitiebudget – dit is een fonds dat de versnelling van de energietransitie in Rotterdam financiert gericht op projecten die voornamelijk uitvoering hebben gekregen tussen 2020-2022. 2. DTB - Duurzaamheidstransitiebudget – dit is een fonds dat de duurzaamheidstransitie in Rotterdam financiert gericht op projecten om de juiste innovaties in de regio te versnellen, ondernemers te ondersteunen, en zo het verdienvermogen voor de stad en de werkgelegenheid voor Rotterdammers te bevorderen tussen 2023-2026. 3. RKA - Rotterdams Klimaatakkoord. Dit zijn projecten die onder het Rotterdams Klimaatakkoord zijn opgestart en sommige worden doorgezet vanuit de Rotterdamse Klimaataanjagers.
Wat hebben we al gedaan?
Waar zijn we mee bezig?
Wat zit er nog in de planning?
Home
Colofon
Bronvermelding
Disclaimer
Gebouwde omgeving: Energiearmoed
aam en robuust energiesysteem - Energiesysteem 8/23
Schoon, duurzaam en robuust energiesysteem - Warmtesysteem
Gebouwde omgeving
Gebouwde omgeving - Aardgasvrij
Energiebesparing De gebouwde omgeving moet in 2050 CO2-neutraal zijn. Dit betekent een grote opgave voor de woningvoorraad. Er zijn 321.500 woningen in de stad. Voor 2030 moeten 97.000 woningen worden geïsoleerd (gebaseerd op het Nationaal Isolatieprogramma). Deze grote opgave moet door drie doelgroepen worden waargemaakt: eigenaar-bewoners (33.000 woningen), woningcorporaties (43.000 woningen) en particuliere verhuurders (21.000 woningen). De tussendoelen voor 2030 zijn zeer uitdagend. In de afgelopen jaren hebben eigenaar-bewoners en particuliere verhuurders de eerste (voorzichtige) stappen gezet op gebied van energiebesparing. Om de doelen in 2030 te kunnen halen is een versnelling met factor 10 noodzakelijk. Woningcorporaties werken hard aan energiebesparing en verbetering bij EFG-labels, maar de landelijke ambitie is groter! Corporaties en gemeente maken hiervoor een Rotterdamse aanpak.
In Rotterdam zijn er ruim 13.200 Verenigingen van Eigenaren (VvE), ongeveer een derde van de Rotterdamse woningvoorraad zit in een VvE. Dit is een bijzondere doelgroep, want binnen een VvE komen alle bovengenoemde doelgroepen voor. Dat maakt het nemen van gezamenlijke beslissingen lastig, ook omdat verduurzaming (nog) niet onder de officiële taken van VvE’s valt. Daarom biedt de gemeente gerichte hulp.
Wat hebben we al gedaan? De afgelopen jaren heeft de gemeente veel acties ondernomen om de vier genoemde doelgroepen te helpen bij het verduurzamen van hun woningen. Eigenaar-bewoners De afgelopen jaren werkte de gemeente aan het isoleren van woningen met kleinschalige projecten, zoals Triple A, Save the Homes en Power voor je Huis. De ervaringen zijn positief, maar de omvang en snelheid zijn niet voldoende om de doelstelling in 2030 te halen. Particuliere verhuurders Onder particuliere verhuurders verstaan we personen of partijen die in Rotterdam minimaal één woning verhuren. Voor deze doelgroep heeft de gemeente nog geen projecten voor verduurzaming opgestart. Woningcorporaties De Rijksoverheid en de gemeente stellen scherpe eisen aan woningcorporaties als het gaat om de verduurzaming van hun woningen. De woningcorporaties hebben naast de verduurzaming van hun bezit nog veel andere opgaven zoals de beschikbaarheid van betaalbare woningen, nieuwbouw en onderhoud van woningen. Een pittige opgave waarin elke euro afgewogen moet worden. Verenigingen van Eigenaren VvE’s worden door de gemeente op verschillende manieren ondersteund. Zij kunnen bij loket VVE-010 aankloppen voor vragen, webinars en cursussen. VvE’s met een duidelijke verduurzamingswens krijgen een advies & ondersteuningstraject aangeboden. Tot eind 2022 liep er voor kleine VvE’s een isolatiesubsidie.
Ook is er bijvoorbeeld een isolatiesubsidie voor grote VvE’s in Pendrecht.
Welke projecten lopen nog? In 2023 intensiveert de gemeente de aanpak richting de vier doelgroepen. Eigenaar-bewoners Start isolatie-acties in drie nog te bepalen gebieden, focus op wijken met veel woningen met een slecht energielabel; Collectieve isolatieactie voor de hele stad; Isolatieacties in de huidige aardgasvrij-aanpakken en –verkenningen. Het doel is om 4.000 eigenaren/bewoners minstens één isolerende maatregel te laten nemen. Het Energieloket van de gemeente krijgt een andere opzet, zodat we alle bewoners/eigenaren kunnen bedienen: van zelfklussers tot mensen die ontzorgd willen worden.
Particuliere verhuurders Met particuliere verhuurders werkt de gemeente aan het Platform Particuliere Verhuur Rotterdam. Met een kopgroep van deze verhuurders gaan we in gesprek over concrete mogelijkheden voor verduurzaming.
Woningcorporaties Met de woningcorporaties maken we weer nieuwe prestatieafspraken over het isoleren van hun bezit. De corporaties kunnen de komende jaren extra stappen zetten, door de afschaffing van de verhuurdersheffing. Ook gaan woningcorporaties en de gemeente samenwerken aan een actieplan voor het wegnemen van knelpunten bij verduurzaming. Verenigingen van Eigenaren Het adviesloket VVE-010 bouwen we verder uit, zodat we VvE’s nog beter met hun verduurzaming kunnen helpen.
Wat staat ons nog te doen?
Het is duidelijk dat er in aanloop naar 2030 en 2050 nog heel veel moet gebeuren. Hieronder de uitdagingen per doelgroep. Eigenaar-bewoners Eigenaar-bewoners zijn nog niet verplicht om te isoleren. Dat geeft een grote mate van vrijblijvendheid. Toch wil de gemeente deze doelgroep in beweging krijgen. Daarvoor moet er over langere tijd geld beschikbaar zijn, zodat we hen meerjarig, per gebied en voor de hele stad de helpende hand kunnen bieden. Voor de gebiedsgerichte aanpak energiebesparing hebben we alleen voor 2023 en 2024 geld. Voor de jaren daarna verwachten we geld van het Rijk, maar dat zal niet voldoende zijn voor de opgave die er nog ligt. Overigens moeten eigenaarbewoners een groot deel van de maatregelen zelf betalen.
Particuliere verhuurders De Rijksoverheid werkt aan wetgeving om de EFG-labels bij particuliere verhuurders stapsgewijs te verbieden. Hoe dit vorm krijgt en wie dit gaat handhaven, is nog onduidelijk. Woningcorporaties De Rijksoverheid en de gemeente stellen scherpe eisen aan woningcorporaties als het gaat om de verduurzaming van hun woningen. De woningcorporaties worstelen met alle opgaven, maar ze zeggen de doelstellingen voor 2050 wel te halen. Verenigingen van Eigenaren De behoefte aan ontzorgen bij VvE’s is hoog. Goede financieringsmogelijkheden voor verduurzaming ontbreken en er is geen vangnet voor bewoners die de extra financiële bijdrage niet kunnen betalen. Met het Rijk zijn we in gesprek om de hobbels weg te nemen.
Overzicht projecten Klik hier voor het overzicht van alle projecten. Overzicht projecten
Home
Colofon
Bronvermelding
Disclaimer
Gebouwde omgeving - Energiebesparing
5/17
Zonne-energie
Windenergie
Energiesysteem
Gebouwde omgeving: Aardgasvrij
Gebouwde omgeving: Energiebesparing
Terug naar de pagina over Energiebesparing
Overzicht projecten
Gebouwde omgeving: Energiebesparing Leeswijzer Tabel: 1. ETB - Energietransitiebudget – dit is een fonds dat de versnelling van de energietransitie in Rotterdam financiert gericht op projecten die voornamelijk uitvoering hebben gekregen tussen 2020-2022. 2. DTB - Duurzaamheidstransitiebudget – dit is een fonds dat de duurzaamheidstransitie in Rotterdam financiert gericht op projecten om de juiste innovaties in de regio te versnellen, ondernemers te ondersteunen, en zo het verdienvermogen voor de stad en de werkgelegenheid voor Rotterdammers te bevorderen tussen 2023-2026. 3. RKA - Rotterdams Klimaatakkoord. Dit zijn projecten die onder het Rotterdams Klimaatakkoord zijn opgestart en sommige worden doorgezet vanuit de Rotterdamse Klimaataanjagers.
Wat hebben we al gedaan?
Waar zijn we mee bezig?
Wat zit er nog in de planning?
Home
Colofon
Bronvermelding
Disclaimer
Gebouwde omgeving: Energiearmoed
Schoon, duurzaam en robuust energiesysteem 9/23 - Warmtesysteem
Gebouwde omgeving
Gebouwde omgeving - Aardgasvrij
Gebouwde omgeving - Energiebesparing
Energiearmoede Energiearmoede staat al lange tijd op de radar van de gemeente als groeiend probleem. De sterke stijging van de energieprijzen – onder andere door de oorlog in Oekraïne – heeft de situatie voor veel huishoudens verslechterd. Onderzoek van TNO toont aan dat de afgelopen twee jaar de energiearmoede in Rotterdam is toegenomen. Vooral in IJsselmonde, Charlois, Delfshaven, Feijenoord en Noord is de energiearmoede hoog. De gemeente probeert energiearmoede te verlichten met een breed pakket aan hulp op het gebied van besparen, verbouwen en veranderen.
Wat hebben we al gedaan? De afgelopen jaren is veel aandacht besteed aan het besparen van energiekosten, omdat dit direct de energierekening van huishouders verlaagt. De resultaten over 2022 zijn: 32.000 energieboxen uitgedeeld aan Rotterdammers met een kleine beurs. Energieklussers en energiecoaches hielpen waar nodig met de installatie van kleine, energiebesparende producten. Ruim 1.700 huishoudens kregen een energieklusser over de vloer. Via het Duurzaam Witgoedfonds, onderdeel van het Fonds Bijzondere Noden Rotterdam(FBNR), kunnen Rotterdammers met een laag inkomen een energiezuinig apparaat aanschaffen. Start collectieve energie-coaching en de Opzoomer Mee aanpak is ingezet in 5 straten. Gestart met het project ‘waterzijdig inregelen’, dat de cv-installatie bij huishoudens in balans brengt. Dit levert een verlaging van de stookkosten op van 5 tot 15%. Als het gaat om het isoleren (verbouwen) van woningen zijn met name de woningcorporaties aan zet. Van de Rotterdamse huishoudens in energiearmoede woont ongeveer 70% in een woning van een woningcorporatie. Daarom heeft de gemeente met zeven woningcorporaties een convenant opgesteld om het energieverbruik van hun huurders te verlagen door extra projecten te starten, maar ook door projecten te versnellen. De gemeente heeft hiervoor 9 miljoen euro uitgetrokken vanuit rijksmiddelen.
Welke projecten lopen nog? Met rijksmiddelen zet de gemeente haar projecten voort en starten we enkele nieuwe projecten. Alle projecten zijn besproken met de raad en vastgesteld door het college. Dit zijn enkele doelen voor 2023: 9.000 huishoudens ondersteunen met een energieklusser. 400 tot 700 huishoudens helpen met waterzijdig inregelen. 80 tot 100 bewonersgroepen informeren via collectieve energie-coaching. 55 straten laten deelnemen aan de Energiekeet van Opzomer Mee. 75 - 100 Verenigingen van Eigenaren helpen met een subsidie voor isolatiemaatregelen. Ruim 5.700 huurders bij woningcorporaties bereiken met de projecten vanuit het convenant (over 2023 en 2024).
Wat staat ons nog te doen?
Verminderen van energiearmoede vraagt om drie sporen: besparen, verbouwen en veranderen. De afgelopen jaren heeft de nadruk op besparen gelegen. Voor een structurele aanpak van energiearmoede moeten we ons ook richten op grootschaligere woningisolatie van huishoudens met energiearmoede (verbouwen). Hierbij zijn woningcorporaties een belangrijke partner. Door een slechte woningkwaliteit kunnen huishoudens ook te maken krijgen met andere problemen, zoals vocht en schimmel, gezondheidsproblemen en sociaal isolement. Duurzame woningen en een betaalbaar energiesysteem leveren naast een lagere energierekening dus meer positieve veranderingen op. In 2024 moeten de rijksmiddelen voor energiearmoede zijn uitgegeven. De gemeente wil energiearmoede in de stad blijven bestrijden. Nieuw budget is na 2024 nodig om deze doelgroep niet in de kou te laten staan. Voor eigenaren met een grondgebonden woning en energiearmoede hebben we nog niets extra’s gedaan. Dit is ongeveer 10% van de groep Rotterdammers met energiearmoede.
Overzicht projecten Klik hier voor het overzicht van alle projecten. Overzicht projecten
Home
Colofon
Bronvermelding
Disclaimer
Gebouwde omgeving - Energiearmoede
6/17 Zonne-energie
Windenergie
Energiesysteem
Gebouwde omgeving: Aardgasvrij
Gebouwde omgeving: Energiebesparing
Gebouwde omgeving: Energiearmoede
Terug naar de pagina over Energiearmoede
Overzicht projecten
Gebouwde omgeving: Energiearmoede Leeswijzer Tabel: 1. ETB - Energietransitiebudget – dit is een fonds dat de versnelling van de energietransitie in Rotterdam financiert gericht op projecten die voornamelijk uitvoering hebben gekregen tussen 2020-2022. 2. DTB - Duurzaamheidstransitiebudget – dit is een fonds dat de duurzaamheidstransitie in Rotterdam financiert gericht op projecten om de juiste innovaties in de regio te versnellen, ondernemers te ondersteunen, en zo het verdienvermogen voor de stad en de werkgelegenheid voor Rotterdammers te bevorderen tussen 2023-2026. 3. RKA - Rotterdams Klimaatakkoord. Dit zijn projecten die onder het Rotterdams Klimaatakkoord zijn opgestart en sommige worden doorgezet vanuit de Rotterdamse Klimaataanjagers.
Wat hebben we al gedaan?
Waar zijn we mee bezig?
Home
Colofon
Bronvermelding
Disclaimer
10/23
Gebouwde omgeving - Aardgasvrij
Gebouwde omgeving - Energiebesparing
Gebouwde omgeving - Energiearmoede
Gebouwde omgeving - Nieuwbouw
Nieuwbouw Voor 2030 moet Rotterdam 55.000 nieuwe woningen bouwen om het tekort aan woningen op te lossen. Het is belangrijk dat deze nieuwe woningen duurzaam en energiezuinig zijn. Dat is aangenaam voor de bewoners en beter voor het klimaat. De investeringen betalen zich op de langere termijn vanzelf terug. Ook het bouwproces van woningen ligt onder een vergrootglas, omdat dit proces zeer belastend is. Met de huidige, traditionele manier van bouwen is de uitstoot ongeveer 340 kilo CO2 per vierkante meter. Om binnen de grenzen van het Parijs Akkoord te blijven is een flinke vermindering noodzakelijk:
200 kilo CO2 per vierkante meter voor een eengezinswoning; 220 kilo CO2 per vierkante meter voor een meergezinswoning.