[23bb002097] Bijlage behorende bij 23bb2096 - Hoofdlijnen plan van aanpak daklozen / kwetsbare Rotterdammers

Bijlage 1 – Hoofdlijnen plan van aanpak daklozen / kwetsbare Rotterdammers Hierbij treft u de hoofdlijnen van het nieuwe plan voor Rotterdammers die (dreigend) dakloos zijn en/of met psychische/psychosociale problematiek kampen. Met het nieuwe plan willen wij Rotterdammers die zich (dreigend) in een kwetsbare situatie bevinden, perspectief bieden op herstel en een thuis. De doelgroep betreft daklozen, bankslapers en Rotterdammers met een extramurale of intramurale ggz-indicatie vanuit de Wmo. U wordt met deze brief geïnformeerd over de hoofdlijnen. De komende maanden zullen de hoofdlijnen verder uitgewerkt worden net zoals de bijbehorende indicatoren. Voor de zomer van dit jaar volgt het uitgebreide plan zelf. Thema 1: Huisvesting Net zoals iedereen hebben Rotterdammers die (dreigend) dakloos zijn en/of met psychische/psychosociale problematiek een thuis nodig om mee te kunnen doen in de samenleving. Een woonplek geeft rust en stabiliteit in je leven om vanuit daar te werken aan je herstel. Deze doelgroep heeft meestal meerdere problemen, waaronder een woonprobleem. Binnen het thema Huisvesting is het doel dan ook om te zorgen dat het huidige woonzorglandschap voldoende passende woonoplossingen kent voor de doelgroep om zodoende - in lijn met de landelijke ingezette beweging – opvang zo kort mogelijk te laten duren dan wel zelfs over te slaan daar waar mogelijk.

Woonoplossingen variëren van een beschermde woonplek, tot een woonvoorziening tot een eigen woonplek met een huurcontract op eigen naam. Als gemeente doen we dit niet alleen. We werken hier al geruime tijd aan samen met woningcorporaties en zorgaanbieders. Het succes van de huisvestingsopgave hangt immers in grote mate af van het zorgen voor voldoende betaalbaar woonaanbod en adequate begeleiding bij het wonen. De krapte op de woningmarkt is de komende jaren naar verwachting wel een remmende factor voor de ambities binnen dit thema. Diverse urgente doelgroepen doen een beroep op een betaalbare woning waar er ook voldoende beschikbaar moet blijven voor de regulier woningzoekende. Voor de toekomstige opgave zullen we nauw met de woningcorporaties en zorgaanbieders blijven samenwerken. Samenwerking die erop toeziet dat er goede afspraken zijn over de realisatie van nieuwe voorzieningen in bestaande of nieuw te ontwikkelen wijken. En we herijken de afspraken rondom het gehele proces van het met een urgentie verkrijgen van een woonplek voor daklozen / kwetsbare Rotterdammers en de zachte landing in de wijk. Ontwikkelopgave 1

Wonen Eerst als uitgangspunt In lijn met het Nationaal Actieplan Dakloosheid willen we gaan toewerken naar het uitgangspunt Wonen Eerst waarbij het hebben van een betaalbare woonplek in plaats van opvang voorop staat. Dit is idealiter een woonplek met een huurcontract op eigen naam maar kunnen ook diverse woonzorgvoorzieningen zijn, die zoveel mogelijk aansluiten bij de behoefte van de doelgroep. In Rotterdam zijn we vanaf 2019 aan de slag om dakloze mensen vrijwel direct te huisvesten vanuit de gedachte ‘eerst een woning, dan herstel’: een stabiele thuisbasis zorgt dat problemen met meer succes worden opgelost. Jaarlijks huisvesten we vrijwel direct 85 dakloze Rotterdammers via de projecten Housing First en Project010.

Blad: Datum:

2/12 17 maart 2023

Ontwikkelopgave 2

Samen met de woningcorporaties en de zorgaanbieders werken we in 2023 uit wat het uitgangspunt van Wonen Eerst vergt om dit vanaf 2024 te kunnen gaan uitrollen. Zorgvuldige / duurzame uitstroom uit MO/BW

Ontwikkelopgave 3

Het doel is dat iedereen zo zelfstandig mogelijk woont met passende ondersteuning. Voor de uitstroom uit opvang, een woonzorgvoorziening of een beschermde woonvoorziening maakt de doelgroep gebruik van de urgentieregeling om zo met voorrang een eigen woonplek te krijgen. Deze uitstroom moet zorgvuldig verlopen en we willen de omstandigheden creëren om te zorgen dat de uitstroom duurzaam is. Daarom zetten we in om uiterlijk 1 januari 2024 uitstroom uitsluitend via de 1-route urgentie (directe bemiddeling) te laten plaatsvinden. Daarbij biedt de woningcorporatie een woning aan waarbij zo veel als mogelijk rekening wordt gehouden met de draagkracht en draagbehoefte van de omgeving. De Rotterdammer die uit een voorziening uitstroomt krijgt de eerste periode altijd passende nazorg. Dat kan heel licht zijn om te monitoren of alles wel goed gaat of zeer intensief, afhankelijk van de ondersteuningsbehoefte. Samen met de corporaties en zorgaanbieders nemen we het gehele proces door van urgentieaanvraag tot uitstroom om daarbij tot nieuwe werkafspraken te komen met een duidelijk rol- en taakverdeling. Met de corporaties en zorgaanbieders kijken we in welke complexen we kunnen toewerken naar zoveel mogelijk één aanspreekpunt / aanbieder per complex. Passend woonzorglandschap

Ontwikkelopgave 4

In Rotterdam werken we continu aan het woonzorglandschap om te zorgen dat deze passend blijft en aansluit bij de vraag. Een passend woonzorglandschap, uitgaande van het Wonen Eerst principe, vraagt om voldoende woon(zorg)plekken en variëteit hierin zoals semimurale voorzieningen en nieuwe wooninitiatieven die een oplossing bieden in deze krappe woningmarkt. Het aantal plekken is afhankelijk van de in-, dooreen uitstroom van daklozen / kwetsbare Rotterdammers. Als door- of uitstroom stokt stroomt de opvang vol of neemt de wachtlijst voor beschermd wonen toe. Overzicht bij alle partners over ontwikkelingen van de vraag in relatie tot het aanbod en plannen met betrekking tot het woonzorglandschap en afspraken hierover is dan ook van belang. De basis hiervoor is het Plan van Aanpak Wonen en Zorg 2030. Jaarlijks maken we een overzicht en bespreken we de mogelijke hiaten met de woningcorporaties en zorgaanbieders. Herijkte afspraken over realisatie en beheer woonvoorzieningen

Blad: Datum:

3/12 17 maart 2023

Ontwikkelopgave 5

In 2022 is het Convenant Huisvesting Kwetsbare Doelgroepen (HKD) in werking getreden dat als doel heeft om een goede afweging te kunnen maken over de realisatie van initiatieven voor nieuwe opvang- en woonvoorzieningen. Omdat zorgvuldigheid bij de realisatie van nieuwe voorzieningen voorop staat, is de draagkracht van de omgeving een belangrijk onderdeel van het stappenplan. Om dit in beeld te krijgen werken we vanaf medio 2023 met de draagkrachtscan: een combinatie van objectieve en subjectieve gegevens (zoals de veiligheidsindex en sociale index) van de buurt. Voor woonzorgvoorzieningen zijn beheerafspraken gemaakt om overlast zoveel mogelijk te voorkomen. Op heel veel plekken gaat het dan ook heel goed, en is er weinig overlast. Soms is dit echter wel het geval. We gaan nog meer in het werk zetten om dat te voorkomen. Voor alle beheercommissies rond HKD locaties wordt geïnventariseerd waar extra acties nodig zijn in verband met mogelijke overlast. Wanneer er nog geen beheercommissie actief is wordt deze opgestart. Het beperken van overlast in de omgeving is heel belangrijk. Daarom stimuleren we dat omwonenden in een vroeg stadium overlast melden. Door middel van het bespreken van meldkaarten en een nieuwe escalatieladder, kunnen we in samenwerking met de zorgaanbieders, directie veilig, handhaving en politie maatregelen nemen als de situatie daarom vraagt.

Regionale samenwerking Beschermd Wonen In onze regio blijven we ook na de doordecentralisatie met de regiogemeenten samenwerken op het gebied van Beschermd Wonen. De afspraken over de samenwerking zijn vastgelegd in een gemeenschappelijke regeling. Onderdeel hiervan zijn afspraken over de spreiding van voorzieningen en de beschikbaarheid van de juiste en betaalbare woningen om uitstroom uit BW te bevorderen. Deze afspraken bezien we in relatie tot de wachtlijsten voor BW, Het succes van de doordecentralisatie hangt hier voor een groot deel mee samen. In 2022 is de spreidingsopgave naar aanleiding van het nieuwe beleidskader, de opgedane ervaringen en de landelijke ontwikkelingen herijkt. Eind 2023 wordt een concrete doorvertaling gemaakt van deze herijking. Daarbij benutten we ook de referentiewaarden maatschappelijke voorzieningen om te zorgen voor een goede spreiding over de stad en vernieuwingen in het aanbod van beschermde woonvoorzieningen zoals semimurale voorzieningen door te kunnen voeren.

Thema 2: Opvang Dakloosheid moet te allen tijde zoveel mogelijk voorkomen worden en als iemand dakloos wordt is het doel om opvang over te slaan. Deze ambitie staat in het Nationaal Actieplan

Blad: Datum:

4/12 17 maart 2023

Dakloosheid; Eerst een Thuis, als stad onderschrijven wij deze ambitie. Tegelijkertijd is dit een realiteit die nog niet bestaat, maar waar we in Rotterdam de komende jaren wel naar toe gaan werken. Op dit moment hebben we de bestaande opvangcapaciteit hard nodig en daarom zetten we ons in Rotterdam in om de komende drie jaar de kwaliteit in de opvang verder te verbeteren en de periode in de opvang zo kort mogelijk te maken. We doen dit als gemeente samen met de aanbieders van opvang en de clientvertegenwoordiging.

Ontwikkelopgave 1

We streven naar een maximaal verblijf van drie maanden in de opvang We zetten allereerst in op het voorkomen van opvang. Als dan toch opvang nodig is, willen we dat mensen zo kort mogelijk in de opvang verblijven. In aansluiting bij de eerder gestelde ambitie willen we dat dit verblijf niet langer dan drie maanden duurt. Momenteel zien we de druk toenemen en halen we deze ambitie vaak niet, daarom des te belangrijker om hierop in te zetten. We gaan als gemeente regie nemen op het proces van de doorstroom uit de opvang. Wanneer nog onduidelijk is of iemand zelfstandig kan wonen, of wanneer nog aan woonvaardigheden moet worden gewerkt, maakt de Rotterdammer zo snel mogelijk de stap naar een doorstroomvoorziening. Dit betreft een woonvoorziening waar iemand tijdelijk verblijft voordat de stap naar volledig zelfstandig wonen wordt gemaakt. Hiervoor moet er voldoende aanbod zijn van doorstroomvoorzieningen die wat ondersteuning betreft aansluiten op de behoefte. Samen met aanbieders wordt het aanbod in beeld gebracht. Op basis hiervan worden knelpunten aangepakt, dit kan ook leiden tot ontwikkeling van nieuwe initiatieven waarbij de gemeente vooral een faciliterende rol heeft. Bij de gezinsopvang ligt dit anders, omdat in het belang van het kind zowel wordt gestreefd naar een zo kort mogelijk verblijf in de opvang als naar het beperken van het aantal verhuisbewegingen.

Iedere verhuizing brengt spanning met zich mee en vaak ook een wisseling van school. Daarom slaan we binnen de gezinsopvang de stap naar een doorstroomvoorziening over. Specifiek voor jongeren zetten we meer in op netwerkactivering, waardoor meer jongeren (vanuit de opvang) terug kunnen keren naar huis of terecht kunnen in hun netwerk voor ondersteuning. Door bij elke jongere te onderzoeken hoe zijn netwerk een rol kan spelen, kan er passende ondersteuning worden ingezet voor

Blad: Datum:

5/12 17 maart 2023

Ontwikkelopgave 2

de jongere en zijn netwerk. Onderdeel hiervan is ook gebruik maken van buddy-projecten en de inzet van ervaringsdeskundigen. Beschikbaarheid opvang overdag Tijdens de coronacrisis was de nachtopvang op alle locaties ook overdag geopend. Hierbij is gebleken dat 24-uurs beschikbaarheid van opvang in de stad rust en veiligheid biedt. Als stad willen we blijven zorgen dat iedereen in de opvang ook overdag terecht kan om aan zijn of haar traject te werken, ook al is dat niet altijd op de locatie waar geslapen wordt. Met een passend aanbod aan begeleiding en met meer focus op activering en participatie zetten we in op snellere doorstroom naar een passende vervolgplek. De eerste stappen hiervoor willen we per 2024 zetten.

Ontwikkelopgave 3

Vanuit het oogpunt van efficiëntie en passende inzet verkennen we met de betrokkenen om bij een deel van de locaties de dag openstelling per 2024 te gaan sluiten. Voorwaarde hierbij is dat voor alle slapers die toegelaten zijn tot de opvang er een opvanglocatie overdag beschikbaar is, waar gewerkt wordt aan activering en participatie. Verdere kwaliteitsslag in de opvang We willen meer rust, privacy en veiligheid in de opvang van volwassenen en jongeren. Richting 2026 zetten we voor volwassenen in op stapsgewijs overgaan van slaapzalen naar een opvang met overwegend kamers voor maximaal vier personen. Dit onder het voorbehoud dat het financieel en qua vastgoed haalbaar is. Daarnaast is het proces van instroom in de opvang niet eenduidig en zorgt soms voor vertraging. We werken met de betrokken aanbieders aan een aanscherping van het instroomproces en de werkwijze met de aanmeldlijst. Doel is een betere toeleiding van cliënten naar de opvang en optimale bedbezetting.

Ontwikkelopgave 4

In lijn met het nationaal actieplan dakloosheid streven we naar stapsgewijze afbouw van de opvang in 2030. Dit doen we onder andere door de doorontwikkeling van wonen eerst en uitbreiding met andere typen woon-/zorgvoorzieningen. Kortdurende opvang zal echter nodig blijven om mensen toe te leiden naar een woning. Het streven is hierbij de na afbouw nog resterende opvang te organiseren met éénpersoonskamers richting 2030. Passende ondersteuning bij complexe problematiek De opvang is geen geschikte plek voor mensen met complexe GGZ en/of complexe cognitieve problematiek (zoals een

Blad: Datum:

6/12 17 maart 2023

Ontwikkelopgave 5

Ontwikkelopgave 6

verstandelijke beperking). Het is van belang dat mensen met complexe problematiek niet afhankelijk worden van opvang. Als iemand een Wlz indicatie of een (stevig) forensische profiel heeft, is opvang niet passend. We spannen ons in om te voorkomen dat deze mensen in de maatschappelijke opvang verblijven. Op het moment dat geen sprake is van een indicatie of op het moment dat een zorgmachtiging passend lijkt te zijn, dan werken we intensief samen met het Zorg- en Veiligheidshuis. We gaan in gesprek met zorgkantoor, zorgverzekeraar en justitie om met elkaar te komen tot passende oplossingen voor de doelgroep daklozen met complexe GGZ en of VB -problematiek. Gelet op de aard van de problematiek zal dit een continu aandachtspunt blijven. Extra aandacht voor kinderen in de opvang We willen voorkomen dat gezinnen met kinderen in de opvang terecht komen. Als deze kinderen door omstandigheden dan toch in de opvang terecht komen hebben we extra aandacht voor hen. We implementeren het normenkader dat medio 2023 beschikbaar wordt gesteld vanuit het Rijk ter bevordering van de zorg voor kinderen in de maatschappelijke opvang. Een belangrijk doel hiervan is het creëren van een eigenstandige cliëntpositie voor kinderen, wat waarborgt dat er voor elk afzonderlijk kind aandacht is. Dit doen we al binnen onze bestaande werkwijze.

We willen dit steviger verankeren binnen het toekomstige Rotterdamse of binnen de subsidies. Streven is om dit in 2024 te realiseren. Voorkomen dat gezinnen met hoofdzakelijk een huisvestingsvraag een beroep moeten doen op maatschappelijke opvang Er melden zich meer gezinnen bij het loket die vanuit bepalingen van de Wmo als ‘zelfredzaam’ worden gezien, maar die toch door omstandigheden op straat dreigen te belanden. We onderzoeken oplossingsrichtingen om te voorkomen dat deze gezinnen verder afglijden en dat deze gezinnen bankslapers worden. Daarbij zoeken we naar een balans tussen onze wettelijke verantwoordelijkheid en de menselijke maat. Deze opgave is verbonden aan het thema Preventie en Hulp doordat preventieve inzet ook tot de oplossingsrichtingen behoren, denk hierbij aan een betere informatievoorziening aan remigranten gezinnen. We zoeken hierin samenwerking met andere verantwoordelijke partijen. Hierbij past ook de inzet op remigrantengezinnen, waarbij wij lobby voeren richting het Rijk en in G4 verband het Rijk en andere gemeenten ook oproepen hun verantwoordelijkheid hierin te nemen.

Thema 3: Preventie en hulp

Blad: Datum:

7/12 17 maart 2023

Preventie en herstel begint met een stabiele basis voor iedere Rotterdammer. Die basis begint bij het hebben van een huis. Voor een woning zijn voldoende inkomsten een randvoorwaarde: zonder inkomen is het niet mogelijk een huis te vinden of te behouden. Financiële bestaanszekerheid is daarmee een belangrijk onderdeel van huisvesting, voorkomt problemen en is een randvoorwaarde voor herstel. Tegelijkertijd staat voor steeds meer mensen hun bestaanszekerheid onder druk: energiearmoede en inflatie verminderen het besteedbaar inkomen. Preventie vindt niet alleen plaats door problemen te verminderen, maar in de eerste plaats door problemen te voorkomen. Tijdig signaleren van het ontstaan van problemen is daarbij van groot belang. Dat gebeurt met name ín de wijken. Goede samenwerking met huisartsen is daarom van belang. Ook het Welzijnsveld speelt hierin een grote rol. Toegankelijke fysieke en digitale informatie kan mensen die in problemen raken helpen en handelingsperspectief geven. Doel is het beroep op (zwaardere) zorg zo te verminderen en afglijden naar dakloosheid te voorkomen door tijdig in te grijpen. Dat voorkomst veel persoonlijk leed, maar bespaart ook veel kosten voor de stad.

Ontwikkelopgave 1

Aanpak bankslapers verbeteren Bankslapers zijn thuisloos: zij zijn door verschillende omstandigheden hun woning verloren en verblijven in hun netwerk, vaak letterlijk bij iemand op de bank. Zij moeten vaak lang wachten op een betaalbare sociale huurwoning. De doelgroep bankslapers is geen uniforme doelgroep, we zien verschillende oorzaken die hebben geleid tot een bankslaapsituatie, en de doelgroep heeft verschillende achtergrondkenmerken en hulpvragen. Bankslapers komen vaak pas na een tijd in beeld bij de gemeente voor hulp. Bij de ondersteuning van bankslapers zijn verschillende gemeentelijke onderdelen en wetgeving betrokken. Bankslapers vallen daardoor vaak tussen wal en schip. Om structureel tot verbetering van de ondersteuning van bankslapers vanuit de gemeente te komen, is een integrale aanpak nodig. Daarbij zijn binnen de gemeente verschillende clusters betrokken: Werk&Inkomen, Dienstverlening, Maatschappelijke Ontwikkeling (MO), Veiligheid en Stadsontwikkeling. Binnen de Aanpak Bankslapers wordt gewerkt aan het verder ontwikkelen van passend hulpaanbod voor de verschillende doelgroepen die zich onder de bankslapers bevinden. Belangrijk daarbij is een betere bejegening van bankslapers en de éénloketgedachte.

Het signaleren van bankslapers vindt niet alleen plaats aan de loketten, maar juist in de wijken, waarbij het Welzijnswerk sinds 1 juni vorig jaar een belangrijke rol speelt en kwetsbare Rotterdammers als aandachtsgroep heeft in de Welzijnsopdracht. Wanneer bankslapers zich melden met hun hulpvraag, zijn er richtlijnen nodig voor het bieden van maatwerk, bijvoorbeeld bij het bieden van een briefadres of uitzondering op de toepassing van de kostendelersnorm.

Blad: Datum:

8/12 17 maart 2023

Ontwikkelopgave 2

Uiteraard blijft de huisvestingsvraag van de bankslaper voorop staan: we werken daarom aan tijdelijke woonoplossingen waarbij bankslapers tijdelijk onderdak hebben en vanuit die rust kunnen zoeken naar stabiele huisvesting. Op dit moment hebben we daarvoor 30 tijdelijke Flexplekken. Dit aantal voldoet niet, daarom is de ambitie om dit aantal plekken uit te breiden. Extra aandacht voor jongeren

Ontwikkelopgave 3

Jongeren zijn extra kwetsbaar als zij de overgang van jeugdzorg naar de Wmo maken. Het is op dat moment van groot belang dat de vijf pijlers van zelfredzaamheid (wonen, inkomen, school/ werk, hulp en sociaal netwerk) geregeld zijn. Dit is geborgd in het aparte Actieplan ‘Vastpakken en niet loslaten’ voor jongeren in een kwetsbare situatie (16-27 jaar). Er wordt o.a. gewerkt aan heldere informatievoorziening en de aanpak van de lokettenjungle. Speerpunt voor de komende tijd is een beter georganiseerde overgang van de residentiele jeugdhulp naar zelfstandig of begeleid wonen. We gaan daarbij aan de hand van uitstroomprofielen kijken naar passend aanbod, waaronder innovatieve projecten zoals ‘Onder de pannen’. Van deze projecten wordt verkend of een vorm van woningdelen ook in Rotterdam kunnen bijdragen aan oplossingen voor bankslapers en het voorkomen van dakloosheid. Voorkom verder van huis

Ontwikkelopgave 4

Voor Rotterdammers waarbij een huisuitzetting uit een particuliere of een sociale huurwoning dreigt biedt de gemeente al een oplossing die de ontruiming voorkomt en passende ondersteuning garandeert. Dit bij voorkeur in de bestaande woonsituatie. Hiermee wordt het aantal dreigende en daadwerkelijke huisuitzettingen nog verder teruggebracht, evenals het persoonlijk leed en de maatschappelijke kosten die met een ontruiming en het traject erna gepaard gaan. In 2021 zijn we met de pilot ‘Voorkom verder van huis’ gestart. Met het continueren van het project zetten we in op het nog verder voorkomen van huisuitzettingen door de huurders van particulier verhuurders te betrekken. Met de komst van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening kunnen we dit project beter borgen, omdat particulier verhuurders de wettelijke plicht hebben huurachterstanden te melden bij gemeente. Nazorg aan (ex-)gedetineerde Rotterdammers We ondersteunen (ex-)gedetineerde Rotterdammers bij hun terugkeer in onze stad volgens de doelen uit het plan van aanpak ‘Nazorg detentie op (het rechte) pad met perspectief 2021-2026. Dit is een wettelijke verplichting vanuit de Wet Straffen en Beschermen. Hiermee voorkomen we zoveel als mogelijk terugval in crimineel gedrag en houden we de samenleving zo veilig mogelijk. Dat doen we door het bieden van perspectief op de basisvoorwaarden.

We helpen bij het aanvragen van een IDkaart en leiden toe naar passende dagbesteding en zorg, hulp bij

Blad: Datum:

9/12 17 maart 2023

inkomen en schulden en het vinden van huisvesting. Een van de belangrijkste pijlers is om de doelgroep aan werk te helpen. In 2023 focussen we op het voorkomen dat mensen na detentie in de nachtopvang terechtkomen. In 2024 willen we zorgaanbieders met expertise in forensische problematiek in combinatie met (L)VB en (O)GGZ-problematiek kunnen inzetten. Om dat te bereiken zetten we dit jaar in op het verstevigen van een effectieve en integrale samenwerking en informatiedeling met (keten)partners, zoals de Dienst justitiële Inrichtingen (DJI), forensische zorgaanbieders en de drie reclasseringsorganisaties (3RO), waarmee we de juiste zorg op de juiste plek organiseren. Ontwikkelopgave 5

Versterken perspectief buitenslapende EU-migranten

Ontwikkelopgave 6

Sinds corona is een flinke toename geweest in het aantal dakloze EU-migranten. Buitenslapende EU-migranten die voldoende rechten hebben opgebouwd komen in aanmerking voor de opvang. We zien ook een deel die onvoldoende rechten opgebouwd heeft en op straat belandt. Zij kunnen gebruik maken van de winterkouderegeling, op het moment dat sprake is van een gevoelstemperatuur van 0 graden of lager. Daarnaast is er kortdurende opvang als onderdeel van een traject gericht op werk of terugkeer naar het land van herkomst. In de stad zijn er veldwerkers die actief deze doelgroep benaderen en met het in contact komen. Om tot een afname te komen het aantal dakloze EU-migranten is een intensieve aanpak ontwikkeld in nauwe samenwerking vanuit zorg- en veiligheidspartijen, zowel op stedelijk als gebiedsgericht niveau. De inzet is erop gericht om de buitenslapende niet-rechthebbende EU-migranten toe te leiden naar een perspectief: werk of terugkeer naar het land van herkomst. Het hebben van werk is heel belangrijk om tot een duurzame oplossing te komen. Als onderdeel hiervan wordt kortdurende opvang (maximaal 1 week) geboden. Het aantal plekken hiervoor is in 2023 uitgebreid naar 10 én we zullen 2 plekken hiervan, als onderdeel van een perspectief, voor een langere duur (een aantal weken) inzetten voor EU-migranten met verslavingsproblematiek.

Lokale samenwerkingsverbanden Zorg & veilig De Lokale Samenwerking Zorg en Veilig (LSZV) is speciaal voor Rotterdammers die niet terecht kunnen bij het regionale Zorgen Veiligheidshuis, omdat hun situatie (nog) niet dusdanig complex, risicovol en/of vastgelopen is. De lokale aanpak helpt om sneller preventief te handelen en ergere problemen te voorkomen. We gaan bekijken hoe we deze aanpak verder kunnen ontwikkelen.

Thema 4: Meedoen Meedoen aan de samenleving is voor iedereen belangrijk. Het hebben van werk is hierbij

Blad: Datum:

10/12 17 maart 2023

de basis om je leven weer op de rit te krijgen. Als werk niet kan, dan een andere zinvolle daginvulling met beschut werk en/of een garantiebaan, dagbesteding of vrijwilligerswerk. Dit draagt bij aan regelmaat en structuur, sociale contacten, zelfvertrouwen, voldoening en houvast. We streven naar een toename van participatie en faciliteren kwetsbare Rotterdammers hierbij in het kader van bestaanszekerheid. Niet iedereen lukt het immers om dit op eigen kracht te realiseren. Hierbij heeft deze groep niet alleen te maken met de gevolgen van hun kwetsbaarheid, maar zij worden ook geconfronteerd met afwijzende reacties van mensen om hen heen. Om ervoor te zorgen dat alle Rotterdammers kunnen werken, een bijdrage leveren aan een leefbare stad en hun sociaal netwerk verstevigen, zetten we in op een aantal ontwikkelopgaves. Ontwikkelopgave Verstevigen van netwerken en voorzieningen in de wijk 1 Er is een breed aanbod van laagdrempelige voorzieningen in de wijk voor kwetsbare Rotterdammers. Met de nieuwe welzijnsinkoop hebben de welzijnsaanbieders ook de opdracht om een gericht aanbod te realiseren voor, en begeleiding van kwetsbare Rotterdammers in het Huis van de Wijk (of elders op locaties in de wijk waar de doelgroep graag komt). Deze doelgroep moet (in de toekomst), net zoals andere wijkbewoners, gebruik kunnen maken van de diverse welzijnsvoorzieningen.

Voor degenen die dat – al dan niet tijdelijk – nodig hebben, zorgen we voor passende en tijdige hulp en ondersteuning in de vorm van een maatwerkvoorziening. Met ingang van 2024 gaan we stappen hierin zetten. Parallel aan deze ontwikkeling zullen we de aparte dagvoorzieningen (inloopvoorzieningen, thuishavens, buurtsteunpunten) gedeeltelijk en gefaseerd gaan afbouwen per 2025. Tegelijkertijd zullen we monitoren hoe dit verloopt en met de zorgaanbieders en welzijnsorganisaties hierover het gesprek blijven voeren. Naast laagdrempelige en toegankelijke dagvoorzieningen dragen ook wijknetwerken bij aan een inclusieve samenleving. Bovendien kunnen wijknetwerken een positieve bijdrage leveren aan het vergroten van de leefbaarheid in de wijk. Rotterdam kent diverse wijknetwerken voor kwetsbare Rotterdammers, zoals de buurtcirkels en soortgelijke initiatieven. Op dit moment is het nog onvoldoende inzichtelijk wat het effect is van de verschillende wijknetwerken. In aansluiting op de dagvoorzieningen willen we in 2024 een ambitie formuleren op de wijknetwerken. Daarbij maken we zoveel als mogelijk gebruik, c.q. sluiten we aan bij bestaande wijknetwerken, zoals die bijvoorbeeld binnen het welzijnswerk bestaan. Op basis hiervan zullen we begin 2025 een aanpak ontwikkelen op het versterken van het gebruik van de wijknetwerken, passend binnen de ambitie.

Ontwikkelopgave Meedoen gericht op herstel 2 Met de inzet op herstelacademies wordt invulling geven aan het

Blad: Datum:

11/12 17 maart 2023

integraal zorgakkoord, waarbij is afgesproken dat er een dekkend netwerk is van sociale steunpunten voor mensen met een psychische kwetsbaarheid in de vorm van herstelacademies. Momenteel zijn er in Rotterdam in samenwerking met welzijnsorganisatie en de zorgaanbieders in drie Huizen van de Wijk herstelacademies gerealiseerd. De herstelacademies zijn een goed voorbeeld van samenwerking tussen een zorg -en welzijnspartij. In de zomer 2023 starten we aanvullend met twee nieuwe herstelacademies, waarmee we uitkomen op vijf herstelacademies. In 2025 moeten er in totaal acht herstelacademies gerealiseerd zijn. Kenmerkend aan herstelacademies is dat deze laagdrempelig bezocht kunnen worden door iedereen die te maken heeft (gehad) met ontwrichtende ervaringen en die zichzelf wil ontwikkelen door middel van herstel- en empowermentgerichte cursussen en activiteiten. Door de herstelacademies uit te breiden ontstaat een dekkend aanbod voor heel de stad. Ontwikkelopgave Meer mensen vinden werk 3 Het hebben van werk is een belangrijk aspecten in het meedoen. Niet iedereen die wil gaan werken durft ook daadwerkelijk de stap te zetten. Zij hebben de zekerheid van een stabiel inkomen, vaste begeleiding of een veilige weg nodig. W&I heeft verschillende instrumenten om dit te bewerkstelligen. De start van het nieuwe project ‘Met Inkomenszekerheid Naar Werk’ is daar een voorbeeld van.

Met deze aanpak wordt geëxperimenteerd met een stabiel, gegarandeerd inkomen voor werkende Rotterdammers in de bijstand. We volgen de uitkomsten van de projecten met belangstelling en sluiten aan waar mogelijk. Hiernaast verkennen we in samenwerking met Werk en Inkomen de verschillende instrumenten die expliciet ontwikkeld zijn om mensen met psychische/psychosociale problematiek te helpen bij het verkrijgen en behouden van (betaald) werk. Voorbeelden hiervan zijn IPS en Simpel Switchen. IPS is een work-first-aanpak, waarbij werk het vliegwiel vormt voor verbeteringen op alle overige leefgebieden (schulden, psychische problematiek etc.). In 2023 gaat de gemeente Rijkssubsidie aanvragen voor individuele gevallen die door zorgaanbieders worden aangedragen. Tussen nu en 2026 willen we 50 personen aan werk helpen met IPS, of een soortgelijk instrument. Simpel Switchen is een methode die kan helpen om de drempels om aan het werk te gaan weg te nemen en het mensen makkelijker te maken om een stapje terug te doen als het even niet lukt. Het doel is dat uiteindelijk iedereen mee kan doen op de plek die op

Blad: Datum:

12/12 17 maart 2023

dát moment het beste bij diegene past. Binnen de pilot is er voor ongeveer 10 mensen plaats om van dagbesteding naar werk te gaan en/of van werk naar dagbesteding. De pilotresultaten moeten duidelijk maken of Simpel Switchen meerwaarde heeft binnen het bestaande aanbod bij W&I. Vanuit deze aanpak sluiten we zo veel mogelijk aan bij de al bestaande structuren zoals het Nationaal Programma Zuid Rotterdam (NPRZ). In het (NPRZ), werken Rijk, de gemeente Rotterdam, corporaties, zorginstellingen, schoolbesturen, bedrijfsleven, politie en Openbaar Ministerie aan een gezonde toekomst voor Rotterdam Zuid. NPRZ heeft goede samenwerking met werkgevers, W&I en het wijkteam en zou als een breekijzer kunnen fungeren als het gaat om de activering van cliënten. Ontwikkelopgave Normalisering en destigmatisering 4 Het gemeentelijk beleid is gericht op normalisering en destigmatisering. We richten ons hierbij ook tot (welzijns)organisaties en werkgevers om stigma’s rond psychische kwetsbaarheid in relatie tot werk weg te nemen. Hierbij willen we dat werkgevers gestimuleerd worden om kwetsbare mensen in dienst te nemen. We willen dan ook in overleg met Werk & Inkomen kijken naar of en hoe we de activiteiten van Werk & Inkomen gericht op het stimuleren van werkgevers om meer werkzoekenden uit deze doelgroep in dienst te nemen, kunnen ondersteunen.

Hiernaast willen we de rol van de ervaringsdeskundige optimaal benutten. Hierbij willen we concrete ideeën tegen stigma uitwerken samen met ervaringsdeskundigen en cliëntvertegenwoordiging. De inzet van ervaringsdeskundigen creëert ruimte om stigma bespreekbaar te maken.