[23bb001709] Bijlage behorende bij 23bb001708 over Meerjarenplan Bouw- en Woningtoezicht 2022-2026
Tekst van het document
Meerjarenplan Bouw- en Woningtoezicht 2022-2026 Werken aan de veranderstad: Koers houden en ontwikkelingen sturen
JÎV
Gemeente Rotterdam
ínhoud Inleiding
3. Kompas - inzet op uitvoeren, ontwikkelen en leren 19
Meerjarenplan Bouw- en Woningtoezicht 2022-2026
3.1 | Aan de slag - strategie
21
Leeswijzer
3.2 | Van transitie naar going concern - programmering en organisatie
24
4. Roer - monitoren, rapporteren, evalueren en sturen
1. Bouw- en Woningtoezicht - zorg voor de nieuwe en bestaande stad 1.1 | Blik naar buiten 1.2 | BWT in de context van een veranderende omgeving 1.3 | Visie en missie BWT
2. Koers - kerntaken, opgaven en transities
10
2.1 | Kerntaken BWT: inzet op het verleden, heden en toekomst
13
2.2 | Trends en ontwikkelingen
15
2.2.1 | Demografie
15
2.2.2 | Sociaaleconomisch
16
2.2.3 | Ecologie en energietransitie
16
2.2.4 | Bestuurlijk - juridisch
17
2.3 | Doelstellingen van BWT
Een uitgave van Gemeente Rotterdam/Stadsontwikkeling Afdeling Bouw- en Woningtoezicht. Februari 2023.
18
26
4.1 | Beleidscyclus BWT
28
4.2 | Een lerende organisatie is een adaptieve organisatie: monitoren en evalueren
29
4.3 | Communicatie aanpak Meerjarenplan Bouw- en Woningtoezicht 2022-2026
30
De afdeling Bouw- en Woningtoezicht (BWT) vindt het belangrijk dat Rotterdam nu én in de toekomst een veerkrachtige en duurzame stad is voor mensen om in te wonen, te werken en te verblijven. BWT werkt hieraan mee vanuit haar kerntaken op het
De ontwikkelingen en transities om ons heen hebben
gebied van vergunningverlening, toezicht à handhaving,
impact op de afdeling Bouw- en Woningtoezicht.
omgevingskwaliteit à cultureel erfgoed en ruimtelijke
De exacte invulling en consequenties van de Omgevings
ordening. In dit Meerjarenplan BWT (MJP BWT) wordt
wet zijn echter nog niet duidelijk en de komende jaren
uiteengezet hoe BWT uitvoering geeft aan deze kern
benutten we om onze afdeling optimaal voor te bereiden.
taken. Maar ook hoe BWT deze taken uitvoert in het licht
In ieder geval is zeker dat er veranderingen optreden.
van de aanstaande, ingrijpende veranderingen in de
Waar voor het omgevingsplan een overgangsfase geldt,
omgeving van de afdeling.
is die er voor het uitvoerende werk niet. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet zal
De komst van de Omgevingswet en de Wet kwaliteits
'de winkel open moeten blijven tijdens de verbouwing.'
borging (Wkb) voor het bouwen betekent een stelsel
Het gaat bij vergunningverlening, toezicht à handhaving
wijziging die veel verandert voor het werkveld van Bouw
om wettelijke taken, die naast de veranderingen die
en Woningtoezicht. Dat geldt eveneens voor de stapeling
de Omgevingswet en Wkb teweeg brengen, doorgang
van opgaven in de stad.
zullen moeten blijven vinden.
De Omgevingsvisie - 'De Veranderstad, werken aan de een wereldstad voor iedereen'- biedt als verplicht onderdeel van de Omgevingswet richting voor de ont wikkeling van de stad. Ook de visie anticipeert op deze veranderingen en geldt als richting gevend document voor ieder beleid van de gemeente. De Omgevingsvisie vormt daarom samen met het huidige coalitieakkoord 'Eén stad'- en de organisatiekoers van Stadsontwikkeling (SO), het fundament voor dit MJP BWT.
Fotograaf: Rhalda Jansen
I Meerjarenplan Bouw- en Woningtoezicht 2022-2026
Inleiding
3 I
Meerjarenplan Bouw- en Woningtoezicht 2022-2026
In het MJP BWT wordt richting gegeven om onze afdeling organisatorisch goed
Het college biedt het MJP BWT ter kennisname aan de gemeenteraad aan. De provincie
voorbereid te laten zijn binnen de veranderende omgeving. Hierdoor is het MJP BWT
Zuid-Holland ziet in het kader van Interbestuurlijk Toezicht (IBT) toe op de bestuurlijke
sterk gekoppeld aan het SPP van de afdeling. Het Meerjarenplan legt de strategische
vaststelling van het VTH-beleid en het informeren hierover van de gemeenteraad.
opgaven vast die de koers en de ambitie voor de komende jaren bepalen voor het Rotterdamse Bouw- en Woningtoezicht. Daarnaast beschrijft het MJP BWT hoe BWT de komende jaren uitvoering wil geven aan vergunningverlening, toezicht & handhaving taken. De wet Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (wet VTH) verplicht o.a. dat voor zowel vergunningverlening als het toezicht & handhaving hierop strategisch beleid moet bestaan. Met het MJP BWT wordt dit strategisch kader gegeven.
Leeswijzer
In hoofdstuk 1 volgt een beschrijving van het werkveld van de afdeling Bouw- en Woningtoezicht. Daarbij bespreken wij onder andere de ketensamenwerking en de positie van de afdeling in de context van de nieuwe ontwikkelingen. In hoofdstuk 2 worden de diverse trends en ontwikkelingen die de taken van BWT gaan beïnvloeden besproken, en de ontwikkelsporen die daaruit voortkomen. In hoofdstuk 3 wordt de organisatie-strategie toegelicht, die toegespitst is op het invullen en uitvoering geven aan toekomstige ontwikkelingen en opgaven. Tot slot wordt in hoofdstuk 4 het belang van monitoring en evaluatie voor een sturende, adaptieve en lerende organisatie besproken.
I Meerjarenplan Bouw- en Woningtoezicht 2022-2026
Inleiding
4 I
1861
Bouw- en Woningtoezicht - zorg voor de nieuwe en bestaande stad
Sinds 1861 is Bouw- en Woningtoezicht betrokken bij alle levensfasen van een gebouw. Tijdens de planontwikkeling ondersteunen adviseurs de initiatief nemers met technische en ruimtelijke advisering.
Ŵi
In deze wijk geldt de opkoopbescherming BÄļā
De omgevingskwaliteit, veiligheid en gezondheid van
het bestuur zorgen voor focus binnen BWT. Alle activitei
het gebouw én de gebruikers worden hierbij betrokken.
ten van Bouw- en Woningtoezicht dragen bij aan de
Bij de toets wordt in het kader van de vergunning
bestuurlijke doelen in het algemeen en leefbare wijken en
verlening beoordeeld of een aanvraag voldoet aan de
een aantrekkelijke en veilige woonstad in het bijzonder.
technische, ruimtelijke en veiligheidsaspecten. Tijdens de realisatiefase zorgen de inspecteurs voor het
Concreet betekent het dat Bouw- en Woningtoezicht
toezicht op de uitvoering van de bouw en op een veilig en
naast de wettelijke taken van toetsing en toezicht Ã
gezond gebruik. Daarbij wordt gelet op het algemeen
handhaving een belangrijke bijdrage levert aan het
belang dat gediend is met handhaving, wordt hand
behoud van de kwaliteit van de bestaande voorraad en
havend opgetreden tegen overtredingen zoals handelen
het toekomstbestendig maken van de woningvoorraad.
in strijd met bepalingen van het bestemmingsplan of het
Voorbeelden zijn de programma's Funderingsaanpak en
bouwen zonder omgevingsvergunning. Tenslotte zorgen
Steigers op Zuid en de aanpak Goed Huren en Verhuren.
medewerkers van de afdeling voor behoud, instand
En, Bouw- en Woningtoezicht blikt vooruit door analyse
houding en verduurzaming van de gebouwde voorraad,
van de woningvoorraad op basis van de Vitaliteitsatlas,
waaronder ook het cultureel erfgoed.
of bijvoorbeeld door te onderzoeken wat langer thuis wonen door ouderen betekent voor veilig wonen.
Tijden veranderen en ook maatschappelijke behoeftes
C...
İ
K.;2K
vragen een bijstelling van inzet vanuit BWT.
Ook doet BWT mee in de voorhoede van de voor
Onder invloed van diverse factoren verbreedt ook de
bereiding op de invoering van nieuwe wetgeving
inzet. Zo is de Projectmatige Aanpak VvE's ontwikkeld (verkleinen van het aantal woningen met achterstallig
(Omgevingswet), ontwikkelingen in de lijn van de private kwaliteitsborging en lobbyt zij voor nieuwe regelgeving.
onderhoud) en ook het 'marktmeesterschap' binnen de
Bijvoorbeeld voor gemeentelijk instrumentarium voor de
bestaande voorraad toont aan dat het werk van BWT
aanpak van te hoge huren of voor opschaling van kleine
niet alleen gebaseerd is op het uitvoeren van wettelijke
VvE's en bijvoorbeeld hogere eisen voor verduurzaming
taken. Behoeftes in de gebieden en doelstellingen van
in de bestaande voorraad.
Fotograaf: Rhalda Jansen
I Meerjarenplan Bouw- en Woningtoezicht 2022-2026
1: Bouw- en Woningtoezicht - zorg voor de nieuwe en bestaande stad
6 I
Een kernwaarde van de afdeling is dienst verlening, in de vorm van een adequaat systeem van vergunningverlening, waarbij gedacht wordt in mogelijkheden en het goed afhandelen van klachten over achterstallig onderhoud en illegale bouw. Elk nieuw plan voor een (bestaand) gebouw of nieuw
van vóór de oorlog, maar ook dat van de Wederopbouw,
Omgevingskwaliteit & Cultureel Erfgoed Rotterdam,
die als geen ander het huidige beeld van de stad heeft
Stedenbouw, DCMR, Mobiliteit en het Havenbedrijf
bepaald. Het gaat hierbij om meer dan 1000 beschermde
zorgen gezamenlijk voor een goed onderbouwd advies.
monumenten, beeldbepalende panden, negen beschermde
Voor er nog maar sprake was van een Omgevings-
stadsgezichten, wederopbouwgebieden van nationaal
wet werd er in Rotterdam al in de geest van deze wet
belang én de Van Nelle Fabriek met de status van
gewerkt. Daarnaast is met de toevoeging van het team
UNESCO Werelderfgoed. Met de Erfgoedagenda
Bestemmingsplannen aan BWT een nieuwe tak van sport
2022-2026 kan de dialoog gevoerd blijven worden over
toegevoegd aan de afdeling. Procedures voor vergun
bouw begint met het duiden van de historische betekenis
het cultuurhistorisch besef in de stad en tegelijkertijd
ningen en voor (project)omgevingsplannen die in lijn
van het gebouw of de plek voor de stad en van de actuele
aangesloten worden bij de actuele opgaven.
moeten zijn met het omgevingsplan nieuwe stijl.
gebruikswaarde. De monumenten en beschermde stads
De Bebouwingscommissie heeft met haar integrale
Het onderbrengen van alle instrumenten (vergunningen,
gezichten zijn de bewezen kwaliteiten van onze stad en
advisering over bouwplannen die afwijken van het
projectomgevingsplannen en omgevingsplan nieuwe
tezamen met de vele andere cultuurhistorisch waarde-
bestemmingsplan een cruciale positie in het planproces
stijl) binnen één afdeling is hierin belangrijk, doordat
volle gebouwen, objecten en gebieden vertellen ze het
en speelt al 80 jaar een belangrijke rol in de groei van
inhoud en werkproces dichter bij elkaar komen en dat
verhaal van Rotterdam. Dat is niet alleen het verhaal
onze stad. Bouw- en Woningtoezicht, de commissie
de samenwerking in stand blijft.
1.1 | Blik naar buiten Samenwerking met partijen in de regio en op nationaal niveau is voor BWT onontbeer
controles uitgevoerd, waarbij ook volop wordt ingezet op voorlichting over hoe problemen
lijk. Zo maakt BWT deel uit van een netwerk in regionaal verband (Rijnmondberaad)
kunnen worden voorkomen. In het kader van de hennepaanpak werkt BWT samen met
met als doel om te komen tot een gezamenlijk antwoord op opgaven en elkaar te onder
politie, OM, Stadsbeheer en de Directie Veilig. Niet alleen in Rotterdam, de bewezen
steunen waar nodig. Op nationaal niveau is het netwerk binnen de vereniging BWT NL
effectieve aanpak wordt ook toegepast in regiogemeenten.
essentieel en ook de relaties met ministeries, de VNG en collega gemeenten, gelet op de grote veranderingen die op stapel staan en de opgaven waar Rotterdam voor staat.
Bij de besluitvorming over ingrepen in de fysieke leefomgeving, bijvoorbeeld in de
Een voorbeeld is het Nationaal Programma Rotterdam Zuid. Om het veiligheidsniveau
vorm van een te verlenen omgevingsvergunning, zijn onder andere omgevingskwaliteit,
binnen de stad op een optimaal niveau te houden of desnoods te brengen, werkt BWT
natuur, veiligheid, milieu, en gezondheid af te wegen belangen. BWT betrekt bij deze
samen met partners in de stad. Dat zijn de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond (VRR),
besluitvorming instanties zoals het Netwerk voor Erfgoed en Omgevingskwaliteit,
Dienst Centraal Milieubeheer Rijnmond (DCMR), de drie Rotterdamse Waterschap
de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed, Federatie Grote Monumentengemeenten,
pen, Stadsbeheer, Directie Veilig en als een casus erom vraagt, zorgen we dat er ook
Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD), VRR, DCMR, Waterschappen en
ruimte is voor andere partijen. Jaarlijks worden in deze samenwerking meer dan 3000
Omgevingsdienst Haaglanden.
I Meerjarenplan Bouw- en Woningtoezicht 2022-2026
1: Bouw- en Woningtoezicht - zorg voor de nieuwe en bestaande stad
7 I
1.2 I BWT in de context van een veranderende omgeving
De positie van de afdeling binnen Stadsontwikkeling is
Nabijheid, een kernbegrip in het repertoire van BWT,
De uitbreiding van taken, rollen en het netwerk heeft
met de komst van de directie Bestaande Stad verschoven
sluit aan bij de gebiedsgerichte inzet die gevraagd wordt.
hiermee effect op de veerkracht van de afdeling.
en met de komst van het team Bestemmingsplannen
Participatie en aansluiten op de behoeften uit de wijk
Daarbij wordt binnen het cluster Stadsontwikkeling
verder verbreed. Naast organisatorische wijzigingen is
zijn en worden (steeds) belangrijk(er) in het werk.
nauw samengewerkt met de afdelingen Gebiedsontwik-
daarmee een taakverschuiving doorgevoerd.
Maar nabijheid geldt ook voor de interne werkwijze.
keling en Vastgoed. De kennis en expertise van BWT is
De komst van team Bestemmingsplannen zorgt voor een
Scheidslijnen tussen teams vervagen meer door de
een kracht, een unique selling point binnen de gemeente,
beslissende rol in processen die in de toekomst vragen
komst van nieuwe wetgeving, digitalisering, informatie-
in de regio en landelijk. Het is zaak deze leidende positie
om strategische keuzes vanuit verschillende beleids
uitwisseling en omdat gezamenlijk optreden en afstem
vast te houden. Ook in het licht van de veranderde omge
terreinen voor de invulling van het Omgevingsplan.
men noodzakelijk is voor een gebiedsgerichte inzet. Dat
ving waarin de afdeling haar taken uitvoert.
Naast 'agent' (toetser en toezichthouder) is BWT hierdoor
geldt ook voor de samenwerking met het sociale domein,
ook 'wetgever' geworden.
die nadrukkelijker en evidenter is geworden.
Dat vraagt van BWT een bredere blik op risicosturing en -denken, met nieuwe partners aan tafel, om te komen tot het noodzakelijk gesprek over de manier waarop een situatie zo veilig mogelijk kan worden.
Daarnaast is door de multidisciplinaire samenwerking een verschuiving naar het maatschappelijk werkveld merkbaar waarbinnen naast technische veiligheids vraagstukken ook gevraagd wordt om mee te werken aan het oplossen van sociale problematiek. Enerzijds vraagt dit een uitspraak over het basisniveau van kennis
Ook de stad verandert. Bewoners, belangenverenigin
Risicosturing wordt daarbij meer gebiedsgericht maat
dat geborgd dient te worden. Anderzijds vraagt dit de
gen en ondernemers zijn mondiger, en vragen om een
werk wanneer er sprake is van een maatschappelijk
competentie van medewerkers om zich door een flexi
gelijk speelveld met ruimte voor inbreng voorafgaand
risico. Het gebiedsgerichte maatwerk kan ook een
bele, veerkrachtige houding en instelling aan te passen
aan besluitvorming. De hiermee gepaard gaande roep
invulling betekenen van de bestuurlijke opdracht om
aan deze veranderende omgeving. Onder veerkracht
om participatie en gebiedsgericht en integraal werken
uitwerking te geven aan participatie.
geldt voor BWT naast een HR-component daardoor ook
zijn niet nieuw, maar kunnen door nieuwe kaders zoals
een duidelijke koppeling met de inhoud en prioritering.
de Omgevingsvisie wel vragen om een herbezinning op
Dat betekent ook dat ten aanzien van de governance
de wijze waarop momenteel wordt gewerkt.
binnen de afdeling de focus op risicosturing wordt verbreed naar sturing op een zeker eindbeeld.
I Meerjarenplan Bouw- en Woningtoezicht 2022-2026
1: Bouw- en Woningtoezicht - zorg voor de nieuwe en bestaande stad
8 I
1.3 I Visie en missie BWT BWT is in de kern een uitvoerende afdeling, met een rol vanaf de initiatieffase tot de realisatie en daarna de
Visie
handhaving. Maar als in de uitvoering een probleem wordt geconstateerd, dan zijn we ook van het oplossen van dat knelpunt.
Bouw- en Woningtoezicht ziet - in samenspraak met
Vanuit ervaringen van medewerkers en signalen uit het
op een veilige, gezonde en duurzame stad, een goede
netwerk zetten we in op een structurele oplossing of
ruimtelijke kwaliteit, toekomstbestendig cultuur
starten een lobby. BWT zorgt hierdoor voor beleid
historisch erfgoed en goed verhuurderschap.
belanghebbenden en andere actoren in de stad - toe
wanneer de behoefte daaraan in de stad of een gebied ontstaat. Ook vergezichten zijn namelijk noodzakelijk. Wij maken beleid uit behoefte. Door de veranderende maatschappelijke behoeften en de bredere rol van Bouw- en Woningtoezicht in de stad, zijn de missie en visie van de afdeling geëvolueerd naar een bredere context. Bouw- en Woningtoezicht levert
Missie
inzet in alle fasen van een planproces en kijkt zowel naar het hier en nu, als ook naar het verleden en de toekomst
Bouw- en Woningtoezicht is een klantgerichte
- uitvoerend en beleidsmatig.
adviseur voor burger, ondernemer en bestuur, een excellente kenner van wet- en regelgeving in het fysieke domein, en een besluitvaardige toezicht houder die werkt vanuit de bedoeling van de regels, met en voor de stad.
I Meerjarenplan Bouw- en Woningtoezicht 2022-2026
1: Bouw- en Woningtoezicht - zorg voor de nieuwe en bestaande stad
9 I
o
1111 111
■ÍW ▼ ▼▼▼▼▼▼▼▼▼▼▼TT
> Koers - kerntaken, opgaven en transities
r*Sř M
laa ' 5 :-į* wñí
mSā
įj,-.:-p -: BSO Ba •, . ■SM*-,- -fķgfjįk
* «
•*í M
Fotograaf: Rhalda Jansen
I Meerjarenplan Bouw- en Woningtoezicht 2022-2026
Door de inzet van BWT in de Rotterdamse gebieden hebben de effecten van maatschappelijke ontwikkelingen en transities een sterke doorwerking in het werk van de afdeling. 2: Koers - kerntaken, opgaven en transities
11 I
i
i—!——
..................... ........ .
~
ITO ÜjĮ.j.r.A-jĄ
gUt.qŴlSS
■Kflfi iMi'Sn ZWľätUi
ntfai
Mfenü
B*fŵì KIM WMHM
•iV
í
Fotograaf: Rhalda Jansen
Weinig veranderingen zijn maakbaar en niet ingegeven
De ontwikkelingen en transities die de komende jaren op
vanuit de afdeling. De stelselwijziging door de komst van
ons afkomen zijn fors en zorgen voor een hoge mate van
de Omgevingswet en de Wkb en de reeks aan nationale
complexiteit. De stapeling van opgaven zorgt ervoor dat
programma's onder de Nationale Woon- en Bouwagenda
oplossingen niet meer van één afdeling kunnen komen.
zijn landelijke ontwikkelingen. Demografische, ecolo
Opgaven vragen een integrale en soms integrerende
gische of economische ontwikkelingen kennen een nog
benaderingswijze. We hebben de komst van de
De perspectieven en hoofdkeuzes uit de Omgevingsvisie helpen BWT in het maken van die keuzes om in lijn met het coalitieakkoord uitvoering te geven aan onze kerntaken.
hoger schaalniveau. Maar wel met een lokale uitwerking.
Omgevingswet aangegrepen om op deze manier te leren
En hebben daardoor effect op ons werk.
werken. Niet voor niets stelt een stedelijk kader als de
De keuzes en focus voor BWT zorgen voor duidelijkheid
Omgevingsvisie of de koers van Stadsontwikkeling een
in de koers, naar buiten en voor de interne organisatie.
adaptieve en veerkrachtige organisatie voor, gebaseerd
In dit hoofdstuk worden vanuit de kerntaken van BWT
op integrale keuzes en afwegingen.
de maatschappelijke ontwikkelingen beschreven die
I Meerjarenplan Bouw- en Woningtoezicht 2022-2026
Voor BWT geldt eenzelfde afweging: welke trends en
relevant zijn voor het vakgebied. En wordt een door
ontwikkelingen met een doorwerking op onze kerntaken
vertaling gemaakt van deze veranderingen naar de
zijn waarneembaar en welke keuzes maken wij daarin?
doelen van BWT.
2: Koers - kerntaken, opgaven en transities
12 I
2.1 I Kerntaken BWT: inzet op het verleden, heden en toekomst Binnen de taakvelden van de afdeling richten we onze inzet op zowel inhoudelijke
Daarnaast is de afdeling betrokken bij maatschappelijke onderwerpen zoals onder
als procesmatige onderwerpen. Deze onderwerpen gelden als de kerntaken van de afdeling:
die niet direct als kerntaak van een afdeling Bouw- en Woningtoezicht gezien kunnen
mijning, bescherming van huurders, toegankelijkheid en Langer Thuis. Onderwerpen worden, maar wel gelden als specifiek Rotterdamse problemen, waarbij de expertise en toolbox van BWT bijdraagt aan structurele oplossingen. Met de komst van de wet Goed
SI
Verhuurderschap wordt het toezicht op goed verhuurderschap een kerntaak van BWT.
Bouwproductie BWT werkt integraal aan de uitvoering van deze kerntaken om opgaven en taken in samenhang te benaderen en optimaal gebruik te maken van nieuwe technieken om informatie- en risico-gestuurd werken mogelijk te maken. Wijkgericht maatwerk,
Constructieve- en brandveiligheid
duidelijke verantwoordelijkheden en veerkracht zijn hierbij leidend, om aan te kunnen sluiten bij de behoeften uit de stad. >
Gezonde woon- en leefomgeving
Omgevingskwaliteit & cultureel erfgoed
Onderhoud en beheer van woningen
Gebruik van de gebouwde omgeving
Toezicht goed verhuurderschap (na invoering van de Wet Goed Verhuurderschap)
I Meerjarenplan Bouw- en Woningtoezicht 2022-2026
2: Koers - kerntaken, opgaven en transities
13 I
Door de positie van de afdeling midden in de samen
Omgevingskwaliteit Å cultureel erfgoed
leving verandert de omgeving en context waarbinnen we uitvoering geven aan onze kerntaken voortdurend. Maatschappelijke ontwikkelingen, trends en vraagstuk ken worden geïntegreerd in het dagelijks werk en de lange
De vertaalslag van bestaande duurzaamheids-
Erfgoed en cultuurhistorie dragen bij aan binding
termijnplanningen. Die positie zorgt er daardoor ook voor
beleidskaders naar toetsbare kaders voor
en betrokkenheid in de wijk. Naast zorg voor het
dat de afdeling zichzelf moet blijven ontwikkelen.
vergunningverlening en toezicht & handhaving en
behoud van het gebouwde erfgoed in Rotterdam,
De veranderende omgeving, gerelateerd aan de inhoud
de borging binnen de kerninstrumenten van de
wordt vanuit het werkveld van BWT het gebouw
van de kerntaken binnen de afdeling, geven een beeld
Omgevingswet worden steeds belangrijker door
de erfgoed nadrukkelijk geprofileerd als aanjager
waar voor BWT de komende jaren aandacht en inzet op
de uitvoeringsstrategie voor de gebiedsaanpak
en inspiratiebron voor nieuwe ontwikkelingen in
nodig is. Samengevat gaat dit om vijf ontwikkelsporen:
aardgasvrij, het verduurzamen van de bestaande
de stad. Wat betekent dit voor de verduurzaming
voorraad en klimaatadaptatie.
van (beschermd) cultureel erfgoed, met behoud van kwaliteit en karakter? En wat voor mogelijk heden biedt het omgevingsplan?
Participatie Bouwtoezicht
Initiatiefnemers krijgen meer verantwoordelijk
Marktmeester
Binnen de BWT-werkvelden bouwfysica, brand
heden, bijvoorbeeld voor het (mede)organiseren van participatie en het creëren van draagvlak.
veiligheid en bouwkundige/constructieve veilig
Aanvragers van een omgevingsvergunning zullen
nieuwe kerntaak voor gemeenten. Hierdoor krijgt
heid veranderen door de Wkb de rollen en taken
onder de Omgevingswet moeten aantonen dat
de gemeente als marktmeester meer instru
van regelgericht naar doelgericht.
participatie heeft plaatsgevonden en dat zij
menten om op goed verhuurderschap te kunnen
De focus verschuift hierdoor van inhoud naar
hebben overlegd met andere belanghebbenden.
sturen. Dit betekent een doorontwikkeling van de rol van marktmeester.
meer procesbegeleiding. Wat betekent dit voor de
De wijze van participeren wordt vormgegeven in
werkprocessen, de klantcommunicatie, houding
het participatiebeleid dat momenteel in ontwik
en gedrag van medewerkers en de toepassing
keling is. Aansluiting bij dit beleid vraagt hierbij
van het toezicht- en toetsprotocol?
om aandacht.
De Wet goed verhuurderschap introduceert een
Deze ontwikkelsporen bieden een perspectief op welke onderwerpen de afdeling zich de komende periode verder kan ontwikkelen in kennis en expertise. Maar ook voor een ontwikkeling op organisatorisch vlak. Bijvoorbeeld waar leren en ontwikkelen tot bijstelling in werkprocessen kan leiden.
I Meerjarenplan Bouw- en Woningtoezicht 2022-2026
2: Koers - kerntaken, opgaven en transities
14 I
2.2 I Trends en ontwikkelingen De stad groeit. In omvang, maar ook in sociaal en economisch opzicht. De maatschap
Onder invloed van dergelijke ontwikkelingen en crises verandert de context van ons
pelijke vraagstukken die hiermee gepaard gaan, worden navenant complexer door de
werk snel. Deels zijn de ontwikkelingen voorspelbaar, in andere gevallen zijn deze
breedte waarin antwoorden geformuleerd moeten worden. Niet alle vragen zijn hierbij
niet planbaar.
nieuw, maar kunnen in de loop der tijd wel zijn bijgesteld. Een crisis als de Covid-19
Op stedelijk niveau zijn een aantal trends en ontwikkelingen te verwachten waarvoor
pandemie heeft in bepaalde opzichten tot andere, nieuwe inzichten geleid binnen de
gezamenlijk in een breder perspectief en vooral in samenhang inbreng en inzet op
samenleving. De manier van werken is bijvoorbeeld blijvend veranderd. De huidige
wordt gevraagd. Deze ontwikkelingen grijpen op verschillende manier in binnen de
energieprijzen zijn onder invloed van meerdere factoren ongekend hoog.
werkvelden en opgaven van BWT.
2.2.1 I Demografie De stad is al langere tijd in trek. Dat betekent een grotere vraag naar geschikte wonin
Als een logisch gevolg van het uitgangspunt, en doordat meer bewoners thuis zijn en
gen. Uitleggebieden heeft Rotterdam niet. Binnenstedelijk verdichten lijkt de meest
werken na de coronaperiode, is het aantal klachten met betrekking tot leefgedrag sterk
geëigende oplossing. Prins Alexander, Kralingen, Hart van Zuid, en IJsselmonde zijn in
toegenomen. Is bijstelling in inzet noodzakelijk? Moeten hierdoor andere toetsings-
beeld voor nieuwbouw. Een dergelijk uitgangspunt leidt echter wel tot vraagstukken
elementen worden toegevoegd? Is aanvullend beleid nodig op het gebied van brand
die de werkvelden van BWT raken.
veiligheid? Daarbij verandert de vraag ook door demografische ontwikkeling. De verwachting is dat in 2035 één op de vijf Rotterdammers ouder is dan 65 jaar. Vergrijzing, maar aan de andere kant ook meer jeugdigen. Dit zorgt voor verandering in woonwensen en verandering in het planaanbod. En daarmee wellicht een bijstelling in eisen die gesteld worden, meer aandacht aan de kant van programmatisch handhaven om het naleefgedrag te verhogen, andersoortige voorzieningen in een gebied gekoppeld aan een focus op toegankelijkheid. En de vraag aan BWT wat de ontwikkelingen betekenen voor actuele thema's zoals tegengaan van verkamering, kamerverhuur etc.
I Meerjarenplan Bouw- en Woningtoezicht 2022-2026
2: Koers - kerntaken, opgaven en transities
15 I
2.2.2 I Sociaaleconomisch Er ontstaan nieuwe, diversere netwerken in de stad: zelfstandig, maar wel in verbinding met elkaar. Meer digitaal verbonden wanneer het gaat om communicatie. De ervaring van BWT is dat het aantal klachten in wijken ten aanzien van leefbaarheid
»A‘. w. \7
is toegenomen nu Rotterdammers meer thuis zijn. In het verlengde hiervan ligt de vraag
tâšWiftW& WMďķÊà
hoe het gesteld is met een gezonde leefomgeving: binnenklimaat, milieu, en geluid.
VVŴ/.'.'.’.'í/Î.'İS
2.2.3 I Ecologie en energietransitie
'-
Het noodzakelijke klimaatakkoord is een feit en omvat de thema's voor toekomst-
Vfį
Fotograaf: Rhalda Jansen
bestendig bouwen: energietransitie, klimaatadaptatie, biodiversiteit en circulaire economie. Om de diverse ambities waar te maken, wordt op stedelijk niveau op
Middels een integrale duurzaamheidsaanpak in het planproces van gebiedsontwikke-
verschillende manieren een doorvertaling gemaakt op woningniveau.
ling is inzet geborgd op het energiezuiniger en schoner bouwen en zijn er maatregelen gericht op klimaatadaptatie. In de ruimtelijke procedures voor deze projecten speelt
De energietransitie betekent namelijk nogal wat! Hoe breng je een woning uit de jaren vijftig op zo'n niveau dat deze van het gas af kan? Wat vraagt dit van eigenaren, verhuurders en corporaties? Een bedreiging of een kans? Onder invloed van stijgende gasprijzen wellicht een aanjager?
BWT een sleutelrol in het voortraject en op termijn mogelijk tijdens de controle van de vergunningaanvraag in relatie tot de opgaven. De inzet van BWT in het klimaatadaptatieprogramma Rotterdams Weerwoord uitgelicht: de inzet is gericht op de best mogelijke klimaatadaptieve oplossingen voor
Aan het al langer bestaande probleem van klimaatverandering wordt via twee sporen
concrete bouwopgaven. En er wordt actief meegedacht over ruimtegebruik in het
gewerkt: erger voorkomen (energietransitie en circulaire economie) en aanpassen
Dakenprogramma. Daarnaast wordt in samenspraak met woningcorporaties de inzet
(leren omgaan met de ontstane problemen klimaatadaptatie).
op het verduurzamen van hun woningvoorraad vormgegeven.
Rotterdam staat door haar ligging in de delta zeer reële problemen te wachten en dat geeft grote uitdagingen en opgaven. De economische ontwikkelingen in de haven bij
De energietransitie, circulaire economie en klimaatadaptie zijn dan ook de opgaven
voorbeeld, of de transitie van fossiele brandstoffen naar biobrandstoffen en waterstof.
die de komende periode in meerdere facetten terugkomen. Ook omdat het een
Maar ook in de bouw zijn steeds minder fossiele grondstoffen beschikbaar.
beweging in de stad brengt, waarbij bewoners meer initiatief nemen en omdat
De woningbouwopgave biedt kansen om in te spelen op de effecten van de klimaat
van het woord - wordt vele malen belangrijker: in plaats van 'zenden' wordt een
verandering.
gesprek verwacht.
uitwerkingen mogelijk landen in een omgevingsplan. Participatie - in de brede zin
I Meerjarenplan Bouw- en Woningtoezicht 2022-2026
2: Koers - kerntaken, opgaven en transities
16 I
2.2.4 I Bestuurlijk - juridisch De Omgevingswet vraagt om een andere benadering van de fysieke leefomgeving.
Het geeft de aanvrager eerst duidelijkheid of een bepaald bouwwerk is toegestaan op
Waarbij voorheen sectoraal thematisch beleid en visies werden opgesteld, bijvoorbeeld
een bepaalde locatie, waarna vervolgens bepaald kan worden of doorgegaan wordt
op het gebied van mobiliteit, gezondheid, en verstedelijking, vraagt de Omgevingswet
met de bouwtechnische kant van het bouwplan. Voor de klant betekent dit meer
om integraliteit. De vraag is daarbij hoe voor een goede uitvoering van de wet door
transparantie en vereenvoudiging, maar voor de uitvoering meer afstemming.
BWT de verbindingen gaan plaatsvinden tussen; de verschillende beleidsvelden,
Met de Nationale Woon- en Bouwagenda neemt de Rijksoverheid (ministerie van
beleid met de uitvoering, de organisatie met de ketenpartners, en de initiatiefnemers
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) regie op het gebied van volkshuisvesting.
met de omgeving.
Voor het realiseren van de kerndoelen zijn zes programma's ontwikkeld waaruit nieuwe wet- en regelgeving volgt. Deels op verzoek van Rotterdam.
Waar de Omgevingswet en de hieraan gekoppelde omgevingsplannen vragen om een andere houding en werkwijze, verandert de Wkb de rol van het bouw- en woningtoezicht.
-
Programma Woningbouw;
-
Programma Betaalbaar wonen;
Er zal vanuit de gemeente geen sprake meer zijn van een preventieve toets aan tech
-
Programma Wonen en zorg voor ouderen;
nische bouwkundige eisen, maar een toetsing door onafhankelijke kwaliteitsborgers
-
Programma Versnelling verduurzaming gebouwde omgeving;
voor bouwwerken die onder het stelsel van de Wkb vallen onder gevolgklasse I (zoals
-
Nationaal programma Leefbaarheid en veiligheid.
Programma Een thuis voor iedereen;
woningen en eenvoudige bedrijfsgebouwen). De overige twee gevolgklassen worden na 2028 ingevoerd en vallen daarmee buiten de scope van dit MJP BWT. Dit betekent
Gezien de verwachte uitkomsten van de programma's ligt betrokkenheid vanuit BWT
een verschuiving van een inhoudelijke rol naar voor een groot deel een procesrol en
voor de hand. Dat geldt ook voor de ontwikkeling van het nationaal programma aanpak
naar verwachting ook een nadrukkelijk handhavende rol. De focus verandert hierdoor
funderingsproblematiek. Gezien de negatieve effecten van bodemdaling in de stad en
naar risicobeoordeling vooraf en toezicht en handhaving tijdens de bouw achteraf.
de consequenties van slechte funderingen op de kwaliteit van de bestaande woning
Minder toetsen en toezien en meer communicatie vooraf.
voorraad heeft Rotterdam belang bij het rijksprogramma. Ook om onze intensieve inzet op dit thema verder te versterken en bestendigen.
De introductie van de 'knip' onder de Omgevingswet, waardoor de beoordeling van een bouwactiviteit wordt gescheiden in een technische en een ruimtelijke toets, zorgt ervoor dat de ruimtelijke toets in het proces naar voren wordt getrokken.
I Meerjarenplan Bouw- en Woningtoezicht 2022-2026
2: Koers - kerntaken, opgaven en transities
17 I
2.3 I Doelstellingen van BWT De veranderingen in de context waarin BWT haar werk uitvoert vraagt organisatorische en inhoudelijke bijstellingen om het werk uit te voeren, maar ook om te leren.
Door onze doelen te plaatsen en te koppelen aan de keuzes uit de Omgevingsvisie ontstaan mogelijkheden om Toekomstbestendige woningvoorraad;
integraal en integrerend te werken verder te stimuleren
Gedifferentieerde woningvoorraad; Betaalbaar en fijn wonen;
voor in- en externe partijen. De koppeling is daarmee ook
Aanpak funderingsproblematiek;
van belang om invulling en uitvoering te geven aan het ontwikkelen van kennis en expertise binnen de afdeling
de afdeling zijn met het oog op de transities en opgaven
Basiskwaliteit; Kennisontwikkeling bestaande voorraad;
vijf ontwikkelsporen voor de afdeling te definiëren die
Naleving.
Een duurzame, toekomstgerichte ontwikkeling van BWT waarin de kerntaken van de afdeling verder worden ver
-
rijkt en waar nodig bijgesteld. Vanuit de kerntaken van
bijdragen aan de uitvoering van onze taken. De inzet
en te ontwikkelen. De keuzes zijn namelijk herkenbaar
op basis van de ontwikkelsporen. Niet alles is nieuw namelijk, maar verschuivingen onder invloed van diverse ontwikkelingen leiden tot nieuwe opgaven of
blijft daardoor actueel en in aansluiting op de behoeften van de stad. De complexiteit van opgaven vraagt echter
bijstellingen van bestaande opgaven.
Verstedelijken à verbinden
ook om het gesprek en samenwerking. De principes en hoofdkeuzes uit de Omgevingsvisie bieden richting voor
Faciliteren bouwopgave;
deze samenwerking. En ze maken het mogelijk om vanuit
Bewaken ruimtelijke kwaliteit;
Deze benaderingswijze van het koppelen van taken en
Faciliteren ruimtelijke ordening.
opgaves wordt binnen de organisatie en onze afdeling
eenzelfde perspectief te kijken en af te wegen.
-
al toegepast. De werkinhoud vraagt erom. Wel wordt de De inzetgebieden van BWT hebben raakvlakken met alle hoofdkeuzes en perspectieven uit de Omgevingsvisie.
roep om organisatorische aanpassing luider, om deze
Eigenheid en erfgoed
Op basis van de kerntaken en de vier ontwikkelsporen van BWT kunnen we een scherpere keuze maken.
werkwijze meer en beter te laten landen. Via het SPP van BWT worden met medewerkers stappen gezet om
Bescherming en instandhouding; Kennisontwikkeling en onderzoek;
een beeld te vormen van de toekomstige medewerker.
Die aanscherping leidt tot een focus op drie hoofdkeuzes voor onze afdeling. Binnen deze keuzes vinden onze
Kennisoverdracht en dialoog.
torische kant, om te komen tot een duurzame, toekomst
Binnen dit MJP BWT wordt ingezoomd op de organisa
kerntaken een logische plek. Hierdoor vormen onze kern
gerichte afdeling op basis van de opgaven om ons heen
taken doelen die bijdragen aan de (stedelijke) opgaven.
en in relatie tot concern- en clusterbrede ontwikkelingen. In het volgende hoofdstuk wordt daarom weer verder gefocust op de betekenis van deze inhoudelijke keuzes voor de organisatie van onze afdeling.
I Meerjarenplan Bouw- en Woningtoezicht 2022-2026
2: Koers - kerntaken, opgaven en transities
18 I
i 1
o
Kompas - inzet op uitvoeren, ontwikkelen en leren
V
Om te komen tot een richting voor de stedelijke opga
Dat geldt ook voor BWT. Vanzelfsprekend om de uit
ven, is BWT een belangrijke speler als het gaat om de
voering van onze kerntaken op een toekomstbestendige
bestaande stad. Zowel in de uitvoering als op beleids
manier uit te kunnen blijven voeren.
matig niveau heeft de afdeling inhoudelijke expertise in
Maar ook om te blijven ontwikkelen en vanuit het vak
huis. Vanuit de verschillende rollen wordt en kan worden
gebied invulling te geven aan de stedelijke opgaven -
bijgedragen. Maar nog belangrijker is dat BWT vanuit
zelfstandig en in multidisciplinair verband.
de expertises de behoefte en ambitie heeft om invulling
De aansluiting op het vastgestelde beleidsplan Naleving
te geven aan de opgaven en ontwikkelingen vanuit de
2021-2025 is hierbij sterk gekoppeld en verankerd.
basistaken en kennis van VTH-gebied, omgevings kwaliteit & cultureel erfgoed, en ruimtelijk beleid.
In het vorige hoofdstuk zijn de opgaven beschreven die de komende periode relevant zijn voor BWT en welke
Om invulling te geven aan de inhoudelijke en procesma
keuzes hierbij gemaakt zijn in de vorm van ontwikkel-
tige rol wordt onderkend dat de afdeling moet voldoen
sporen en de doelen gekoppeld aan de Ov. De koers is
aan een aantal basiscriteria op het niveau van de orga
bepaald, nu moet het kompas worden gericht.
nisatie, van de afdeling en van de medeweker. Samen gevat komt dat neer op een andere manier van kijken en
De koers wordt bepaald door de visie en missie van
gedragen, maar ook dat duidelijkheid wordt gecreëerd
BWT om te zetten in een strategie, programmering en
op proces en inhoud- voor onszelf en voor de omgeving.
organisatie voor de afdeling.
Deze criteria of uitgangspunten staan niet op zichzelf.
De veranderende omgeving zorgt voor een organisatieontwikkeling binnen de gemeente, van een houding waarin rechtmatigheid en een 'presterende overheid' leidend is, naar een netwerkende en responsieve organisatie.
In dit hoofdstuk wordt daarmee de inhoud vertaald naar de betekenis ervan voor de organisatie van de afdeling. Welke randvoorwaarden zijn dan van toe passing om te komen tot een duurzame ontwikkeling van onze afdeling?
Fotograaf: Rhalda Jansen
I Meerjarenplan Bouw- en Woningtoezicht 2022-2026
3: Kompas - inzet op uitvoeren, ontwikkelen en leren
20 I
3.1 | Aan de slag - strategie In de jaren waarop dit MJP BWT betrekking heeft, staan
ling en het vormgeven van interne beleidsmatige focus
naast het uitvoeren van de reguliere, wettelijke taken
vanuit de ontwikkelsporen voor BWT, vragen om het
leren en ontwikkelen centraal. Zoals het leren werken
scheppen van de juiste condities binnen de afdeling om
met de principes uit de Omgevingsvisie:
invulling en uitvoering te geven aan deze ontwikkelingen en het verder brengen van doelstellingen van de afdeling.
Integraal/integrerend & opgavesturing Voor de uitvoering van taken werken we samen, stemmen we af en staan we voor draagvlak.
Samen de stad maken
Ontwikkelen vanuit eigen identiteit en bestaande kwaliteiten
Groeien door middel van vijf pers pectieven: duurzaam, compact, gezond, inclusief en productief
Door middel van het SPP BWT wordt binnen de afdeling
Daarbij worden opgaven en vraagstukken die
nagedacht wat medewerkers nodig hebben om voor
elkaar raken of een overlap hebben met elkaar
bereid te zijn. Met tools, maar ook in kennis, houding en
verbonden. Door beter samen te werken en op-
gedrag. Daarnaast vragen veranderde condities iets van
gaves met elkaar te verbinden, wordt voorkomen
de organisatie binnen de afdeling. Hoewel er door de af
dat er aan het eind van een traject problemen
wijkende taken verschil tussen teams kan zijn, zijn er wel
opgelost moeten worden. Uitgangspunt en inzet
generieke behoeften als het gaat om de wijze waarop de
hierbij is dat BWT risico-gestuurd werkt. Dat wil
organisatie van de afdeling zich ontwikkelt. Die behoef
zeggen dat we oog houden voor de veiligheid en
ten komen vooral voort uit de wens om meer ruimte te
gezondheid van de bewoners en gebruikers van
creëren om met in- en externe partijen samen te werken aan de opgaven in de stad. En om ruimte te creëren om
de stad. In het werk maken we waar mogelijk slim gebruik van data. Door uitwisseling van relevante
die opgaven - indien noodzakelijk! - een plek te geven
informatie met ketenpartners verbeteren we onze
binnen het werk van BWT.
samenwerking. Bij het inrichten onze werkzaam
'Randvoorwaardelijk' daardoor om in aansluiting op
de data die wordt gegenereerd, zodat we onze
heden besteden we consequent aandacht aan Maar het houdt ook in; ontdekken wat de invloed wordt
het SPP ook de organisatie van de afdeling gereed te
inzet beter kunnen evalueren en hierop bij kunnen
van centrale organisatorische veranderingen, zoals de
laten staan voor de komende jaren. In het MJP zijn
sturen. Maar door het werk in de wijken, genereren
komst van Wijkraden en nieuwe procedures door veran
deze behoeften daarom vertaald naar 'organisatie
we ook data. Datagedreven werken - waarbij
derende wetgeving. De impact van transities verschilt
randvoorwaarden'.
techniek wordt ingezet naast ervaringen - zorgt
per team, de combinatie van expertises is noodzakelijk
voor inzichten en informatie die ons helpt in de
om invulling te kunnen geven aan de maatschappelijke
uitvoering van basistaken en ondersteunt in
vragen die op ons afkomen.
(bestuurlijke) opgaveverkenningen. >
De strategie, programmering en organisatie binnen de afdeling is daardoor gericht op verbinding en ruimte om keuzes te kunnen maken. Invloeden van buiten de afde-
I Meerjarenplan Bouw- en Woningtoezicht 2022-2026
3: Kompas - inzet op uitvoeren, ontwikkelen en leren
21 I
onderzoeken, verkennen, voorbereiden en uitvoeren.
Transitiemanagement
Adaptieve organisatie
In iedere fase kan de rol verschillen en daarmee kan een andere houding, gedrag of set afspraken noodzakelijk
Het vermogen om in te kunnen spelen op veran
Werken in de huidige dynamiek betekent dat er
derende omstandigheden vraagt om transitie
niet altijd een pasklare oplossing op de plank
onderzoeken kunnen leiden tot een andere manier van
management en om een organisatie met een hoog
ligt om een antwoord te kunnen bieden. Nieuwe
werken. Maatschappelijke trends, zoals het langer thuis
aanpassingsvermogen. Transitiemanagement
methodieken en processen zijn soms nodig. Naast
blijven wonen van ouderen, vragen vanuit bouwkundig
houdt in dat er ruimte is voor scholing, ontwik
ontwikkelcapaciteit vraagt dit aandacht voor
oogpunt en brandveiligheid andere accenten.
keling en het aanmoedigen van eigen initiatief.
monitoring, evaluatie en het versterken van het
De energietransitie brengt onder andere met zich mee dat
Teams en medewerkers krijgen eigen verant woordelijkheden en ruimte om te experimenteren
lerend vermogen van de afdeling. Bij de monito
bewoners energie kunnen opslaan in huis. In hoeverre
ring van de voortgang van beleid/instrumenten/
vraagt dit een uitbreiding van de scope van een toetser?
en te professionaliseren, door onder andere in
uitvoering zijn niet alleen de cijfers leidend, maar
Opgaven en ontwikkelingen vragen onderzoek en ver
teamverband te leren en kennis te delen.
wordt ook naar het verhaal achter de cijfers geke
kenningen om de impact te bepalen voor BWT: kan en
Een hoog aanpassingsvermogen zorgt voor een
ken. Door monitoring en evaluatie kan tijdig wor
moet een thema onderdeel worden van regulier, planbaar
lerende organisatie. Leren is continu aanpassen
den bijgesteld en ingespeeld op nieuwe ontwik
werk? Daardoor ook om te bepalen of van BWT - naast
en is niet een eenmalige verandering die gereali
kelingen en/of veranderende omstandigheden.
een rol in de fasen van onderzoeken en verkennen - in de
seerd moet worden.
ft- Omgevingsmanagement
zijn op het niveau van de medewerker. Verkenningen en
fasen van voorbereiden en uitvoeren ook inzet nodig is. De randvoorwaarden hebben als beleidsmatige uit gangspunten voor de afdeling in principe twee doelen.
BWT werkt vanuit haar expertises aan het uit
Enerzijds bieden ze een beeld van de strategische inzet
voeren van de VTH-taken en opgaven. Vanuit een
naar buiten - 'waar gaan en staan we voor'. Anderzijds
Prioritering en het maken van afwegingen en keuzes is ook noodzakelijk, omdat de keuzes een doorwerking hebben in (uitvoerings)programma's en de begroting.
'toetsende', 'handhavende' en 'wetgevende' rol.
hebben ze een intern doel: 'wat hebben we nodig binnen
Uitvoerbaarheid van beleid is vanuit de kerntaken
de afdeling'. De randvoorwaarden helpen hierbij als
De doorvertaling van de beleidsmatige en organisatori
van BWT een belangrijke inzet en aandachtspunt.
kader ten behoeve van een goed doordachte uitvoering.
sche randvoorwaarden naar de werkpraktijk van BWT
Het is daarbij duidelijk waar BWT voor staat, waar
Deze organisatorische randvoorwaarden bieden een
is daardoor - ook als handvat - van belang. Vanuit die
de focus ligt en welke keuzes hierbij passen.
koers voor de uitvoering van onze basistaken en bij het
behoefte wordt voor de verdere uitwerking van het MJP
Dit zorgt voor duidelijkheid bij onze partners en
werken aan opgaves. Daarbij wordt bij de uitvoering van
BWT aansluiting gezocht op het 'Bouwplaats beleid',
binnen het cluster, en voor tijdige aansluiting
werkzaamheden geprioriteerd. Capaciteit binnen de
om te komen tot een proces voor toekomstbestendig
aan de voorkant van het planproces. Omgevings
teams is schaars en de werkdruk hoog: we kunnen niet
beleid. En om ervoor te zorgen dat het MJP BWT niet
management betekent ook dat BWT bereikbaar
overal van zijn. Prioritering van het werk en het maken
slechts een theoretisch model blijft.
is voor vragen, opmerkingen en klachten uit de
van afwegingen is dan ook van belang. Prioritering op
stad en bereid is het gesprek te voeren wanneer
basis van de risicomatrix BWT helpt hierbij.
belangen strijdig zijn of worden. Dienstverlening staat hoog in het vaandel.
I Meerjarenplan Bouw- en Woningtoezicht 2022-2026
Wat dit betekent voor de medewerkers van de afdeling is onderdeel van uitwerking binnen het afdelingsbrede
Met het toepassen van de organisatie-randvoorwaarden
SPP. Onder de paraplu van het SPP komt het gesprek op
heeft BWT een taak in iedere fase van een planproces:
gang over de 'toekomstbestendige BWT-er'. >
3: Kompas - inzet op uitvoeren, ontwikkelen en leren
22 I
Houding en gedrag, leren en ontwikkelen, maar ook ruimte voor reflectie zijn elementen waarin het SPP en dit MJP BWT samenkomen.
Ül
Elementen die samen primaire randvoorwaarden vormen om vanuit behoeften invulling te geven aan het werk van BWT - nu en straks.
j 'J läfi
Fotograaf: Rhalda Jansen
I Meerjarenplan Bouw- en Woningtoezicht 2022-2026
3: Kompas - inzet op uitvoeren, ontwikkelen en leren
23 I
3.2 I Van transitie naar going concern - programmering en organisatie Globaal en samenvattend is het werk van BWT op te delen in vier stromen:
9
9
O
Regulier proces
9
Incidenteel
Met name de processen van vergunningen, toezicht & handhaving, omgevingskwaliteit
Bij het werk in gebieden is een sterk ontwikkeld omgevingsbewustzijn noodzakelijk om
& cultureel erfgoed en ruimtelijk beleid zijn wettelijk vastgestelde processen.
op bestuurlijke vragen te anticiperen. Het gaat ook om specifieke aandachtsgebieden
Het gaat om het uitvoeren van taken op het gebied van wet- en regelgeving.
voor een bepaalde periode of langere termijn, zoals Goed Huren/Verhuren. Ook de inzet van BWT bij crises valt onder deze stroom. Er zijn altijd incidenten, bijvoorbeeld klach ten van inwoners. Een incident met een groter risico krijgt voorrang op een incident met een lager risico.
Opgavegericht
Programmatisch Handhaven, bestaande woningvoorraad, gebruik woningvoorraad.
De 'specials' waarvan de impact op het werk nog niet concreet is, waarvoor onderzoek, verkenning en uitwerking noodzakelijk is om te komen tot een impactanalyse. Duurzaamheid, Omgevingswet, wet Goed verhuurderschap, onderzoek naar een vitale woningvoorraad en omgevingskwaliteit & cultureel erfgoed in de context van stadsontwikkeling.
Reguliere processen veranderen de komende jaren onder invloed van de inmiddels
en ontwikkelingen is eenzelfde inzet denkbaar. Dit kan in samenwerkingsverbanden
bekende ontwikkelingen en minder voorspelbare opgaven. Incidenteel werk kan daar
waarin de (strategische) inbreng en inzet vanuit BWT wordt uitgewerkt. Het gaat om
door de komende periode toenemen. Verkenningen en onderzoeken kunnen helpen
de fase waarin onderzocht en verkend wordt in hoeverre een vraagstuk ingebed wordt in het takenpakket van de afdeling. Én de startfasen van een opgave, waarin door
om de impact voor de afdeling inzichtelijk te maken en de uitvoering van kerntaken te verrijken. Het resultaat van deze fasen zorgt voor een keuze en duidelijkheid over de
middel van leren en ervaren toegewerkt wordt naar een proces, programma/project
inzet - of juist niet. De positieve ervaringen van de nalevingstafel en intaketeams op de
en tenslotte een voorspelbaar werkproces met resultaatverplichtingen. >
huidige processen zijn bekend. Voor het uitwerken van de integrale, stedelijke opgaven
I Meerjarenplan Bouw- en Woningtoezicht 2022-2026
3: Kompas - inzet op uitvoeren, ontwikkelen en leren
24 I
j*r
\ t Samenwerkingsverbanden zoals 'leer- of ontwikkelteams' bieden de mogelijkheid om tijdelijk en in teamoverstijgend verband aan de slag te gaan met verken
vx
ningen. Bij de start worden vooraf duidelijke afspraken met een opdrachtgever gemaakt, en daarmee commit ment en mandaat vanuit de lijnorganisatie gecreëerd. Daarbij is van belang dat rekening wordt gehouden met de randvoorwaarden van de afdeling, medewerkers en de procesmatige zaken zoals monitoring & evaluatie.
Met de 'ontwikkelteams' wordt een reeds inge zette ontwikkeling binnen de afdeling gebruikt door deze te formaliseren - om ruimte te creëren voor reflectie en om te leren werken op en van nieuwe ontwikkelingen en opgaven. Zodat op basis hiervan inhoud en processen ontwikkeld en vormgegeven kunnen worden. Integraal en integre rend voorbereiden en opgave-gestuurd werken krijgt hierdoor een sterkere basis binnen de afdeling. Essentieel daarvoor is de ontwikkeling van medewer kers, en daarmee de koppeling met het SPP. Hierin is aandacht voor de invloed van de Omgevingswet en Wkb op de competenties en rollen van medewerkers.
Niet alles is nieuw en veel werk wordt voortgezet. BWT Rotterdam is koploper binnen het vakgebied als
m
het gaat om expertise en innovatiekracht. Dat betekent
Zijn zij nog steeds 'politieagenten' of denken zij mee bij
ook dat we vanuit de uitvoering slimmer worden in het
de ontwikkeling van een project, zoeken ze naar kansen
werk. Het vergunningverleningsproces wordt efficiën
en dragen ze die ook aan?
ter door de inzet van het BWT-team. Bouwinspecteurs worden ontlast door de pre-toets van het team. De inzet van digitale mogelijkheden zoals BIM op objectniveau of de ontwikkeling vanuit Pilot DOT op planniveau dragen bij aan een betere dienstverlening naar buiten en een 5 Ti
m
scherper proces intern.
fcy h Fotograaf: Rhalda Jansen
I Meerjarenplan Bouw- en Woningtoezicht 2022-2026
Rōh
3: Kompas - inzet op uitvoeren, ontwikkelen en leren
25 I
4. Roer - monitoren, rapporteren, evalueren en sturen
Monitoring, rapporteren en evalueren zijn onverminderd belangrijk voor de afdeling. De gemeentelijke organisatie - zowel ambtelijk als bestuurlijk - vraagt hierom. Voor de begroting bijvoorbeeld, of een programmadashboard. En omdat het noodzake lijk is om bijstellingen te kunnen maken in de strategie, programmering en organisatie binnen de afdeling wanneer de situatie erom vraagt, of wanneer leerervaringen leiden tot betere resultaten. En voor BWT is er een wettelijke plicht tot verantwoording op de uitvoering van taken. Het MJP BWT vormt daarin de basis. De inhoud van voorgaande hoofdstukken wordt in dit hoofdstuk in verband gebracht met de systematiek van monitoring en evaluatie.
ÏX/XFK-
v-112-sy
I Meerjarenplan Bouw- en Woningtoezicht 2022-2026
4: Roer - monitoren, rapporteren, evalueren en sturen
27 I
4.1 I Beleidscyclus BWT Programma en organisatie «
Operationeel beleidskader voor toezicht S handhaving «
VTH-strategie: beschrijving nalevingsstrategieën.
«
Operationele afspraken over afstemming en samenwerking met VTH-partners over gezamenlijke inzet in bijvoorbeeld projecten. Jaarlijks wordt de inzet vastgelegd in uitvoeri ngsprog ram ma's.
Strategisch beleidskader » « » « «
Visie op VTH. Prioriteiten. Doelstellingen. Afstemming met partners. Ambitieniveau in lijn met capaciteit.
Monitoring Monitoring van resultaten en voortgang van de uitvoering van beleid en de uitvoeringsplannen.
Rapportage en evaluatie » » » »
Risicoanalyse (waar liggen de risico's). Omgevingsanalyse (welke veranderingen verwachten we voor vergunningverlening). Jaarlijkse verantwoording (resultaten). Periodieke beleidsevaluatie (hoe heeft VTH bijgedragen aan doelstellingen).
Bij de uitvoering van de Wabo-taken is het
Voorbereiding
gebruik van de BIG-8 beleidscyclus lande
»
lijk verplicht, om te zorgen dat de kwaliteit van de uitvoering van de VTH-taken proces matig geborgd is. De Big-8 bevat zeven stappen die aansluiten op de kwaliteits
De organisatie handelt op basis van procedures, processen, protocollen/werkinstructies, afstemming en informatie/ communicatie.
Uitvoering Uitvoering van vergunning verlening, toezicht en handhaving.
eisen uit het Besluit Omgevingsrecht (Bor) en de wet VTH.
Meerjarenplan Bouw- en Woningtoezicht 2022-2026
4: Roer - monitoren, rapporteren, evalueren en sturen
28
De zeven stappen vormen samen een cyclus van beleidsvorming, planning en uit
Zoals ook de jaarlijkse rapportage over de uitvoering van dit MJP. In zekere zin geldt
voering, met een bovenste kring (beleidsmatig) en een onderste kring (operationeel).
de begrotingssystematiek eveneens als rapportagemoment, waarbij de afdeling
De Big-8 vormt het fundament voor de beleidssytematiek van monitoren, rapporteren,
rapporteert over de uitvoering van doelstellingen.
verantwoorden en evalueren binnen het multidisciplinaire beleidsplan Naleving Omgevingsrecht. Een belangrijk aspect binnen het MJP is de noodzaak om te sturen op
Door de koppeling te maken tussen kerntaken en opgaven ontstaat een mogelijkheid
enerzijds concrete doelstellingen van reguliere taken en anderzijds onbekende factoren
om de leerervaringen en bijstellingen te borgen in deze vaste, bestaande systematiek.
zoals opgaven en leerervaringen. De Big-8 biedt een handvat hiervoor, met name door
Dat helpt samenhang te brengen in de wijze waarop gerapporteerd wordt over doelstel
de koppeling tussen de beleidsmatige en uitvoerende cyclus.
lingen en opgaven, maar ook bij het bewaken van de samenhang tussen de verschillen de onderwerpen. Dat creëert de noodzakelijke ruimte om de gestapelde opgaven die
De Big-8 helpt bij het toepassen en integreren van rapportage en verant woording binnen de bestaande systematiek van het concern en erbuiten. Een deel is namelijk ingegeven vanuit een wettelijke plicht.
op ons afkomen in samenhang te benaderen en daarbij de analyses en verkenningen uit onder andere ontwikkelteams te betrekken. Maar het helpt ook om samenhang te creëren en de juiste informatie vanuit ons werk daar te brengen waar een behoefte is.
4.2 | Een lerende organisatie is een adaptieve organisatie: monitoren en evalueren Het schematisch model is echter geen eenrichtingsverkeer. Om te kunnen toetsen of de
Evaluatie maakt de effecten van beleid en uitvoering zichtbaar, om ervan te leren en om
bijstellingen in strategie, programmering of organisatie hebben gewerkt is monitoring
te verantwoorden. Leren vereist daarbij een bepaalde mate van openheid en ontvanke
en evaluatie noodzakelijk. De doelen van BWT zijn onderdeel van zowel de doelenboom
lijkheid voor goede en minder goede lessen uit het verleden. Door eerlijk te laten zien
van de directie Bestaande Stad en de gemeentelijke begroting. Hierdoor wordt de
wat niet goed ging kunnen lessen voor de toekomst geleerd worden.
monitoring van doelstellingen uit het MJP gekoppeld aan de bestaande systematiek.
Evalueren levert bovendien een bijdrage aan de 'lerende medewerker' en de 'lerende
Met andere woorden: de vastgestelde rapportagemomenten worden aangegrepen
organisatie'. Binnen BWT is de ontwikkeling al ingezet door inzichten en behoeften te
om de monitoring op de doelstellingen van de afdeling vorm te geven.
bundelen om een ontwikkeling op gang te brengen die zorgt voor een sterker, krachtiger en toekomstbestendig BWT. De voorbereiding op de Omgevingswet en Wkb
Hierdoor ontstaat een inhoudelijke samenhang in de rapportages en verantwoording
zijn namelijk aangegrepen om te leren werken met nieuwe methodes en werkwijzen.
op het MJP. In het kader van het interbestuurlijke toezicht vanuit de provincie, de jaar
De nalevingstafel, teams die nadenken over de toekomst van het werk, leren en
lijkse bestuurlijke monitor op de uitvoering van het MJP en de doelen van de directie
ontwikkelen door middel van de BWT Academy, en het SPP zijn voorbeelden die als
Bestaande Stad in de begroting.
doel hebben invulling te geven aan de transities en BWT toekomstbestendig te houden en te maken. De ontwikkeling van de afdeling is op dit vlak al ingezet.
I Meerjarenplan Bouw- en Woningtoezicht 2022-2026
4: Roer - monitoren, rapporteren, evalueren en sturen
29 I
Hier doorheen loopt de meer gele lijn, communicatie-
Communicatieve organisatie, wat houdt dat in?
inzet op leren via ontwikkelteams en houding/gedrag.
Denk aan vaardigheden bijspijkeren van collega's die
Communicatie (en BWT) kan hierbij aansluiting zoeken bij de Strategische Personeels Planning (SPP) waarin
Leren en ontwikkelen vraagt om een participatieve
(in)direct klantcontact hebben, misschien wel alle
de houding & gedrag component zit.
communicatieaanpak waarin collega's mogen co-creë-
collega's opfriscursus geven.
ren, meedenken en meebepalen over veranderend werk,
Blik naar buiten, hoe organiseer je die? Wat betekent
taken, houding en gedrag. De blik naar buiten vraagt om
gebiedsgericht werken en wat heb je daarvoor nodig
open, tijdig en transparant communiceren. De impact
in kennis en houding/gedrag.
hiervan betekent in de communicatieaanpak bijvoor
Hoe experimenteer je en wat vraagt het?
beeld het volgende:
Er gebeurt al veel, goede voorbeelden laten zien en bespreken. Etc.
Schema monitoring en beleid
Visie en missie BWT
Kerntaken BWT
Bouw- en Woningtoezicht ziet - in samenspraak met belanghebbenden en andere actoren in de stad - toe op een veilige, gezonde en duurzame stad, een goede ruimtelijke kwaliteit, toekomstbestendig cultuur historisch erfgoed en goed verhuurderschap.
Bouw-productie Constructieve- en brandveiligheid Gezonde woon- en leefomgeving Omgevingskwaliteit
Ontwikkelen vanuit eigen identiteit en bestaande kwaliteiten
Vitale wijken
Beschermen en in stand houden
Aanpak funderingsproblematiek
Faciliteren bouwopgave
Kennisontwikkeling gebouwd en aangelegd erfgoed
Basiskwaliteit op orde
Bewaken ruimtelijke kwaliteit
Verstedelijken ä verbinden
Onderhoud en
Kennisoverdracht gebouwd en aangelegd erfgoed
van woningen Gebruik van de gebouwde
Jaarlijkse MJP monitor
board 3-6 en 8 maandsrapportages
Toekomstbestendige woningvoorraad
Faciliteren initiatieven in fysieke leefomgeving
Sturing op behalen begrotingsproducten
Uitvoeringsagenda Gedifferentieerde woningvoorraad Betaalbaar en fijn wonen
omgeving Toezicht goed
-
Verantwoording van de doelen uit het MJP BWT t.b.v. IBT
Begroting/sturing/dash
& cultureel erfgoed beheer
Bouw- en Woningtoezicht is een klantgerichte adviseur voor burger, ondernemer en bestuur, een excellente kenner van wet- en regelgeving in het fysieke domein, en een besluitvaardige toezicht houder die werkt vanuit de bedoeling van de regels, met en voor de stad.
Verantwoording en rapportage instrumenten MJP BWT
Doelen BWT
Kennis-ontwikkeling bestaande voorraad
Monitoring op doelstellingen voort vloeiend uit MJP BWT per kwartaal.
Stuurrapportage BWT Interne, maandelijkse voortgang monitoring
verhuurderschap* Naleving
*vanaf invoering Wet Goed Verhuurderschap.
I Meerjarenplan Bouw- en Woningtoezicht 2022-2026
4: Roer - monitoren, rapporteren, evalueren en sturen
30 I
4.3 I Communicatie aanpak Meerjarenplan Bouw- en Woningtoezicht 2022-2026 Het MJP fungeert als een kader voor de prioritering van
Het kompas of ontwikkelsporen uit het MJP BWT
Welke communicatieopgaven exact onder welke thema's
het werk en als hulp bij de strategie bij de uitvoering
geven ook een handvat voor de prioriteiten van
hangen, is nog onbekend en wordt verder uitgewerkt.
ervan. De afdeling en teams pakken de uitwerkingen van
communicatie. Het helpt om de hoofd- van de bijzaken
Communicatie zal daarop aansluiten met het afpellen
het MJP verder op. De communicatie-aanpak is daarmee
te onderscheiden:
van een communicatie-opgave, -strategie en -uitvoering.
een eerste aanzet en idee. Verdere uitwerking volgt zodra de uitwerkingen van het MJP zijn gestart.
Denk aan de volgende aanpaksuggesties: -
1. Bouwtoezicht
De communicatiestrategie is volgend aan die van BTW: lerend en ontwikkelend en daarmee participatief, waar
met boodschappen (zorgen voor één logisch verhaal) en belangen;
het kan met een focus op het uitvergroten van de trots en innovatiekracht van BWT-collega's. Voor de ontwikkelopgave ligt de focus op interne communicatie. Collega's worden zoveel mogelijk via bestaande kanalen