[23bb001259] Bijlage 3 behorende bij 23bb001265 over ingekomen zienswijzen

De strategische l igging van het gebied maakt het zeer geschikt om een signific ant aanta l woningen aan de stad toe te voegen in de nabijheid van 2 goede OV-aansluitingen, de stadsas Posthuma laan ' af te maken' en om een 18 he c tare groot park inc l usief water te maken voor de omgeving en de rest van Rotterdam. Wij zijn ervan overtuigd dat met deze ontwikke l ing Rotterdam definitief over een c entrum op 2 oevers besc hikt.

11. Rijksvastgoedbedrijf incl bijlagen Blad: Datum:

2/2 15 maart 2021

In het masterp l an Rijnhaven zijn diverse ruimte l ijke, functione l e en program matisc he uitgangspunten verwerkt die noodzake l ijk zijn om tot een kwa litatief hoog waardige ontwikke l ing te komen. Zo zijn de beide entreepleinen (naast Luxor en bij station Rijnhaven) in ruimte l ijk opzi c ht cruc iaa l om het park en het water visuee l met de Posthuma l aan en a c hterliggend gebied verbonden te houden; deze zic htlijnen hebben voor de gemeente prioriteit. In de opbouw van de blokken is vervol gens een strategie gekozen waarin de torens verspringend zijn gepl aatst waardoor, eenmaa l boven de Rotterdamse l aag gekomen, er doorkijken over de blokken naar de haven blijven. Toekomstige bewoners van de Veemtoren bijvoorbee l d kijken over de Rijnhavenb lokken en tussen de torens, naar het water. Wij hebben begrip voor uw tel eurste ll ing dat er geen moge l ijkheid is om de zi c htlijn vanuit het bedrijfsrestaurant en de semi-openbare binnenhof in stand te houden. E chter afgezet tegen het be l ang van de ontwikkeling van de Rijnhaven kan de gemeente deze zic htlijn geen prioriteit geven. Naar onze overtuiging is de kwa l iteitssl ag die RVB nu met het Wilhe l minac omp lex maakt onverminderd een succ es.

Graag noem ik u ook nog dat door de komst van het park en de bebouwing met hore c a en overige publieksfunc ties, er nog meer moge lijkheden voor korte en l ange wande l ingen van a lle gebruikers in het gebied komen, waaronder de kantoorgebruikers van uw c omp l ex. Het tweede bezwaar bij de woningbouw (ter hoogte van uw compl ex) dat u besc hrijft betreft de nabijheid van het Openbaar Ministerie en de extra bevei ligde re c htszaa l. U voorziet prob l emen t. a .v. de veiligheid en de bedrijfsvoering. In uw brief uit 2018 (bij l age bij uw brief van 24 de c ember jl.) besc hrijft u dat deze func ties enerzijds bepaa lde eisen ste llen aan de bereikbaarheid van transporten naar de entrees en anderzijds dat deze func ties zelf de omgeving kwetsbaar maken omdat bijvoorbee l d terreuraansl agen op het gebouw niet uitgesloten kunnen worden. Ten aanzien van de woningbouw herkennen wij uw zorg, en is dit onderwerp van gesprek bij de ontwikke l ing van de Veemtoren. In dat kader hebben we gezamenlijk besloten, het RVB de haa l baarheidsstudie Veemtoren l aten opste ll en vanwege ju llie kennis van het complex en deze prob l ematiek. Over het aspect van de bereikbaarheid zijn in het kader van het inrichtingsplan Tramkeerlus Veemstraat reeds afspraken gemaakt.

Inde plannen voor de Rijnhaven wordt dit inrichtingsplan overgenomen waarmee inhoudelijk aan uw zorg tegemoet is gekomen en in elk geval staat dit los van het masterplan Rijnhaven. Over het aspect van het potentiële veiligheidsrisico gaan wij graag nader met u in overleg over de wijze waarop - en de maatregelen waarmee - dit risico beperkt kan worden. Ten slotte wil ik u danken voor uw brief waaruit uw grote betrokkenheid met uwvastgoed en het gebied blijkt en waaruit ik opmaak dat ook het RVB zich voor een hoge kwaliteit van dit gemaakt hard maakt. I k realiseer mij dat mij brief niet op al uw bezwaren het gewenste antwoord geeft. Graag gaan wij met u in gesprek over de specifieke situatie van veiligheid aan de Posthumalaanzijde en zoals u aangeeft over het formuleren van gezamenlijke uitgangspunten vom de ontwiķ.k-e-1-mg van de Veemtoren en over de inrichting van de buitenruimte ron/uw comple”x.

Gebiē'ďšorïťwikkelaar Fei je noord

12. Stichting Wereldhavendag en

haven dagen

Directeur van Stadsontwikkeling BWT/Bestemmingsplan Postbus 6575 3002 AN Rotterdam Betreft: Zienswijze op Ontwerpbestemmingsplan Rijnhaven (NL.IMRO.0599.BP1141Rijnhaven-on01) Rotterdam, 10 mei 2022 Geachte heer/mevrouw, Stichting Wereldhavenfestival Rotterdam organiseert jaarlijks het driedaags evenement de Wereldhavendagen. Dit iconische evenement wordt onder de maritieme noemer georganiseerd. De zienswijze op het ontwerpbestemmingsplan Rijnhaven is de aanleiding van dit schrijven vanuit de stichting. De Rijnhaven is in afgelopen járen een uitgebreid onderdeel van de Wereldhavendagen geweest. We zien dan ook veel toekomst in het Ontwerpbestemmingsplan Rijnhaven, waar we een uitgesproken ambitie lezen voor meer evenementen in de Rijnhaven. Hiervan zien we echter niets terug in de hoeveelheid toegestane evenementen en evenementdagen voor het gebied Feijenoord. Als er een sterke wens is voor meer evenementen, dient dit ook zichtbaar te worden gemaakt door het ophogen van het totale aantal aan evenementen en evenementdagen. Als hét maritieme evenement van de stad, hebben wij ook ambities om te groeien in activiteiten en omvang. Deze groei komt deels overeen met de wensen en ambities uit het ontwerpbestemmingsplan. Hiervoor dienen echter wel de noodzakelijke extra evenementendagen in het bestemmingsplan te worden opgenomen.

Het is anders onmogelijk om evenementen die horen bij de stad Rotterdam nog verder te laten groeien. Als er geen ophoging komt in het aantal evenementen en evenementdagen in het gebied Feijenoord ten behoeve van de gewenste evenementen in de Rijnhaven, zal dit ten koste gaan van bestaande programma's in het gehele gebied. Hierbij ook de directe bedreiging voor ons eigen evenement, dat nu is opgenomen in het bestaande maximum aantal evenementen en evenementdagen in het gebied Feijenoord. Ook lezen we de wens voor het creëren van een locatieprofiel(en) voor de wenselijke evenementenlocaties in de Rijnhaven. Graag zien we hier ook een concreet vooruitzicht voor wat er in de Rijnhaven verwacht kan worden in aantallen evenementen en evenementdagen. De aantallen evenementen en evenementdagen in de locatieprofielen mogen niet ten kosten gaan van het aantal evenement(dagen) zoals nu opgenomen in het gebied Feijenoord. Ook dit ë

Stichting Wereldhavendagen Postbus 6060 3002AB Rotterdam

+31 (0) 10 252 4949 info@wereldhavendagen.nl www.wereldhavendagen.nl

Bezoekadres: Wilhelminakade 909 3072AP Rotterdam

IBAN NL84INGB0675305233 BIC INGNL2A KVK 41136602 BTW NL 8066.85.992.B01

12. Stichting Wereldhavendagen

haven dagen vormt een directe bedreiging voor bestaande (maritieme)evenementen zoals die van ons. De op- en afbouwperiode in het ontwerpbestemmingsplan is gebaseerd op evenementen in parken en op pleinen. Een deel van de omschreven evenementen-ambities vinden echter plaats op het water of het nieuw aan te leggen strand. Produceren op- en om het water vraagt andere regels en maatregelen dan reguliere producties in parken en op pleinen. Degelijke producties zijn vaak tijdrovend. Derhalve verzoeken wij tot het ophogen van het maximum aantal beschikbare op- en afbouwdagen van evenementen in de categorie Groot en Middel. Hiervoor dienen extra dagen beschikbaar te worden gemaakt, om te kunnen voldoen aan de ambities en bijkomende strenge veiligheidseisen die behoren bij een rpoductie op/aan het water. Als ook om naar de bestaande evenementen ook nieuwe evenementen in de Rijnhaven te ontwikkelen. Graag worden we betrokken bij de toekomstige ontwikkelingen in de Rijnhaven, om hier vanuit de Maritieme Evenementen in te kunnen adviseren en actief mee te denken.

Met vriendelijke groet,

Directeur Stichting Wereldhavenfestival wereldhavendagen.nl

Stichting Wereldhavendagen Postbus 6060 3002AB Rotterdam

+31 (0) 10 252 4949 info@wereldhavendagen.nl www.wereldhavendagen.nl

Bezoekadres: Wilhelminakade 909 3072AP Rotterdam

IBAN NL84INGB0675305233 BIC INGNL2A KVK 41136602 BTW NL 8066.85.992.B01

Ontvangstbevestiging zienswijze op ontwerpbestemmingsplan Rijnhaven

Gemeente Rotterdam Informatiebeheer

Onderwerp: ontvangstbevestiging Bezoekadres: De Rotterdam Wilhelminakade 179 Postadres: Postbus 6575 3002 AN Rotterdam

Stichting Wereldhavendagen Postbus 6060 3002 AB ROTTERDAM

Website: www.rotterdam.nl E-mail: bestemmingsplannenso@rotterdam.nl Van: Bouw- en Woningtoezicht Telefoon: Uw brief van: 10/05/2022 Uw Kenmerk: Ons kenmerk: 22/0010866 Betreft: Ontvangstbevestiging

Datum: 11/05/2022 Geachte heer/mevrouw, Uw brief over Zienswijze op ontwerpbestemmingsplan Rijnhaven, gedateerd 10/05/2022 hebben wij in goede orde op 11/05/2022 ontvangen. Deze is geregistreerd onder nummer 22/0010866 en in behandeling genomen door de afdeling BWT Juridisch Advies. Mocht u in verband met uw briefcontact met deze afdeling willen opnemen, dan kunt u mailen naar bestemminqsplannenso@rotterdam.nl.

Met vriendelijke groet,

Afdeling Informatiebeheer Gemeente Rotterdam l.v.m. de geautomatiseerde verwerking is deze ontvangstbevestiging niet ondertekend.

13. Kotliar namens bewoners van Wilhelminapier en Katendrecht-Optimized2

‘ioor

H&kJC

îbo

Cn^'Ko \V [cl

2. ,

3oO

R^

^

13. Kotliar namens bewoners van Wilhelminapier en Katendrecht-Optimized2

de namens de bewoners van Wilhelminapier en Katendrecht erdam advancee.nl

v *t»ebehef»

Aan: de gemeenteraad, door tussenkomst van de directeur van Stadsontwikkeling,

1

0 2 JUNI 2022

mevr. Van Bockxmeer BWT/Bestemmingsplannen Postbus 6575, 3002 AN Rotterdam.

ROUTE:

KOPIE:

Rotterdam, 31 mei 2022

Betreft: Zienswijze inzake Ontwerpbestemmingsplan Rijnhaven en het bijbehorende Ontwerpbesluit hogere waarden Wet geluidhinder

Geachte mevrouw Van Bockxmeer, Samen met tientallen bewoners van de Wilhelminapier en Katendrecht wil ik graag bij dezen onze zienswijze met betrekking tot het ontwerpbestemmingsplan Rijnhaven en ontwerpbesluit hogere waarden Wet geluidhinder met u delen. In deze zienswijze kaarten wij een aantal in onze optiek ernstige problemen aan, die door de realisatie van het ontwerpbestemmingsplan zullen ontstaan en, indien niet opgelost, de kwaliteit en leefbaarheid van ons woongebied sterk zullen aantasten. Wij hopen dat onze belangen zorgvuldiger worden meegewogen en dat onze opmerkingen en suggesties grondig onderzocht worden. Graag zien wij de aanpassingen in het bestemmingsplan tegemoet, die beter recht doen aan de behoeften van de huidige en toekomstige bewoners van het breder Rijnhavengebied en de aangrenzende wijken. Bij voorbaat dank voor uw medewerking! Met vripnripliikp eropt

mede namens de volgende bewoners van de Wilhelminapier en Katendrecht:

13. Kotliar namens bewoners van Wilhelminapier en Katendrecht-Optimized2

Zienswijze op het ontwerpbestemmingsplan 'Rijnhaven' (NLIMR0.0599.BP1141Rijnhaven-on01) en bijbehorend Ontwerpbesluit ho­ gere waarden Wet geluidhinder van de bewoners van de Wilhelminapier en Ka­ te nd recht Mei 2022

Inhoudsopgave Inleiding............................................................................................................................................................... 2 Samenvatting voornaamste bezwaren.............................................................................................................. 3 1.

Transformatie van de plannen: het kind met het badwater weggooien..........................................5 1.1 1.1.

Waarom moet de Rijnhaven gedempt worden?......................................................................... 5 Transformatie van de plannen: alsmaar stijgende ambities; wat blijft er nog over van de

haven én van de doelen?........................................................................................................................... 6 1.2 Wat blijft er van de haven over?.................................................................................................. 8 1.3 2.

3.

Beelden zijn misleidend...............................................................................................................10

Tegenstrijdigheden en knelpunten in het bestemmingsplan.......................................................... 12 2.1 2.2 2.3

Blindstaren op het plangebied................................................................................................... 13 Verkeersinfarct verkeersas ontoelaatbaar.................................................................................14 Verdichting vs. bereikbaarheid: ontsluiting gebied ontoereikend!.......................................... 14

2.4 2.5 2.6 2.7

De knelpunten gaan verder knellen........................................................................................... 15 Verkeersintensiteit als gevolg van bebouwing Rijnhaven verkeerd ingeschat....................... 16 Verkeersintensiteit en parkeerbehoefte vs. functiemix en omvang bouw..............................16 Beperking autogebruik doet automobiliteitsbehoefte en verkeersintensiteit niet afnemen 18

2.8

Beperking parkeervoorzieningen............................................................................................... 18

Programmatische invulling..................................................................................................................20 Functiemix: levendigheid versus leefbaarheid.......................................................................... 20 3.1 3.2 Zorgen om maatschappelijke noodzaak en de uitvoeringskwaliteit van de plannen............ 21 3.3 Omvang maatschappelijke voorzieningen correspondeert niet met omvang woningbouw...... 22

4.

Omgeving en hinder............................................................................................................................ 23 4.1 4.2 4.3

Bebouwingsdichtheid vs. veiligheid en klimaatbestendigheid. Buitendijksgebied risicovol. 23 Aantasting fundering door demping..........................................................................................25 Effecten hoogbouw op de bodembeweging............................................................................. 25

4.4 4.5

Klimaatbestendigheid en hitte................................................................................................... 26 Geluidhinder: hogere waarden bezwaarlijk.............................................................................. 27

4.6

Strandfunctie en hinder door omgevingsfactoren en gebruikers............................................ 30

4.7

Waterkwaliteit en riolering........................................................................................................ 30

1

13. Kotliar namens bewoners van Wilhelminapier en Katendrecht-Optimized2

4.8

Onderhoud en handhaving overlast strand en park: ervaringen van het Nesselander strand31

4.9 4.10

Bouwhoogtes, windoverlast en bezonning van nieuwe en bestaande gebouwen................31 Luchtkwaliteit.............................................................................................................................. 34

5.

Suggesties en eisen..............................................................................................................................34

6.

Onvrede over het proces.....................................................................................................................35

Inleiding Ambitieuze plannen zijn indrukwekkend. Nog indrukwekkender zijn goed doordachte plannen. Een stad die gewaagde projecten onderneemt, is leuk, maar de stad die voor haar burgers zorgt en er alles aan doet om het wonen daadwerkelijk prettig, comfortabel en betaalbaar te houden, is veel leuker. De plannen rondom de Rijnhaven hebben afgelopen járen dezelfde transformatie ondergaan als veel an­ dere prestigeprojecten in de stad. Het ambitieniveau is enorm gestegen, de bouwvolumes worden als­ maar naar boven bijgesteld, maar de onderlinge verhoudingen tussen de verschillende doelstellingen en functies — en vooral de uiteindelijke leefbaarheid en betaalbaarheid voor de bewoners - raken uit het zicht. Om de ontwikkelaars van de plannen te helpen, willen wij, de bewoners van de Wilhelminapier en Katendrecht, graag op een aantal inconsistenties in het Ontwerpbestemmingsplan Rijnhaven en het Ont­ werpbesluit hogere waarden Wet geluidhinder wijzen en suggesties maken voor het oplossen van de ge­ constateerde problemen. Indien niet opgelost, zullen deze inconsistenties naar ons idee tot zeer ernstige problemen en aantasting van het woon - en leefklimaat in de Rijnhaven, op de Wilhelminapier en Katendrecht — en daarbuiten - leiden.

Daarnaast willen wij onze zorgen delen met betrekking tot de daad­ werkelijke invulling van de plannen in de praktijk: de teleurstellende ervaringen van afgelopen járen stemmen ons niet positief. Ter afsluiting willen wij graag onze onvrede uiten over het besluitvormingsproces, in het bijzonder over de timing en uitholling van de inspraak en democratische besluitvorming. De demping van de Rijnhaven is al in volle gang en gaat veel verder dan is toegestaan door het vigerende bestemmingsplan, wat onbe­ grijpelijk is, aangezien het nieuwe bestemmingsplan nu slechts in de zienswijzenfase is. Door de plannen nu al in uitvoering te brengen, geeft het college een duidelijk signaal af dat de demping van de Rijnhaven al een besloten zaak is en de burgerparticipatie er eigenlijk niet toe doet. Dat is cynisch en in strijd met de beginselen van behoorlijk bestuur. Ondanks deze weinig uitnodigende houding van het stadsbestuur willen wij graag blijven meedenken over de betere toekomst van ons woongebied. Hieronder volgt onze analyse, waarin wij een aantal in het oog springende elementen toelichten. Graag willen wij appel doen op het empathisch vermogen van de planontwikkelaars. De oproep is om niet alleen vanuit de wet- en regelgeving te denken, maar zich vooral in de positie van de omwonenden en de toekomstige bewoners van de gedempte Rijnhaven te verplaatsen.

Hoe voelt het straks als je met je gezin in dit 'bruisend centrumstedelijk gebied' komt wonen, maar jij of je partner geen parkeerplek 2

13. Kotliar namens bewoners van Wilhelminapier en Katendrecht-Optimized2

kan krijgen, terwijl twee auto's dringend nodig zijn om jullie ingewikkelde dagelijkse logistiek mogelijk te maken, met de zorg voor jonge kinderen, mantelzorg voor hulpbehoevende ouderen en al het reizen naar opdrachtgevers en cliënten binnen en buiten de stad? Hoe is het om soms drie kwartier in de file vóór je huis te staan en er niet ín en niet úit te kunnen omdat de enige toegangsweg aan een chronisch verkeersinfarct leidt? Hoe is het om altijd met ramen dicht te leven omdat de geluidsoverlast en lucht­ verontreiniging te erg zijn? Hoe is het om als kind of bejaarde hier te wonen, als jij je voor je schooltje of zorgverlener naar een andere wijk moet begeven? Hoe is het om naast een uitgangsgebied te wonen, waar het dag en nacht van mensen wemelt, waar dronken uitgaanspubliek de nachtrust verstoort en bergen zwerfafval achterlaat? Wat hebben jij en je kinderen aan een strand en park, als het door al die rondslingerende troep lastig wordt om een schoon plekje te vinden? Hou je dit nog lang vol? Dit zijn de vragen waarom een goede ruimtelijke ordening moet inspelen. Pas als het gebied duurzaam leefbaar en functioneel is voor iedereen, is het bestemmingsplan in orde. Dat is nu naar ons idee nog lang niet het geval en daarom willen wij graag dat de plannen beter doordacht worden.

De plannen zien er nu vooral aantrekkelijk uit voor de buitenstaanders, maar voor mensen zoals wij, die langer in dit ge­ bied wonen en al de bovengenoemde knelpunten dagelijks ervaren, is het beeld heel anders. Graag wil­ len wij voorkomen dat nóg meer mensen dezelfde pijnlijke ervaringen moeten opdoen én dat onze pro­ blemen verergeren.

Samenvatting voornaamste bezwaren Het groter Rijnhavengebied - niet alleen de gedempte Rijnhaven zelf, maar ook de schiereilanden Wil­ helminapier en Katendrecht - moet een duurzaam leefbaar gebied worden en blijven. Daarvoor moeten verschillende (tegenstrijdige) aspecten in het bestemmingsplan beter worden doordacht en zorgvuldi­ gere afwegingen worden gemaakt. De volgende punten in het bestemmingsplangeven baren ons zorgen: 1.

Door de transformatie van de plannen zijn de oorspronkelijke doelen uit het oog verloren: het kind wordt met het badwater weggegooid.

2.

De gemeente is met al haar dempingswoede de maritieme geschiedenis van Rotterdam aan het eli­ mineren. Haven na haven wordt gedempt. Het open en ruimtelijk karakter van de haven verdwijnt door een te omvangrijke demping en bebouwing met drijvende constructies.

3.

De beelden en vooruitzichten, die de burgers worden voorgehouden in de plannen, zijn misleidend en onrealistisch.

4.

Bij het ontwikkelen van de plannen wordt blindgestaard op het plangebied. Er wordt geen rekening gehouden met de ontwikkelingen elders in de stad (zoals verkeersstromen door diverse grote pro­ jecten en verkeersbeperkingen elders) en met de ontwikkelingen in de aangrenzende gebieden.

5.

Door de versnippering de plangebieden die gebeurt door de bestemmingsplannen voor de Rijnha­ ven, Wilhelminapier en Katendrecht los van elkaar vast te stellen, blijven de overkoepelende proble­ men buiten beeld en worden de negatieve ruimtelijke effecten onterecht gemarginaliseerd/ onder­ schat.

3

13. Kotliar namens bewoners van Wilhelminapier en Katendrecht-Optimized2

6.

Het plangebied ligt aan een van de voornaamste verkeersassen en de meest gebruikte en drukke ver­ bindingen tussen noord en zuid. Het bestempelen van de Posthumalaan als 'stadsboulevard met minder doorgaand verkeer* is onbegrijpelijk, aangezien daardoor het verkeer op de verkeersas ge­ stremd wordt.

7.

Het ambitieuze bouwprogramma én grotere bezoekersstromen in de gedempte Rijnhaven en daar­ omheen zullen onvermijdelijk de verkeersdrukte vergroten. Er bestaat een reële kans op het verkeersinfarct op en nabij de Posthumalaan, op het Wilhelminaplein en Laan op Zuid als gevolgen daar­ van in combinatie met de reguliere verkeersdrukte en veranderende en grotere verkeersstromen door gedeeltelijke afsluiting van de Maastunnel voor hoog en zwaar vervoer (touringcars en vracht­ wagens) en de grote ontwikkelingen in het Hart van Zuid en Feyenoord XL.

8.

De ontsluiting van het gebied is ontoereikend, en vooral voor de schiereilanden Wilhelminapier en Katendrecht, met in de toekomst meer dan 10.000 bewoners, kunnen verkeersblokkades ronduit ge­ vaarlijk zijn. Zonder betere ontsluiting van die gebieden mogen de plannen geen doorgang vinden.

9.

Verkeersintensiteit en de mobiliteits- en parkeerbehoeften zijn verkeerd ingeschat en zijn niet in ver­ houding tot de beoogde functiemix en omvang bouw.

10. De programmatische invulling is niet per se een verbetering voor het gebied. Voor de woningbouw en groen is de maatschappelijke behoefte aanwezig (al zijn de samenstelling en de prijs-kwaliteitsverhouding van woningvoorraad een zorgpunt), maar de overige functies, waaronder meer horeca en evenementenwezen moeten beter doordacht worden. De levendigheid in een te druk bebouwd gebied moet beter afgewogen worden tegen leefbaarheid en woongenot. 11. We maken ons zorgen over de maatschappelijke noodzaak en de kwaliteit van de uitvoering plannen. De hoge kosten van de demping en ontwikkelingen zullen naar verwachting leiden tot de versombering en kwaliteitsverlies van de uiteindelijke vormgeving. 12. De omvang van de sociale en maatschappelijke voorzieningen in het gebied correspondeert niet met omvang woningbouw. Dat betekent verhoogde druk op de voorzieningen in de nabijgelegen wijken en beperkte leefbaarheid en duurzaamheid van Rijnhaven als woongebied voor alle generaties. 13. De hoge dichtheid van de bebouwing staat haaks op de veiligheid en klimaatbestendigheid van de wijk. Buitendijks gebied is een risicogebied, met verhoogde kans op maatschappelijke ontwrichting en persoonlijke en materiele schade. De onveiligheid van tienduizenden bewoners en bezoekers door zeer slechte ontsluiting van het gebied is zeer zorgelijk. 14.

De klimaatbestendigheid van de Rijnhaven staat onder druk door het verkleinen van het wateropper­ vlak (en daarmee de nodige verkoeling) en de bouwdichtheid en -hoogheid, waardoor de hittestress in het gebied zal toenemen. 15. De demping zal de fundering van de omliggende (vooroorlogse) gebouwen aantasten. Daarnaast zal de beoogde hoogbouw veel hogere druk uitoefenen op de bodem en waarschijnlijk versterkte en verlengde fundering (langere heipalen) vergen. De met de hoogbouw gepaarde druk zal doorwerken op de bodem en bebouwing in de nabijgelegen gebieden. Verder is er is landelijk nog onvoldoende ervaring met de exploitatie van dergelijke hoogbouw op langere palen in buitendijkse gebieden. Al deze punten vereisen nader onderzoek en maatregelen voorafgaand aan de demping om de be­ staande en toekomstige gebouwen veilig te stellen.

4

13. Kotliar namens bewoners van Wilhelminapier en Katendrecht-Optimized2

16. De geluidhinder is al extreem hoog in het gebied en zal verder enorm toenemen door de intensiteit en de hoogte van de bebouwing, verkeer, functiemix en toenemend aantal bezoekers. In plaats van oplossingen voor het gebied zien wij dat de hogere waarden juist gelegitimeerd worden door het be­ sluit hogere waarden Wet geluidhinder. Dat is onacceptabel: de situatie voor de zittende en toekom­ stige bewoners zal zeer ongezond zijn. 17. De strandfunctie is interessant, maar is moeizaam in relatie tot de omgevingshinder (wind en getij­ den) en gaat gepaard met hinder voor omwonenden door de diverse functies die mogelijk worden gemaakt in het gebied (horeca, evenementen) en gebruikers, zoals herrie en zwerfafval. 18. De strandfunctie is alleen wenselijk als de waterkwaliteit het zwemmen toelaat. De waterkwaliteit is te slecht en met de (open) riolering van de drijvende bebouwing en de vervuiling van door de rivier­ en cruisevaart is het onrealistisch om de verbetering te verwachten. 19. De beoogde bouwhoogtes zijn onvoldoende doordacht in relatie tot windoverlast voor en bezonning van nieuwe en bestaande gebouwen. 20. De luchtkwaliteit in het gebied is al slecht en zal verder verslechten als gevolg van de intensieve bouw, het verkeer en het gebruik van het gebied. Onze suggesties en dringende verzoeken worden in paragraaf 5 'Suggesties en eisen' weergegeven.

1. Transformatie van de plannen: het kind met het badwater weggooien 1.1 Waarom moet de Rijnhaven gedempt worden? Voordat het bestemmingsplan inhoudelijk beoordeeld kan worden, is het belangrijk om stil te staan bij de oorspronkelijke doelen die met het plan gediend zouden moeten worden. Daarvoor gaan wij 13 jaar terug in de tijd. In de Eerste herziening bestemmingsplan Kop van Zuid/deelgebieden Zuidkade en Wil­ helminapier uit 2009 was de volgende passage opgenomen:

5

13. Kotliar namens bewoners van Wilhelminapier en Katendrecht-Optimized2

''Indien alle bij het programma van de Wilhelminapier behorende parkeerplaatsen zouden worden gerealiseerd op de Pier zelf, zou er een bereikbaarheidsprobleem ontstaan omdat het Wilhelminaplein het verkeer niet meer zou kunnen verwerken. De verkeersproductie wordt im­ mers grotendeels bepaald door het aantal parkeerplaatsen op de pier omdat er maar één aan­ sluiting is op het stedelijk wegennet. Om de bereikbaarheid van het gebied te kunnen garande­ ren is het noodzakelijk een deel van de parkeerplaatsen - en daarmee een deel van de ver­ keersproductie - te verplaatsen naar een andere locatie. Deze locatie dient zich op loopafstand van de pier (en het programma) te bevinden. Langs de Posthumalaan is de Rijnhaven-parkeergarage voorzien. Hier kan een deel van het vereiste aantal parkeerplaatsen voor het pro­ gramma van de Wilhelminapier worden ingevuld." (par. 4.3).

De demping zou dus noodzakelijk zijn voor het oplossen van de al 15 jaar geleden geconstateerde problemen van parkeerplaat­ sentekort, bereikbaarheid en verkeersopstoppingen, die intus­ sen alleen maar erger zijn geworden, enerzijds door de steeds ambitieuzer bouwplannen op de Wilhelminapier en anderzijds door de toegenomen bekendheid en populariteit van het ge­ bied onder toeristen en bezoekers. De garage onder de (verbrede) kade, zoals getekend op de af­ beelding hiernaast, zou voorzien zowel in de broodnodige par­ keerplaatsen voor de talloze bezoekers van deze 'woonkamer' van het centrum, als in een aanvullende ontsluiting voor het verkeer vanuit de Wilhelminapier in de vorm van een onder­ grondse 'bypass' tussen de Rijnhavengarage en de garage(s) on­ der de te realiseren bebouwing aan de zuidzijde van de Wilhel­ minapier. Om de benodigde (tot 1200) parkeerplekken ten behoeve van de Wilhelminapier te herbergen, zou de kade volgens de Eerste herziening eventueel uitgebreid kunnen worden tot maximaal 100 meter in wes­ telijke richting (Rijnhaven), gerekend vanuit de huidige kade langs de Posthumalaan. Bebouwing op de kade zou beperkt moeten blijven tot de entreegebouwtjes en andere aan de parkeergarage gerelateerde bouwwerken om het zicht op de Rijnhaven vanaf de Posthumalaan zo veel mogelijk vrij te laten.

Op de uitgebouwde kade zou een openbaar toegankelijke parkstrook worden aangelegd.

1.1.

Transformatie van de plannen: alsmaar stijgende ambities; wat blijft er nog over van de haven én van de doelen?

Wat ooit begon als een zoektocht naar een structurele ondergrondse oplossing voor de beperkte ont­ sluiting en het chronische parkeerplaatstekort alsmede de verkeersopstoppingen op de Wilhelminapier, is in 10 jaar uitgegroeid tot een plan van ongekende ambities... met nóg beperkter verkeersdoorstroommogelijkheden en parkeermogelijkheden... Met het badwater is het kind weggegooid. Hoe heeft die transformatie plaats kunnen vinden? Begin járen 2010 werd op het gemeentelijke en lan­ delijke niveau gespeeld met het idee om de Wereld Expo naar Rotterdam-Rijnmond te halen. In de 6

13. Kotliar namens bewoners van Wilhelminapier en Katendrecht-Optimized2

Rijnhaven zou dan een heel drijvend expo-terrein komen van wereldallure, met veel cutting-edge drij­ vende architectuur. In de Structuurvisie Stadshavens uit 2011 was de Rijnhaven aangewezen als "zoeklocatie drijvend bouwen". Het college startte eind 2011 een internationale uitvraag1 ten behoeve van een concessieverlening voor de Rijnhaven. Marktpartijen werden gevraagd om een visie in te dienen op "een transformatie van het voormalige commerciële havenbekken naar een levendige stadshaven". De ontwikkeling moest "een in­ ternationaal aansprekend voorbeeld zijn voor de innovatieve ontwikkeling van een duurzame metropolitane delta, de leefkwaliteit in de omliggende wijken verbeteren en de aantrekkingskracht van het Rotter­ damse waterfront vergroten". In concreto ging het om "het creëren van een multifunctioneel dynamisch drijvend programma op een waterkavel ter grootte van circa 3ha met een icoonwerking en internatio­ nale uitstraling, zodat een aantrekkende werking op eindgebruikers (bewoners, potentiële bewoners, toeristen, recreanten, bedrijven en evenementen) wordt gegenereerd". De uitvraag in 2013 werd tevens gebruikt om tot een definitieve parkeeroplossing voor de Wilhelminapier te komen. In de visiefase

werd de marktpartijen gevraagd hun visie te geven op de realisatie van 400 tot 1000 parkeerplaatsen in het gebied t.b.v. de Wilhelminapier. De kades waren geen onderdeel van de uitvraag, met uitzonde­ ring van de Tillemakade en de aanliggende Posthumalaan tot aan de bebouwingsrand. So far, so good: het oorspronkelijke doel - de parkeeroplossingen en ontsluiting voor de Wilhelminapier en enkele drijvende (dat wil zeggen: verplaatsbare) hoogstandjes van ca. 10,7% van het wateroppervlak -is nog in zicht. De uitvraag heeft echter niet geleid tot een sluitende businesscase en een concessieovereenkomst, mede doordat het kabinet in 2016 een streep zette door de mooie Wereld Expo-plannen. De bouw van de parkeervoorzieningen en een aanvullende ontsluiting van de Wilhelminapier bleef uit, de chronische parkeerproblemen op de Wilhelminapier en de Posthumalaan zijn intussen alleen maar verergerd, maar de ambities voor meer bouw in de Rijnhaven werden aangewakkerd. De ruimte die het vorige bestem­ mingsplan bood voor drijvend bouwen bleek ontoereikend om al die ambities te realiseren, dus moest de haven worden gedempt. In 2018 is het Ambitiedocument Visie Rijnhaven ontwikkeld, waarin de demping van ca. 25% van de ha­ ven werd voorzien ten behoeve van de bouw van 800 tot 1500 woningen en het aanleggen van een

stadspark van ca. 6 ha. Bij de uitwerking van het ambitiedocument in Masterplan Rijnhaven stegen de aantallen al fors: er werd gesproken van 2000-2500 woningen en een recreatiezone met een park en strand van 18 ha. Van parkeerplaatsen ten behoeve van de Wilhelminapier en een extra ontsluiting van­ uit de Wilhelminapier wordt geen woord meer gerept. Nu, anno 2022 omvatten de plannen het dempen van ca 35-40*^ van de haven en een bouwprogramma van in totaal 350.000 m2 bvo (excl. parkeren), inclusief 2.500-3.000 woningen, aangevuld met kantoren, bedrijfsruimtes, maatschappelijke en commerciële voorzieningen (horeca, winkels, en vrijetijdsvoorzieningen), een park van 18 ha inclusief het strand, het water en veel drijvende constructies in het niet ge­ dempte deel. Daarmee is de dempingsgrens enigszins verwaterd: welk deel van 'het park' ligt nu eigenlijk op het gedempte deel?

1 Raadsbrief dd. 16 mei 2013 betreffende Aanbesteding Rijnhaven

7

13. Kotliar namens bewoners van Wilhelminapier en Katendrecht-Optimized2

Niet alleen komt het onderwerp van de parkeer- en bereikbaarheidsproblemen op de Wilhelminapier (en intussen ook Katendrecht) niet meer ter sprake, maar er wordt uitgegaan van een autoluwe Posthumalaan (waardoor de bereikbaarheid van de Wilhelminapier en Katendrecht beperkter wordt), en er wordt de ontwikkelaars juist een mogelijkheid geboden om vrijstelling van minimaal 3C^ tot maximaal 8096 van de parkeereis te krijgen. Kortom, in het afgelopen decennium hebben de plannen een opmerkelijke metamorfose ondergaan: van een kleinschalige demping van ca. 3 ha haven ten behoeve van een parkeervoorziening en ontsluiting van de Wilhelminapier, met een park en een open uitzicht vanaf de Posthumalaan, tot een gedempt ge­ bied van 6 ha, buitengewoon intensief bebouwd, waarin het autoverkeer en parkeren tot het minimum worden gereduceerd en ontoereikend voor de bewoners van de te bouwen Rijnhavenopbouw zelf zullen zijn, en ook de bewoners en gebruikers van de aangrenzende gebieden geen soelaas zullen bieden. Van een aanvullende ontsluiting en parkeervoorzieningen ten behoeve van de Wilhelminapier wordt geen woord meer gerept. Voor de bewoners van de Wilhelminapier is deze blindheid voor hun belangen en behoeften onbegrijpe­ lijk en onacceptabel.

De parkeerbalans was in 2009 al negatief en de bereikbaarheid was toen al een is­ sue, maar sindsdien zijn de problemen alleen maar erger geworden. In de komende járen zal de proble­ matiek alleen maar groeien, aangezien het bouwprogramma voor de pier voor dezelfde tijdspanne op alle punten is opgekrikt (van 1575 naar 2300 woningen, van ca. 550.000 m2 gbo naar de waanzinnige 800.000 m2 gbo in totaal). Ondanks het gebruik van gedeeld en openbaar vervoer, waar de gemeente in haar planontwikkeling zo­ veel op inzet, blijven de problemen alsmaar verergeren. De Wilhelminapier raakt vol, onder- en boven­ gronds, op de rijweg en op de stoep. De behoefte aan een extra ontsluiting én (ondergrondse) parkeer­

plaatsen is hoger dan ooit en zal met de ontwikkeling van de Rijnhaven tot een regionale en misschien zelfs (inter)nationale trekpleister alleen maar sterker worden. Het is onbegrijpelijk dat de laatste op­ lossingsmogelijkheid - een letterlijke en figuurlijke uitweg naar de Rijnhaven - juist nu uit de plannen verdwijnt.

1.2 Wat blijft er van de haven over? De gemeente is met al haar dempingswoede de maritieme geschiedenis van Rotterdam aan het elimine­ ren. Haven na haven wordt gedempt. Als wij nu lezen dat officieel één derde van de haven gedempt wordt (maar volgens onze berekeningen wordt het bijna 4096 van het wateroppervlak tussen de Tillemakade en de Rijnhavenbrug die visueel de haven afbakent), schrikken we echt. Een aantrekkelijk, groot li­ chaam water wordt gedempt tot een kleine plas. Zonde! De ontwerpschetsen in het Master- en bestemmingsplan geven naar ons idee een vertekend beeld. Ze wekken de indruk dat dezelfde ruimtelijkheid blijft bestaan, maar met de geplande demping van het breedste deel van de haven en de bedekking van het wateroppervlak met drijvende constructies is dit simpelweg onmogelijk. Anders dan de impressies doen geloven, zien wij nu op basis van de daadwerke­ lijke dempingswerkzaamheden, die nu gaande zijn, dat het dempingsgebied veel groter is en dat het overblijvende wateroppervlak schrijnend klein wordt. Daarmee gaat het open en weidse karakter van de

8

13. Kotliar namens bewoners van Wilhelminapier en Katendrecht-Optimized2

haven verloren. De omgeving zal totaal veranderen. Van een grote open ruimte wordt de Rijnhaven een zoveelste centrumhaventje, zoals de Wijnhaven of de St. Jobshaven. Het viel ons overigens al op dat er momenteel ver buiten de in 2018 aangegeven grenzen zand wordt ge­ stort, eigenlijk ter hoogte van de Boston-toren op de Wilhelminapier en het Codrico-terrein op Katendrecht. Volgens het plan hieronder (Figuur 1), dat in 2018 aan ons ter inspraak is voorgelegd, zou een gro­ ter wateroppervlak open blijven en zouden zowel het Nieuwe Luxor Theater als The Bay House nog aan het water liggen en per water(taxi) bereikbaar zijn. Het strand zou tot halverwege The Sax op de Wilhel­ minapier en The Bay House op Katendrecht reiken, maar de rest zou open water blijven.

Figuur 2: uitwerking plannen 2020

Figuur 1: beelden ter inspraak in 2018

In het Ambitiedocument (zie Figuur 2) wordt de dempingslijn al veel dieper in de haven gelegd, maar nog steeds als een optie, geen harde grens. Nu (in 2022) lijkt men nóg verder te gaan, en dat vinden wij onac­ ceptabel. Dat de lijn het uiteinde van het onderwatertalud aangeeft, maakt dat niet anders: de haven wordt veel verder gedempt dan ooit is besproken. Velen van ons hebben bewust voor het wonen aan het water gekozen. De ruimtelijkheid, rust en kalme beweeglijkheid van het water is wat wonen aan de Rijnhaven nu zo aantrekkelijk maakt - het is al wonen in een stuk natuur. Straks als het open water verdwenen is, komen wij, de huidige bewoners, bedrogen uit. Na jarenlang uitzicht op een bouwput en het restant van het ooit zo levendige watervlak als enig rustpunt, zal het ons niet verbazen als veel bewoners zullen verhuizen en er sprake zal zijn en waardeda­ ling van de bestaande woningen (mede door de knelpunten die hieronder zullen worden besproken). Ook voor de kopers van The Bay House, die hun woningen aanschaften met de belofte van een open uit­ zicht en een prachtige ligging aan het water (en die nog steeds gelokt worden met de prachtige foto's van de weidse Rijnhaven op de website), wordt het een teleurstelling.

Waar bij de plannen uit 2018 er nog een inhammetje werd voorzien voor het aanmeren bij The Bay House en het belendend MGallery hotel, loopt de dempingslijn nu tot aan het Codrico-terrein op Katendrecht. Straks kijkt men hooguit over het drukke en rumoerige strand, maar van luxueus wonen in alle rust aan het water zal geen sprake zijn. En ook voor de meeste toekomstige kopers van de woningen aan de Posthumalaanzijde zal de belofte van weids water geen werkelijkheid. Vanuit hun perspectief-voor zover zij überhaupt nog zicht op de haven zullen hebben - zal wat nu nog de Rijnhaven is er heel anders uitzien dan hen momenteel wordt voorgehouden. Dit wordt in de volgende paragraaf besproken.

9

13. Kotliar namens bewoners van Wilhelminapier en Katendrecht-Optimized2

1.3 Beelden zijn misleidend Mensen zijn gevoelig voor beelden, en daarom vinden wij het heel kwalijk dat de impressies in het Mas­ terplan en in het ontwerpbestemmingsplan (als in Figuur 3) zo misleidend en onrealistisch rooskleurig zijn. Gekozen perspectief en kijkhoogte (vogelvluchtperspectief, hoog in de lucht, of juist een breedhoekcamerabeeld vanaf het water), de onrealistisch uitgerekte perspectieflijnen, de kijklijn richting het wij­ dere gedeelte van de haven, de verhoudingen tussen de afmetingen van de haven en van de omliggende gebouwen en drijvende constructies die niet corresponderen met de bouwhoogtes en breedtes van de gebouwen in het bestemmingsplan - alles geeft een totaal verkeerde voorstelling van de geplande ont­ wikkelingen.

Figuur 3: Rijnhaven District, beelden uit het Masterplan en ontwerpbestemmingsplan Rijnhaven. Op de afbeelding links lijkt het overblijvende deel van de Rijnhaven veel langer en breder te zijn dan het daodwerkelijk wordt. De Rijnhavenbrug op de voor­ grond is in de werkelijkheid slechts 160 m lang, de hoven ter hoogte van de brug is slechts ca. 100 m breed, terwijl de beelden het heel anders doen vermoeden.

Het daadwerkelijke open wateroppervlak na de demping wordt maar liefst de helft kleiner dan nu afgebeeld, ter hoogte van de Rijnhavenbrug is de haven veel smaller en de omliggende bouw is veel hoger. De rode lijn op de afbeelding hiernaast geeft aan hoe veel water overblijft vanaf het perspectief van de voetganger op de Tillemakade als de haven 100 vanaf die kade wordt gedempt. De afname van het open wa teroppervlak is spectaculair. De 'nieuwe' Rijnhaven wordt maximaal 350 m breed aan de strandkant en ca. 100 m breed ter hoogte van de Rijnhavenbrug. Rondom de haven komt een muur aan gebouwen van 10-12 verdiepingen hoog te staan, doorspekt met torens van 200 tot 250m. De hoogte van de hoogste torens en de breedte van de haven

10

13. Kotliar namens bewoners van Wilhelminapier en Katendrecht-Optimized2

zijn dus vergelijkbaar. Daarmee krijgt de haven visueel dezelfde verhoudingen als de Sint Jobshaven, al­ leen is de Rijnhaven aan drie langste kanten omringd door hoogbouw.

Figuur 4: De afbeelding links geeft een iets realistischer afbeelding van de afmetingen van de haven in relatie tot de bouwhoog­ tes, al is de Rijnhavenbrug nog altijd te lang getekend en doet het vogelvluchtperspectief geen recht doet aan de daadwerkelijke beleving van de hoven. De foto rechts van de St. Jobshaven kan dienen ter illustratie van hoe benauwd en ingesloten het gezicht vanaf de Zuiderkade richting de smalle kont van de Rijnhaven wordt: veel hoogbouw en een smalle opening bij de Rijnhavenbrug.

Vanaf de omliggende hoge torens oogt de haven straks als een binnenhofvijver, maar hiermee zal het open wateroppervlak tenminste nog enigszins zichtbaar zijn. Vanaf de kades, dus op de voetgangershoogte, is het zicht op het water aanzienlijk beperkter: aan het oog onttrokken door de drijvende parkdelen aan de weerszijden van de haven, waarop straks 'kleine gebouwen en bouwwerken' tot 4 meter boven het parksteigerdek zijn toegestaan, alsook door het FOR-gebouw (3600 m2 vvo), een publiekstrek­ ker van maar liefst 15.000 m2 gbo, en door de verbindingsbruggen tussen deze onderdelen, etc., Straks is er voor een voetganger bijna geen open water meer te zien (zie bijv. Figuur 5). Hoe spraakmakend de architectuur ook wordt, nóg meer beton of hout en glas weegt niet op tegen het verlies van het beweeg­ lijk watervlak dat de haven nu zo vredig en levendig maakt, of van het heerlijke gevoel van ruimte en lucht, dat je er nu kunt ervaren. Landschapsvervuiling en -verrommeling op het water is net zo storend als langs de snelwegen...

Figuur 5: De Rijnhoven vanuit voetgangersperspectief vanaf de kade: slecht zicht op het open wateroppervlak achter de drijvende constructies, de ruimtelijkheid is minder voelbaar.

11

13. Kotliar namens bewoners van Wilhelminapier en Katendrecht-Optimized2

Ook aan de kant van de Posthumalaan en tussen de bouwblokken zijn de vergezichten straks aanzienlijk minder fraai dan nu voorgespiegeld wordt. Aan de Posthumalaan komt straks aan de meest bezonde zuidwestelijke kant een muur van gebouwen van 40 tot 250 m (10-65 verdiepingen) te staan, waardoor de straat het grootste deel van de dag in de schaduw zit, met als enig zonlicht de weerkaatsingen van de ramen van de gebouwen daartegenover. 'Een terrasje in de zon pakken' zit er niet echt in. De horeca zit straks voornamelijk in de nieuwbouw aan de schaduw­ kant.

ti*

De beelden hiernaast en hieronder, van straten met ver­ gelijkbare verhoudingen tussen de straatbreedte en bouwhoogtes, zoals de Gustav Mahlerlaan op de Amster­ damse Zuidas (Figuur 6Figuur 6, geven een indicatie van de beleving op straatniveau, al zullen de bouwblokken langs de Posthumalaan veel massiever en de torens veel hoger zijn, waardoor het veel donkerder wordt op straat, dan op de foto's is afgebeeld.

-

A

*Jİ Figuur 6: Aanzichten Gustav Mahlerlaan Amsterdam

Kortom, anders dan de beelden in het Master- en bestemmingsplan doen geloven, de bebouwing in het gebied is straks veel drukker en beklemmender, waardoor de sfeer van ruimte en rust die nu in de ha­ ven heerst, verloren gaat. Ook de aantrekkelijkheid van de Posthumalaan als een prettig slenter- en verblijfsgebied is zwaar overschat. Met het ontwikkelen van de haven... verdwijnt de haven. Met het badwater wordt het kind weggegooid.

2. Tegenstrijdigheden en knelpunten in het bestemmingsplan De voorgenomen ontwikkelingen in de Rijnhaven zullen direct het woonklimaat en de kwaliteit van het leven voor ons, de bewoners van de Wilhelminapier en Katendrecht, beïnvloeden. De positieve effecten moeten nog blijken, maar de nadelen en zorgpunten zijn al evident. Op basis van het ontwerpbestemmingsplan kunnen wij in ieder geval de volgende tegenstrijdigheden (in het plan) en knelpunten noe­ men:

12