[23bb000405] Presentatie Eenzaamheid (25-01-2023)

Eenzaamheid Inzichten en aandachtpunten

Onderwerpen

• Sociale behoeften • Wat is eenzaamheid

• Interventies en aanpak • Aandachtspunten

Het belang van sociale relaties

De mens is een sociaal wezen dat alleen in een gemeenschap zijn volmaaktheid kan vinden. ―Aristoteles

Abraham Maslov

Identiteit

Wij ‘zijn’ in de blik van de ander

Sociale integratie

Sociale steun

Persoonlijke relaties

Sociale integratie

Sociale weerbaarheid

De moderne sociale omgeving

Individualisering

Eenzaamheid

Eenzaamheid

• Sociaal • Emotioneel

• Existentieel • Sociaal isolement

Sociale eenzaamheid Ik heb wel een relatie, maar wat ik mis, is een breder netwerk, met vrienden waar ik mee uit kan gaan, of andere dingen mee kan ondernemen.

Emotionele eenzaamheid Ik heb nooit kunnen denken dat ik, na zo’n gelukkig leven, zo verdrietig zou zijn. Ik heb nooit gedacht dat mensen zo ongelukkig kunnen zijn als ik de laatste jaren.

Existentiële eenzaamheid Ik heb het gevoel dat anderen niet begrijpen hoe ik in elkaar zit. En daarom heb ik de neiging om me aan te passen. Ik hoop dat ze me dan wel aardig vinden.

Sociaal isolement Ik was van jongs af aan een geïsoleerd mannetje. Ik voelde me verschrikkelijk aan mezelf overgelaten. En dat is altijd zo gebleven. Ik voelde me gewoon niet opgewassen tegen alles. Daar berustte ik in. Dat was nou eenmaal zo. Ik zag geen mogelijkheden om daar verandering in te brengen.

Eenzaam ≠ alleen zijn

Mate van eenzaamheid

Leeftijd Bron: Yang & Victor (2011) / 16 tot 105jarigen

> 18 jaar

> 85 jaar

11%

14%

20%

53%

36%

66%

Niet eenzaam

Matig eenzaam

█ Ernstig eenzaam

Bron: Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen (GGD, CBS, RIVM, 2020)

Eenzaamheid bij jongeren

Opbouwen van identiteitskapitaal

Eenzaamheid bij ouderen

Verlieservaringen • Relaties • Gezondheid • Zelfstandigheid • Sociale rol • Selectiever in sociale behoeften

Levensvragen • Kwetsbaarheid • Afhankelijkheid • Overbodigheid • Eindigheid

Eenzaamheid en zingeving

Eenzaamheid is complex en onzichtbaar

• Verschillende typen • Verschillende doelgroepen

• Verschillende behoeften

Hulp en steun

• Ontmoeting en activering • Vergroten zelfredzaamheid

• Ondersteuning bij levensvragen en zingeving

Actieprogramma VWS

Drie actielijnen • Bewustwording • Maatschappelijke initiatieven • Lokale aanpak in alle gemeenten

Aandachtspunten • Ontmoeten/participeren • Gemeenschapsvorming • Sociale veerkracht • Verbinding met andere programma’s

Gemeenschapsvorming

Sociale behoeften • Thuisgevoel, veiligheid • Gezelligheid, contacten • Mensen kennen en gekend worden • Dicht bij familie en vrienden • Hulp in de nabije omgeving • Sociale activiteiten

Thuis Plezierig en vitaal wonen Sociaal contact, het gevoel hebben ertoe te doen, erkenning, waardering, zelfontplooiing, eigen identiteit, betekenis, zingeving

Huis De basis ‘Geschikte’ woning, betaalbaar, schone omgeving, zorg of ondersteuning indien nodig, gevoel van veiligheid

Bron: Habion

Pijlers van een effectieve lokale aanpak • Bestuurlijk commitment • Creëer een sterk netwerk (+ kartrekker) • Betrek mensen van de doelgroep • Duurzaamheid van de aanpak • Monitoring en evaluatie

Vragen?