[23bb000280] Verslag hoorzitting subcommissie Bestemmingsplannen van 10 januari 2023

Raadscommissie Bouwen, Wonen en Buitenruimte Subcommissie bestemmingsplannen op 10 januari 2023 Hoorzitting Bestemmingsplan Parkhaven

1.

Voorzitter

:

T. de Haan

Aanwezig

:

I. Kotliar, C. Ottevanger, C. Wielders (namens Rotterdam Leisure Group), mr. B. Walraven (namens Shopping Centre Oriental Parkhaven), E. Bijl, J. Pieterse, T. Synowiecki, M. Abdulaziz, E. Koolhaas-Grosfeld (namens Stichting Groen Parkhaven), D. van der Mast (namens Stichting Rotterdam Natuurlijk), W. den Hoed (namens Bewoners Organisatie Scheepvaartkwartier (BOS), P. Bakker (namens RTM XL), R. Versloot (namens Koninklijke BLN)

Tevens aanwezig

:

E. Başoğlu (SP), G.G. van Dijk (Christenunie), D. van Dommelen (VVD), A. Kockelkoren (GroenLinks), J.G. Rozema (Partij voor de Dieren), M. Verhoef (Leefbaar Rotterdam), H. Wempe (Volt), M.M. Vlasblom (BIJ1) tot 18.32 uur, P.J.H.D. Verkoelen (50Plus) tot 18.58 uur

Ambtelijke ondersteuning:

M.J.C. de Kort, K. Lakerveld, P. Verbunt

College van B&W

:

-

Griffie

:

D.D. Wind (commissiesecretaris), W. de Bel (commissiegriffier), DemiSec (notulist)

Opening hoorzitting

De voorzitter opent de openbare hoorzitting van de subcommissie Bestemmingsplannen over het ontwerp Bestemmingsplan Parkhaven en heet alle aanwezigen welkom. Mevrouw Verkoelen en mevrouw Vlasblom zullen vanavond iets eerder vertrekken. Mevrouw Bruin van Leefbaar Rotterdam is verhinderd. De subcommissie dankt iedereen die een zienswijze op het bestemmingsplan heeft ingediend. Voordat de gemeenteraad een bestemmingsplan vaststelt, worden alle ingediende zienswijzen zorgvuldig overwogen. De raadsvoorstellen met de reacties op de zienswijzen zijn door het college opgesteld. Hierop kan gereageerd worden tijdens de inbreng. Op 25 januari 2023 zal de commissie Bouwen, Wonen en Buitenruimte onafhankelijk advies uitbrengen over de zienswijzen aan de gemeenteraad. Vanavond spreken vijftien reclamanten in. Van de reclamanten 17, 18, 25, 67, 99 en 107 heeft de subcommissie schriftelijke reacties ontvangen. De reclamanten 25 en 76 hadden zich voor de hoorzitting aangemeld, maar moesten wegens ziekte afhaken. Hun bijdragen zijn toegevoegd aan het dossier.

Raadscommissie Bouwen, Wonen en Buitenruimte Subcommissie bestemmingsplannen op 10 januari 2023 Hoorzitting Ontwerpbestemmingsplan Parkhaven

2.

Hoorzitting Ontwerpbestemmingsplan Parkhaven

Inspreekronde 1 Reclamant 102: Mevrouw Kotliar heeft een aantal argumenten tegen de plannen, maar wil vooral stilstaan bij het feit dat de vele zienswijzen in misvormde vorm terugkomen in de nota zienswijzen, wat haar en andere bewoners grote zorgen baart. Haar tegenargumenten betreffen het groen, oneigenlijke privatisering van een waardevol stuk openbare ruimte, milieuschade en verslechtering van de kwaliteit van de woonomgeving voor veel bewoners. Veel argumenten zullen ook bij andere insprekers terugkomen. De meeste argumenten zijn al eerder geuit. De gemeenteraad was toen heel kritisch over de plannen, maar werd overruled door de belofte dat de definitieve plannen op basis van de bezwaren van omwonenden zouden worden aangepast. Dat zou nu het geval moeten zijn, maar het is niet gebeurd. Bijna alle bezwaren zijn ongegrond verklaard. Het verschil is echter dat de vaststelling van het bestemmingsplan de plannen definitief juridisch bindend maken, wat onomkeerbare gevolgen heeft voor de stad. De plannen die nu aan de gemeenteraad gepresenteerd worden, zonder dat de bezwaren van bewoners erin zijn verwerkt, zijn onacceptabel. Inspreker adviseert de gemeenteraad om niet akkoord te gaan met de plannen, maar goed te luisteren naar de signalen van de bewoners door de oorspronkelijke zienswijzen te lezen.

De gemeenteraad wordt wijs gemaakt dat het gaat om de bouw van broodnodige woningen. De plannen voorzien inderdaad in de bouw van circa 650 woningen, maar het zijn grotendeels dure woningen en die heeft de stad al voldoende. De bouw van de woningen gaat echter ten koste van tienduizenden huidige bewoners, wat niet in verhouding tot elkaar staat. Inspreker noemt het toenemen van verkeersdrukte, het verminderen van openbare ruimte en toenemende sociaaleconomische segregatie. Aan de kwaliteit en waarheidsgetrouwheid van de informatie die het college aan de gemeenteraad verstrekt, schort veel. In de nota zienswijzen zijn veel zienswijzen in een onherkenbare vorm opgenomen. Argumenten voor worden uitgebreid behandeld, terwijl tegenargumenten niet worden genoemd. Inspreker wenst de gemeenteraad sterkte en vraagt om heel kritisch en integer te kijken naar de plannen en geen genoegen te nemen met de informatie in de nota zienswijzen. Ze vraagt ook om de plannen in de huidige vorm af te wijzen en ervoor te zorgen dat het college werk maakt van de bezwaren die de bewoners inbrengen. Reclamant 31, 74: De heer Ottevanger spreekt op persoonlijke titel als Rotterdammer. Begin 2022 heeft hij twee zienswijzen ingediend, waarna het een jaar duurde voordat hij deze kon toelichten. Intussen is er veel weerstand tegen de plannen ontstaan.

De gebiedscommissies Centrum en Delfshaven hebben zich meteen tegen de bouwplannen gekeerd, waarna zij het advies kregen om hiermee te stoppen. Belanghebbenden hebben meer dan 6.000 handtekeningen tegen de plannen verzameld. De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed heeft tweemaal negatief geadviseerd en de eigenaren van de Euromast, de Chinese supermarkt en de Pannenkoekenboot zijn tegen de plannen. De ontwikkelingen van een wooncomplex bij de Euromast keurt hij als inwoner

pagina 2

Raadscommissie Bouwen, Wonen en Buitenruimte Subcommissie bestemmingsplannen op 10 januari 2023 Hoorzitting Ontwerpbestemmingsplan Parkhaven

van Rotterdam af. Ook oud-burgemeester Bram Peper en de Rotterdamse dichter/politicus Manuel Kneepkens maakten zich destijds al sterk om bouwplannen bij de Euromast van tafel te vegen. Dat is destijds gelukt, maar inmiddels liggen er toch weer plannen van ontwikkelingscombinatie Little C. Pas later is Europese regelgeving gevolgd. Dat lek in de procedure werd gedicht doordat er geen concurrerende inschrijvingen werden ontvangen. Het opknippen van het bestaande bestemmingsplan, zodat het nog slechts gaat over de ‘groenstrook bij de Euromast’ is ook een procedureel noodverband. Bewonersparticipatie hoeft niet, omdat er geen bewoners zijn. Met bewoners van het Scheepvaartkwartier is niet gesproken. De inspreker woont hier zelf niet. - In de eerste zienswijze stelt hij dat het stedenbouwkundig beleid is om het aantal inwoners in het centrum te verdubbelen naar 66.000 in 2030. Daardoor zal er dubbel zoveel behoefte zijn aan rust en ruimte, wat het park kan leveren. Hij adviseert daarom om de groenstrook juist volledig bij het park te trekken. - Voor de bouwplannen moeten 200 bomen gekapt worden. Beter zou de gemeente van de groenstrook een wandelboulevard kunnen maken, die aansluit bij het groen van Little C, richting Coolhaven en Heemraadssingel. - Er zijn 640 woningen gepland, wat veel autoverkeer oplevert. Voorspeld wordt dat er een verkeerschaos ontstaat tijdens de spits.

Het doorgaande verkeer op de Westzeedijk zal stagneren door in- en uitgaand verkeer uit het Scheepvaartkwartier. - De Europese regels zijn vakkundig omzeild, dan wel plichtmatig nageleefd, door tussendoor een aanbesteding te organiseren, zonder enige reactie of inspraak van bewoners. - Het gebouwencomplex is niet meer van deze tijd: er wordt gebouwd voor de rijken en sociale woningbouw wordt slechts plichtmatig ingevuld. Alleen onderin de gebouwen komen zeer kleine sociale woningen. De rol van de gemeente hierin is uiterst dubieus. - Rijksmonumenten als het Maastunnelcomplex en de Euromast dreigen achter de woontorens te verdwijnen. - Tijdens de bouw zal er jarenlang stikstofdepositie in het park zijn. De verbreding van de kade voor stabiliteit van de Maastunnel zal bijna zeker PFAS-problemen opleveren en er ontbreekt een milieueffectrapportage. Over het ontbreken van een MER heeft hij een tweede zienswijze ingediend. Het plan staat lijnrecht tegenover de maatschappelijke noodzaak van meer groen en meer betaalbare woningen in de stad. Het park kleiner maken en omsluiten met een stenen wand past hier niet bij en van betaalbare woningen is in dit bouwplan nauwelijks sprake. Bovendien heeft Rijkswaterstaat al gemeld dat de bocht in de Schie bij de Parkhaven te klein wordt als de kade van de Parkhaven wordt verbreed.

De milieuschade beperkt zich niet tot de stikstofdepositie tijdens de bouw. Er ligt Natura 2000-gebied aan de overkant van de Maas, bij Rhoon. De afstand tot dat gebied is minder dan 25 kilometer. Tot slot zou het volgens de stukken niet noodzakelijk zijn om een milieueffectrapportage te maken, vanwege afwijkende geluidsnormen door de naastgelegen Maastunnel. Inspreker vraagt zich af waar deze uitspraak vandaan komt. Reclamant 75: De heer Wielders namens Rotterdam Leisure Group spreekt in als ondernemer van onder andere de Pannenkoekenboot en enige bewoner van de

pagina 3

Raadscommissie Bouwen, Wonen en Buitenruimte Subcommissie bestemmingsplannen op 10 januari 2023 Hoorzitting Ontwerpbestemmingsplan Parkhaven

Parkhaven. Voorafgaand aan de geplande woningbouw zal de Parkhavenkade onderhouden moeten worden. Sinds twee jaar wordt hierover gesproken. Pas na het laatste gesprek met de projectleider hierover werd hem duidelijk dat de kade compleet vernieuwd wordt en dat de haven deels gedempt wordt. Op 13 juni 2022 heeft hij bezwaar gemaakt tegen de demping, maar daarop heeft hij nog geen reactie van de gemeente ontvangen. Hij vermoedt dat het dempen van 6,5 meter haven nodig is voor het realiseren van de woningen. De planologische puzzel van de Parkhaven komt hiermee in gevaar voor de gebruikers. Inspreker vraagt de commissie om zich hierover te informeren en kritische vragen te stellen, om de toekomst van zijn onderneming en die van de buren te waarborgen. Tot slot verwacht hij met de realisatie van de woningen veel gedoe. Momenteel recreëren er jaarlijks bijna 1 miljoen toeristen in en rond de attracties van de Parkhaven. Hij voorziet Amsterdamse taferelen, waarbij toeristen continu voor irritatie zorgen onder de toekomstige bewoners, met als uitkomst dat de ondernemers in het gedrang komen. Inspreker vraagt om goed te overwegen of de gemeente dit wil in de groenstrook waarin de Euromast staat. Hij haalt de motie van D66, Levendigheid in de Parkhaven, aan.

Wat hem betreft zijn de adviezen die in deze motie worden genoemd, belangrijke handvaten, namelijk het betrekken van de ondernemers bij de plannen en een klankbordgroep op te richten, aandacht te schenken aan de bereikbaarheid van de ondernemers tijdens en na de bouw, en toekomstige bewoners te informeren over het toeristische karakter van de Parkhaven. Reclamant 100: De heer mr. Walraven namens Shopping Centre Oriental Parkhaven sluit zich aan bij de vorige spreker en vat samen dat dit geen goede bestemmingsplanwijziging is. De Chinese supermarkt heeft een specifiek probleem. De onderneming loopt goed, doordat de supermarkt goed met de auto bereikbaar is voor zowel ondernemers als particulieren. Dat gaat echter een probleem worden, doordat de parkeerplaatsen op de kade verdwijnen. Er zou een parkeergarage komen, maar dan moeten bezoekers ver lopen met hun winkelkar. Inspreker betoogt dat dit het bestaan van de supermarkt bedreigt en dat dit niet opgelost kan worden door extra parkeerplaatsen in de parkeergarage. Een concreet probleem is ook de bevoorrading van de supermarkt, wat waarschijnlijk niet meer wordt toegestaan als de woningen er staan, vanwege de geluidsbelasting. In de reactie op de zienswijze wordt slechts verwezen naar de grenswaarden in het activiteitenbesluit milieubeheer, maar het probleem is juist dat de ondernemer zich daar dan niet aan kan houden.

Vragen vanuit de commissie De heer Verhoef vraagt aan de heer Wielders of hij helemaal geen reactie heeft ontvangen op zijn bezwaar tegen de gedeeltelijke demping van de Parkhaven. Mevrouw Kockelkoren vraagt aan de heer Ottevanger om een toelichting op de uitspraak dat het volgens de gemeente niet noodzakelijk zou zijn om een MER op te stellen. Aan de heer Walraven vraagt ze of de ondernemer van de supermarkt al heeft nagedacht over een mogelijke oplossing voor het parkeerprobleem.

pagina 4

Raadscommissie Bouwen, Wonen en Buitenruimte Subcommissie bestemmingsplannen op 10 januari 2023 Hoorzitting Ontwerpbestemmingsplan Parkhaven

De heer Rozema vraagt de heer Wielders of hem is toegezegd dat hij zijn ligplaats in de Parkhaven behoudt. Verder hoort hij van de heer Walraven graag of de 200 parkeerplaatsen die worden gecompenseerd niet afdoende zijn voor zijn cliënt. De heer Van Dijk vraagt aan mevrouw Kotliar of zij binnen het masterplan mogelijkheden ziet om de plannen aan te passen, of dat zij vindt dat het hele masterplan van tafel moet. Aan de heer Ottevanger vraagt hij hoe hij de aansluiting van het groen met de wijk Little C ziet. Volgens de heer Van Dijk zou dat namelijk de bedoeling zijn van de inrichting van het bouwplan. Aan de heer Wielders vraagt hij hoe het nu is om te wonen aan de Parkhaven en of hij zijn nieuwe buren met genoegen ziet komen. Aan de heer Walraven vraagt hij hoeveel parkeerplaatsen de supermarkt nu gemiddeld in gebruik heeft voor zijn klanten. Mevrouw Verkoelen vraagt mevrouw Kotliar hoe zij het voor zich ziet dat zij betrokken wordt bij het borgen van het groen in de omgeving, omdat dit niet in een bestemmingsplan wordt vastgelegd. Aan de heer Ottevanger vraagt ze een nadere toelichting op de stikstofdepositie in andere gebieden, zij heeft begrepen dat dit geen rol speelt bij deze plannen. Tot slot vraagt ze de heer Walraven hoe het parkeren op de kade nu georganiseerd is.

Omdat de heer Wielders aangaf ook in de Parkhaven te wonen, is ze bovendien benieuwd of er verschillende regels gelden voor het verleggen van een bedrijf en van een woning. De heer Van Dommelen veronderstelt dat het verbreden van de kade nodig is voor het noodzakelijke onderhoud en vraagt de heer Wielders of hij hierover geïnformeerd is. Daarnaast stelt de heer Wielders dat versmalling van de haven problematisch is voor het in- en uitvaren van de boot. Hij vraagt wat er minimaal nodig is om goed te kunnen in- en uitvaren. De heer Wempe vraagt de heer Ottevanger of de straal van 25 kilometer die hij noemde voor Natura 2000-gebieden gebaseerd is op de oude of de nieuwe regels. De heer Başoğlu vraagt mevrouw Kotliar naar het participatietraject. Hij hoort graag of bewoners tijdens de informatieavonden zeggenschap hadden in de plannen. Aan de heer Ottevanger vraagt hij wat hij bedoelt met de dubieuze rol van de gemeente in het kader van de geplande wooncomplexen. Beantwoording door de reclamanten Mevrouw Kotliar antwoordt dat zij weinig mogelijkheden ziet in het aanpassen van de plannen, zodat aan al haar bezwaren wordt tegemoetgekomen. Groen kan in de plannen niet geborgd worden, wat een deel van het probleem is. Het is bekend wat er aan groen verdwijnt, maar niet wat ervoor terugkomt. Wat er is ingetekend op daken, compenseert onvoldoende het groen dat er verdwijnt.

Over de participatie zegt ze dat de bijeenkomsten vooral informatief waren met eenrichtingscommunicatie vanuit de gemeente en de ontwikkelaar, waarbij het er erg op leek dat de gemeente niet optreedt als partij die de plannen beoordeelt, maar als partij die de plannen snel wil realiseren. Inspraak was niet aan de orde.

pagina 5

Raadscommissie Bouwen, Wonen en Buitenruimte Subcommissie bestemmingsplannen op 10 januari 2023 Hoorzitting Ontwerpbestemmingsplan Parkhaven

De heer Ottevanger antwoordt dat het volgens de plannen niet nodig is om een MER uit te voeren, terwijl dat volgens hem juist wel noodzakelijk is. Hij wil graag weten of het standpunt op regelgeving gebaseerd is of dat er een politieke overweging speelt. Hij adviseert de gemeenteraad om hierop door te vragen. Over de aansluiting met Little C zegt hij dat er vanaf de Erasmusbrug tot de Heemraadssingel een mooie wandelroute gemaakt kan worden. Dat vergt ruimte en groen, iets wat de stad nodig heeft. Om die reden zou er aan de Parkhaven niet gebouwd moeten worden, maar moet er een doorloop gemaakt worden. Op het gebied van stikstofdepositie is hij niet deskundig, maar hij weet dat stikstof uit de bouw in het park neerslaat, terwijl daar diverse bijzondere planten- en diersoorten leven. Ook aan de andere kant van de rivier slaat het neer en dan zit men al snel in een Natura 2000-gebied. Hij weet niet of de norm van 25 km is gebaseerd op oude of nieuwe regelgeving. De term ‘uiterst dubieus’ heeft hij gebruikt omdat de presentaties zo gelikt waren, dat het erop leek dat de gemeente op professioneel niveau aan het verkopen was geslagen. Hij heeft de indruk dat voor 2018 al vaststond dat er gebouwd zou worden aan de Parkhaven. De heer Walraven antwoordt dat er doordeweeks circa 35 parkeerplaatsen in gebruik zijn en in het weekend 50.

Verderop parkeren in de geplande garage is geen optie. De supermarkt zal zijn aantrekkelijkheid verliezen als klanten ver weg moeten parkeren. De heer Wielders had zijn bezwaar over de gedeeltelijke demping gericht aan de provinciale havenmeester. Na reclamatie werd hij verwezen naar de gemeentelijke projectleider voor het onderhoud aan de kade. De reden om 6,5 meter in de haven te bouwen zou een technische zijn. Als de haven niet gedempt wordt, zou een grotere investering nodig zijn. Hem is verzekerd dat hij zijn ligplaats behoudt, want zijn attracties zijn opgenomen in het masterplan. Doordat de ligplaats 6,5 meter verschuift, zullen de schepen dichter bij de meerpalen komen te liggen, wat leidt tot minder manoeuvreerruimte. Nu is er voldoende ruimte om uit te varen, maar het is lastig om aan te geven hoeveel meter de haven versmald zou kunnen worden, zonder tot problemen te leiden. Het schip van zijn buurman, de Ameland, zal niet meer langs die route kunnen passeren en wordt daarmee opgesloten in het gebied. Tot nu toe woont de inspreker bijzonder prettig aan de Parkhaven. Hij ziet uit naar toekomstige nieuwe buurtbewoners, maar is bezorgd of zijn belangen voldoende behartigd worden. Uit gesprekken met het projectteam bleek dat de gemeente nog veel afspraken moet maken over het bouwplan.

Hij heeft een zienswijze ingediend, omdat hij door het projectteam gevraagd is om dat te doen. Op dit moment zijn er 200 parkeerplaatsen langs de kade, die altijd volstaan. Als er 650 woningen worden gebouwd, dan zullen er vele auto’s bijkomen. Zowel zijn bedrijf als zijn woning zullen tijdelijk verplaatst worden. De boot zal verplaatst worden naar verderop in de haven, maar dat vindt hij geen probleem. Vragen aan ambtelijke ondersteuning De heer Van Dommelen vraagt of er in Rhoon een Natura 2000-gebied ligt, waar rekening mee gehouden moet worden in de plannen. De heer Van Dijk vraagt hoe het kan dat een MER niet nodig is om technische redenen. Over de verschuiving van de kade hoort hij graag of dit noodzakelijk is

pagina 6

Raadscommissie Bouwen, Wonen en Buitenruimte Subcommissie bestemmingsplannen op 10 januari 2023 Hoorzitting Ontwerpbestemmingsplan Parkhaven

voor het onderhoud van de kade of dat dit een gevolg is van het bouwproject. Verder is hij benieuwd of er nagedacht is over het parkeren voor de supermarkt. De heer Wempe vraagt wanneer AERIUS onderzoek heeft gedaan en berekeningen heeft gemaakt en of de recente regelgeving hierin is meegenomen. Volgens het dossier zou de stikstofdepositie tijdens de bouw en tijdens het gebruik nihil zijn. Daar krijgt hij graag een toelichting op. De heer Rozema vraagt ook waarom een MER niet noodzakelijk zou zijn. Verder had hij begrepen dat er langs de kade 200 parkeerplaatsen komen. Hij hoort graag hoeveel er nu zijn en hoe de term “compensatie” moet worden opgevat. Over het parkeren hoort hij ook graag of het klopt dat de nieuwe bewoners geen vergunning krijgen om op straat te parkeren. Tot slot wil hij weten hoe de aanleg van groen geborgd kan worden. In het masterplan is vastgelegd dat er 298 nieuwe bomen worden aangeplant, maar dat is niet juridisch bindend. Hij vraagt hoe dit wordt gewaarborgd. Ook vraagt hij welke bomen gerooid moeten worden. Mevrouw Kockelkoren veronderstelt dat de stikstof door de bouw neerslaat op het park, wat een belangrijk natuurgebied voor de stad is. Hoe moet de gemeenteraad dit wegen? Een van de punten uit de zienswijzen is dat er geen verkeer door het park zou mogen rijden. Ze vraagt hoe dat geborgd wordt.

Als laatste merkt ze op dat er volgens de heer Wielders nooit eerder is gesproken over het deels dempen van de Parkhaven. Ze vraagt hoe de ambtelijke vertegenwoordigers dit zien. De heer Verhoef heeft begrepen dat er nu 200 parkeerplaatsen zijn voor de ondernemers rondom de Parkhaven. Voor de bijkomende 650 woningen wordt de parkeernorm aangepast, maar dat zou toch los moeten staan van de 200 parkeerplaatsen voor de ondernemers. Daar vraagt hij een toelichting op. Over de nautische bereikbaarheid vraagt hij of de gemeente overleg heeft gevoerd met de havenmeester en of zijn zienswijze in de plannen is meegenomen. Ook vraagt hij of het mogelijk is om de meerpalen op te schuiven voor de wachtende schepen. Beantwoording door de ambtelijke ondersteuning De heer Lakerveld antwoordt dat het Natura 2000-gebied Oude Maas op 7 km afstand ligt. Dat gebied is echter niet gevoelig voor stikstofdepositie. Het onderzoek naar stikstofdepositie richt zich daarom op andere natuurgebieden in de omgeving, te weten Solleveld en Kapittelduinen. Voor die gebieden zijn de effecten van het bouwproject op de natuur volgens de meest recente richtlijnen onderzocht, zowel voor de bouw- als de gebruiksfase. De uitkomst is dat het voor beide fases nihil is. Nader onderzoek of mitigerende maatregelen zijn daarom niet nodig.

In het MER-beoordelingsbesluit staat verder dat er geen belangrijke milieugevolgen zijn en dat het daarom niet noodzakelijk is om een MER op te stellen. De ontwikkeling van 650 woningen is niet MER-plichtig, maar moet wel beoordeeld worden. Dat is gebeurd met de vormvrije MER-beoordeling door de DCMR. Als hieruit komt dat er effecten te verwachten zijn, dan wordt er een MER opgesteld. Dat is echter niet het geval. Momenteel zijn er 200 parkeerplaatsen aanwezig voor alle attracties bij de Parkhaven. Met de bepaling is geborgd dat dit aantal terugkomt in de nieuwe

pagina 7

Raadscommissie Bouwen, Wonen en Buitenruimte Subcommissie bestemmingsplannen op 10 januari 2023 Hoorzitting Ontwerpbestemmingsplan Parkhaven

situatie. Daar bovenop komt het aantal parkeerplaatsen dat nodig is voor de nieuwe woningen en voorzieningen. De heer Verbunt voegt eraan toe dat de toekomstige bewoners geen vergunning krijgen om op straat te parkeren. De heer Lakerveld stelt dat het aantal bomen of het aantal vierkante meters groen niet in het bestemmingsplan kan worden vastgelegd. Wel wordt het in het inrichtingsplan vastgelegd. Dat volgt na de vaststelling van het bestemmingsplan en gaat gepaard met een uitgebreid participatietraject. Mevrouw De Kort meldt dat er een analyse is gemaakt van de bomen die gerooid moeten worden. Binnenkort wordt de aanpak met de Bomenridders besproken. De heer Lakerveld meldt dat er geen wet- en regelgeving is voor stikstof die neerdaalt in het park. Daarom kon de gemeente het ook niet toetsen. Gevraagd werd hoe geborgd wordt dat er geen verkeer door het park gaat rijden. Verkeer in het park is volgens de heer Lakerveld niet mogelijk, omdat er alleen een voetgangersbrug komt tussen het plangebied en het park. Het park is niet toegankelijk voor auto’s. Mevrouw De Kort voegt eraan toe dat de wegen, fietspaden en wandelroutes langs en door het park ongewijzigd blijven. Er komen alleen extra routes bij, door de herinrichting van de kade, waardoor er meer beweegruimte komt. De heer Verbunt geeft nog een toelichting op de parkeernorm.

Uit de beleidsregeling volgt een bepaalde parkeereis, die opgelost moet worden op eigen terrein. Daar voorziet de ontwikkelaar in. De gemeenteraad staat echter toe dat er een korting op de parkeereis wordt verleend. De ontwikkelaar maakt maximaal gebruik van de kortingsmogelijkheden, waardoor er relatief weinig autoverkeer ontstaat door de bouwplannen en er slechts 220 extra parkeerplaatsen nodig zijn. De heer Lakerveld vervolgt dat de gemeente heeft nagedacht over de parkeerplaatsen voor de supermarkt. Het masterplan kent een hoge ambitie, bestaande uit verblijfskwaliteit aan de kade. Daarin passen geen parkeerplaatsen. Er zouden enkele parkeerplaatsen gemaakt kunnen worden, maar het is onmogelijk om deze te reserveren voor de supermarkt. Een alternatief zou zijn om een aantal parkeerplaatsen beschikbaar te stellen in de zuidelijke garage, die eigenlijk voor bewoners is en dat de supermarkt met uitrijkaarten gaat werken. De verbreding van de kade is een apart project. Hiervan zijn niet alle details bekend. In een wethoudersbrief kan aangegeven worden of er overleg is gevoerd met de havenmeester over de gedeeltelijke demping. De heer Van Dijk zou duidelijk willen benoemen dat het twee afzonderlijke projecten zijn en dat het voor het bestemmingsplan dus niet noodzakelijk is om de kade te verbreden. De heer Lakerveld stelt dat de grens van het bestemmingsplan gelijkloopt met de

pagina 8

Raadscommissie Bouwen, Wonen en Buitenruimte Subcommissie bestemmingsplannen op 10 januari 2023 Hoorzitting Ontwerpbestemmingsplan Parkhaven

huidige kade. Het bestemmingsplan maakt niet de kadeverbreding mogelijk. Dat is een apart project, met een afzonderlijke financiering en procedure. De heer Van Dommelen zou het zeer op prijs stellen als de commissie de informatie over de kadeverbreding ontvangt, voorafgaand aan de raadsvergadering van 25 januari 2023. De voorzitter zegt toe dit verzoek om aan het college door te geven. Hij dankt de reclamanten hartelijk voor hun input. De vergadering wordt enkele minuten geschorst. De voorzitter heropent de vergadering. Inspreekronde 2 Reclamant 83: Mevrouw Bijl woont op de Müllerpier. Het Lloydkwartier en de Müllerpier worden in hoge dichtheid bebouwd met weinig openbare ruimte tussen de gebouwen. Dat kan alleen als er ruimte en groen in de nabije omgeving is. Destijds is daar ook van uitgegaan bij de ontwikkeling van dit gebied. Het uitzicht op het groene park is essentieel voor het leefklimaat op de Müllerpier. Ook voor Delfshaven draagt het park bij aan de leefbaarheid. In de plannen zijn veel verbeeldingen opgenomen, maar geen enkele vanaf de overkant van de haven. De verbeeldingen geven niet goed aan tegen welke hoge muren men straks gaat aankijken. In Rotterdam is al een groot tekort aan groene openbare ruimte.

De slogan “Rotterdam gaat voor groen” maakt het des te pijnlijker dat de ontwikkelaar gehoor vindt bij de gemeente om een openbaar stuk groen van de Rotterdammers te privatiseren ten behoeve van een select groepje inwoners. Inspreker vindt dat de hele procedure de sfeer uitademt van achterkamertjespolitiek en onfrisse deals. De vraag of er gebouwd moet worden op de locatie, is nooit gesteld. Het ging alleen maar over de wijze waarop er gebouwd moest worden. Een unsolicited proposal zou kunnen werken voor een braakliggend bouwterrein of een nog te ontwikkelen gebied. Daarvan zijn er legio in Rotterdam. Voor de schaarse groene ruimte is het echter ongeschikt. De zone van de Euromast hoort bij het park en is recent nog bestemd als groengebied. Omwonenden mochten ervan uitgaan dat het groen er zou blijven. In het nieuwe plan wordt een groot deel groen ingekleurd, maar dat bestaat voornamelijk uit fiets- en wandelpaden. Het is maar de vraag wat er werkelijk groen gaat worden. Ook wordt een wederopbouwmonument en icoon van de stad bedreigd. De Euromast dreigt te verdwijnen achter grote gebouwen, wat in strijd is met alle adviezen van Monumentenzorg. In Rotterdam worden al genoeg dure appartementen gebouwd, waardoor zelfs een overschot dreigt. Ook daarom is het absurd om dit gebied op te offeren.

De goedkope en middeldure huurwoningen zijn klein, eenzijdig en niet geschikt voor gezinnen van de verpleegster, de brandweerman en de onderwijzer. Bovendien is de betaalbaarheid maar tijdelijk, want na enkele jaren kan de prijs worden opgetrokken. De parkeerruimte is onvoldoende voor de nieuwe woningen, de bestaande

pagina 9

Raadscommissie Bouwen, Wonen en Buitenruimte Subcommissie bestemmingsplannen op 10 januari 2023 Hoorzitting Ontwerpbestemmingsplan Parkhaven

voorzieningen en de nieuw geplande functies. Dubbelgebruik lijkt inspreker een illusie, dus bezoekers zullen in de omgeving een plaatsje gaan zoeken. De gemeente is verantwoordelijk voor het hele plan, maar het is nog onduidelijk wat het gaat kosten en welke kosten voor rekening van de gemeente komen. Het risico is groot dat het een bodemloze geldput gaat worden. Ze hoopt dat de gemeenteraad de spreuk “beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald” ter harte neemt. Reclamant 99: De heer Pieterse spreekt in als particulier en hoopt de stem van de Rotterdammer te laten horen. In het park zijn de zichtlijnen belangrijk, die het park groter doen lijken. Bij nieuwbouw zullen de zichtlijnen doodlopen op de schaduwen van de gebouwen. Het concept van Zocher zal daardoor verloren gaan. Belangrijk zijn ook de zichtlijnen van de woontorens Stad en Zuid. De nieuwbouw zal als versteende muur ervaren worden en het park inperken. Het park is nu een centrale plaats voor de Rotterdammer. In de nieuwbouw worden 1.500 nieuwe bewoners gehuisvest. De druk op het park zal dus groot zijn en de mogelijkheden voor evenementen in het park beperken. Inspreker begrijpt de wens om woningen aan de stad toe te voegen, maar dat moet wel zorgvuldig gebeuren. Hij adviseert te focussen op de Tweede Katendrechtse haven, waar men op 1.000 woningen wacht. Er is weinig wandelgebied in de stad.

Beter zou het park uitgebreid kunnen worden richting de Parkhaven, met een nieuwe verbinding tussen het park en de Euromast en extra voorzieningen. Inspreker vraagt zich af of het plangebied bedoeld is om nieuwbouw neer te zetten voor enkele welgestelden, of dat het een uitgelezen kans is om te laten zien dat het de gemeente ernst is met milieuaspecten, autoluwe gebieden, openbaar groen en historie. In 1852 werd het park toegankelijk voor de gewone Rotterdammer. Inmiddels is het park omringd door cultureel erfgoed, waar de geplande nieuwbouw totaal niet op aansluit. Inspreker zou graag zien dat het gehele gebied van de parkendriehoek als eenheid wordt beschouwd als Land van Hoboken, stadsmonument, dat geschikt is voor toeristische doeleinden. Inspreker heeft niet tot doel de nieuwbouw tegen te houden, maar wil de historische waarde van het gebied behouden, inclusief de zichtlijnen. Rotterdam heeft weinig plaatsen van voor 1940. Het Land van Hoboken zou dit manco kunnen vullen. Bezoekers kunnen hier een verband leggen tussen heden en verleden. De gemeenteraadsvergadering zou daarom niet alleen moeten gaan over 4 hectaren plangebied, maar over de toekomstvisie: hoe wordt de stad doorgegeven aan volgende generaties? Reclamant 101: De heer Synowiecki spreekt in over het verkeer in de wijk. Hij woont in de Westerstraat en kan regelmatig zijn straat niet inrijden vanwege file.

Na overleg met de wethouder Verkeer gaf deze aan dat er plannen zijn om eenrichtingsverkeer in te voeren, maar dat verergert de problemen. Het plan is daarop aangepast, maar inspreker vraagt zich af hoe de situatie verbeterd kan worden. Zeker na de komst van de Zalmhaventoren slibt de wijk dicht en nu komt er weer een project bij. Hoe wil de gemeente dit gaan ondervangen? Verder heeft hij vragen over de wijze waarop het proposal is uitgegeven aan de projectontwikkelaar. Het Didam-arrest schrijft voor dat bouwplannen via een

pagina 10

Raadscommissie Bouwen, Wonen en Buitenruimte Subcommissie bestemmingsplannen op 10 januari 2023 Hoorzitting Ontwerpbestemmingsplan Parkhaven

openbare aanbesteding moeten worden aangeboden, maar volgens hem is dat niet gebeurd. Ook maakt hij zich zorgen over de bezonning van het park als de hoogbouw er staat. Bezoekers kunnen daardoor korter gebruikmaken van het park, zeker ’s winters. In geen enkel onderzoek is hier rekening mee gehouden. Tot slot is hij bezorgd over het groen. In de impressies wordt allerlei groen ingetekend, maar dat geeft een vertekend beeld. Een groen dak is niet zichtbaar voor passanten. Zij zien slechts een stenen muur. Reclamant 104: De heer Abdulaziz begrijpt dat de gemeente aantrekkelijke woonmilieus wil realiseren voor mensen met hogere inkomens. Dat impliceert dat de stad meer mensen krijgt met een hoger dan modaal inkomen, sociale stijgers en young potentials. De cijfers laten echter andere ontwikkelingen zien, namelijk dat Nederlanders de Randstad verlaten en dat migranten van binnen en buiten de EU naar de stad toe trekken. Vooral vluchtelingen, migranten en studenten komen naar Rotterdam toe. Zij kunnen de woningen aan de Parkkade niet betalen, op de 20% sociale woningen na. De segmentering van de woningen komt bovendien niet overeen met de afspraken in het coalitieakkoord. Het plan voorziet dus niet in de behoefte die de stad heeft. Inspreker vindt dat nut en noodzaak tot bouwen niet wordt aangetoond en is daarom tegen de ontwikkeling.

Als slechts 20% voldoet aan de behoefte, blijft de overige 80% dan leegstaan? Elders in de stad is al veel leegstand, vooral in grote kantoorgebouwen. Het zou verstandiger zijn om daar woningen te realiseren. Zelf woont inspreker aan de Müllerpier. Hij heeft zicht op de Erasmusbrug, wat nu nog geen monument is, maar dat wellicht wel gaat worden. Het zou goed zijn om daar alvast rekening mee te houden in de planvorming. Bovendien kijkt hij uit op het park, wat hij niet graag zou missen. In de reactie op zijn zienswijze wordt uitgegaan van vaste jurisprudentie, waaruit blijkt dat hij geen recht heeft op vrij uitzicht. Dit gaat echter om meer dan “recht hebben op”. Hij vraagt de gemeente om ook te redeneren vanuit de mensen die in de omgeving wonen en hoe zij hun stad ervaren. Volgens inspreker zijn er eenvoudiger oplossingen mogelijk door eerst te kijken welke mensen naar Rotterdam komen en de woningen daarop aan te passen. Alleen dan sluiten vraag en aanbod op elkaar aan en wordt het woningentekort gereduceerd. Vragen vanuit de commissie De heer Van Dijk complimenteert de heer Pieterse met zijn mooie en uitgebreide zienswijze en vraagt de heer Synowiecki of hij weet waardoor het verkeer in de Westerstraat niet kan doorrijden. Mevrouw Kockelkoren vraagt mevrouw Bijl naar het lijstje van kosten.

De bestemmingsplanprocedure gaat nog niet over kosten, maar inspreker noemde al enkele zaken die veel geld gaan kosten en vraagt zich af of de gemeente die kan betalen. Ze vraagt deze aspecten nog wat toe te lichten, zodat aan de ambtelijke ondersteuning om een reactie gevraagd kan worden. De heer Synowiecki had drie heel concrete vragen die ook heel concreet beantwoord zijn door de gemeente. Ze vraagt of hij deze ontvangen heeft. Er is namelijk geantwoord dat er wel een openbare aanbesteding heeft plaatsgevonden en dat er een bezonningsonderzoek is uitgevoerd.

pagina 11

Raadscommissie Bouwen, Wonen en Buitenruimte Subcommissie bestemmingsplannen op 10 januari 2023 Hoorzitting Ontwerpbestemmingsplan Parkhaven

De heer Başoğlu vraagt aan mevrouw Bijl en de heer Abdulaziz of zij meer kunnen vertellen over het draagvlak voor het plan onder bewoners van de Müllerpier. Voelen zij zich gehoord in het proces en zijn zij voldoende geïnformeerd? Aan de heer Pieterse vraagt hij om meer te vertellen over de plannen uit de jaren tachtig om een recreatiegebied te maken van de parkdriehoek. De heer Van Dommelen vraagt de heer Abdulaziz wat hij van het plan zou vinden als het overgrote deel van de woningen in het sociale segment zou zitten. Ook hoort hij graag hoe de heer Abdulaziz aankijkt tegen het bouwplan in het licht van de gehele woningopgave voor de stad. Beantwoording door de reclamanten De heer Synowiecki antwoordt dat het verkeer vaststaat doordat de wijk niet berekend is om de hoeveelheid auto’s. Er zitten veel kantoren in de wijk en het verkeer kan het Vasteland niet oprijden richting de Erasmusbrug. Richting het Droogleever Fortuynplein kan men ook niet doorrijden, omdat het daar vaststaat richting de Maastunnel. De reactie van de gemeente op zijn zienswijze heeft hij niet gezien. Mevrouw Bijl antwoordt dat de gemeente voor het onderhoud van de kade geld gereserveerd zou moeten hebben. Dat is dus geen reden om het woonproject uit te voeren. Met de projectontwikkelaar is al een overeenkomst gesloten, terwijl er nog geen grondexploitatie is geopend.

Daardoor is het volstrekt onduidelijk wat de kosten zijn. Het masterplan is door de ontwikkelaar opgesteld, maar die koopt alleen de grond waar de gebouwen komen. De gemeente moet vervolgens het masterplan verder ontwikkelen, zoals het overkluizen van de tunnelbak, het woonrijp maken van het terrein, het verplaatsen van de midgetgolfbaan, het oplossen van de parkeerproblematiek, wellicht het uitkopen van de huidige recreatieve voorzieningen als blijkt dat ze niet meer in de omgeving passen, het oplossen van de verkeersproblematiek, het aanleggen van openbaar vervoer, het inrichten van de kade, het verplaatsen van bomen en het compenseren van groen, archeologisch onderzoek, het verstevigen van de tunnelbuis, compensatie voor leegstand van de plinten, compensatie aan ondernemers tijdens de bouw, planschade voor bewoners aan de overkant van de Parkhaven. Al deze kosten zijn nog niet in kaart gebracht, waardoor zij bang is dat het een bodemloze put wordt, waarvan Rotterdam er al meerdere heeft gehad. De bewoners van de Müllerpier die zij heeft gesproken, zijn niet blij met de plannen en begrijpen niet hoe er draagvlak is verkregen voor de nieuwbouw. De vraag of er gebouwd moet worden op de locatie, is nooit gesteld. Het plan is onvoldoende getoetst aan nut, noodzaak en wenselijkheid. De informatieavonden werden door de ontwikkelaar zelf georganiseerd.

Het waren meer verkoopbijeenkomsten en hadden weinig te maken met participatie en inspraak. De heer Pieterse toont hoe het uitzicht eruit komt te zien. De nieuwbouw zal boven de bomen uitsteken, waardoor de omgeving versteend wordt. Hij zou graag een mooie loopbrug zien vanaf het park naar een parkeergarage voor toeristen, dagjesmensen en Rotterdammers. Daar kunnen wel woningen bovenop komen. De toeristen gaan naar de Euromast of naar de boten in de Parkhaven, waar bussen staan naar elders in Rotterdam. Ook wenst hij diverse

pagina 12

Raadscommissie Bouwen, Wonen en Buitenruimte Subcommissie bestemmingsplannen op 10 januari 2023 Hoorzitting Ontwerpbestemmingsplan Parkhaven

cafetaria in de omgeving, zodat het een levendig geheel wordt. Het gebied moet autoluw en rustig worden. In het voorgestelde plan miste hij een aansluiting met de Parkhaven, wat nu een verwaarloosd gebied is. Hij stelt voor om het park uit te breiden tot aan de kade, met minder autoverkeer en meer wandelmogelijkheden. De heer Abdulaziz antwoordt dat hij niet weet of er draagvlak voor het plan is onder bewoners op de Müllerpier. Hij schat in dat het draagvlak beperkt is. Of hij zich gehoord voelt, kan hij nu nog niet zeggen. Wel vindt hij het vreemd dat er een unsolicited proposal ligt, waarmee het aanbod van de ontwikkelaar zowel start- als eindpunt is. Hij begrijpt wel dat de locatie ontwikkeld moet worden, maar vanuit overheidsbeleid had hij een brede maatschappelijke visie op het gebied verwacht. Als er meer sociale woningen ontwikkeld zouden worden op de locatie, wordt daarmee het doel bereikt om meer betaalbare woningen te realiseren. In dat geval kan dit maatschappelijke belang worden afgewogen tegen individuele belangen. In het licht van de gehele woningopgave van de stad is het bouwen van woningen zeker nodig, maar dan zou de gemeente zo snel mogelijk veel woningen moeten willen realiseren. Dat kan beter op andere manieren, namelijk op plekken waar al een woonbestemming op zit.

In zijn zienswijze heeft hij dan ook gevraagd welke andere locaties de gemeente heeft overwogen voor het bouwen van deze woningen. Ook heeft hij vragen gesteld over de huidige leegstand en wat de gemeente eraan doet om deze terug te dringen. Hij betwijfelt of dit de beste en snelste weg is om de woningopgave te realiseren. Vragen aan ambtelijke ondersteuning Mevrouw Kockelkoren vraagt de ambtelijke ondersteuning om de vragen over het Didam-arrest, het bezonningsonderzoek en de openbare aanbesteding te beantwoorden. Ook vraagt ze of er goed is nagedacht over de bereikbaarheid van en de verkeersafwikkeling in de omliggende wijken. Naar aanleiding van de vraag over de kosten die de gemeente moet maken om het masterplan uit te voeren, vraagt zij of hiervan een overzicht beschikbaar is voor de gemeenteraad. De heer Rozema vraagt welke waarborgen er zijn dat de overkluizing beperkt blijft tot 12 meter, als het planologisch mogelijk wordt gemaakt om een overkluizing van 25 meter te maken. Ook vraagt hij naar het aantal vierkante meters groen dat terugkomt in het gebied. Er worden veel functies toegevoegd aan het gebied, die zien op groen. Aangegeven is dat dit wordt uitgewerkt in een inrichtingsplan, maar de kwantiteit zou toch in het bestemmingsplan aangegeven kunnen worden. Er wordt immers ook aangegeven hoeveel woningen en hoeveel parkeerplekken er in het plan worden gerealiseerd.

De heer Van Dommelen vraagt om een reflectie op de vragen van de heer Abdulaziz over de huidige leegstand in de stad en over andere locaties waar nieuwbouw gepleegd zou kunnen worden. Beantwoording door de ambtelijke ondersteuning De heer Lakerveld antwoordt dat de gemeente rekening heeft gehouden met het Didam-arrest. De documenten zijn ter inzage gelegd, zodat andere ontwikkelaars een aanbod konden doen. Dat hebben zij niet gedaan, waarmee voldaan is aan

pagina 13

Raadscommissie Bouwen, Wonen en Buitenruimte Subcommissie bestemmingsplannen op 10 januari 2023 Hoorzitting Ontwerpbestemmingsplan Parkhaven

de uitspraak van de Raad van State. Er is ook een bezonningsonderzoek uitgevoerd. De resultaten zijn aangegeven in de reactie op de zienswijze: in de zomer treedt geen verslechtering op, in de winter komt de schaduwwerking niet verder dan de huidige bosschages. Mevrouw De Kort beantwoordt de vragen over de financiële aspecten van het project. De grondverkoop moet alle kosten van de gemeente dekken voor de herinrichting van de buitenruimte. In de grondexploitatie worden daarom alle kosten opgenomen die nodig zijn voor het bouw- en woonrijp maken van het gebied. Daarnaast wordt een risicoanalyse gedaan, wordt er een meerjarenbegroting opgesteld, waarin tussentijdse kostenverhogingen en onzekerheidsrisico’s zijn opgenomen. De gemeentelijke systematiek komt daarmee tegemoet aan de aspecten die de inspreker noemde. Een aantal elementen die zij noemde, horen niet in het project, zoals hoogwaardig openbaar vervoer. Dat mag niet aan een project toegerekend worden, omdat het een grotere functie heeft voor de stad. De heer Verbunt beantwoordt de vragen over de verkeersafwikkeling. In het verkeersrapport is opgenomen dat de verkeersafwikkeling in het Scheepvaartkwartier matig is en in de avondspits zelfs slecht. Er is echter al een trend ingezet van afnemend stadsverkeer en die zal de komende jaren versneld doorzetten.

Dat komt onder andere door het aanbod van hoogwaardig openbaar vervoer en andere maatregelen. De effecten van het plan Parkhaven op het verkeer zullen zeer beperkt zijn. Het gaat om 1.600 motorvoertuigen per etmaal, die worden verdeeld over het verkeersnetwerk. De heer Verhoef vraagt of de geconstateerde verkeersafname op stadsniveau is gemeten. De heer Verbunt antwoordt dat het verkeer over de gehele stad gezien toeneemt, maar dat in de binnenstad een afname zichtbaar is. In het Scheepvaartkwartier wordt in het planjaar 2032 een afname van 10% gezien. De heer Verhoef concludeert hieruit dat de gemeente probleem verleggend bezig is geweest, met een afname in de binnenstad en een toename in de hele stad. De verkeersbewegingen worden dus verplaatst naar de buitenranden van de stad. De heer Verbunt antwoordt dat er in de omliggende gebieden minder verkeersbeperkende maatregelen zijn die het autogebruik ontmoedigen. Ook worden woningen in de binnenstad voorzien van een heel lage parkeereis, waardoor het verkeer nauwelijks toeneemt, ten gunste van het fietsverkeer en HOV. De heer Lakerveld antwoordt dat in het bestemmingsplan niet is vastgelegd dat de overkluizing maximaal 12 meter breed mag zijn. De gemeente had eerst een brug van 20 meter breed voor ogen, maar op advies van de RCD is het plan versmald tot 12 meter. Dit is niet juridisch vastgelegd in het bestemmingsplan.

Omdat de exacte ligging nog niet is vastgesteld, is een zoekgebied van 25 meter aangehouden. Ook het aantal vierkante meters groen is nog niet uitgewerkt. Dit

pagina 14

Raadscommissie Bouwen, Wonen en Buitenruimte Subcommissie bestemmingsplannen op 10 januari 2023 Hoorzitting Ontwerpbestemmingsplan Parkhaven

zal in het inrichtingsplan gebeuren. Het is nog niet bekend hoeveel groen er komt, hoe het eruitziet en waar het komt te liggen. Mevrouw De Kort voegt eraan toe dat er wel groencompensatie is afgesproken: er moet minimaal 1.800 m2 aan groen gerealiseerd worden. Samen met de omgeving zal dit worden vormgegeven. De heer Verhoef vraagt waarom groen niet wordt vastgelegd in het bestemmingsplan, terwijl bebouwing, bedrijvigheid verkeer et cetera wel vastliggen. De heer Lakerveld antwoordt dat de metrages van bedrijvigheid, woningen en dergelijke wordt vastgelegd, omdat die doorwerken in milieuonderzoeken. Die zijn dus relevant om het programma te maximeren. Groen is op een andere manier belangrijk voor het milieu. Mevrouw Kockelkoren vraagt of de minimale compensatie juridisch vastgelegd kan worden in het bestemmingsplan. De heer Lakerveld antwoordt dat dit vastgelegd kan worden, maar de definitie van groen is dan wel belangrijk. Het is nu echter nog niet opportuun omdat het groen nog niet uitgewerkt is. Het inrichtingsplan is een geschikter instrument hiervoor. Gevraagd was of er een beeld is van de huidige leegstand. Dat beeld heeft de heer Lakerveld niet, maar de stad is druk bezig met het transformeren van leegstaande kantoren in woonruimte. Een probleem is dat woontorens vaak particulier eigendom zijn, waardoor de gemeente geen invloed kan uitoefenen op leegstand.

Ook werd gevraagd om op andere locaties te reflecteren. Er is helaas geen lijst met onbenutte planologische mogelijkheden voor nieuwbouw. Het is zeer ingewikkeld om een planologische procedure voor nieuwe woningen rond te krijgen. De voorzitter dankt de insprekers hartelijk voor hun bijdrage. De vergadering wordt voor tien minuten geschorst. De voorzitter heropent de vergadering. Inspraakronde 3 Reclamant 17: Mevrouw E. Koolhaas-Grosfeld namens Stichting Groen Parkhaven begint haar betoog met de opmerking dat er kort voor kerst 2021 eventjes een openbare aanbesteding is geweest, waarin ontwikkelaars twee weken de tijd kregen om een aanbod te doen. Daarop is niet gereageerd, omdat iedereen al met kerstreces was. Inspreker vraagt de commissie hoe het haar is vergaan bij het lezen van de ruim 100 zienswijzen op het ontwerp bestemmingsplan Parkhaven. Veel inwoners van Rotterdam voelen zich verbonden met de plek. De Euromast, het Maastunnelcomplex en de parksluizen vertegenwoordigen samen het verhaal

pagina 15

Raadscommissie Bouwen, Wonen en Buitenruimte Subcommissie bestemmingsplannen op 10 januari 2023 Hoorzitting Ontwerpbestemmingsplan Parkhaven

van Rotterdam na 1945. Ze vraagt of de commissie de genegenheid van de Rotterdams voor dit stuk stad begrijpt en of het stadsbestuur deze locatie niet moet koesteren. Ook hoort ze graag wat de commissie ervan vindt dat bezwaren van omwonenden op bestemmingsplannen telkens weer ongegrond verklaard worden. Veel Rotterdammers begrijpen niet waarom deze groene plek bebouwd moet worden. Stadsontwikkeling antwoordt alleen dat ze woningbouw moet ontwikkelen en dat het een toplocatie is. Dat laat zien dat de markt belangrijker wordt gevonden dan het Rotterdams erfgoed. Volgens haar is het niet ongegrond dat burgers hiertegen bezwaar maken. Een ander veelgehoord bezwaar is dat het zicht op de Euromast ernstig wordt aangetast. Ook dat vindt Stadsontwikkeling een ongegrond bezwaar, want de Euromast krijgt “gepaste ruimte” toebedeeld. Gepaste ruimte is volgens inspreker de lengte van de groenstrook, zoals deze voor de Euromast ontworpen is. De bouw van acht woontorens is een grove inbreuk op het ontwerp. Bovendien wordt het advies van experts in de wind geslagen, wat veel bezwaarmakers is opgevallen. Veel burgers zijn tegen het plan omdat de woontorens een muur gaan vormen die de vrije uitloop van het park naar de haven gaan belemmeren. Stadsontwikkeling noemt ook dit ongegrond, omdat er tussen de gebouwen straatjes komen.

Dat die zicht- en looplijnen de relatie tussen park en rivier versterken, vindt zij onzin. Bewoners zijn het ermee eens dat de Parkhaven een opknapbeurt nodig heeft, maar voor het meest noodzakelijke werk is geen bestemmingsplanwijziging nodig. Er zijn veel voorstellen gedaan om de strook langs de Parkhaven geschikt te maken voor sport en festiviteiten, waarvoor het park te kwetsbaar is. Inspreker adviseert de commissie om de argumenten van de burgers te lezen en zelf uit te maken of ze ongegrond zijn, zich open te stellen voor een alternatieve manier van denken en de verkiezingsbelofte van vergroening na te komen. Reclamant 67, 68: De heer D. van der Mast namens Stichting Rotterdam Natuurlijk weet dat er volgens het Centraal Bureau voor Statistiek 13.350 panden in Rotterdam leegstonden in 2022. Over de afnemende verkeersontwikkeling in het centrum van Rotterdam zegt hij dat volgens de “check-je-plek” leefomgevingsatlas, een kaart van stikstofoxide, het centrum roodgekleurd is. Er kan wel sprake zijn van een afname, maar het is in het centrum nog steeds veel viezer dan net daarbuiten. Inspreker heeft geconstateerd dat een ontwerp bestemmingsplan altijd wordt vastgesteld door de gemeenteraad, ongeacht de kwaliteit ervan. Hij vraagt zich af wat de reden daarvan is.

Er is een klimaatcrisis in Nederland en de biodiversiteit staat sterk onder druk, waarvoor het versterken van de natuur een oplossing kan bieden. Rotterdam heeft een vieze lucht, op veel plekken vervuilde grond en op heel veel plekken te veel geluid. Natuurbescherming is belangrijk voor de volhoudbaarheid van de stad en toch krijgt het weinig aandacht in bestemmingsplannen. Er zijn ruim 100 zienswijzen ingediend en niet een werd door Stadsontwikkeling omarmd. Zelf heeft hij twee zienswijzen ingediend over de verhoogde waarden voor geluidhinder. De DCMR heeft deze niet-ontvankelijk verklaard omdat ze over het hele plan gaan. Inspreker vraagt zich af hoe de DCMR, met een Rotterdamse wethouder in zijn bestuur, tot deze conclusie kan komen.

pagina 16

Raadscommissie Bouwen, Wonen en Buitenruimte Subcommissie bestemmingsplannen op 10 januari 2023 Hoorzitting Ontwerpbestemmingsplan Parkhaven

Vervolgens worden er wel allerlei aanpassingen aan de bouw uitgevoerd, zoals dikkere wanden en ramen die niet open kunnen. Waarom vraagt de gemeenteraad niet aan de Commissie MER om te onderzoeken of dit door de beugel kan? Inspreker heeft in 2022 een Woo-verzoek gedaan over het aantal Rotterdammers dat wordt blootgesteld aan de hogere waarden geluidhinder. Hij heeft nog geen antwoord ontvangen, anders dan dat het opgezocht kan worden in het kadaster. Dat is echter ondoenlijk om te doen. Oud-wethouders runnen allerlei verenigingen en bedrijven die bij de gemeente lobbyen voor marktpartijen. Wellicht is dat hier ook gebeurd, want dat een marktpartij een unsolicited proposal doet, is bijzonder. Hoe wordt vooringenomenheid van de besluitvorming van de gemeente voorkomen? Tussen het ter inzage leggen van een plan en de vaststelling moeten twaalf weken zitten. Deze periode is overschreden. Inspreker vraagt of dat geoorloofd is. Ook vraagt hij of de commissie weet dat de welstandsparagraaf is opgesteld door de marktpartijen. Deze ligt nu ter inzage, maar moet getoetst worden aan het bestemmingsplan, dat nog niet is vastgesteld. Hij vraagt of dat een rechtsgeldige volgorde is. In de VS is een unsolicited proposal een legaal principe, dat door Factum wordt overgenomen en vertaald zonder enige voorwaarden.

Hij vraagt naar de juridische grondslag en of de raad dit wil laten toetsen, voordat een plan op deze manier wordt toegestaan. De gemeenteraad stemt zonder last. Dat geeft een grote verantwoordelijkheid en verplicht de raadsleden allerminst om het collegevoorstel te volgen. Het belang van marktpartijen is slechts een klein onderdeel; het maatschappelijk belang zou de leidraad moeten zijn. Dat herkent inspreker in deze procedure niet. Reclamant 72, 79: De heer W. den Hoed namens Bewoners Organisatie Scheepvaartkwartier (BOS) wijst op het feit dat er sinds oktober 2022 een geactualiseerd verkeersonderzoek bestaat. De inhoud hiervan is de bewoners niet bekend. Formeel is Rotterdam een democratische stad, maar de vraag is of er enigszins rekening wordt gehouden met de mening van de Rotterdammers. Dit project is een voorbeeld, waarbij geen enkele inspraak of participatie is toegepast. Het plan werd gepresenteerd na een unsolicited proposal, een in Nederland zeldzame constructie. Vooraf is niet onderzocht of er maatschappelijk draagvlak is voor het project. Wethouders nemen beslissingen die tegen het belang van veel Rotterdammers ingaan en raadsleden durven niet tegen hun partijstandpunt in te gaan. Wethouder Zeegers stelde in 2021 in NRC dat de openbare ruimte heroverd moest worden voor een groene stad. Ze noemde lange parken en groene zones om hittestress te voorkomen.

Ze droomde over een met bomen beplante Erasmusbrug. Als de Parkkade niet wordt bebouwd, wordt 4,6 hectaren groen gewonnen. Alle groen en alle leuke dingen voor de Rotterdammers worden de nek omgedraaid. Het is alleen maar: bouwen, bouwen, bouwen. De lage opkomst bij de gemeenteraadsverkiezingen is volgens inspreker te verklaren door de behandeling van de burgers en de instelling van gemeenteraadsleden. De resultaten van het verkeeronderzoek rondom Parkhaven zijn onbegrijpelijk en chaotisch en de welstandsparagraaf is onleesbaar. De bewoners van het Scheepvaartkwartier vinden het onbegrijpelijk dat een officiële instantie dergelijke rapporten aan haar burgers durft te presenteren.

pagina 17

Raadscommissie Bouwen, Wonen en Buitenruimte Subcommissie bestemmingsplannen op 10 januari 2023 Hoorzitting Ontwerpbestemmingsplan Parkhaven

Reclamant 35: De heer P. Bakker namens RTM XL stelt dat RTM XL positief-kritisch staat tegenover ontwikkelingen in Rotterdam en zich graag mengt in het ruimtelijk debat. Dat geldt ook voor de locatie Parkhaven, want er zijn ook Rotterdammers die positief zijn over deze ontwikkeling. Weerstand komt vaak voort uit angst voor verandering, zeker als het gaat om bekende, prominente locaties, zoals de Parkhaven. Ook komt weerstand vaak door een verkeerde voorstelling van zaken. De gemeenteraad heeft het masterplan voor de omgeving Parkhaven al vastgesteld. Hiermee worden woningbouw en een upgrade van de buitenruimte mogelijk. Verdichting en vergroening gaan zo hand in hand. RTM XL heeft drie suggesties gedaan om het bestemmingsplan te verbeteren. De suggestie om meer woningen te realiseren is in het bestemmingsplan verwerkt. De tweede suggestie was om een bredere voet- en fietsverbinding over het Maastunneltracé mogelijk te maken. Een drukke weg heeft namelijk minder waarde dan de beleving van het park. Deze suggestie is helaas niet overgenomen. RTM XL hoopt dat in de uitwerking van de plannen alsnog de volledige 25 meter breedte wordt gebruikt voor de verbinding. Tot slot is de suggestie gedaan om in het bestemmingsplan de mogelijkheid op te nemen om een voetbrug over de Parkhaven naar de Müllerpier te maken.

Later kan eventueel een brug tussen de Müllerpier en de Lloydpier worden gemaakt, zodat deze wijken beter verbonden worden met de stad. Deze suggestie is niet overgenomen, omdat een brug geen onderdeel van het project uitmaakt. RTM XL hoopt dat de gemeente dit idee wel in gedachten houdt en met bewoners hierover in gesprek gaat. Reclamant 57: De heer R. Versloot namens Koninklijke BLN verwijst naar de zienswijze waarin wordt verzocht om een voetgangersbrug over de Parkhaven naar de Müllerpier. Aangegeven wordt dat een verbinding met een doorvaarhoogte van 6,6 meter voldoende is, gelijk aan de Giessenbrug. Koninklijke BLN heeft echter al jaren het standpunt dat de Giessenbrug weer een beweegbare brug moet worden. Het is bekend dat er plannen zijn om hier een vaste oeververbinding te maken. De voorgestelde hoogte voor een vaste brug van 6,6 meter is echter te laag voor moderne binnenvaart. Koninklijke BLN wijst dit plan daarom van de hand. Een vaste verbinding is weinig toekomstgericht en staat haaks op de intentie van Provincie Zuid-Holland, namelijk het stimuleren van milieuvriendelijk vervoer over water. De provincie heeft hiervoor geïnvesteerd in het Schiekanaal. Koninklijke BLN vraagt daarom om helemaal geen brug neer te leggen over de Parkhaven, maar eerst onderzoek te laten doen om de nautische consequenties voor het scheepvaartverkeer in beeld te brengen.

Voor een toename van het vervoer over water zal een vaste brug een belemmering vormen. Vragen vanuit de commissie De heer Verhoef vraagt de heer Den Hoed of hij wat meer kan vertellen over het verloop van de participatiebijeenkomsten. De heer Rozema vraagt de heer Van der Mast een toelichting over de door hem gehanteerde term “ernstigeverwijtmaatstaf”. Aan de heer Versloot vraagt hij of hij gerustgesteld is over het feit dat een brug over de Parkhaven geen deel uitmaakt

pagina 18

Raadscommissie Bouwen, Wonen en Buitenruimte Subcommissie bestemmingsplannen op 10 januari 2023 Hoorzitting Ontwerpbestemmingsplan Parkhaven

van het bestemmingsplan. Ook hoort hij graag wat hij vindt van het plan om de Parkhaven met 6,5 meter te versmallen. De heer Van Dommelen vraagt aan de heer Van der Mast wat hij bedoelt met de zinsnede in zijn zienswijze dat gemeenteraadsleden aansprakelijk zijn voor hun besluiten, en wat hij met deze uitspraak wil bereiken. De heer Wempe vraagt de heer Bakker naar zijn visie op het groen dat in het gebied komt. In projecten worden altijd veel en kwalitatief hoogstaande groenvoorzieningen beloofd. Hij vraagt naar zijn ervaringen met de resultaten na oplevering van een project. Mevrouw Kockelkoren vraagt of de heer Den Hoed over het verkeersonderzoek contact heeft gehad met de gemeente, want er is periodiek overleg over het bouwverkeer en het laatste overleg heeft in september plaatsgevonden. Ze vraagt of hij daarbij aanwezig was, hoe het overleg is verlopen en of hij het gevoel heeft dat het een constructief overleg is. Daarnaast vraagt ze de heer Van der Mast of het klopt dat in Little C de ramen niet open kunnen, vanwege geluidsoverlast. Aan de heer Bakker vraagt ze hoe hij de kwaliteit van de gebouwen aan de Parkkade beoordeelt. De heer Başoğlu vraagt mevrouw Koolhaas om voorbeelden van adviezen die volgens haar genegeerd worden door de gemeente met betrekking tot het plan Parkhaven.

Aan de heer Van der Mast vraagt hij om een toelichting op de juridische grondslag van unsolicited proposals. De heer Wempe heeft nog een vraag aan mevrouw Koolhaas. Zij begon haar betoog met de opmerking dat de aanbestedingsprocedure slechts twee weken duurde. Heeft zij later gehoord dat partijen nog geïnteresseerd waren om te reageren op de aanbesteding? De heer Van Dijk wil de vraag van mevrouw Koolhaas beantwoorden of de commissie de genegenheid van de Rotterdammers voor deze locatie begrijpt. Hij begrijpt deze heel goed, maar ziet op de geplande bouwstrook nooit zoveel gebeuren. Hij vraagt of zij een andere ervaring heeft qua gebruik van de groenstrook. Aan de heer Bakker vraagt hij of RTM XL tevreden is met de invulling van de suggestie om meer woningen te bouwen. Ook hoort hij graag waar de suggestie vandaan kwam om de toren 100 meter hoog te maken, omdat daarmee de balans met Little C scheefgetrokken wordt, terwijl die juist op elkaar afgestemd zijn om een poortfunctie te creëren. De heer Versloot antwoordt dat hij gedeeltelijk gerustgesteld is, omdat de brug niet in het bestemmingsplan is opgenomen. De binnenvaart heeft echter niet zulke goede ervaringen met de gemeente Rotterdam. Daarom maakt hij het standpunt van de scheepvaart graag duidelijk. De vraag over de versmalling van de Parkhaven kan hij niet beantwoorden.