[22bb008881] Collegebrief over Vernieuwde Aanpak Radicalisering, Extremisme en Polarisatie

Gemeente Rotterdam

Bestuurs- en Concernondersteuning Burgemeester Ahmed Aboutaleb Bezoekadres: De Rotterdam Wilhelminakade 179, Rotterdam Postadres: Postbus 70012 3000 KP Rotterdam Internet: www.rotterdam.nl

Aan de gemeenteraad

Van: Suzanne den Duik Telefoon: 14 010 E-mail: bbo@rotterdam.nl Ons kenmerk: M2208-146 - 22bo7384 Onderwerp: Vernieuwde Aanpak Radicalisering, Extremisme en Polarisatie Datum: B&W 20 december 2022

Op welke gronden deze briefľ/Waarom nu voorgelegd? De huidige aanpak Radicalisering, Extremisme en Polarisatie 2018-2022 loopt dit jaar af. Hierbij bieden we u de nieuwe aanpak Radicalisering, Extremisme en Polarisatie aan. Relatie met het coalitieakkoord/collegewerkprogramma/eerrier aangenomen moties en gedane toezeggingen: » Veiligheidskoers 2023-2027 » Rapport Externe Expert Commissie Radicalisering, Extremisme en Polarisatie (22bo003281) * Jaarrapportage Radicalisering, Extremisme en Polarisatie 2021 (22bo3264) Toelichting: Met deze aangescherpte en geactualiseerde aanpak Radicalisering, Extremisme en Polarisatie (REP) bouwen we voort, op de inzet van de afgelopen járen. De ambitie is om een stad te zijn waar Rotterdammers ontspannen met elkaar kunnen sámenleven en zich veilig voelen. We willen extremistische gedragingen voorkomen en tegengaan. Hiermee dragen we bij aan het beschermen van de democratische rechtsorde. De gemeente Rotterdam heeft de afgelopen járen gepionierd en succesvolle methodieken bestendigd en geborgd. Zowel de best practices, de geleerde lessen van de afgelopen járen, als de aanbevelingen van de Externe Expert Commissie (EEC) zijn in de nieuwe aanpak verwerkt. Zo zijn er aanpassingen gedaan in het werkproces van de persoonsgerichte aanpak radicalisering en in de wijze waarop we sentimenten in de stad lezen. De rapportage van de EEC is op 17 mei jl.

met uw raad gedeeld (22bo003281) en op 15 september jl. besproken in de commissie BOFV. De nieuwe aanpak bestaat uit twee pijlers: (1) radicalisering en extremisme en (2) polarisatie. Hoewel de thema's elkaar raken is er een verschil in ambitie, doelstellingen en uitvoering. De thema's radicalisering en extremisme bevat problematiek waar dreiging van uit gaat. Polarisatie hoort bij een open samenleving, maar kan tegelijkertijd een voedingsbodem zijn voor radicalisering. Daarom staan we daar eerst bij stil. Polarisatie is toenemend wij-zij denken. Het is een gedachtenconstructie waarbij mensen zich voortdurend uitlaten over de identiteit van anderen. Polarisatie maakt deel uit van een open democratische samenleving en kan constructief zijn.

Blad: Datum: Ons kenmerk:

2 20decembei 2022 M2208-146

Het verschilt daarmee van radicalisering en extremisme. Polarisatie is pas een bedreiging voor onze democratie als deze escaleert. Ook kan het een voedingsbodem zijn voor radicalisering. Met radicalisering bedoelen we de groei naar extremisme en het persoonlijke proces waarin sprake is van een groeiende bereidheid ingrijpende veranderingen in de samenleving na te streven of deze te ondersteunen. We spreken van extremisme wanneer personen of organisaties vanuit een ideologisch motief bereid zijn in ernstige mate de wet te overtreden of activiteiten te verrichten die de democratische rechtsorde ondermijrien. In het omgaan met 'polarisatie' werkt de gemeente vooral samen met partners uit het sociale domein en het maatschappelijk middenveld, zoals maatschappelijke, levensbeschouwelijke en culturele organisaties in Rottendam. De inzet van vanuit deze aanpak bestaat uit de volgende activiteiten: ĩ. Het lezen van de stad 2. Advies en inzet van polarisatie 3. Deskundigheidsbevordering Het 'lezen van de stad' doen we enerzijds door gebruik te maken van onderzoeksresultaten (zoals het wijkprofiel) en analyses, anderzijds door de stad in te gaan en aan te sluiten bij bestaande netwerken van bewoners en professionals. We richten een interne kerngroep op vanuit in ieder geval de clusters MO, directie Veiligheid en Dienstverlening.

Deze werkgroep bepaalt per vraagstuk welke informatie al voorhanden is en welke (nieuwe) partners nodig zijn om dit op te pakken. We maken gebruik van reeds bestaande netwerken in de wijken. Waar nodig leggen we nieuwe contacten. We gebruiken beschikbare informatie van partners. Het gaat hierbij om informatie over sentimenten, fenomenen en gebeurtenissen in de samenleving die invloed hebben op de beleving van Rotterdammers. Wij bevragen Rotterdammers niet over individuen. In de aanpak van 'radicalisering en extremisme' werkt de gemeente samen met partners uit het sociale domein en het veiligheidsdomein. De aanpak beslaat alle vormen van extremisme waar een dreiging van uitgaat, zoals religieus extremisme, links- en rechtsextremisme en anti-overheidsextremisme. De inzet bestaat uit verschillende activiteiten: 1. Het vergroten van de weerbaarheid van Rotterdammers; 2. Deskundigheidsbevordering; 3. Advisering en de persoonsgerichte aanpak bij radicalisering en extremisme. 4 Driesporen-aanpak We hebben aandacht voor actuele fenomenen, zoals het accelerationisme (vorm van rechts-extremisme), maatschappelijke onrust, anti-institutioneel sentiment, desinformatie en complot denken. Veel fenomenen ontwikkelingen openbaren zich tegenwoordig ook online. Hier hebben we aandacht voor.

Dit brengt echter uitdagingen met zich mee, gezien de beperkte bevoegdheden van de gemeente om op de onlinewereld zicht te houden en hierin te acteren. Door goed met onze partners samen te werken kunnen we op basis van hun signalen en analyses in de offlinewereld handelen. We blijven aandacht bij het Rijk vragen voor een snelle invoering van het wetsvoorstel 'Persoonsgerichte Aanpak en Meldingen over Radicalisering en Terroristische Activiteiten'. Met deze wet wordt de gemeentelijke regierol in de integrale aanpak juridisch verankerd en toebedeeld aan de burgemeester.

Blad: Datum: Ons kenmerk:

3 20 december 2022 M2208-146

Ook wordt in een expliciete grondslag voorzien voor gegevensdeling tussen partijen die deelnemen aan de casus-overleggen. Tot die tijd wordt gewerkt volgens het modelconvenant Persoonsgerichte aanpak voorkoming radicalisering en extremisme uit 2018. Iedere twee jaar reflecteren we op onze inzet, behaalde resultaten en maatschappelijke effecten. De uitkomsten hiervan worden gerapporteerd aan uw raad. Hierin nemen we ook de nieuwe ontwikkelingen mee die we op ons af zien komen. Op basis hiervan beoordelen we of de huidige inzet nog voldoet en welke aanpassingen in de aanpak nodig zijn. In tegenstelling tot de huidige aanpak, heeft de nieuwe aanpak daarom geen einddatum. Financiële en juridische consequenties/aspecten: De gemeente kan jaarlijks bij de NCTV financiële middelen aanvragen ter versterking van de lokale aanpak van radicalisering, extremisme en terrorisme. Wij gaan uit van een jaarlijks budget tussen de C 600.000,- en C 700.000,- euro van de NCTV voor de regio. Daarnaast worden ook gemeentelijke middelen beschikbaar gesteld voor do uitvoering van de aanpak. Op basis van de voorliggende aanpak wordt uitgegaan van een benodigd totaalbudget van C 800.000,- per jaar (exclusief persone'e lasten).

Burgemeester en wethouders van Rotterdam, De secretaris,

De burg