CConstaterende datRotterdam
Koppel je AI →
Document · PDF

[22bb008822] Bijlage behorende bij 22bb8821 - Naar een nieuw stadsmuseum voor Rotterdam. Rapportage van de concretiseringsfase.

Commissie Zorg, Welzijn, Cultuur en Sport (2022 - 2026) 8 maart 2023, gemeente RotterdamBij agendapunt: Opening en mededeling35.181 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 4

• Heeft een actuele en onderbouwde visie op museumexploitatie en -innovatie, inclusief horeca, winkel en commerciële aspecten en ontwikkelt nieuwe activiteiten en samen­ werkingsverbanden op het terrein van bedrijfsvoering. • Geeft duidelijk richting aan, heeft oog voor processen en structuren, is besluitvaardig en resultaatgericht. • Is verantwoordelijk voor de financiën, analyses en rapportages, (financieel) risicobeheer, begroting, jaarrekening en jaarverslag, planning & control cyclus. • Is opdrachtgever voor de (ver)bouw van het museum en verantwoordelijk voor het daarmee verband houdende projectmanagement. • Begrijpt de context van publiek gefinancierde organisaties en kan daarin soepel opereren Functie-eisen: • Ervaring als zakelijk leider of directeur van culturele (bij voorkeur museale) organisaties. • Kennis en ervaring in een relevante werkomgeving waarin de verschillende aspecten van de bedrijfsvoering aan bod kwamen. • Ervaring met transitie-processen. • Goed bekend met verschillende vormen van culturele financiering (subsidies, fondsen­ werving, commerciële activiteiten). • Collegiale teamplayer die als helft van een duo kan acteren. • Ervaring met ver- of nieuwbouw zijn een pré.

79

Naar een nieuw stadsmuseum voor Rotterdam

Bijlage 1

Bijlage 2

Functiegebouw Om de ambities waar te maken en de in dit rapport beschreven taken uit te voeren, is de volgende opbouw van de organisatie nodig: Directie Inhoudelijk directeur & zakelijk directeur Directieassistent Medewerker Development & fondsenwerving

3,8 fte 2 fte 0,8 1

Collectie Hoofd Collectie & onderzoek Conservator Stadscultuur Conservator Mode Collectiemedewerkers/junior conservator Restauratie Collectieregistratie Informatiespecialist/databeheer Beheer Collectiecentrum*

10 fte 1 1 1 2 0,5 0,5 1 pm

Educatie Educator onderwijs & talentontwikkeling Educator participatie Projectleider educatie en participatie

1 1 1

Programmering Curator stadscultuur Curator Verhaal van de Stad Junior programmeur stadscultuur Curator Publieksprogramma Medewerker innovatie, onderzoek & publicaties Programmamanager online programmering Hoofd Projecten & productie Projectleiders Projectassistent

12 1 1 2 1 1 1 1 2 2

80

Naar een nieuw stadsmuseum voor Rotterdam

Bijlage 2

Bedrijfsvoering Hoofd Beveiliging Security officer Medewerker zaalbeveiliging/suppoost Medewerker financiën HR medewerker Hoofd service & hospitality Medewerker Publieksdienst & servicedesk Medewerker Service & informatie Floormanager Medewerker facility management & gebouw

17,5 1 0,5 7 1,5 0,5 1 2,5 1 1 1,5

Communicatie & marketing Hoofd communicatie & marketing Medewerker pers & pr Marketeer Medewerker communicatie Medewerker nieuwe media & socials Ondersteuning

5,5 1 1 1 1 1 0,5

Totaal

48,8 fte

* NB: benodigde formatie beheer Collectie Centrum Rotterdam nader te bezien.

81

Naar een nieuw stadsmuseum voor Rotterdam

Bijlage 2

Bijlage 3

Ruimtestaten globaal PvE toekomstscenario’s Ruimtestaat, Globaal Ruimtelijk Programma van Eisen 2100655

versie 02 220701

Anker van de Stad

2

m2 bvo

benodigde m (fno)

Nieuwe Stadsmuseale Functie (NSF) Rotterdam

ruimte 2

aantal

totaal

[stuks]

2

vrije hoogte [m]

Opmerkingen

Nr

Ruimteomschrijving

A

Ontvangst, entreegebied, publieksvoorzieningen c.a.

pub.01

entreeruimte, ontvangsthal

180

1

180

4,5

pub.02 pub.03 pub.04

ontvangst- en ticketbalie museumwinkel magazijn museumwinkel

24 54 20

1 1 1

24 54 20

3,5 3,5 3,5

3 werkpl.

pub.05 pub.06 pub.07a pub.07b

garderobe bezoekers individueel garderobe groepen, evenementenruimtes toiletten bezoekers D,H toiletten bezoekers miva

32 40 2,5 5

1 1 22 3

32 40 55 15

3 3 3 3

320 jassen 400 jassen

B

Etalagefuncie gemeentelijke erfgoeddiensten

erf.01 erf.02 erf.03 erf.04

informatiedesk en etalage studiezaal (werkplekken) erfgoedbibliotheek erfgoedkabinetten

45 90 120 20

1 1 1 3

C

Horeca

hor.01 hor.02

horeca/museumcafé/coffeecorner -publieksruimte keukenruimtes horeca/museumcafé

225 90

1 1

D

Evenementenruimtes

even.01 even.02 even.03 even.04

educatieruimtes/stadslab publieksruimte sociale ontmoetingen/events/vergaderruimtes (te verhuren) auditorium (lezingen, seminars, etc.) filmzaal

120 82 350 280

3 5 1 1

E

Museumruimtes semi permanente presentatie

mus.01 mus.02 mus.03

thema presentatie focus presentatie interactieve labs

175 105 175

5 5 2

F

Museumruimtes wisseltentoonstellingen

wis.01 wis.02 wis.03

wisseltentoonstelling groot wisseltentoonstelling middelgroot wisseltentoonstelling klein/kabinetten

873 349 70

1 1 5

90 24 24 40 48

2 2 2 2 2

[m ]

[m ] 419

315

Stadsarchief, Archeologie, Monumenten

3,5 3,5

4,5 4,5 6,5 6,5

1249 750 500

6,5 4,5 4,5

1250 500 500

6,5 4,5 3,5

2250 873 349 349

454

650 180 48 48 81 97

349

4,5 4,5 4,5 4,5 4,5

500

kantoorwerkplekken spreek/vergaderruimte vergaderruimte print/kopieerruimte berging kantoormiddelen, PR materialen archief

28 12 24 8 5 4

7 2 2 1 1 1

196 24 48 8 5 4

3,5 3,5 3,5 3,5 3,5 3,5

kant.07 kant.08 kant.09 kant.10 kant.11a kant.11b

personeelsruimte, koffieruimte, kantine pantry kolfruimte, BHV-ruimte kleedruimte medewerkers toiletten medewerkers D,H toiletten medewerkers miva

30 4 8 6 2,5 5

1 1 1 2 2 1

30 4 8 12 5 5

3,5 3,5 3 3 3 3

16 32 45 12 4 12

1 1 1 1 10 1

157

beveiligingsloge opslag meubilair/algemeen opslag tentoonstellingsmaterialen schoonmaakberging werkkasten afvalberging fietsenstalling medewerkers

82

ca. 300 pers. ca. 200 pers.

2500 873 524 349

1571

Dienstruimtes

ca. 150 pers.

2000 360 408 350 280

kant.01 kant.02 kant.03 kant.04 kant.05 kant.06

die.01 die.02 die.03 die.04 die.05 die.06

incl opstelruimte rollators, buggy's e.d. incl opstelruimte rollators, buggy's e.d. meerdere toil.groepen, te verdelen over ontvangstgebied ABCD en museumgebied EF te verdelen over ontvangstgebied en museumgebied

450

1746

Kantoorruimtes

incl kassabalie, uitgifte audiotours

3,5 3,5 3,5 3,5

225 90

1397

laad-losruimte tussendepot uitpak - en fotografieruimte schone werkplaats, inlijstruimte werkplaats (tentoonstellingsbouw)

met eyecatcher

450 45 90 120 60

315

Logistieke ruimtes expositie log.01 log.02 log.03 log.04 log.05

600

ca. 28 werkpl.

225 16 32 45 12 40 12

3,5 3,5 4,5 3 3 3

met eigen pantry, toilet

PM

Naar een nieuw stadsmuseum voor Rotterdam

Bijlage 3

Ruimtestaat, Globaal Ruimtelijk Programma van Eisen 2100655

versie 02 220701

Thuishaven

2

m2 bvo

benodigde m (fno)

Nieuwe Stadsmuseale Functie (NSF) Rotterdam

ruimte

aantal

totaal

[m ]

2

[stuks]

[m2]

vrije hoogte [m]

Opmerkingen

Nr

Ruimteomschrijving

A

Ontvangst, entreegebied, publieksvoorzieningen c.a.

pub.01

entreeruimte

100

1

100

4,5

pub.02 pub.03 pub.04

ontvangst- en ticketbalie museumwinkel magazijn museumwinkel

18 45 12

1 1 1

18 45 12

3,5 3,5 3,5

2 werkpl.

pub.05 pub.06 pub.07a pub.07b

garderobe bezoekers individueel garderobe groepen, evenementenruimtes toiletten bezoekers D,H toiletten bezoekers miva

24 30 2,5 5

1 1 16 2

24 30 40 10

3 3 3 3

240 jassen 300 jassen

B

Etalagefuncie gemeentelijke erfgoeddiensten

erf.01 erf.02 erf.03 erf.04

informatiedesk en etalage studiezaal (werkplekken) erfgoedbibliotheek erfgoedkabinetten

45 90 120 20

1 1 1 3

C

Horeca

hor.01 hor.02

horeca/museumcafé/coffeecorner -publieksruimte keukenruimtes horeca/museumcafé

116 45

1 1

D

Evenementenruimtes

even.01 even.02 even.03

educatieruimtes/stadslab publieksruimte sociale ontmoetingen/events (te verhuren) auditorium/filmzaal (lezingen, seminars, etc.)

70

3

210

4,5

140

1

140

6,5

E

Museumruimtes semi permanente presentatie

mus.01 mus.02

thema presentatie focus presentatie

175 105

4 5

698 524

6,5 4,5

mus.03

interactieve labs

175

1

175

4,5

F

Museumruimtes wisseltentoonstellingen

wis.01 wis.02

wisseltentoonstelling groot wisseltentoonstelling klein

210 70

2 2

90 24 24 43 50

1 1 1 1 1

279

315

450 45 90 120 60

161

Stadsarchief, Archeologie, Monumenten

3,5 3,5

800 419 140

231

6,5 3,5

330 90 24 24 43 50

293

4,5 4,5 4,5 4,5 4,5

420

kantoorwerkplekken spreek/vergaderruimte vergaderruimte print/kopieerruimte berging kantoormiddelen, PR materialen archief

28 12 20 8 4 4

6 1 2 1 1 1

168 12 39 8 4 4

3,5 3,5 3,5 3,5 3,5 3,5

kant.07 kant.08 kant.09 kant.10 kant.11a kant.11b

personeelsruimte, koffieruimte, kantine pantry kolfruimte, BHV-ruimte kleedruimte medewerkers toiletten medewerkers D,H toiletten medewerkers miva

24 4 8 6 2,5 5

1 1 1 2 2 1

24 4 8 12 5 5

3,5 3,5 3 3 3 3

16 30 40 8 4 8

1 1 1 1 5 1

Dienstruimtes

122

beveiligingsloge opslag meubilair/algemeen opslag tentoonstellingsmaterialen schoonmaakberging werkkasten afvalberging fietsenstalling medewerkers

83

ca. 100 pers.

2000

kant.01 kant.02 kant.03 kant.04 kant.05 kant.06

die.01 die.02 die.03 die.04 die.05 die.06

ca. 75 pers.

500

559

Kantoorruimtes

incl opstelruimte rollators, buggy's e.d. incl opstelruimte rollators, buggy's e.d. meerdere toil.groepen, te verdelen over ontvangstgebied ABCD en museumgebied EF te verdelen over ontvangstgebied en museumgebied

230

1397

laad-losruimte tussendepot uitpak - en fotografieruimte schone werkplaats, inlijstruimte werkplaats (tentoonstellingsbouw)

incl kassabalie, uitgifte audiotours

3,5 3,5 3,5 3,5

116 45

349 pm

Logistieke ruimtes expositie log.01 log.02 log.03 log.04 log.05

400

ca. 24 werkpl.

175 16 30 40 8 20 8

3,5 3,5 4,5 3 3 3

met eigen pantry, toilet

PM

Naar een nieuw stadsmuseum voor Rotterdam

Bijlage 3

Bijlage 4

Locatieonderzoek Omdat we op basis van de huidige inzichten moeten vaststellen dat zowel ‘Thuishaven’ als ‘Anker van de Stad’ ruimtelijk niet inpasbaar is in het concept ‘Cultuur & Campus’ werken we deze variant hieronder niet meer uit.

Oogziekenhuis (locatie Schiedamse Vest 180 Criterium

Beoordeling

Toelichting

De locatie ligt aan een voor het publiek aantrekkelijke route (historisch, steden­ bouwkundige, architectonisch, nabijheid andere publieksfuncties)

+

Witte de Withstraat vormt een as tussen het Museum­ park en het Maritiem Museum. aan deze as wordt dan een nieuw museum toegevoegd.

De locatie draagt als zodanig bij aan het Verhaal van Rotterdam.

+

Karakteristiek pand (wederopbouw).

‘Anker van de Stad’ en ‘Thuishaven’ zijn op basis van het nader uitgewerkte PvE en vlekkenplan ruimtelijk inpasbaar op de locatie

+

Er is circa 13.000 m2 beschikbaar (inclusief kelder en tuin). Dit betekent dat zowel ‘Thuishaven’ als ‘Anker van de Stad’ op deze locatie inpasbaar zijn.

Het nieuwe stadsmuseum kan zich als een eigen identiteit presenteren.

+

Gebouw met monumentale uitstraling en interessante architectuur (wederopbouw).

Het nieuwe stadsmuseum draagt bij aan de gebiedsontwikkeling in algemene zin.

+/-

Een maatschappelijke functie als een NSF kan een bijdrage leveren aan de grotere gebiedsontwikkeling. Het kan mogelijk zorgen voor een bredere spreiding van bezoekers in het grotere gebied (Witte de Withstraat en Museumpark) Kan verder mogelijk ook een positieve bijdrage leveren aan de herinrichting van het Landje,

De gemeente kan sturen op gebieds- en vastgoedontwikkeling, bijvoorbeeld op basis van een (eigen) grondpositie.

-

Het vastgoed en de grond zijn privaat eigendom. Herontwikkeling van Schiedamse Vest 180 is onderdeel van de businesscase voor de verhuizing van het Oogzie­ kenhuis naar het Erasmus MC.

De doorlooptijd van de gebieds- en vastgoedontwikkeling ligt bij de huidige inzichten naar verwachting in een tijdspanne van 5 - 10 jaar.

+

Een gecombineerde ontwikkeling van een nieuw stadsmuseum en een collectiecentrum is op de locatie in beginsel te realiseren.

+/-

Indien de locatie Schiedamse Vest 160 (Het OOG huis) betrokken zou worden bij deze ontwikkeling, dan is in beginsel een combinatie van een NSF en een Collec­ tiegebouw mogelijk. Echter, gelet op de ligging van de locatie lijkt dit om financieel-technische en logistieke redenen niet opportuun.

5x+ 2 x +/1x-

84

Naar een nieuw stadsmuseum voor Rotterdam

Bijlage 4

Churchillplein: herontwikkeling en uitbreiding metrostation Beurs Criterium

Beoordeling

Toelichting

De locatie ligt aan een voor het publiek aantrekkelijke route (historisch, steden­ bouwkundige, architectonisch, nabijheid andere publieksfuncties).

+

Aansprekende centrumlocatie. Ligt op één van grootste OV verkeersknooppunten van Nederland. Toevoeging nieuw stadsmuseum zou kunnen leiden tot een uitbreiding/versterking van het Museumpark vanwege het ontstaan van een nieuwe ’museum-as’, haaks op het Museumpark.

De locatie draagt als zodanig bij aan het Verhaal van Rotterdam.

-

Het is een locatie waar de invloed van de wederop­ bouw van Rotterdam zeer goed zichtbaar is. Vlakbij de historische dam van de stad achter het Schielandhuis (kruising Binnenrotte/Hoogstraat).

‘Anker van de Stad’ en ‘Thuishaven’ zijn op basis van het nader uitgewerkte PvE en vlekkenplan ruimtelijk inpasbaar op de locatie.

+

Er is hier circa 8.000 m2 beschikbaar. Dit betekent dat ‘Thuishaven’ op deze locatie inpasbaar is. De logistieke ontsluiting is op deze locatie wel complex en dient verder onderzocht te worden.

Het nieuwe stadsmuseum kan zich als een eigen identiteit presenteren.

+/-

Er is sprake van een geïntegreerde vastgoedontwikke­ ling: metrostation, museum en mogelijk retail. Bijgevolg ligt er een uitdagende ontwerpopgave, met mogelijk beperkingen ten aanzien van de mate waarop een eigen (architectonische) identiteit van het gebouw kan worden gecreëerd.

Het nieuwe stadsmuseum draagt bij aan de gebiedsontwikkeling in algemene zin.

+

Museale functie kan bijdrage leveren aan gebiedsont­ wikkeling: herontwikkeling Coolse Poort, revitalisering Westblaak en herontwikkeling metrostation Beurs. Ook de relatie met het Maritiem Museum is van belang.

De gemeente kan sturen op gebieds- en vastgoedontwikkeling, bijvoorbeeld op basis van een (eigen) grondpositie.

-

Vanwege de verknoping van diverse opgaven (afhanke­ lijkheidspositie MRDH Stadsregio inzake het OV-knoop­ punt) met een eigen dynamiek is het perspectief op realisatie binnen een afzienbare tijd onzeker. De gemeente heeft hier wel een eigen grondpositie.

De doorlooptijd van de gebieds- en vastgoedontwikkeling ligt bij de huidige inzichten naar verwachting in een tijdspanne van 5 - 10 jaar.

+/-

Zie hiervoor.

Een gecombineerde ontwikkeling nieuw stadsmuseum en collectiecentrum is op de locatie in beginsel te realiseren.

-

Op grond van het beschikbare aantal m2 is een gecombineerde ontwikkeling nieuw stadsmuseum en collectiecentrum op deze locatie niet te realiseren.

3x+ 3 x +/3x-

85

Naar een nieuw stadsmuseum voor Rotterdam

Bijlage 4

Hef, Stieltjesstraat Criterium

Beoordeling

Toelichting

De locatie ligt aan een voor het publiek aantrekkelijke route (historisch, steden­ bouwkundige, architectonisch, nabijheid andere publieksfuncties)

+

Hartje stad, tevens verbinding Noord-Zuid, fysiek en mentaal. De Hef is een iconische plek die de geschiedenis van Rotterdam op verschillende manieren symboliseert De locatie is minder goed ontsloten door het OV.

De locatie draagt als zodanig bij aan het Verhaal van Rotterdam.

+

Zie hiervoor.

‘Anker van de Stad’ en ‘Thuishaven’ zijn op basis van het nader uitgewerkte PvE en vlekkenplan ruimtelijk inpasbaar op de locatie.

+

In verband met de spoortunnel die hier ligt en de daaruit voortvloeiende bouwbeperkingen is er alleen ruimte voor inpassing van ‘Thuishaven’ op basis van nieuwbouw.

Het nieuwe stadsmuseum kan zich als een eigen identiteit presenteren.

+

Locatie biedt mogelijkheden voor een eigenstandige ontwikkeling (nieuwbouw).

Het nieuwe stadsmuseum draagt bij aan de gebiedsontwikkeling in algemene zin.

+

De Hef is een van de belangrijkste rijksmonumenten; kan mogelijk onderdeel gaan vormen van de ­museum-accommodatie/-attractie.

De gemeente kan sturen op gebieds- en vastgoedontwikkeling, bijvoorbeeld op basis van een (eigen) grondpositie.

+/-

De gemeente heeft hier voor langere tijd (10 jaar) grond uitgegeven + opgebouwde rechten gebruikers.

De doorlooptijd van de gebieds- en vastgoedontwikkeling ligt bij de huidige inzichten naar verwachting in een tijdspanne van 5 - 10 jaar.

-

Zie hiervoor.

Een gecombineerde ontwikkeling nieuw stadsmuseum en collectiecentrum is op de locatie in beginsel te realiseren.

-

De locatie biedt geen ruimte voor een gecombineerde ontwikkeling nieuw stadsmuseum en collectiecentrum.

5x+ 1 x +/2x-

86

Naar een nieuw stadsmuseum voor Rotterdam

Bijlage 4

Rijnhaven: Veem in Blok 3 Criterium

Beoordeling

Toelichting

De locatie ligt aan een voor het publiek aantrekkelijke route (historisch, steden­ bouwkundige, architectonisch, nabijheid andere publieksfuncties)

+

Gelegen in het hart van de Rijnhaven naast Luxor, een nieuw te realiseren stadsplein en park aan het water, en met een zeer goede bereikbaarheid.

De locatie draagt als zodanig bij aan het Verhaal van Rotterdam

+

Relatie met nautisch verleden en de traditie van grote projecten in de stad (ontgravingen, landwinning).

‘Anker van de Stad’ en ‘Thuishaven’ zijn op basis van het nader uitgewerkte PvE en vlekkenplan ruimtelijk inpasbaar op de locatie.

+

Er is ruim 10.000 m2 beschikbaar. Bijgevolg zijn zowel ‘Thuishaven’ en ‘Anker van de Stad’ in deze ­ontwikkeling inpasbaar.

Het nieuwe stadsmuseum kan zich als een eigen identiteit presenteren.

+/-

Het museum is hier onderdeel van een groter bouw­ blok (plint + toren), maar wel gelegen aan een nieuw centraal stadsplein naast Luxor.

Het nieuwe stadsmuseum draagt bij aan de gebiedsontwikkeling in algemene zin.

+

Museum draagt als grootstedelijke functie in ­belangrijke mate bij aan de grotere gebieds­ ontwikkeling.

De gemeente kan sturen op gebieds- en vastgoedontwikkeling, bijvoorbeeld op basis van een (eigen) grondpositie.

+

De gemeente heeft hier een grondpositie.

De doorlooptijd van de gebieds- en vastgoedontwikkeling ligt bij de huidige inzichten naar verwachting in een tijdspanne van 5 - 10 jaar.

-

Realisatie van Veem in Blok 3 wordt niet eerder dan 2035 verwacht.

Een gecombineerde ontwikkeling nieuw stadsmuseum en collectiecentrum is op de locatie in beginsel te realiseren.

-

Een combinatie van museum en collectiecentrum is op deze locatie niet te realiseren.

5x+ 1 x +/2x-

87

Naar een nieuw stadsmuseum voor Rotterdam

Bijlage 4

Rijnhaven: Gargill/Provimi Criterium

Beoordeling

Toelichting

De locatie ligt aan een voor het publiek aantrekkelijke route (historisch, steden­ bouwkundige, architectonisch, nabijheid andere publieksfuncties)

+

Gelegen op de Kop van Katendrecht (laatste pand) en als onderdeel van de Fenixloodsen cultuurhistorisch relevant en beeldbepalend. De weg naar deze locatie is al onderdeel van de museale ervaring. Dit wordt nog versterkt door de nabijheid van FENIX (het Landverhui­ zers Museum). Samen met FENIX, Belvedere en Walhalla zou dit een nieuw cultureel cluster vormen. Combinatie van park met (museum)horeca is een uitgelezen kans om er aantrekkelijke plek voor de buurt en de stad van te maken. Rotterdam

De locatie draagt als zodanig bij aan het Verhaal van Rotterdam

+

Relatie met nautisch verleden en blik op rivier/ Maastunnel.

‘Anker van de Stad’ en ‘Thuishaven’ zijn op basis van het nader uitgewerkte PvE en vlekkenplan ruimtelijk inpasbaar op de locatie.

+

Het magazijngebouw met 4 lagen blijft behouden en biedt circa 9.000 m2 aan vloeroppervlakte. Omdat een ‘optopping’ met een aantal extra bouwlagen in beginsel mogelijk is, zijn zowel Thuishaven als Anker van de Stad hier inpasbaar. De nabijgelegen silo, waarvoor zowel sloop als behoud een optie is, beslaat circa 5.500 m2 en zou dus uitsluitend ruimte kunnen bieden aan Thuishaven, onder de voorwaarde dat de zware constructie relatief gemakkelijk is aan te passen.

Het nieuwe museum kan zich als een eigen identiteit presenteren.

+

Het karakteristieke Magazijngebouw biedt goede mogelijkheden voor een iconisch museumgebouw.

Het nieuwe museum draagt bij aan de gebiedsontwikkeling in algemene zin.

+

Zie hiervoor.

De gemeente kan sturen op gebieds- en vastgoedontwikkeling, bijvoorbeeld op basis van een (eigen) grondpositie.

+

De gemeente is eigenaar van de grond. Opstallen vallen toe aan de gemeente.

De doorlooptijd van de gebieds- en vastgoedontwikkeling ligt bij de huidige inzichten naar verwachting in een tijdspanne van 5 - 10 jaar.

+

Verwachting is dat op z’n vroegst in 2025 met de realisatie kan worden gestart. In ieder geval is er sprake van een relatief snelle beschikbaarheid.

Een combinatie van museum en collectiecentrum is op deze locatie in beginsel te realiseren.

+

Er is in beginsel voldoende ruimte voor een combinatie van museum en collectiecentrum. Maar ook voor deze locatie geldt dat de plek in de stad voor de realisatie van een collectiegebouw om financieel-technische redenen niet opportuun is.

8x+ NB. Bereikbaarheid is wel een belangrijk aandachtspunt, evenzo het feit deze locatie staat op de overgang tussen het levendige cluster Fenix 1 en 2 en het Deliplein naar een meer woongebied en park. Er mag weerstand worden verwacht tegen de hoge verdichting van Katendrecht.

88

Naar een nieuw stadsmuseum voor Rotterdam

Bijlage 4

Bijlage 5

SVZ Programmaplan experimenteren 2022-2023

Een vruchtbaar half jaar: opstarten, creëren, informeren, betrekken, spreken, inzichten en een gericht advies.

Aanleiding: experimenteren met de stadscollectie

‘Ook van Jou!’ is de titel van het adviesrapport dat eind september 2021 werd ingediend, ten behoeve van een nieuwe stadsmuseale functie (NSF) voor Rotterdam. Deze titel verwoordt de ambitie om tot een museum te komen waar elke Rotterdammer zich onderdeel van voelt. Het refereert aan het verhaal van de stad, de discussie erover, aan de Collectie Rotterdam én aan het toekomstige stadsmuseum. De strekking van het rapport, ‘Rotterdam heeft een ambitieus stadsmuseum nodig’, werd omarmt door de politiek en daaruit voortvloeiend werden drie vervolgopdrachten verstrekt: adviseer over de gouvernance, adviseer over huisvesting én experi­menteer en programmeer met collectie. Hierbij een tussentijdse rapportage over de op­ dracht tot experiment. Het geeft inzicht in de aanpak, toont tussentijdse resultaten en adviseert dringend - op basis van deze eerste bevindingen - voor een vervolg van de experimenteerfase.

Het uiteindelijke doel? Een relevant stadsmuseum voor alle Rotterdammers!

89

Naar een nieuw stadsmuseum voor Rotterdam

Bijlage 5

Doelen: bekend maken en betrekken

Experimenteren en programmeren met collectie dient meerdere doelen: iedereen - bewoner en bezoeker - informeren en enthousiasmeren voor het verleden van hun stad in relatie tot heden en toekomst én onderzoeken op welke wijze Rotterdammers het beste te betrekken zijn bij dit verhaal. Een ander doel is het zichtbaar houden van de stadscollectie en Rotter­ dammers bekend te maken met deze collectie: hún collectie. Dit laatste ook om zoveel mogelijk perspectieven op het verhaal van de stad te krijgen, ter voorbereiding op het uiteindelijke doel: een relevant stadsmuseum voor alle Rotterdammers.

Aanpak en strategie: campagne ‘Ook van jou!’

Hoe te werk te gaan zonder (geklimatiseerde) huisvesting, naam/afzender en organisatie? Als je zoveel mogelijk mensen wil betrekken, moet je herkenbaar en vindbaar zijn. Mensen behoeven duidelijkheid: wie is de organisatie of afzender en waar kan ik ze bereiken? Om aanwezig te zijn, helderheid te creëren, een gevoel van vernieuwing, enthousiasme en urgentie op te roepen én aan te geven dat het om een tijdelijke organisatie gaat (met als doel tot een permanent en relevant museum te komen), kozen we als strategie een campagnevorm als tussenfase. Een campagne kan afstand nemen van wat was, definieert geen eindresultaat, wekt energie en is uitnodigend: ‘Rotterdam denkt na over een nieuw stadsmuseum, denk je mee? ‘Ook van jou! Het verhaal van Rotterdam.’ Duidelijk. Urgent. Uitnodigend

‘Rotterdam denkt na over een nieuw stadsmuseum, denk je mee? Ook van jou! Het verhaal van Rotterdam’. Zie, de ‘iconen’ uit de collectie!

De basis van deze inhoudelijke campagne is de Collectie Rotterdam. Deze collectie is veel­ omvattend. Alleen al de collectie van Museum Rotterdam bevat meer dan 115.000 objecten. De bekendheid met deze collectie onder de Rotterdammers is minimaal. Dat is jammer, want wat je niet kent, zal je ook niet koesteren, delen, promoten en doorgeven. Daar brengen we verandering in door een aantal objecten als ‘iconen’ te kiezen en die steeds weer in beeld te brengen. De collectie krijgt zo een herkenbaar gezicht. Natuurlijk is de collectie veel uitge­ breider en gelaagder dan de ‘snippers’ die we steeds tonen, maar die snippers vormen een optelsom. Waar mogelijk en wenselijk vertellen we over de rijkheid van de collectie.

90

collectie rotterdam

collectie rotterdam

collectie rotterdam

collectie rotterdam

collectie rotterdam

Capitulatievlag, Museum Rotterdam

Helm voor gebruik op bromfiets, gedragen door koeriers van restaurants van ‘De Bezorgbeer’, Museum Rotterdam

Portret van Maria van der Werff (1692-1731), 1704 door haar vader Adriaen van der Werff, Museum Rotterdam

De Hef in aanbouw 1926, Stadsarchief Rotterdam

Kelkglas 1735-1760, Museum Rotterdam

Naar een nieuw stadsmuseum voor Rotterdam

Bijlage 5

Collectie(f) afstoffen en activeren

Erfgoed en geschiedenis zijn begrippen die men vaak associeert met ‘saai en stoffig’ en staan ver af van de wijze waarop Rotterdam zich presenteert: een dynamische, jonge en toekomst­ gerichte stad, immer in ontwikkeling. Het belang van erfgoed en geschiedenis beschreven we in het adviesrapport en saai is dat zeker niet: iedereen houdt van een goed verhaal, zeker als je daarin zelf een rol speelt! Of ‘jouw’ stad, in dit geval. Ons verhaal is inhoudelijk, maar met ‘slechts’ inhoud bereiken we lang niet iedereen. We moeten onze boodschap daarom relevant en actueel maken en de collectiestukken ‘afstoffen’ door ze in een nieuwe context en met een nieuwe beeldtaal te presenteren. Het is belangrijk om - naast goede inhoudelijke programmering - te komen tot een beeldtaal die aansluit bij Rotterdam.

We stoffen de collectiestukken af, presenteren ze in een nieuwe context met nieuwe beeldtaal én gezamenlijke uitstraling Collectieonderzoek in zowel het stadsarchief als bij Museum Rotterdam toont dat het barst van de bijzondere en aansprekende foto’s, filmbeelden en objecten. Onder het motto less is more: tonen we op allerlei plekken parels uit deze collectie en gebruiken we beeldtaal die past bij het huidige Rotterdam. Een aansprekende foto of object, een opvallende (lila) kleur, korte heldere teksten en een verwijzing naar de website Ookvanjou.nl voor meer informatie. Bij de objecten vermelden we tevens Collectie Rotterdam. Het is voor een toeschouwer niet belangrijk of iets uit het stadsarchief komt, uit de collectie van Museum Rotterdam of de afdelingen archeologie of monumenten: het is allemaal Collectie Rotterdam. Zo draagt deze inhoudelijke campagne meteen bij aan een gezamenlijke uitstraling en gevoel van en voor erfgoedpartijen in de stad. Met deze aanpak activeren we zowel de collectie als het collectief!

Communicatie

Al in 2021 werd de domeinnaam Ookvanjou.nl aangekocht (door webexpert Toastdesign). Een heldere, gebruiksvriendelijke website op dit domein dient als kanaal en platform waar vanuit we informeren, verhalen vertellen en updates geven over Ook van jou! en de zoektocht naar een nieuw stadsmuseum. Maar het is ook de plek waar mensen zich per mail kunnen aanmelden om mee te denken of op andere wijze bij te dragen of te reageren. Hier kunnen geïnteresseerden zich ook aanmelden voor de nieuwsbrief. Uiteraard is op deze website ook het adviesrapport Ook van jou! te vinden, wordt de missie en insteek van Ook van jou! uit de doeken gedaan. Via Instagram (@ookvanjou.hetverhaalvanrdam) zetten we alles wat we doen kracht bij. Hier stellen we vragen, delen we updates en stories en bijvoorbeeld ook de campagnebeelden en video’s die we lieten maken, waarover hieronder meer.

91

Naar een nieuw stadsmuseum voor Rotterdam

Bijlage 5

Makers ontmoeten de Collectie Rotterdam, ook online

De stadscollectie is een middel om het verhaal van de stad te tonen, te bewaren en over te brengen, zoveel is inmiddels duidelijk. Belangrijk is te beseffen dat er niet één verhaal is, maar er meerdere perspectieven op een gebeurtenis mogelijk zijn. Dat kan per mens, maar ook per generatie of tijd verschillen. Stadscollectie is bij uitstek geschikt als basis voor dit gesprek, om deze verschillende perspectieven op eenzelfde gebeurtenis te belichten en te bediscussiëren. Als eerste programmering voor Ook van jou! vroegen we zeven Rotterdamse makers om creatief, vanuit hun eigen expertise, te reageren op stadscollectie. We namen deze makers mee naar een aantal schatkamers van de stad en interviewden ze ter plekke. We ­vroegen onder andere naar het belang van een museum van en voor de stad. Zeven ­verschillende mensen, zeven verschillende levens en geschiedenissen: allemaal vinden ze een museum voor de stad, hún stad, belangrijk. Daarnaast waren ze alle zeven stuk voor stuk vereerd én verrast dat ze in deze schatkamers mochten rondlopen én dat er zo’n enorme collectie blijkt te zijn waar ze geen weet van hadden. Ze gaven aan graag meer en vaker collectie te willen zien, ter inspiratie voor hun eigen werk en vanuit interesse voor de bijbehorende verhalen over de stad waarin zij leven.

We namen de makers mee naar een aantal schat­kamers van de stad en interviewden ze ter plekke

92

Naar een nieuw stadsmuseum voor Rotterdam

Bijlage 5

Van de verschillende interviews lieten we een compilatievideo laten maken die de diversiteit van de collectie, expertises en personen toont. Bekijk ‘m via deze link: https://ookvanjou.nl/ waarom-ook-van-jou/. Hier zijn ook de video’s met de andere makers te zien, dat zijn: • Dichter Derek Otte in Museum 40-45 NU met/over de capitulatievlag • Dansers Rajiv Bhagwanbali en Nyanga Weder in het Stadsarchief Rotterdam bij het slavenregister van de firma Coopstad & Rochussen • Influencer, stylist en digitale maker Meryem Slimani en haar moeder Najate in het depot de Metaalhof bij de kledingcollectie • Stadstekenaar Funzig op Rijksmonument Koningshavenbrug ‘De Hef’ • Kunstenaar Iwan Smit in het depot de Metaalhof bij de schilderkunstcollectie

Kick-off in HIM

Op donderdag 16 april vond onder leiding van dagvoorzitter Milou Adjanga en in het bijzijn van wethouder Said Kasmi, de Kick-off plaats van Ook van jou! in het bedrijfsverzamelgebouw Het Industriegebouw (HIG). Dit rijksmonument heeft sinds dit jaar ook een expositiefunctie, onder de naam Het Industriegebouw Modern (HIM). Usual en unusual suspects uit het culturele en erfgoedveld van Rotterdam lieten zich informeren, inspireren en maakte kennis met Ook van jou! en met elkaar. Aangezien het erfgoedveld in Rotterdam veel trouwe medewerkers kent die al jaren actief zijn in deze sector, weet men elkaar te vinden bij vragen en eventuele gezamenlijke projecten. Het nadeel is dat het samenwerkingen vanuit ‘goede wil en persoonlijke contacten’ betreft en de kennisdeling en het bereik voornamelijk binnen de eigen doelgroep blijft. Om tot een relevant stadsmuseum te komen, waar iedereen zich onderdeel van voelt, moet ook de rest van de stad betrokken worden en aansluiten. Een belangrijk doel van Ook van jou! is dan ook om deze verbinding te leggen. Bij de kick-off was dat te merken aan het publiek, dat zowel in achtergrond, expertise als leeftijd een stuk diverser was dan een gemiddelde bijeenkomst over erfgoed.

Reacties op de presentatie van Pinas gaven goed weer waarom diversiteit zo belangrijk is voor de relevantie van een organisatie

93

Naar een nieuw stadsmuseum voor Rotterdam

Bijlage 5

Via drie korte interviews met de leden van het Transitieteam werd geschetst hoe de vervolg­ opdrachten - de tijdelijke programmering, de toekomstscenario’s en huisvesting en de gouvernance - opgepakt worden. Daarnaast kwamen er voorbeelden aan bod van belangrijke historische gebeurtenissen, met doorwerking in het heden en ons toekomst, waarbij een gezamenlijke aanpak van absolute meerwaarde zou zijn. Gerard Steenbergen vertelde over 150 jaar Nieuwe Waterweg en Latysha Pocorni en Mike Bindraban over het koloniale en slavernijverleden van Rotterdam. Zij deden tevens een oproep tot samenwerking. Max Pinas van Dept Agency was uitgenodigd om een presentatie te geven over de toekomst van musea: welke potentie biedt de virtuele wereld ons? Hoe zorgen we dat we ook die kansen benutten en doelgroepen bedienen. De reacties naar aanleiding van deze presentatie gaven goed weer waarom het belangrijk is een zo groot mogelijke diversiteit na te streven in leeftijd, achter­ grond en expertise om relevant te blijven als organisatie. Waar de een aangaf het verhaal niet te kunnen volgen, was de ander enorm enthousiast en wilde meer weten. Het Industriegebouw was niet toevallig gekozen voor de kick-off, maar een voorbeeld van wat een stadsmuseum zou moeten zijn: sporen uit het verleden, met een relevante functie in het nu én een blik die stevig op de toekomst is gericht.

Het wederopbouwpand heeft vandaag de dag een bruisende invulling met een diversiteit aan bedrijven. Daarnaast opende het een week na onze kick-off HIM, Het Industriegebouw Modern, een plek voor kunst en design voor iedereen toegankelijk. Eigenaar Luc Schotsman vertelde hierover en organiseerde een preview voor Ook van jou! van dit nieuwe initiatief.

94

Naar een nieuw stadsmuseum voor Rotterdam

Bijlage 5

Gesprek met de stad

Naast het erfgoed- en culturele veld wil Ook van jou! de rest van de Rotterdammers bij het proces naar een nieuw stadsmuseum betrekken. Media zoals stadsomroep Open Rotterdam en de Havenloods doen dat al dagelijks, vandaar dat zij zijn betrokken bij deze ambitie.

Open Rotterdam en De Havenloods zijn waardevolle ­media­partners in het bereiken van ‘de gewone Rotterdammer’ die we bij de Collectie Rotterdam willen betrekken Open Rotterdam ging de straat op om Rotterdammers te vragen naar hun interesse in een nieuw stadsmuseum. Daarnaast polsten ze hoe het staat met hun kennis van de stadscollectie. Dit laatste om te weten of die kennis er is, maar vooral ook om te vragen of ze het zouden wíllen weten. Bekijk de video hier: https://ookvanjou.nl/nieuws/ook-van-jou-open-rotterdam/ De Havenloods is dient als platform om vanaf de start te beantwoorden aan de doelstelling ‘collectie zichtbaar houden’. De Havenloods valt bij een groot deel van de Rotterdamse huishoudens op de mat (bereik /aantallen). Naast een aantal advertorials heeft de Havenloods veel redactionele aandacht aan Ook van jou! besteed, onder andere tweemaal de voorpagina. Een lezersactie toonde aan dat Rotterdammers zeer zeker interesse hebben in hun geschiedenis: een oproep om een kijkje in het depot de Metaalhof te kunnen winnen, leverde vele aanmeldingen op. Op 21 juni heeft de hoofdredacteur Emile van de Velde met de winnaars van conservator Rob Noordhoek een twee uur durende rondleiding gehad en er vervolgens een artikel aan gewijd.

Lees het artikel hier:https://www.dehavenloods.nl/nieuws/ algemeen/42551/op-bezoek-bij-de-schatkamer-van-de-stad-in-het-dagobert-duck-pa Publieksactie: wat wil jij zien in het nieuwe stadsmuseum? Om zoveel mogelijk mensen de kans te geven in gesprek te gaan en bij te dragen is er een publieksactie gestart, met als vraag: ‘wat wil jij zien in het nieuwe stadsmuseum’. Het betreft een ideeënbox en invulkaartjes die overal kunnen worden ingezet. Het is voornamelijk een middel om actief in gesprek te gaan. De aftrap was op de Dag van de Rotterdamse Geschiedenis in de Laurenskerk, bij de 75e verjaardag van Historische vereniging Roterodamum. Dat er bij die gelegenheid geen enkele ‘nee’ is ingevuld bij het de vraag of een stadsmuseum als dan niet wenselijk is, mag geen verrassing heten. Uit de antwoorden op de open vraag wat men er dan zou willen zien, is wel van alles op te maken. Opvallend veel jongeren willen graag beelden van het Rotterdam van vóór het bombardement zien, maar bijvoorbeeld ook een tentoonstelling over Susan Bijl. De oudere generatie vraagt juist om aandacht voor de wederopbouwperiode. Vrijwel iedereen geeft aan dat ze een chronologisch verhaal over de geschiedenis van de stad willen zien op basis van topstukken uit de collectie. Degene die het Timmerhuis hebben bezocht gaven aan dat te missen.

We hebben ook best wel wat mensen gesproken die niet weten dat er een museum zat in het Timmerhuis - het Schielandshuis wordt vaker genoemd - maar wel graag zo’n overzicht met topstukken zouden willen zien.

Jongeren willen het Rotterdam van voor WOII zien, maar ook een tentoonstelling over Susan Bijl. Iedereen wil het chronologische verhaal van de stad zien, op basis van de topstukken 95

Naar een nieuw stadsmuseum voor Rotterdam

Bijlage 5

Denktanksessies organiseerden we om gericht vragen te kunnen stellen, dilemma’s voor te kunnen leggen, het brede perspectief te bewaken en wat dieper op de materie in te kunnen gaan.. Inmiddels hebben iets meer dan 50 personen deelgenomen aan deze sessies (gehouden bij Heilige Boontjes). De sessies, gericht op programmering, worden georganiseerd in samenwerking met Simone da Silva (directeur bij Dig it Up) en voorgezeten door Hasna el Maroudi (journaliste en columniste). Fay van der Wal (schrijver, o.a. Vers Beton) legt verslag van de bijeenkomsten. Deze verslagen worden uitgewerkt tot één overkoepelend verhaal, dat zal worden gedeeld op de website.

Rotterdam denkt na over een nieuw stadsmuseum

Een museum over het verhaal van Rotterdam, een verhaal waar alle Rotterdammers zich onderdeel van voelen. Als stad hebben we schatkamers vol met schilderijen, foto’s, objecten en monumenten; ze vertellen verhalen over de stad. De komende tijd zullen we op allerlei plekken opduiken om de stadscollectie te laten zien en de verhalen te delen. Het verhaal van Rotterdam is Ook van jou!

Een museum over het verhaal van Rotterdam, een verhaal waar alle Rotterdammers zich onderdeel van voelen. Als stad hebben we schatkamers vol met schilderijen, foto’s, objecten en monumenten; ze vertellen verhalen over de stad. De komende tijd zullen we op allerlei plekken opduiken om de stadscollectie te laten zien en de verhalen te delen. Het verhaal van Rotterdam is Ook van jou!

De capitulatievlag is zo’n collectiestuk en een belangrijk object binnen de Rotterdamse geschiedenis. Sergeant-majoor Gerrit van Ommering maakte de vlag van een beddelaken en bezemsteel op 14 mei 1940. Zwaaiend met de vlag liep Van Ommering, tijdens de onderhandelingen over de capitulatie van de stad, van het Nederlandse militaire hoofdkwartier naar dat van de Duitsers. Het heeft het bombardement niet kunnen voorkomen. De vlag markeert een omslagpunt, van het ‘oude’ Rotterdam naar de nieuwe, moderne stad die wij nu kennen.

Gedicht

De stad, de zon, de witte vlagdrager

Achterkleindochter

Gerrit van Ommering (Rotterdam, 1897-1970.) treedt in 1913 in militaire dienst. Esther Tuvaljevic-Ravesteijn is zijn achterkleindochter. Hoewel ze haar overgrootopa niet kende - ze werd in 1984 geboren - kent ze zijn ‘spannende verhalen’ zeker. “Mijn oma vertelde het regelmatig: degene die eigenlijk met de vlag hoorde te lopen, durfde niet. Daarom werd mijn overgrootopa gestuurd. De vlag is een belangrijk onderdeel van de Rotterdamse geschiedenis. Het inspireert me om mijn kinderen binnenkort mee te nemen en de vlag te bekijken.”

heen en weer gezwaaid vol overgave aan het begin van een nieuwe dag een bezemsteel en een beddenlaken aan elkaar gemaakt als witte vlag om te redden wat er te redden was terwijl de zon begon te schijnen op een bezette maar bestaande stad die even later zou verdwijnen de laatste strohalm, het zijden draadje het zweet, de tranen, de spetters bloed de schreeuw om genade mocht niet baten de stad ging haar noodlot tegemoet waanzin houd je met een vlag niet tegen de zon brak op die dag niet meer door de stofwolken na de bommenregen het lag niet aan die sergeant-majoor hij liep heldhaftig tussen de troepen voor hij zijn wereld zou zien vergaan hij bleef om mededogen roepen maar het kwaad heeft daar geen boodschap aan

Bloedspetters

Bij station Beurs verbond Van Ommering een gewonde marinier met een van het laken gescheurde reep stof. Daarbij spatte er bloed op het laken waarmee hij daarna de vlag maakte.

Meterkast

De vlag stond tot 1980 opgerold in de meterkast van de woning van de weduwe van Van Ommering. Een woning waar het gezin in 1939 kwam wonen.

zo daalde het duister neer op een stad die zoals het licht soms doet, verdween maar die, zoals de zon na elke nacht uiteindelijk toch weer verscheen, dus...

In het echt

Wil je de vlag zelf bekijken? Dat kan! Hij is te zien in Museum ‘40 - ‘45 NU, aan de Coolhaven 375.

Rotterdam denkt na over een nieuw stadsmuseum. Denk je mee?

96

De Koningshavenbrug – door Rotterdammers ‘De Hef’ genoemd – werd tussen 1925 en 1927 gebouwd, als onderdeel van de spoorlijn Breda-Rotterdam. De spoorhefbrug verving de verouderde Willemsspoorbrug uit 1877. Met de opening van de spoortunnel bij Blaak in 1993 werd de Hef overbodig. Hevig protest voorkwam at dit icoon werd afgebroken. Voor een symbolische 1 euro kocht de gemeente Rotterdam de brug van de NS, die daarna de status van rijksmonument kreeg.

Dichter en spoken word-artiest Derek Otte schreef een gedicht over de Capitulatievlag om heden en verleden met elkaar te verbinden. Hij heeft het opgedragen aan Gerrit van Ommering.

de witte vlagdrager is tóch gehoord op die rampzalige dag in mei want steeds als hier een nieuwe ochtend gloort ligt zijn stad er ongenaakbaar bij – Derek Otte

www.ookvanjou.nl

Ode aan De Hef op CS

Ook van jou! heeft in mei en juni een kleine tentoonstellingsruimte op het Centraal Station! Hier zie je de maquette van de Hef (uit de stadscollectie) die tussen 1960 en 1980 werd gemaakt door B. Vooys.

Het val

De markante hefbrug bestaat uit boogvormige overspanningen van geklonken smeedijzer die rusten op betonnen pijlers, bekleed met natuursteen. Op de pijlers staan twee hoge heftorens, waartussen Het val, van 52 meter lang, ligt. Deze wordt – door middel van een beweegbare hefconstructie van wielen, kabels en betonnen contragewichten – tot 45 meter omhoog geheven.

Van De Hef gedoken

Op 14 januari 1933 dook de toen 19-jarige waaghals Lou Vlasblom – mét twee salto’s – van de hefbrug. Met zijn sprong van 67 meter verbrak hij alle records: nooit dook iemand van grotere hoogte. Het hele verhaal lees je in het boek ‘De jongen de van De Hef dook’ door Siebe Thissen.

Funzig tekende De Hef

Voor Ook van jou! vroegen we kunstenaars met eigen werk te reageren op stadscollectie zoals De Hef. Stadstekenaar Funzig (Funs Janssen): “De Hef is voor mij de meest iconische brug van Rotterdam. Met mijn illustratie wil ik de brug in zijn grootsheid laten zien, maar ook in de reflectie van de stad zelf.” Bekijk de video van Funzig over De Hef: ookvanjou.nl/nieuws/funzig

De Brug

De Hef werd beroemd omdat Joris Ivens, een belangrijke Nederlandse filmmaker, in 1928 de film ‘De Brug’ maakte. Bekijk de film hier: ookvanjou.nl/nieuws/joris-ivens

Omhoog op De Hef?

Tijdens Open Monumentendag Rotterdam (17 & 18 september 2022) kan je mee omhoog op de brug! omdrotterdam.nl

Rotterdam denkt na over een nieuw stadsmuseum. Denk je mee?

Huwelijksaanzoeken op hoogte Sjors Ferreira Ribeiro is al 32 jaar monteur bij de gemeente Rotterdam en dé ‘bestuurder’ van De Hef. “De laatste tien jaar draai ik de brug vooral zelf, maar ik ben het nu jongeren aan het leren en maakte een boek met instructies, dus ik kan weer op vakantie.” Aan een ‘bewegende’ Hef gaan veel voorbereidingen vooraf, vertelt Sjors. “Eerst verzamel ik lucht in de ketels. Bij voldoende druk kan ik hem laten zakken. Als waarschuwing laat ik dan eerst de sirene horen.” Die sirene kent Sjors al sinds zijn jeugd. “Ik was 14 jaar en had een krantenwijk op het Noordereiland, maar kwam van Zuid. Als ik in de verte de sirene hoorde, wist ik dat ik te laat was. Mensen kregen de krant dan iets later.” In 2015 werd de kenmerkende oude sirene ontvreemd, in de periode dat De Hef in de steigers stond voor een verfbeurt. “We deden veel moeite om dezelfde sirene terug te vinden en vonden die in Duitsland. Het geluid is gelukkig hetzelfde als de oorspronkelijke.” Hoewel hij voor veel Rotterdamse bruggen zorgt, is De Hef zijn lievelings. Waarom? “Hier komt geen computer aan te pas. Bij de Erasmusbrug wordt veel computergestuurd en dat kan storingen opleveren. Hier doen we alles handmatig en dat vind ik bijzonder.” In 2014 vroeg hij zijn vrouw er zelfs ten huwelijk en bracht zo zijn twee grote liefdes samen.

Foto: Sjors Ribeiro

Rotterdam denkt na over een nieuw stadsmuseum

Dankzij Sjors vonden er nog een aantal huwelijksaanzoeken op De Hef plaats, vertelt hij. Sjors fotografeerde deze momenten. “Met Jonas Dijkstra sprak ik een ‘toevallige’ ontmoeting af bij De Hef, waarbij ik vroeg of ze even boven wilden kijken. Bij de machinekamer ging Jonas voor Lindsey op zijn knieën.”

www.ookvanjou.nl

Naar een nieuw stadsmuseum voor Rotterdam

Bijlage 5

Zichtbaarheid in de stad: pop-up-virus

Na het bepalen van de insteek en strategie, startten we zo snel mogelijk met het fysiek zicht­ baar maken en houden van de collectie. Grote uitdaging hierbij zijn de strikte regels omtrent de museumwet met betrekking tot klimaat, licht en beveiliging/verzekering. We roeien met de riemen die we hebben en gebruiken collectie die wel geschikt is voor niet-museale om­ standigheden. Rotterdam Centraal Station is bij uitstek een geschikte plek om laagdrempelig mensen te bereiken. Op een prominente plek, naast perron 2, is de eerste pop-up expo van Ook van jou! te zien. Natuurlijk vraagt deze locatie om een verhaal en stadscollectie op het gebied van treinvervoer. Gezien de actuele discussie en het feit dat elke Rotterdammer dit icoon kent, konden we niet om de monumentale spoorwegbrug De Hef heen. Daarnaast kozen we bewust voor het tonen van een mix van de collectie. De iconische foto van de Hef in aanbouw komt uit de collectie van het stadsarchief. De Hef zelf is een rijksmonument en valt onder de ‘collectie’ monumenten en de maquette komt uit de collectie van Museum Rotterdam. De grote illustratie is een hedendaagse reactie van stadstekenaar Funzig en laat de waarde van dit icoon voor Rotterdammers van vandaag zien.

In de CS-expo over De Hef komt alles samen: stadsarchief­ collectie, rijksmonument, Museum Rotterdam-collectie en een hedendaagse illustratie belichten samen hetzelfde icoon De stationsmanager van Rotterdam CS was zo enthousiast over de eerste expositie, dat er een tweede ruimte aangeboden werd. Deze tweede (kleine) pop-up expo is recht tegenover de eerste geopend, zodat reizigers niet om Ook van jou! heen kunnen. Deze pop-up is gewijd aan een belangrijke en unieke deelcollectie van Museum Rotterdam: kleding van het dagelijks leven, een collectie van wel 13.000 objecten! Zowel uit rondleidingen door collectie als gesprekken over de collectie komt steeds weer naar voren dat deze collectie een belangrijke onbekende parel is. Er komen veel bruikleenverzoeken van musea elders uit het land, terwijl er in Rotterdam nauwelijks aandacht voor lijkt. Rotterdam zou deze deelcollectie zelf dus veel sterker kunnen inzetten én positioneren als Rotterdams erfgoed.

97

Naar een nieuw stadsmuseum voor Rotterdam

Bijlage 5

De eerste pop-up expo’s zijn ontwikkeld vanuit Ook van jou! zelf. Naar aanleiding van deze eerste pop-ups is Ook van jou! benaderd door Dudok op de Meent en Het Industriegebouw aan de Goudsesingel, met het verzoek ook daar pop-ups te creëren. De bedoeling is dat de expo’s uitwaaieren over de stad, met per expo een gastcurator, om zoveel mogelijk mensen te betrekken en bekend te maken met de stadscollectie. Welke objecten spreken hen aan en waarom? Waarom zijn deze stukken vandaag de dag relevant en waarom zou je het willen tonen. Welk groter verhaal wil je ermee vertellen? De komende tijd zal Ook van jou! het gesprek aangaan met partijen die zichzelf melden en actief locaties en gast­curatoren benaderen, om tot een waar ‘pop-up-virus’ te komen!

Vuurpijl pop-up: het Diorama Nieuwe Waterweg

Een belangrijke gebeurtenis voor de ontwikkeling van Rotterdam tot multiculturele wereld­ haven was het graven van de Nieuwe Waterweg. Dit jaar is dat 150 jaar geleden. Hier willen we dan ook een pop-up XL van maken: een vuurpijl. De Collectie Rotterdam bevat een groot schilderij, volgens een oud archivaris ook wel de Nachtwacht van Rotterdam. Dit is het Diorama Nieuwe Waterweg van de kunstenaar Jaap Gidding. Dit werk van bijna 20 bij 5 meter groot werd gemaakt voor de wereldtentoonstelling in Antwerpen in 1930. Het was te zien in de Kunsthal tijdens Rotterdam Culturele Hoofdstad en is toen volledig gerestaureerd. Gidding is ook geen onbelangrijke Rotterdamse kunstenaar geweest: hij verzorgde alle interieurs van het Tuschinski imperium, de Pauwenzaal van het Tuschinski in Amsterdam is de enige die nog zichtbaar is, de rest overleefde het bombardement niet. Gidding maakte bijvoorbeeld ook de mozaïeken in de Maastunnelgebouwtjes en het GJ de Jong monument in de tuin van Museum Boijmans Van Beuningen. Een echte Rotterdamse maker dus. We hadden het doek bijzonder graag getoond in dit jubileumjaar, maar een locatie van deze afmetingen en klimaat­

98

Naar een nieuw stadsmuseum voor Rotterdam

Bijlage 5

omstandigheden bleek niet beschikbaar. Om de Rotterdammers toch bekend te maken met dit belangrijke collectiestuk, zodat ook het verhaal erachter levend blijft na het themajaar, gaan we een replica exposeren in Hoek van Holland. Het geeft namelijk ook het belang van Hoek van Holland als poort voor de wereldhaven van Rotterdam aan. De plannen zijn nog in ontwikkeling, maar in de uiterste Hoek van Holland, bij de bunker Icoon, is een tijdelijke uitkijkpost ontworpen die zowel zicht biedt op een replica van het Diorama (op ware grootte!), op de echte Nieuwe Waterweg én op het monumentale erfgoed van de verdedigingswerken van Hoek van Holland. Heel veel erfgoed in één oogopslag!

Het werk dat nu ongezien en vrijwel onbekend in dozen ligt opgeslagen, heeft Panorama Mesdag kwaliteiten Het Dioramaproject - door sommigen al omgedoopt tot Doek van Holland - zet met een laagdrempelig publieksevenement zowel het erfgoed, de verdedigingswerken, de historie en belang van de Nieuwe waterweg als dit collectiestuk in de spotlights. Door het te koppelen aan de oplevering van de metro naar HvH, op loopafstand van deze locatie, hopen we het publieksbereik te versterken. Deze tijdelijke pop-up zou een mooie aanloop kunnen zijn (of ter inspiratie kunnen dienen) voor een semi-permanente expositie van het origineel in Hoek van Holland. Het werk dat nu ongezien en vrijwel onbekend in dozen ligt opgeslagen, heeft Panorama Mesdag kwaliteiten. Het zou in geklimatiseerde omstandigheden een mooie plek kunnen krijgen op de begane grond van het te renoveren monumentale stationsgebouw van Hoek van Holland, waar nog een nieuwe bestemming voor wordt gezocht. Maar ook andere plekken in Hoek van Holland zijn denkbaar.

Illustratie ontwerpschets, niet definitieve plan!

99

Naar een nieuw stadsmuseum voor Rotterdam

Detail Diorama Gidding

Bijlage 5

Tweede helft 2022 en voorbereiding 2023 Doorborduren op gelegde basis In de tweede helft van 2022 en ook in 2023 borduren we voort op de basis die in de eerste helft is gelegd: gesprekken met de stad, informeren over en betrekken bij collectie-experimenten en pop-up-expo-locaties realiseren. Vooral het betrekken en uitnodigen van gastcuratoren (personen, bekend, onbekend, organisaties, bedrijven, makers, locaties, et cetera) krijgt hierbij de nadruk. Net als uitbreiding van de communicatie hierover. In de eerste helft van 2022 is, naast samenwerking met de organisatie rond 150 jaar Nieuwe Waterweg, ook de samenwerking opgestart met partijen die stadsprogramma voor­ bereiden rondom de aangeboden excuses en 150 jaar afschaffing slavernij.

Het heeft prioriteit om organisaties en makers met roots in het koloniale verleden te betrekken, niet als tijdelijke gastcuratoren, maar blijvend verbonden Samenwerking Ook van jou! organiseerde bijeenkomsten met programmamakers van de stadsbibliotheek, Wereldmuseum, Museum Boijmans Van Beuningen, het Maritiem Museum en het stadsprogramma. Elk van deze partijen werkt aan programma met betrekking tot dit thema. In de gesprekken spraken allen de voorkeur uit om dit programma op elkaar af te stemmen en er gezamenlijk programma aan toe te voegen. De grootste prioriteit heeft het om kleinere organisaties en programmamakers met roots in het koloniale verleden te koppelen aan deze organisaties. Niet enkel als gastcuratoren voor het komende jaar, maar blijvend verbonden, ook daarna. Een eerste blijk van deze samenwerking was een uitnodiging aan Ook van jou! om onderdeel te zijn van History Matters. Het ging om een kort interview over de rol van collectie bij historische gebeurtenissen met meerdere perspectieven. Dit interview werd als instart gebruikt voor een aflevering van History Matters, dat hier is te zien: https:// openrotterdam.nl/hoe-maak-je-een-rotterdams-stadsmuseum-van-alle-rotterdammers/ 2e Kick-off. In het najaar van 2022 vindt er een 2e kick-off (kick-off 2023) plaats, waarbij dit thema centraal staat.

Nieuwe samenwerkingen, experimenten en programma delen we ook het komende jaar op het overkoepelende platform ookvanjou.nl. We programmeren en experimenteren vol enthousiasme en overtuiging - van het belang en de meerwaarde hiervan - verder. Het eerste advies met betrekking tot het traject naar het nieuwe stadsmuseum en de programmering is in hoofdstuk 8 (Transitieperiode) opgenomen.

100

Naar een nieuw stadsmuseum voor Rotterdam

Bijlage 5

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=RotterdamRaad&id=fc168bd6-1833-4074-9c2b-e94f10624655