[22bb008744] Bijlage behorende bij 22bb8743 - voorlopig ontwerp Stadsproject Prins Alexanderplein fase 1
Tekst van het document
Voorlopig Ontwerp Inrichtingsplan
PRINS ALEXANDERPLEIN BOEKJE
16 november 2022
Voorlopig Ontwerp Inrichtingsplan Stadsproject Prins Alexanderplein
Gemeente Rotterdam Stadsontwikkeling Afdeling Ruimte Advies en Ontwerp
deelgebied Prins Alexander 16 november 2022
Deze nota is vastgesteld door Burgemeester en Wethouders op:
PROCES 2019
schetsontwerp ontwikkelperspectief Alexanderknoop
mei 2021
concept Programma Van Eisen (PVE) gereed
juni 2021
Start ontwerpproces
augustus 2021
Concept Voorlopig Ontwerp inrichtingsplan (VO ip) gereed afstemming plangrenzen afstemming opmerkingen concept Voorlopig Ontwerp afstemming fietsstallingen en bereikbaarheid plein afstemming actoren
december 2021
Aangepast concept Voorlopig Ontwerp inrichtingsplan gereed afstemming landschap (plantvakken, fietspad ligging, fietsparkeren) afstemming verlaagd plantvak afstemming beplantingsplan, lichtplan, bordenplan afstemming actoren opstellen kostenraming Voorlopig Ontwerp opstellen beheerparagraaf
VOORLOPIGE PLANNING: november 2022
VO ip naar college ter vaststelling en uitzending
Q4 2022
Voorlopige Inrichtingsplan met omgeving communiceren
Q1 2023
Verwerken reacties Voorlopig Ontwerp
Q2 2023
Uitwerken voorlopig ontwerp naar Definitief Ontwerp Inrichtingsplan (DO ip)
medio 2023 Q4 2023 2024
3
Vaststelling Definitief Inrichtingsplan door college Voorbereidende werkzaamheden Prins Alexanderplein Start herinrichting Prins Alexanderplein
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
AANLEIDING
Gemeente Rotterdam werkt aan de 'Stadsprojecten'. Dat zijn bekende plekken in Rotterdam die de komende jaren een ware metamorphose ondergaan om te kunnen spelen, sporten of juist lekker even zitten. Veel Rotterdammers wonen er straks op nog geen 15 minuten wandelen vandaan. Een van deze stadsprojecten is het Prins Alexanderplein met als bondige doelstelling: van doorgaansroute naar groene verblijfsplek. De Stadsprojecten zijn: Hofplein, groen en dynamisch stadsplein Westblaak, wordt Blaakpark Hofbogenpark, 2 kilometer lang park op en rond het spoorviaduct Nelson Mandelapark, beweging, ontspanning en onmoeting Schouwburgplein, stadspodium voor alle Rotterdammers Rijnhavenpark, plek voor rust en reuring Getijdenpark Feyenoord, rivieroverpark voor natuur en cultuur
4
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
OPGAVE PROGRAMMA VAN EISEN
In het vastgestelde programma van eisen zijn verschillende ambities voor het Alexanderplein vastgelegd, we lichten er een aantal uit: • Het plein krijgt een sterk groen karakter • Het plein voorziet in verblijfskwaliteit en biedt gelegenheid aan evenementen (water, stroom) • Het plein is het pompend hart van de Alexanderknoop en een aanjager in de gebiedsontwikkeling • De kenmerkende maar ook kwetsbare lage ligging van de Prins Alexanderpolder onder NAP moet onderdeel zijn van de karakterstiek van het plein • Duurzaamheid is belangrijk voor de volgende aspecten: •
materialisering (40% koelend)
•
water: zichtbaarheid afvoeren en berging (50% van de jaarlijkse neerslag)
•
hittestress (50% schaduw)
•
gezond: bewegen (sport) en geluidsluw
•
biodiversiteit
Daarnaast zijn er ook een aantal randvoorwaarden geformuleerd waarbij we er drie uitlichten: • Het schetsontwerp is de basis voor het programma van eisen en het voorlopig ontwerp • Behoud van het kunstwerk Space Time II • Behoud van bestaande kabels en leidingen
5
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
GEBIEDSONTWIKKELING PRINS ALEXANDERKNOOP
Het inrichtingsplan van het Prins Alexanderplein is als stadsproject ook een aanjager van de gebiedsontwikkeling Alexanderknoop welke tegelijkertijd loopt. De Alexanderknoop moet een aantrekkelijk woon- en werkmilieu worden, een optimaal bereikbare plek voor OV (intercitystation, metro en bus), fietsers en automobilist. De Alexanderknoop biedt ecologisch waardevolle natte en droge verbindingen in noord-zuid en oost-west richting die de polderpatronen belichten. Er komen meer woningen in het gebied bij, bestaande lege kantoren worden getransformeerd tot woontorens en de mix van optimale bereikbaarheid en bestemming (shopping malls, scholen, kantoren) in een aantrekkelijke buitenruimte (groen en verblijf) voor voetganger en fietser is het wensbeeld voor de Alexanderknoop. Voor het inrichtingplan van het plein is het belangrijk dat het plein kan meebewegen in al deze ontwikkelingen. Het inrichtingsplan sorteert voor op de toekomst maar is zelf niet het eindplaatje. Tussentijdse aanpassingen zijn mogelijk naar gelang de gebiedsontwikkeling dit vraagt. Daarbij is het ontwerp niet afhankelijk van andere partijen. Concreet voorbeeld is hiervan dat we groenvakken op het plein niet vastleggen aan gebouwen die nog in ontwikkeling zijn.
6
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
VESTIGINGS KLIMAAT VERBLIJFS KLIMAAT ADAPTIEF KLIMAAT SOCIAAL KLIMAAT KLIMAAT
7
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
ANALYSE luchtfoto
ligging in Rotterdamse Stijl
bushaltes station Alexander station Alexander NS / metro
Alexandrium II Prins
Prins Alexanderplein
Alex and e r laan
Alexandrium I
H oof d w
eg
Het Prins Alexanderplein ligt in een dynamische omgeving van OV knooppunt (trein, metro en bus) grootschalige shoppingmalls, bedrijven en scholen langs belangrijke noord-zuid (Prins Alexanderlaan) en oost-west (Hoofdweg) verbindingen. De historische context van de polder is nog goed af te lezen aan de orthogonale structuur van het gebied, de lange lijnen, aanwezige waterlijnen en de verhoogde ligging van het spoortraject (boven NAP).
8
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
OV-knooppunt (rood) subcentra (paars) Parklane (groen) bedrijven (grijs) De Rotterdamse Stijl heeft een indeling van de stad gemaakt die leidraad is voor de ruimtelijke kwaliteit van de stad. Inrichtingsambities, ruimtelijke kwaliteit gekoppeld aan afspraken van de materiaalkeuzes en het beheer van de stad. Voor het Prins Alexanderplein geldt de beheercategrorie exclusief. Er is een beheerparagraaf opgesteld voor het inrichtingsplan welke als bijlage beschikbaar is.
ANALYSE historie Prins Alexander is een voormalig veenmoeras. Een laagveengebied met een zeer nat karakter. Hier werd turf gestoken als brandstof voor de stedelingen, waardoor er een zeer divers plassen landschap ontstond met een aantal nog hoger gelegen wegen om het gebied toegankelijke te houden. Het verschil in 'landschap' tussen 1850 en 1880 is gigantisch. De polder is gemaakt. Een ringdijk is rondom aangelegd en het oppervlaktewater wordt uit het gebied gepompt om de grond voor agrarische doeleinden geschikt te maken. De oude wegen zijn echter nog steeds zichtbaar. Zij het rechtgetrokken door de ingenieurs. Er verschijnt langzaam meer bebouwing langs deze lijnen. In de na oorlogse periode ontwikkelde de stad zich in een razend tempo. In nog geen 60 jaar verandert het polderlandschap in een volwaardig stadsdeel Prins Alexander. Waarbij de polderlijnen nog steeds terug te lezen zijn als belangrijke infrastructurele aders. Het gebied kent een sterke zonering van noord naar zuid: 1. wijk Ommoord boven de snelweg; 2. tussen snelweg en de (oude) Hoofdweg een zone van bedrijven, scholen en winkels 3. ten zuiden van de Hoofdweg de wijk Oosterflank en Het Lage Land
1960
9
1850
1880
1940
1970
1990
2000
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
ANALYSE ruimtelijk kader
functies
Langwerpige ruimte, nadrukkelijke aanwezigheid gebouwen De materiaalkeuzes van de gevels rondom het plein zorgen voor een grote weerkaatsing van geluid. Dit heeft een indringende ervaring op de bezoekers: je voelt je opgesloten in de ruimte. Dit is aan de westzijde van het plein, waar de ruimte diverser is en de wanden opener minder aanwezig. Een verzachting van de gevels zou een positieve bijdrage kunnen geven op de ervaring van de ruimte.
winkels eten /drinken openbaar vervoer educatie hotel
10
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
kantoor
ANALYSE Kop van het plein
Huidige pleinsfeer
Belangrijke aan- en afvoer route voor voetgangers vanuit Station Rotterdam Alexander (trein, metero, bus) en een verbinding naar het overdekte winkelcentrum, de bigshops en de Woonmall. Laatstgenoemde route loopt buiten een groot gedeelte van het plein om. De route in het winkelcentrum ligt verhoogd, evenals het spoor. winkelcentrum spoor 11
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
Het plein kent een relatief drukke westzijde en een luwe oostzijde. Aan de westzijde domineert een oude kastanje en de Chicken Spot het beeld. Op het middendeel draagt het kunstwerk de westelijke zijde. Op het overige oostelijk deel bepaalt een gedraaid bomengrid de ruimte in een eenduidige, saaie uitstraling met weinig aanleiding tot gebruik.
ANALYSE Bezonningsstudie
Aanwezige kabels en leidingen
Bovenstaande afbeelding is het resultaat van de schaduwprojecties op basis van het 3D model. Dit model laat de schaduw op het plein zien door het jaar heen op de kortste, langste en middellangste dag. Hoe donkerder de plek, des te minder zon er komt. Het valt op dat het plein, door de smalle ruimte en de hoge zuidgevel, in de winter een plek is met weinig zon. Aan de westkant van het plein is er altijd zon. Aan de noordkant zijn er elke dag momenten van zon.
12
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
Onder het Prins Alexanderplein liggen grote hoeveelheden kabels en leidingen die van invloed zijn op het ontwerp. De paarse lijnen zijn leidingen voor stadsverwarming. De riolering is in grijs weergegeven, waarbij een nieuw aan te leggen gescheiden stelsel met infiltratiemogelijkheid voor regenwater de voorkeur heeft. De blauwe lijn is de waterleiding. Daarnaast in rood veel elektrakabels, waarvan een aantal laagstroom en in groen de datakabels.
sfeerimpressie voorlopig inrichtingplan Prins Alexanderplein, standpunt westzijde uitgang station kijkend naar oostzijde plein
13
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
ONTWIKKELING VAN RUIMTELIJKE CONCEPT 1. Het Prins Alexanderplein is een stedelijke pleinruimte met twee
2. Een verbindende pleinvloer waarbij de legpatronen gebaseerd zijn op de
aantrekkelijke koppen.
orthogonale polderstructuur. De legpatronen verbreden optisch de pleinruimte.
14
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
ONTWIKKELING VAN RUIMTELIJKE CONCEPT 3. De pleinruimte wordt omlijst door verschillende gevels.
15
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
4. Levendige plinten zijn essentieel, met mogelijkheden voor terrassen op het plein.
ONTWIKKELING VAN RUIMTELIJKE CONCEPT 5. Verbindende zichtlijnen en routes.
6. Groene hoofdentrees van het plein.
16
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
ONTWIKKELING VAN RUIMTELIJKE CONCEPT 7. Groene subentrees van het plein.
8. Beplantingsvakken vormen ruimtes en maakt aantrekkelijke routes.
17
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
ONTWIKKELING VAN RUIMTELIJKE CONCEPT 9. Posities van terrassen begeleiden de levendige route over het hele plein.
18
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
10. Pleinverrijkers in hoofd- en subruimtes: kunstwerk, bedriegertjes en speelobject.
ONTWIKKELING VAN RUIMTELIJKE CONCEPT 11. Zitplekken op de plantvakranden geïntegreerd, gesitueerd om de ruimtes
12. Aantrekkelijke plantvakken en centraal een verlaagd plantvak met waterbergingsfunctie
19
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
sfeerimpressie voorlopig inrichtingplan Prins Alexanderplein, standpunt voor entree Alexandrium I kijkend naar bestaand kunstwerk
20
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
richting station Prins Alexander
chickenspot
terras Wilskracht
kunstwerk Space Time II
ingang Alexandrium
loading dock Alexandrium I
sfeerimpressie voorlopig inrichtingplan vogelvlucht westzijde van het plein
21
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
verlaagd plantvak t.b.v. waterberging
huidige glaswand Alexandrium I met nooduitgangen
bedriegertjes
bedriegertjes
mogelijke in- / uitgang speelobject (wordt nog ontworpen) te ontwikkelen terras
beplanting voor de gevel camoufleert deze en vermindert weerkaatsing van het geluid
sfeerimpressie voorlopig inrichtingplan vogelvlucht oostzijde van het plein
22
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
mogelijke in- / uitgang speelobject (wordt nog ontworpen)
te ontwikkelen terras
plankaart Voorlopig Ontwerp
23
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
inzoom pleindeel plankaart Voorlopig Ontwerp
24
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
Tg hv
pompput tbv waterspuiters (n.t.b.)
sb-vpe
at KoBRmpasstra
BR
En tre
e/l
ift
rui
mt e
51-
71
RVS punaises voor terrasmarkering h.o.h. 80 cm
en geleidingsstrook, thermoplast belijning K&L groeiplaatsverbeteringblinde(min 15m³ per boom), aandacht voor ondergrondse
waterspuiters, type n.t.d., maatwerk (zie detailtekening)
VERKLARING
tra
pp
en
hu
Co
is
mm
erc
iee
l
6-8
te rooien boom
ar NS kaartautoma verplaatsen
Ul
Z
5
tra pp en hu is
36
vu co il nt aine rs hy dro
foo
r
afvalbak "Rotterdam", 90 liter, kleur Antracietgrijs afvalbak "Rotterdam", 180 liter, kleur Antracietgrijs
ter me ter Wa
erc
iee l
fietshekje "Rotterdam", 64,5cm, kleur Antracietgrijs, plaatsing 90 cm. h.o.h. k
RVS punaises voor terrasmarkering h.o.h. 80 cm
A
Bp
pompput
gemengde sierbeplanting (zie beplantingsplan)
A
25-36
51rui
ift
Ul
bestaande deur
tra
pp
Co mm
erc
iee l
gazon
71
bestaande brandkraanput
BR
is
AgL
hu
Al
en
vaste planten extra (zie beplantingsplan)
sb-vpe
inritband "Rotterdam"
entree gebouw
inritband 40 x 20 cm "Rotterdam"
ob
5.85-
ob20 ob30 tb
Ag
hu en pp k
Ul
opsluitband 30 x 20 cm, rabatband a niveau "Rotterdam" 2 trottoirband 18/20 x4-125 cm "Rotterdam" trottoirband 30 x 20 cm "Rotterdam" trottoirband 40 x 20 cm "Rotterdam"
bb40
bloembakband 30 x 70 cm "Rotterdam" bloembakband 40 x 50 cm "Rotterdam"
bb30
R
afvalcontainer ondergronds, R=restafval, P=papier en G=glas
NK
opsluitband 10x20 "Rotterdam" Ag opsluitband 20 x 20 cm, rabatband a niveau "Rotterdam"
tb40
tb30
huidige standplaats
51
110-3
Tg hv
NK
bestaande nutskast
NK
NK
A
bestratingsrichting uitsnede voorbeelduitwerking onderbeplanting (zie blad 2b)
bestaande situatie welke vervalt A
kniplijn tussen bestratingsrichtingen
nieuw aan te leggen situatie A
A
Bg
betonstraatsteen "Rotterdam"
DTg
betontegels "Rotterdam" 30 x 30 x 4.5 cm. betontegels "Rotterdam" 30 x 15 x 8 cm.
invalide parkeerplaats
3.65-
gewenst aanlegpeil t.o.v. N.A.P. (zie projectblad 7 : Afwatering met peilhoogtes)
hv
elleboogverband halfsteensverband
verkeersdrempel 30 km/u (SWD 1.2.10)
5.17-
gewenst bandhoogte t.o.v. N.A.P.(zie projectblad 7 : Afwatering met peilhoogtes)
Wate
NK
Tg
ev
keperverband
kv
3-25
laden en lossen
toekomstige situatie
molgoot met kolk
parkeerindeling
lijngoot, type Fineline RVS
hellingbaan
A
A
plantvakbanden, maatwerk zelfverdichtend beton, lichtgrijs 30 en 60 cm breed, 200 cm lang maatwerk bochtstukken deels afgewerkt met cumaru hardhouten zittingen, rug- en armleuningen, vergelijkbaar met opzetstuk Rotterdamse Stijl (zie detailtekeningen)
A
01
301-6
A
A
A
kniplijn tussen bestratingsrichtingen 4-12
A plantvakbanden, maatwerk zelfverdichtend beton, lichtgrijs 30 en 60 cm breed, 200 cm lang met 'brievenbus' (zie detailtekeningen)
molgoot met kolk
mix van 4 geel/grijze betonstenen 30x10x10cm (95%) en accentstenen 10x10x10cm (5%), wildverband in stroken (zie detailtekeningen) - 50% Struyk Verwo Lavaro 30x10x8 geelgrijs, 95% geel - 5% grijs A - 20% Struyk Verwo Lavaro 30x10x8 grijsgeel D451, 55% grijs - 45% geel - 20% Struyk Verwo Lavaro 30x10x8 geelgrijs D454, 10% grijs - 90% geel - 10% Struyk Verwo Liscio 30x10x8 Giallo
lijngoot, type Fineline RVS 3.65-
5.17-
NK
boomkrans volgens SWD, 1.80 x 1.80m, afgevuld met stabilizer grijs boomrooster "Rotterdam", 1.48 x 1.48m, kleur Antraciet grijs
5.85-
boomrooster "Rotterdam", 2.40 x 1.50m, kleur Antraciet grijs
8.00
NK NK
maatvoering in meters
A
pompput tbv waterspuiters (n.t.b.)
A
32
300-3
BR
projectgrens, fase 1A
BR
projectgrens, fase 1B
waterspuiters, type n.t.d., maatwerk (zie detailtekening) vlonderpad, cumaru hardhouten FSC, n.t.b.
8
lichtmast met hoogte in m, kleur Rotterdamgrijs, armatuur type ..... lichtmast met hoogte in m, kleur Rotterdamgrijs, armatuur type ..... lichtmast spot: 12,0 m conische mast BR + gerichte schijnwerpers Xeon 3 25 op lichtpunthoogtes 10-11,5 meter, RS Antraciet grijs RAL7016 afvalbak "Rotterdam", 90 liter, kleur Antracietgrijs
49
1.571
2.573
Armand Blommaert 22-06-2022 Getekend door
Akkoord Stadsontwikkeling - projectmanager:
Voorlopig Inrichtingsplan
Vastgesteld Stadsontwikkeling - gebiedsaccountmanager:
Oosterflank Schaal: 1:500
Getekend door
Oosterflank
Stadsontwikkeling
Afdeling Ruimtelijk Ontwerp & Advies
Datum
Versie
Versie
Stadsproject Prins-Alexanderplein Bestandsnaam: PA_OF_IP_Prins Alexanderplein.dwg
Buurt: 6700/6713
Armand Blommaert 22-06-2022
Datum
Voorlopig Inrichtingsplan
Formaat: A1
Schaal: 1:500
Versie
Getekend door
Stadsproject Prins-Alexanderplein
Overzicht projectbladen: 1. IP plattegrond 2. Beplantingsplan 3. OV plan, verlichtingsplan 4. Bordenplan RVV 5. Profielen 6. Details 7. Afwatering met peilhoogtes 8. Terrassenplan - uitgifte vergunning
Datum
Armand Blommaert 22-06-2022 Beplantingsplan
Akkoord Stadsbeheer - manager openbare werken gebied:
BR
Akkoord Stadsontwikkeling - projectmanager: Akkoord Stadsbeheer - manager openbare werken gebied:
18
Groen (m²)
Vastgesteld Stadsontwikkeling Akkoord- gebiedsaccountmanager: Team Openbare Ruimte - voorzitter:
Akkoord Team Openbare Ruimte - voorzitter:
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein Vastgesteld Stadsontwikkeling - gebiedsaccountmanager:
Bomen (aantal)
Akkoord Stadsbeheer - manager openbare werken gebied:
grondspot type ..... paaltop lichtmast, kleur Rotterdamgrijs, armatuur type ..... 6
Nieuw
Overzicht projectbladen: 1. IP plattegrond vastgesteld peil t.o.v. N.A.P. 2. Beplantingsplan 2023 3. OV plan, verlichtingsplan Overzicht projectbladen: maatvoering Saldo in meters 4. Bordenplan RVV 1. IP plattegrond 5. Profielen 2. Beplantingsplan 31 bomen projectgrens, fase 1A 6. Details 3. OV plan, verlichtingsplan 7. Afwatering met peilhoogtes 1.002 m² 4. Bordenplan RVV 8. Terrassenplan - uitgifte vergunning 5. Profielen projectgrens, fase 1B 6. Details 7. Afwatering met peilhoogtes 8. Terrassenplan - uitgifte vergunning
Akkoord Stadsontwikkeling - projectmanager:
gewenst bandhoogte t.o.v. N.A.P.(zie projectblad 7 : Afwatering met peilhoogtes) hoogte plantvak
8.00
Akkoord Team Openbare Ruimte - voorzitter:
gewenst aanlegpeil t.o.v. N.A.P. (zie projectblad 7 : Afwatering met peilhoogtes)
vastgesteld peil t.o.v. N.A.P.
-5.40
speeltoestel 'Polderbeest' (n.t.d.), speelobject voor kinderen
Oud
A
A
NK
110-3
bestratingsrichting
-5.40
Jaar van uitvoering (gepland)
51
reliëf plantvak
hoogte plantvak
5.85-
vergroening
materiaalgrens
BR
A
materiaalgrens
bestaande situatie
BR
asfalt zwart asfalt rood weg rman
12 250-3
A
NK
Ar
Az
NK
Af
Ag
6.10-
Ag
Sa Al
invalidenoprit volgens Standaard Wegenbouw Detail sb-vpe
Ag
NK
g
sb-vpe
NK
is
Ai
Bp
inritverloopband 28/30 x 24 cm "Rotterdam"
A
3-25
sb-vpe
verplichte rijrichting (geen markering)
5.27-
etzwe
Bp
g
tra
BR
sb-vpe
Al
manwe
Water
BpL
G.H. B
Al
Te ch nie
ib
Sa
Ul 5.22-
Ul
Lythrum salicaria bestaande nutskast Thelypteris palustris
plantvak verhoogd - sortiment onderbeplanting (zie voorbeeld uitwerking onderbeplanting): bestaande situatie Brunnera macrophylla Phlomis russeliana bestaande Kalimeris incisa 'Bluestar'situatie welke vervalt Anemone x hybrida 'Honorine Jobert' Hemerocallis 'Stella nieuw d'Oro' aan te leggen situatie Salvia nemerosa 'Sensation Rose' Achillea millefolium 'Cerise Queen' toekomstige situatie Pulmonaria angustifolia 'Azurea' Euphorbia amygdaloides parkeerindeling Seslaria autumnalis Luzula nivea Polypodium vulgare invalide parkeerplaats Polystichum setiferum 'Herrenhausen' Narcissus verkeersdrempel 30 km/u (SWD 1.2.10) Verlaagd plantvak met waterbergingscapaciteit, inclusief overstort op DIT riool, beplant met passend sortiment vaste planten, heesters en bomen (zie beplantingsplan), hellingbaan bodemopbouw voldoende waterdoorlatend, voldoende voedingsrijk, voldoende vochthoudend en niet dichtslibbend
BR
En tre e/l
BpL
NK
terras
sb-vpe
mt e
Sa
-
NK
blinde- en geleidingsstrook, thermoplast belijning
Co mm
BR
erc iee l
groeiplaatsverbetering (min 15m³ per boom), aandacht voor ondergrondse K&L A sb-gs
entree gebouw plantvak verlaagd - sortiment onderbeplanting (zie voorbeeld uitwerking onderbeplanting): Alisma plantago-aquatica verplichte rijrichting (geen markering) Acorus calamus Sparganium erectum Myosotis Palustris R afvalcontainer ondergronds, R=restafval, P=papier en G=glas Menyanthes trifoliata Carex riparia huidige standplaats Iris pseudacorus
Co mm
Ul
te rooien boom
A
fie tsen
te
CV
Ink oo pru im
din
tbv
jkt raf o Ste Wi
rui Tra fo
l iee erc co Z en
5-7
E105
20-30
ob30
lichtmast spot: 12,0 m conische masthv + gerichte schijnwerpers Xeon 3 Tg op lichtpunthoogtes 10-11,5 meter, RS Antraciet grijs RAL7016
K CV
sb-gs
bestaande deur
gazon
R R G P
nie
bb40
Sa
te planten heester
vaste planten BR extra bestaande brandkraanput
ch
Al
Sa
8
HV
Tg hv
Sa
mm
DTg hv
ob30
sb-vpe
Ga ng
Sa
Ga ng
te planten boom, 3e grootte
DTg ev
e Ste din
is hu en pp tra
Te ch nie k
ob30
ob30
DTg hv
-5.40
ob30
DTg hv
DTg ev
DTg hv
sstraat
DTg hv
terras gemengde sierbeplanting
tb30
6
oters
DTg ev
we g
6
sb-gs
lichtmast met hoogte in m, kleur Rotterdamgrijs, armatuur type ..... DTg hv lichtmast met hoogte in m,obkleur Rotterdamgrijs, armatuur type .....
6
11x deelsco
6
6
Ul
DTg hv
ekjes Ul
296 fietsh
DTg hv
Ul
te planten boom, 2e grootte ob30
-5.40
6-8 DTg hv
BR
6 vlonderpad, cumaru hardhouten FSC, n.t.b. Ul DTg ev grondspot type ..... paaltop lichtmast, kleur Rotterdamgrijs, armatuur type .....
DTg ev
ob30
Ul
mt
te planten boom, 1e grootte ob
NK
ob30
DTg hv
6
etz G.H. B
NK
ob
-8
6
Ul
bestaande boom
6
Te
NK
ob
ib
NK
TE - 21/ 00060
Formaat: A0
Stadsontwikkeling
Buurt: 6700/6713
Afdeling Ruimtelijk Ontwerp & Advies
Bladnr:
2a
/8
Bestandsnaam: PA_OF_IP_Prins Alexanderplein.dwg
TE - 21/ 00060
Bladnr:
1
/8
inzoom pleindeel west plankaart Voorlopig Ontwerp
26
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
inzoom pleindeel oost plankaart Voorlopig Ontwerp
27
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
sfeerimpressie voorlopig inrichtingplan Prins Alexanderplein, standpunt bedriegertjes kijkend naar speelobject aan de oostzijde
28
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
THEMAKAARTEN
Aan de hand van een serie themakaarten splitsen we specifieke informatie uit en lichten deze toe middels een kaart en legenda.
1. groen blauw systeem 2. beplanting - bomen 3. beplanting - boomlocaties 4. beplanting - heesters 5. beplanting - plantvakken 6. plantvakranden en zitranden 7. pleinvloer 8. afwatering - watersysteem 9. pleinverrijker west: kunstwerk 10. pleinverrijker midden: bedriegertjes 11. pleinverrijker oost: speelobject polderbeest 12. mobiliteit en bereikbaarheid 13. toegankelijkheid 14. fiets en parkeren voor fiets en bromfiets 15. autoverkeer 16. verlichting 17. afvalinzameling 18. terrassen 19. evenementen 20. kabels en leidingen 21. fasering 29
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
GROEN BLAUW SYSTEEM
Go
Eendragtspolder
Zuidplaspolder -5 tot -6,76
Bergschenhoek Polder
Het Prins Alexanderplein ligt in een van de laagste polders van Nederland: de Prins Alexanderpolder. Dit is een polder die in de negentiende eeuw is ontstaan uit een reeks drooggelegde veenplassen in de buurt van de rivier de Rotte ten noordoosten van Rotterdam. De polder is vernoemd naar prins Alexander van Oranje-Nassau (1851-1884)
Boterdorpsche Polder de Rotte veenrivier
Het Prins Alexanderplein bevindt zich in het Hoogheemraadschap Schieland & Krimpenerwaard in een peilgebied met singelpeil NAP -6,53 m. Het dichtstbijzijnde oppervlaktewater bevindt zich langs de G.H. Betzweg. Het uitgiftepeil van het Prins Alexanderplein is -5,4 NAP. De bodemopbouw van de locatie bestaat van boven naar beneden uit: zand (Antropogeen) van -5,4 tot -8 NAP veen (Holoceen) van -8 tot -14,5 NAP grof zand (Pleistoceen) van -13,5 tot einde sondering
Prins Alexander Polder -6 tot -6,5
Het grondwater bevindt zicht op het Prins Alexanderplein tussen de -6 en -6,7 NAP, ofwel het schommelt 60 tot 130 cm onder het uitgiftepeil.
polderpeil (water) plein -6,53 am
Rotterd
Kenmerkend voor de polders is dat ze door de lage ligging, door ontgraving van turfwinning bijvoorbeeld, continu worden gevuld door kwelwater van 'onderaf'. Daarvoor is een ontwateringssysteem aangelegd van sloten en tochten die het water continu afvoeren via de Ringvaart naar de Nieuwe Maas. Bij te weinig water kan het systeem ook andersom de polder voeden, door de afvoer van het vak te beperken. Hierdoor is de kwelstroom in verhouding groter dan de verdamping. Met de klimaatuitdagingen, waarbij piekbelasting van regen en droogteperioden vaker voorkomen, leidt dit systeem tot uitroging in de zomers en overlast van te veel water in natte perioden.
30
Polders in Capelle aan den IJssel
Hollandsche IJssel getijdenrivier tot Gouda
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
GROEN BLAUW SYSTEEM
Het Prins Alexanderplein moet, vanwege de specifieke klimaatuitdagingen van de Prins Alexanderpolder, een oplossing bieden waarbij het plein als een groen blauwe spons werkt. Het plein vangt daarom zo veel mogelijk regenwater op, bergt het in een verlaagd groenvak om het daarna vertraagd af te laten voeren via het ontwateringssysteem. Hierbij blijft het regenwater zo lang mogelijk in het gebied en zal alleen het overtollige water worden afgevoerd. Hiervoor gebruiken we 4 elementen die onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn: 1. de pleinvloer watert zoveel mogelijk af naar het verlaagde plantvak, welke een maximale diepte heeft van -6,1 NAP (43 cm boven singelpeil). Dieper kan niet vanwege opbarstriscio en invloed van ongewenst ijzerhoudend kwelwater 2. dit verlaagde plantvak heeft een noodoverstort op -5,7 NAP om te voorkomen dat de pleinvloer vol water komt te staan 3. onder het plein ligt een DIT (drainage infiltratie leiding, welke op dezelfde hoogte aangesloten zal worden op het oppervlaktewater aan de G.H. Betzweg (beide -6,53 NAP). 4. door de koppeling van de DIT leiding onder het plein met het oppervlaktewater van de polder, zal deze een afvoerende werking hebben bij een teveel aan grondwater. Daarnaast zal er juist water worden aangevoerd vanuit het oppervlaktewater van de G.H. Betzweg bij een tekort aan grondwater.
31
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
GROEN BLAUW SYSTEEM
Voor het groen blauwe systeem zijn er 3 specifieke ingredienten nodig: 1. een plek waar waterberging vertraagd kan infiltreren. Op het Prins Alexanderplein willen we dit in een zichtbaar verlaagd plantvak met specifieke beplanting doen 2. een DIT leiding welke zowel water kan afvoeren als aanvoeren door de geporforeerde kunststof buis 3. een koppeling van deze DIT leiding op het oppervlaktewater aan de G.H. Betzweg
verlaagd plantvak met specifieke bodemopbouw geschikt voor beplanting welke waterberging kan verdragen. Bodem moet voldoende humeus en voldoende waterdoorlatend zijn indicatieve ligging Drainage Infiltratie Transport riool tbv regenwater (zie referentie afbeelding hieronder) indicatieve locatie verbinding DIT Prins Alexanderplein met oppervlaktewater G.H. Betzweg
32
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
r
ate
g tin ktew rich ervla p op
cun
et
-6.1
0g
-6.3
em
0g
Dra Infil inage t Rio ratie o -6. l 53
bod
em
. ho
em
idd
van
ogs
eld
te g
vee
eg
ron
ne
ron
dw
nz
5.4
dw
ate
0-
rsta nd rsta nd
and
lag
en
ontwateringsprincipe Prins Alexanderplein 33
e
ate
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
6.1
0-
nt m pla r be d voe rstan f a ter ate wa dw de ron aag te g ertr oogs v , h g van deld rop id ate gem v. w an t.b. elijk a k a ntv k g pla ntva gd pla laa el Ver ste de p die
g
ntin
epla
te b
hik
sc t ge
BEPLANTING: BOMEN SOORTEN
De boomkeuze en plaatsing onderbouwt het ruimtelijk concept van het plein van 2 duidelijke koppen: het sortiment bomen is op de koppen het grootst. We stellen zoveel mogelijk inheemse bomen voor passend bij de poldersfeer en passend in de verharde of groene standplaats van de boom zelf. Van de bestaande bomen proberen we er een aantal te behouden, waarvan de kastanje bij de stationszijde de meest bijzondere is. Aan de andere zijde van het plein herhalen we deze met een Amerikaanse paardenkastanje. Langs de gesloten gevel aan de zuidzijde, in het verlaagde plantvak, kiezen we bomen die geschikt zijn voor de waterberging zoals els en berk. bestaande bomen Paardenkastanje, Amberboom
i
Aesculus flava
i
Amerikaanse paardenkastanje Alnus glutinosa enkel- en meerstammig els Alnus glutinosa 'Laciniata' enkel- en meerstammig els
i
Alnus incana enkel- en meerstammig els Ulmus laevis iep Betula pubescens enkel- en meerstammig berk Betula pubescens 'Laciniata' enkel- en meerstammig berk 34
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
BEPLANTING: BOMEN SOORTEN
Alnus glutinosa
Betula pubescens
i
Aesculus flava
Alnus glutinosa 'Laciniata'
Aesculus hippocastanum
Alnus incana
Betula pubescens 'Laciniatta' 35
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
Liquidambar cv
Ulmus laevis
BEPLANTING: BOOMLOCATIES
bomen in verharding, boomrooster Rotterdamse Stijl, gelegd in bestratingsrichting, 2.40x1.50, Antraciet grijs bomen in verharding, boomkrans volgens Standaard Wegenbouw Detail, betonband "Rotterdam" bomen met extra ondergrondse aandacht, zoals wortelschermen, assymetrische plantgatverbetering in verband met afstand tot kabels en leidingen.
Algemeen voor bomen in verharding geldt het Standaard Wegenbouw Detail, waar voldoende ondergrondse groeiruimte wordt gecreëerd. Deze geldt als minimum.
36
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
BEPLANTING: HEESTERS SOORTEN
Langs de gesloten gevel aan de zuidzijde, in het verlaagde plantvak, kiezen we bomen die geschikt zijn voor de waterberging, zoals els en berk. Deze planten we aan in veren met enkele grotere exemplaren ertussen. Deze groep bomen wordt als hakhout beheerd. Dit houdt in dat eens in de zoveel jaar het hout laag bij de grond afgezet wordt. De stronken, ofwel de ‘stoof’ die achterblijft vormt weer uitlopers (telgen). We stellen hierbij voor dat van de stronk niet alles wordt afgezet, maar er altijd een paar jonge uitlopers per stronk blijven staan. De overige heesters op het plein brengen extra gelaagdheid in het zichtveld van de wandelaars en maken de beplantingsvakken extra afwisselend omdat er op ooghoogte volume is. De soorten zijn hier ook inheems gekozen, waarbij we sterk groeiende soorten kiezen die ook voor vogels en insecten een bijdrage leveren.
Sorbus aucuparia meerstammig lijsterbes Amelanchier lamarckii meerstammig krentenboompje hakhout menging van: 60% Alnus glutinosa 20% Betula pubescens 20% Salix caprea
37
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
BEPLANTING: HEESTERS SOORTEN
Alnus glutinosa
Salix caprea
Amelanchier lamarckii
Betula pubescens
voorbeeld van hakhout 38
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
Sorbus aucuparia
BEPLANTING: PLANTVAKKEN
Op het Prins Alexaderplein zijn twee soorten plantvakken te onderscheiden: verhoogde en verdiepte plantvakken. De verhoogde plantvakken hebben rondom randen met zitfuncties. Het verlaagde plantvak heeft als functie waterberging en infiltratie van regenwater. Voor de soortkeuze in het verlaagde plantvak is het landschapstype ‘broekbos’ gebruikt als inspiratie. Op basis daarvan is een basis sortiment bepaald welke doorvertaald en aangevuld is naar de overige beplanting op het plein. Hierdoor creeeren we een samenhangend beplantingsplan met variatie door de seizoenen in bloei, kleur, textuur en gelaagdheid. We willen een beplantingsplan welke gelaagd is, met bomen heesters - struiken - vaste planten en bollen die zorgen voor een jaarrond aantrekkelijk beeld. Het ruimtelijk beeld is een sterk contrast tussen horizontaal (onderbegroeiing / fris groen) en verticaal (opgaande bomen, donker en bladerdak). In texturen is het beeld afwisselend: fijn en grof. In kleur ligt de basis in de notitie voor het verlaagde plantvak: een frisgroen beeld, met donkere en lichte tonen. We zien veel licht-wit-gele kleurtinten in de notitie maar willen deze ook verlevendigen met accenten uit de tegenovergestelde kleuren zoals lila-roze-paars.
samenhangend kleurenspectrum gebaseerd op de kleuren in een broekbos
39
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
BEPLANTING: PLANTVAKKEN
Alle vakken kennen onderling sterke samenhang door het herhalen van sortiment en plantwijze. Het verlaagde plantvak heeft aan de randen overlap qua sortiment met de andere verhoogde plantvakken, maar zal gezien de diepteligging andere plantensoorten kennen. Voor de samenhang over het gehele plein kiezen we ook boomsoorten die zowel in de verlaagde als de verhoogde plantvakken, als ook op de pleinvloer kunnen groeien (berk, els). Deze soorten onderstrepen de referentie naar het elzenbroekbos. We stellen een exclusief beplantingsplan voor, met vaste planten, gemengd met heersters en bollen in een zorgvuldig opgesteld beplantingsplan. Beplanting, gecombineerd met wateropgave, is arbeidsintensiever om vrij van vuil te houden en regenval kan leiden tot een leeflaag, die voor betreding kwetsbaar is. Voor het verlaagde plantvak werken we daarom met van nature sterke soorten, waarbij we spontane ontwikkeling en verandering van vakgroottes niet uitsluiten. Gezien de grondwaterstandhoogte zullen de houtige gewassen in het verlaagde plantvak periodiek afgezet worden (hakhoutbeheer) om windworp te voorkomen. In de bijlage is ook een voorbeelduitwerking te vinden van de verhoogde en verlaagde plantvakken betreffende sortiment, menging, plantwijze etc.
40
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
REFERENTIES VERLAAGDE PLANTVAKKEN
41
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
REFERENTIES VERHOOGDE PLANTVAKKEN
42
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
SORTIMENT EN
blad
bloei
structuur
SIERWAARDE VAN DE BEPLANTING lente
BOVENBEPLANTING Alnus incana * Alnus glutinosa * Betula pubescens Ulmus laevis * Salix caprea Aesculus hippocastanum Liquidambar cv Amelanchier lamarckii Sorbus cv ONDERBEPLANTING VERHOOGD VAK Brunnera macrophylla Phlomis russeliana Kalimeris incisa ‘Bluestar’ Anemone x hybrida ‘Honorine Jobert’ Hemerocallis ‘Stella d’Oro’ Salvia nemerosa ‘Sensation Rose’ Achillea millefolium ‘Cerise Queen’ Pulmonaria angustifolia ‘Azurea’ Euphorbia amygdaloides Witte narcissen Seslaria autumnalis Luzula nivea Polypodium vulgare Polystichum setiferum ‘Herrenhausen’ ONDERBEPLANTING VERHOOGD VAK * Alisma plantago-aquatica * Acorus calamus * Sparganium erectum * Myosotis Palustris * Menyanthes trifoliata * Carex riparia * Iris pseudacorus * Lythrum salicaria * Thelypteris palustris
43
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
begin zomer
hoog zomer
eind zomer
begin najaar
eind najaar
winter
SORTIMENT BEPLANTING VERLAAGD PLANTVAK
moerasvaren - Thelypteris palustris
grote kattenstaart - Lythrum salicaria
grote waterweegbree Alisma plantago-aquatica
Gele lis - Iris pseudacorus
wateraardbei - Comarum palustre 44
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
Kalmoes - Acorus calamus
Grote egelskop - Sparganium erectum
moeras-vergeet-me-nietje - Myosotis Palustris
Oeverzegge - Carex riparia
waterdrieblad - Menyanthes trifoliata
SORTIMENT BEPLANTING VERHOOGD PLANTVAK
Polypodium vulgare - gewone eikvaren
Anemone x hybrida ‘Honorine Jobert’
Polystichum setiferum ‘Herrenhausen’ - zachte naaldvaren
Hemerocallis ‘Stella d’Oro’
Pulmonaria angustifolia ‘Azurea’
Salvia nemerosa ‘Sensation Rose’
Euphorbia amygdaloides 45
Phlomis russeliana - brandkruid
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
Kalimeris incisa ‘Bluestar’ - zomeraster
Brunnera macrophylla
Seslaria autumnalis
Achillea millefolium ‘Cerise Queen’
Luzula nivea
PLANTVAKRANDEN EN ZITRANDEN
De plantvakken liggen verspreid over het plein en begeleiden de looproutes. Door de vrije vormen maken ze een spannende pleinruimte. De randen van de plantvakken hebben twee breedtes: 30 en 60 cm, waarbij de breedste veel zitaanleidingen biedt. De brede randen worden deels voorzien van ingelegd hout, houten rugleuingen en armleuningen. Het ontwerp ervan wordt afgestemd met het stadsproject Hofplein.
plantvakband 30 cm breed
plantvakband 60 cm breed
plantvakband 60 cm breed met cumaru hardhouten zitting
plantvakband 60 cm breed met cumaru hardhouten zitting, rug- en armleuningen
plantvakband verlaagd plantvak 30 cm breed met afwateringsopeningen (nader te detailleren)
46
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
•• ••
330
•• •
430
529
rooster element tbv vuilopvang nader te detaillleren
230
•• • ••
430
••
•
779
••
••
•
band breed van prefab beton
300
600
principe verlaagd plantvak band smal met waterdoorvoer
principe verhoogd plantvak band breed van prefab beton
SCHAAL 1:25
D4 AANZICHT PLANTVAKRANDEN BETON - BETON MET HOUTEN ZITVLAK - BETON MET HOUTEN ZITVLAK EN RUGLEUNING
BETONELEMENT ZITHOOGTE
BETONELEMENT BETONELEMENT MET HOUTEN ZITVLAK SMAL ZITHOOGTE
BETONELEMENT BETONELEMENT TBV HOUTEN ZITVLAK SMAL MET WATERDOORVOER
BETONELEMENT BETONELEMENT MET HOUTEN ZITVLAK BETONELEMENT ZITHOOGTE MET KORTE (LINKS) SMAL MET RUGLEUNING WATERDOORVOER 1.12
BETONEL TBV HOU
2.00
2.00
0.75
0.50
0.75
2.00
2.00
0.35
2.00
2.00
2.000.50
0.75
2.00
0.75
2.00
ISOMETRISCHE PROJECTIE
ISOMETRISCHE PROJECTIE
0.60
0.59
0.30
0.60
0.60
0.60
0.59
0.592
5
.00
R0
R0
•• •• • ••
0.310
•• •
••
•
• •• ••• •• •
••
••
••
••
0.43
0.65
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
•••
rooster element tbv vuilopvang richting groenvak nader te detaillleren
0.60
47
•••
0.89
0.45
0.89
• ••
••
02
•• • ••
• ••
•• •• •
0.43
••
• •• •• •• •
• •• •• •• • ••
0.310
••
• •• •• • ••
••
•• •
••
••
• ••
• •• •• •• • ••
ZIJAANZICHT
•• •• 0.30 ••
02
R0
.
R5 00 0.
. R0
0.60
02
0.60 0.02
. R0
rooster element tbv vuilopvang richting groenvak nader te detaillleren
R0
.0
05
0.04
ZIJAANZICHT
5
.00
R0
02
.0
R0
0.30
2 .0 R0
0.592
05
. R0
.0
R0
0.30
02
02
05
BOVENAANZICHT
. R0
0.60
. R0
02
. R0
R0
.0
05
2.00
0.75
BOVENAANZICHT
0.30
2.00
0.50
2.00
1.99 2.00
2.00
2.00
1.99
2.00
2.00
0.50
2.00
0.75
2.00
2.00
1.11
0.75
0.75
0.30
0.88
0.04
0.43
VOORAANZICHT
0.43
0.43
0.43
0.43
VOORAANZICHT
0.35
0.43
0.43
0.43
0.88
0.45
BETONELEMENT SMAL ZITHOOGTE
BETONELEMENT MET HOUTEN ZITVLAK
BETONELEMENT TBV HOUTEN ZITVLAK
BETONELEMENT MET HOUTEN ZITVLAK MET KORTE RUGLEUNING (LINKS)
BETONELEMENT MET HOUTEN Z MET RUGLEUNING
1.12
BETONELEMENT MET HOUTEN ZITVLAK MET RUGLEUNING
2.00
2.00
0.88 0.43
2.00
2.00
2.00
0.04
0.88
0.45
0.43
0.04
0.88
0.45 0.88 0.43
0.43 2.00
BETONELEMENT MET HOUTEN ZITVLAK MET RUGLEUNING EN ARMLEUNING
2.00
1.12
0.04
0.88
BETONELEMENT MET HOUTEN ZITVLAK MET KORTE RUGLEUNING (LINKS)
2.00
0.43
2.00
0.43
0.43
0.35
BETONELEMENT MET HOUTEN ZITVLAK
0.75
2.00
0.04
0.50
0.45
0.75
0.43
0.43
ELEMENT OUTEN ZITVLAK
0.04
BETONELEMENT ZITHOOGTE
0.45
BETONELEMENT SMAL ZITHOOGTE
0.45
BETONELEMENT SMAL MET WATERDOORVOER
2.00
1.00 2.00
0.60
0.59
0.60
0.60
0.60
2
2.00
1.99
2.00
•
R0
••
.0
.0
85
•• •• •• 0.30
••
••
••
•••
•
•• •
••
••
•••
••
0.43
•• •• •• • ••
••
• ••
•
•
2
0.03
•••
0.04
•••
0.89
••
0.45
0.45 0.89
0.43
1.00 1.99
R0
0.03
• ••
0.60
0.60
0.65
0.65
••
•• •• • ••
0.43
••
2
••
•
•• ••
•
••
.0
• ••
••
2.00 ••
.0
• •• •• •• • ••
0.43
•• •
0.43
R0
•• •••
0.04
2.00 ••
0.45
•• ••
•
0.89
2
1.99
2.00
• •• •• ••
•• •
0.310
1.11 2.00
1.99 0.45
0.89
••
.0
• ••
•• •• •
0.43
••
2.00
1.99
0.04
R0
R0
R0
• •• • ••••• •
0.60 0.02
2 .0 R0
5 .00
•• •••
1.99
•
••
••
•• •
•• •
••
••
••
••
•
• ••
R0
rooster element tbv vuilopvang richting groenvak nader te detaillleren
0.60 0.02 0.04
•• •
5 .00
2
••
0.592
5
.00
R0
0.60
.0
2
••
0.60
.0
2
.00
R0
0.60
R0
5
R0
0.30
.0
5
.00
R0
R0
0.30
0.60
••
0.60
1.99
2.00
2.00
2.00
1.11
0.30
0.60
0.60
0.65
0.65
SCHAAL 1:25
2.00
2.00
48
2.00
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
2.00
sfeerimpressie voorlopig inrichtingplan Prins Alexanderplein, standpunt naast bestaand kunstwerk kijkend naar oostzijde plein
49
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
PLEINVLOER
De pleinvloer van het Prins Alexanderplein stellen we voor in een mix van geel-grijze betonstraatstenen van verschillende formaten. Deze maken een warme vloer en sluiten aan op de aangrenzende openbare ruimtes in Rotterdamse Stijl. Het formaat van de steen is langwerpig, waarmee we vloer kunnen voorzien van vloer met een bepaalde richting, de polderrichting. Door te mengen met formaten en kleuren wordt het geheel een zeer genuanceerde vloer. De betonstenen hebben een slijtlaag van kleurvaste natuursteen en pigmenten. De volgende formaten en afwerkingen stellen we voor: 95% formaat 10x30x10 cm 5% formaat 10x10x10 cm in 5 kleuren: • • • • •
60% 13% 12% 8% 7%
> Lavaro 95% geel / 5% grijs - P1230 > Lavaro 55% geel / 45% grijs - D451 > Lavaro 10% geel / 90% grijs D454 > Lisco 10% geel / 90% grijs D454 > Lisco 55% geel / 45% grijs - D451
Het bestratingsverband is in stroken, welke verschoven zijn. Op de volgende pagina vindt u voorbeelduitwerkingen om het geheel machinaal te kunnen straten.
50
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
15
15
15 15
20
20
20 20
15 15
15
30
maar schuiven
15
30
10
30 15 15
20 30 20
15
20 30
20
20 10
startlaag nooit in verlengde herhalen
15
10
V0
15
20 15
15
20 20
30 30 15
rij 8 rij 7
afvalbak / mast
0.80
rij 6 rij 5
inpassing straatmeubilair in pleinverharding
rij 4 rij 3 rij 2 rij 1
7.00
D5b
0.80
opbouw pleinverharding (10x10 en 10x30 cm steen)
EURO pallet 80x120 cm
1.20 palletlaag 1
palletlaag 2
palletlaag 3
palletlaag 4
palletlaag 5
palletlaag 6
palletlaag 7
15
30 20
20
30 30
20
30 30
20
30 20
30
15
15
palletlaag 7
20 20
palletlaag 5
30
palletlaag 3
20
palletlaag 1
30
20
20 15
30
15 30
20 20
15
15 30
20
20
30 20
15 20
30
20
palletlaag 6
passtenen in 4 formaten minimaal 10 lang overige passtenen 15,20,30 cm lang soms 2 passtenen vanaf rand gebruiken om gelijklopende stootvoegen te voorkomen
uitwerking machinaal straten D1
SCHAAL 1:20
PRINCIPE AANLEG PLEINBESTRATING
51
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
te zagen delen
15
palletlaag 4
20
30
palletlaag 2
D5
Er is inmiddels een proefvak aangelegd op het Prins Alexanderplein (voor de ingang van het winkelcentrum, foto hierboven) waarin we verschillende soorten stenen en legverbanden testen of deze geschikt en wenselijk zijn voor de herinrichting. Daarbij hebben we het vrijkomend materiaal ook hergebruikt in dit proefvak om te onderzoeken of dit ook een plek kan krijgen in de pleinbestrating. Het toepassen hiervan vraagt nadere afstemming op esthetische, technische en beheersmatige aspecten. De ligging van het proefvak is aangegeven in de kaart hiernaast door het rode kader.
52
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
53
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
AFWATERING
Lijnafwatering, type Fineline RVS
rollaag met Poly K20 gootelement BETONELEMENT SMAL MET WATERDOORVOER
BETONELEMENT SMAL ZITHOOGTE
BETONELEMENT ZITHOOGTE
BETONELEMENT MET HOUTEN ZITVLAK
BETONELEMENT TBV HOUTEN ZITVLAK
Koppeling van hemelwaterafvoer van plein naar het verlaagde plantvak door gaten in de rand van het verlaagde plantvak; zogenaamde brievenbus 0.75
0.50
0.75
0.43
0.35
0.43
0.43
VOORAANZICHT
0.43
fonteinvlak heeft een eigen afschotsysteem om het water binnen het systeem te kunnen laten circuleren
2.00
2.00
2.00
2.00
2.00
ISOMETRISCHE PROJECTIE
0.30
0.60
0.59
0.60
PLEINVERRIJKER WEST: KUNSTWERK TIME SPACE II
Een belangrijke doelstelling van het ontwerp is om meer trafic en verblijf te creeren op het Prins Alexanderplein. Daarvoor gebruiken we zogenaamde pleinverrijkers. De westzijde van het plein heeft als 'pleinverrijker' het bestaande kunstwerk Time Space II van Joost Baljeu. Er is aan de andere kant van Alexanderium ook een sculptuur van hem te vinden: Space Time I. Het kunstwerk is een serie gestapelde kubusvormige profielen met dichte platen er tussen gehangen. In 2000 is dit kunstwerk op verzoek van de deelgemeente enkele tientallen meters verplaatst naar de huidige locatie. Het kunstwerk is onderdeel van een serie sculpturen rondom Alexanderium. In het ontwerp zetten we het kunstwerk volwaardig op de pleinvloer, omgeven door verhoogde plantvakken met zitranden en bomen. het kunstwerk zal uitgelicht blijven door grondspots.
56
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
57
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
PLEINVERRIJKER MIDDEN: BEDRIEGERTJES
Op het midden van het plein voorziet het ontwerp in een serie bedriegertjes welke verwerkt zijn in de pleinvloer. Bedriegertjes zijn fonteintjes die water spuiten op onverwachte momenten. Soms hoog, soms laag, soms een enkele en soms allemaal. Het biedt verkoeling op warme dagen voor de bezoekers, wat de verblijfskwaliteit vergroot. Geïntegreerde verlichting biedt ook 's avonds in de voor- en nazomer een aantrekkelijk beeld. We stellen een gesloten systeem voor, waarbij het water wordt opgevangen, gereinigd en hergebruikt kan worden. Zonder chemische toegevoegde middelen. Onderzocht wordt of met een ondergrondse waterbel een gesloten watersysteem gemaakt kan worden waar hemelwater wordt hergebruikt. Indien er technische voorzieningen nodig zijn, dan voorzien we deze tussen de twee gebouwen Jupiter en Saturnus. In de bijlagen zijn detailbladen te vinden over de materialisering en maatvoering van deze spuiters.
58
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
sfeerimpressie voorlopig inrichtingplan Prins Alexanderplein, standpunt midden plein kijkend naar de bedriegertjes
59
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
PLEINVERRIJKER OOST: POLDERBEEST Wat het plein echt gaat verrijken is dat het een aantrekkelijke groene levendige verblijfsplek wordt voor jong en oud. Om juist de jongere leeftijdsgroepen op het plein te krijgen, maken we het Polderbeest. Dit speelobject heeft een attractieve uitstraling met een creatief karakter. Een object waarbij spelaanleidingen en sculptuur hand in hand gaan voor verschillende leeftijdsgroepen. Het wordt een visueel aantrekkelijk object, welke ook vanuit de zuidoosthoek traffic kan genereren op het plein. Het ontwerp voor het speelobject wordt ontwikkeld in samenwerking met extern ontwerpbureau CARVE, die grote ervaring heeft met het maken van dergelijke objecten. Op de volgende pagina's zijn een aantal beelden te vinden die bij benadering laten zien hoe deze pleinverrijker er uit moet gaan zien. Dit zijn slechts eerste sfeer- en referentiebeelden, omdat het ontwerp voor het speelobject nog wordt gemaakt bij het opstellen van dit boekje. Het stadsproject is een aanjager voor de gebiedsontwikkeling Alexanderknoop. De stad investeert fors in deze plek, met de kennis dat de komende jaren een gebiedsontwikkeling gaande is die de toekomstige inrichting van het gebied mogelijk zal beïnvloeden.
Daarom willen we ervoor zorgen dat het speelobject makkelijk verplaatst kan worden, zodat het ook in de toekomst, indien nodig, een nieuwe plek kan krijgen in het gebied Prins Alexanderknoop.
60
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
sfeerbeeld en referenties van het Polderbeest, een aantrekklijk speelobject voor verschillende leeftijden welke nog in ontwerpfase is
61
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
MOBILITEIT EN BEREIKBAARHEID
In het plangebied zijn diverse modaliteiten te vinden: een NS intercity station, een metroverbinding en een busstation. Het gebied is daarmee optimaal ontsloten. Het is echter een uitdaging om alle modaliteiten op de juiste wijze aan elkaar te verbinden, omdat ze verspreid zijn over het plangebied. Het is niet één samenhangende OV-knoop. De modaliteiten komen vooral samen aan de zijde van de Marten Meesweg, met een busstation en de ontsluiting van het metro- en treinstation. Dit deel van het gebied is een toekomstige fase van de ontwerpuitwerking.
bushaltes
bus intercitystation NS
Het Prins Alexanderplein wordt vooral een plek voor voetgangers en fietsers. De autobereikbaarheid verschuift daarmee naar buiten het plein, met uitzondering van het noodzakelijke laden en lossen en de entrees van de parkeergarages in de gebouwen Saturnus en Jupiter.
intercitystation NS RET metro
openbaar vervoer trein
openbaar vervoer metro
openbaar vervoer bus
vrijliggende fietspaden
bus
fietsstraat, auto te gast
rijbanen
rijloper a niveau 62
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
63
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
64
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
65
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
66
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
TOEGANKELIJKHEID Verharding I markeringen
station
station station
X
Consult.
wc
X station
T entree
toolkit
33
lift
X
X
roltrap
winkelcentrum
geleidelijn voor visueel beperkten van thermoplastisch materiaal
X
natuurlijke gidslijn (zicht- / tastbare overgang) uitgezonderd gevels
wc
openbaar (betaald) toilet
67
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
FIETS EN PARKEREN VOOR FIETS EN BROMFIETS We wensen een plein dat vrij is van fietsstallingen is om zo het gebruik van het plein en het groene karakter vrij baan te geven. We richten de Eridanusstraat in als een langgerekte openbare fietsenstalling. Hiermee willen we de ruimte op het plein vrijspelen.
11 (deel)scooters
In overleg met de eigenaar van het winkelcentrum wordt onderzocht of er in de parkeergarage een ruimte gereserveerd kan worden voor fietsparkeren.
592 fietsparkeerplekken 11 (deel)scooters
atmeubilair I Hekwerken
4
20 fietsparkeerplekken
Fietshekje “ROTTERDAM” Kleur en uiterlijk : vier en vijfkant metaalprofiel antracietblauw of antracietgrijs poeder gecoat metaalprofiel Formaten in mm : fietshek “smal” breedte 345 hoogte 800 fietshek “breed” breedte 645 hoogte 800 Bijzonderheden : verankering door middel van schetsplaat Toepassing en gebruik : zie kaarten kleurgebruik in stad en centrum en matrix kleur en toepassing straatmeubilair als op kleine ruimten veel fietsen gestald moeten worden zoals OV knooppunten kan ander product gebruikt worden ook toepasbaar als verkeersscheidingshek
fietsenstalling
8 (deel)scooters 58 fietsparkeerplekken
vrijliggendfietspad / fietsstraat 140 fietsparkeerplekken 17 (deel)scooters
zone voor fietsparkeren
olkit
54
bestaande
zone voor (deel)scooters Handboek openbare ruimte RS 12-2010 / Toolkit 06-2012
gewenste centrale locatie voor fietsparkeren winkelcentrum 68
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
AUTOVERKEER
We willen het plein maximaal gastvrij maken voor voetgangers, waarbij we het autoverkeer zoveel als mogelijk buiten de pleinvloer hebben gelegd. De Eridanusstraat krijgt een aansluiting op de G.H. Betzweg en heeft het karakter van een bestemmingsstraat die ondergeschikt is aan de G.H. Betzweg. Het straatprofiel is hier op 1 niveau waarbij de rijloper geaccentueerd wordt door afwatering en bandenlijnen. Eventueel laad- en losverkeer kan een lus over het plein maken waarbij de huidige koppeling voor (laad en los-) verkeer via de stationstunnel eruit gaat. P P
rijrichting
shop
rijrichting alleen voor vrachtverkeer
P
gehandicpatenparkeerplaatsen
P
sh o p
parkeergarage
laad en losplaats openbaar gebied
shop
laad en losplaats winkelcentrum
69
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
VERLICHTING
conische lichtmast met spotverlichting, type Xeon spot, 12 meter mast, lichtpunten op diverse hoogtes 8-10 meter, kleur Antracietgrijs lichtmast met straatarmatuur Rotterdamse Stijl, 6 meter LichtPuntHoogte, kleur Rotterdam grijs
grondspotverlichting bestaand kunstwerk onderzoeken of deze efficentier kunnen verlichten
bestaande tunnelverlichting in plafond
70
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
AFVALINZAMELING
Afvalbak “Rotterdam”, 100 liter Rotterdam grijs
ondergrondse afvalcontainer PAPIER Rotterdam grijs
ondergrondse afvalcontainer GLAS Rotterdam grijs
ondergrondse afvalcontainer RESTAFVAL Rotterdam grijs
71
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
TERRASSEN
terras vergund Wilskracht deels verplaatst naar pleinzijde, belijning terras dmv RVS markering 50 mm Rotterdamse Stijl standplaats vergund, verplaatst wekelijks viskraam seizoensgebonden oliebollenkraam bestaande electrakast tbv standplaats Rotterdam grijs
terraslocatis in overleg te ontwikkelen belijning d.m.v. RVS markering 50 mm Rotterdamse Stijl
72
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
EVENEMENTEN
Een levendig Prins Alexanderplein wordt extra aantrekkelijk door een wisselende serie evenementen op het plein. Dit verhoogt de aantrekkelijkheid en geeft de plek herkenbare momenten, vergelijkbaar met een marktplein. In het inrichtingsplan zien we de mogelijkheid om een 4-tal ruimtes te bieden van wisselend formaat die tijdens evenementen ook geschakeld te gebruiken zijn. Zo kunnen diverse evenementen een plek krijgen. Totaal is de pleinvloer ca. 1.325 m2 groot. Voor het organiseren van evenementen moeten ook faciliteiten aangebracht zijn. Op 1 locatie is reeds al een elektra-aansluiting voor de standplaats van de vis- en oliebollenkraam. Daarnaast voorzien wij in een aanvullende locatie voor de aansluiting van elektra, water en riolering.
1
bestaande elektrakast tbv vis- en oliebollenkraam. Onderzoeken: uit te breiden tbv evenementenaansluiting (electra, water, riolering) Rotterdam grijs onderzoeken: aanvullende nutskast tbv evenementenaansluiting (electra, water, riolering) Rotterdam grijs mogelijke ruimte voor evenementen: locatie 1: ca. 30x15 m = 450 m² locatie 2: ca. 30x10 m = 300 m² locatie 3: ca. 15x25 m = 375 m² locatie 4: ca. 10x20 m = 200 m²
73
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
2
3
4
voorbeelden van evenementen / tijdelijk gebruik op het Prins Alexanderplein
74
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
KABELS EN LEIDINGEN
Binnen het plangebied zijn een groot aantal kabels en leidingen in de bestaande ondergrond aanwezig: • stadsverwarming • hoogspanning • water • riolering Voor de plaatsing van bomen en verticale objecten is daar zoveel als mogelijk rekening mee gehouden. Ook met het aanplanten van kleine of grote bomen. Het aan te leggen Drainage Infiltratie Riool (DIT) maakt het mogelijk een stukje van het bestaande riool te verwijderen. Er zijn een aantal specifieke elementen in het ontwerp die extra de aandacht verdienen ten opzichte van kabels en leidingen: 1.
2. 3.
4.
de plaatsing van bomen in verharding vraagt om goede groeiplaatsen van geschikte groottes (7 m3 per boom 1e grootte volgens standaard wegenbouwdetails). Daarnaast zullen er vanwege de ligging van kabels en leidingen bij bepaalde boomlocaties aanvullende begeleiding van de standplaats moeten worden voorzien (zoals wortelschermen en de situering van de groeiplaats) rondom de bedriegertjes ligt een stadsverwarming die de ligging van aanvoer & retour zal beinvloeden in de spoortunnel is het zeer wenselijk het materiaal van het fietspad in rood asfalt continu door te zetten. Ondergronds liggen warmtenet en riolering onder deze gesloten verharding de landingspunten van het speelobject zullen vanwege de benodigde fundering afgestemd moeten zijn op de ondergrondse infra
75
3
1
2 4 1
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
1
1
FASERING
Fase 1: uitvoeringsplan voor het Prins Alexanderplein, voor aankomende 15 jaar
Fase 2: • ontwikkeling fietsverbinding oost-west (in relatie tot ontwikkelvisie Alexanderknoop) • herinrichting busstation en Marten Meesweg en aanhechting op GH Betzweg (in relatie tot ontwikkelvisie Alexanderknoop)
76
A
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
sfeerimpressie voorlopig inrichtingplan Prins Alexanderplein, standpunt oosttzijde naast uitgang parkeergarage kijkend richting plein
77
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
BIJLAGEN
De volgende ontwerp- en detailbladen zijn onderdeel van het Voorlopig Inrichtingsplan Prins Alexanderplein: huidige luchtfoto gecombineerd met VO ip Prins Alexanderplein blad 01
VO IP Voorlopig Inrichtingsplan
blad 02a
Beplantingsplan
blad 02b
Onderbeplanting
blad 03
Verlichtingsplan
blad 04
Bordenplan
blad 05
Profielen
blad 06a
Detail 1 Proefvlak
blad 06b
Details 2 en Detail 6 Plein en fietspad
blad 06c
Detail 3 Pleintegels
blad 06d
Detail 4a Plantvakranden
blad 06d
Detail 4b Plantvakranden
blad 06d
Detail 4c Plantvakbanken
blad 06e
Detail 5 Bedriegertjes
blad 07
Afwatering-Peilhoogtes
blad 08
Terrassenplan
Beheerparagraaf Voorlopig Inrichtingsplan Alexanderplein (27 juni 2022)
78
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
NK
NK
NK NK
A
NK
NK
NK
NK
A
4 A
4 4
4 A
4 4
A
4 A
4 4 4 4
A
A
4 4 NK
4 A
4
6 6 NK
NK
6 6
6
R R G P
penh
uis
36
5
fiet
sen
imte
ner s vui con l tai
tbv
opru
Sted
Sted in
trafo
Wat
ciee l
HVK
CVZ
en
6
erm eter
com mer ciee
l
hydr
ofoo r
Gan
g
6
trap
Traf
o ruim
te
Wijk
Inko
in
CVZ
6 6
Com
mer
6 Tech
niek
6-8
6
Gan
Com
g
mer
ciee
l
6-8
ft ruim
te
6-8
Entr
ee/li
6-8 6-8 ciee
l
6-8 penh
uis
Com
mer
6-8
trap
6-8 6-8 NK
6-8
NK
NK
6-8 6-8
NK
trap
Tech
niek
penh
uis
6-8
6-8
6-8
PA
6-8
A
6-8 NK
A
NK
NK
A
A
6-8
6-8
A
6
6
NK
6
NK
huidige luchtfoto gecombineerd met VO ip Prins Alexanderplein
A A A A
A
A
6
A A
79
Inrichtingsplan stadsproject Prins Alexanderplein
NK
A
Akkoord
Akkoord
Akkoord
Colofon
Ambtelijk opdrachtgever
Raimond Fraanje
rj.fraanje@rotterdam.nl
Projectteam stadsproject inrichtingsplan Alexanderplein Mustapha Bouchrit Projectmanager m.bouchrit@rotterdam.nl Yolanda Boekhoudt Stadsontwikkeling - landschap Hanneke Burggraaff BCO-communicatie Casper van der Ham Stadsontwikkeling - Mobiliteit Vincent Hubenaar Stadsontwikkeling - Mobiliteit Tim Kloos Stadsontwikkeling - Ingenieursbureau Yoeri Labee Projectsecretaris Dave Mayenburg Stadsontwikkeling - Economie Rosa Remmerswaal Stadsbeheer Leander Vlastuin Stadsontwikkeling - Ingenieursbureau Csaba Zsiros Stadsontwikkeling - landschap
ontwerp voorlopig inrichtingsplan Hanneke Kijne landschapsarchitect in samenwerking met Gemeente Rotterdam Stadsontwikkeling Maurits van de Sande Armand Blommaert
landschapsontwerper OBBOR - Ruimtelijk Ontwerp en Advies hoofdtekenaar - Ruimtelijk Ontwerp en Advies
met medewerking van: Marco de Beaumont Ingenieursbureau Nancy Everling Ingenieursbureau Ella van der Hout Ingenieursbureau Ruben Molenaar Stadsbeheer Tarinee Shaw Ruimtelijk Ontwerp en Advies Sander Zaadhof Ingenieursbureau
externe adviseurs: lichtberekening Lichtidee speelobject Carve Amsterdam