[22bb008358] Bijlage 3 behorende bij 22bb8327 - Zienswijzen gebundeld en geanonimiseerd nwe versie.pdf

2

'Scheepvaartkwartier. Bestemmingsplan', opgesteld door Stadsontwikkeling Rotterdam, 2013-2014, p. 18.

2/19

On s ke n me rk

20222.06

Aan continuïteit van beleid - dus van goed beleid - ontbreekt het ook als we kijken naar de diverse beleidsnota's die aan het vigerend bestemmingsplan ten grondslag liggen. In dit verband van belang zijn: de overheidsvisie 'Kiezen voor Karakter, Visie Erfgoed en ruimte', vastgesteld op 15 juni 2011. Eén van de vijf prioriteiten in deze beleidsvisie luidt: 'Wederopbouw: tonen van een tijdperk.'3 en de gemeentelijke beleidsnota 'Collectie Rotterdam, Monumentenbeleid 2005-2008' en de 'Monumentenverordening Rotterdam' (vastgesteld op 3 februari 2005 en op 30 september 2010). Hierin verklaart de gemeente: 'Rode draad is de opvatting dat cultuurhistorie onlosmakelijk verbonden is met ruimtelijke kwaliteit en identiteit. De monumenten en beschermde stadsgezichten zijn de bewezen kwaliteiten van de stad en vertellen het verhaal van Rotterdam.' Met dit monumentenbeleid wil Rotterdam de historische gelaagdheid van de stad behouden voor toekomstige generaties en de kennis over de historische bebouwde en onbebouwde omgeving vergroten. Zowel het bestemmingsplan 2013-2014 als de beleidsnota 'Collectie Rotterdam' laten duidelijk zien dat de toenmalige gemeentebesturen het beleid ten aanzien van het groen langs de Parkhaven - geen bebouwing - wensten te continueren. Dankzij dit beleid zijn het aanzien en de betekenis van de Euromast en het Maastunneltracé goed bewaard gebleven.

De Euro mast is niet alleen een toeristische trekpleister. De Euro mast vormt onderdeel van de identiteit van Rotterdam: icoon van de wederopbouw, als tegenhanger voor het beeld van Zadkine, dat het bombardement uitbeeldt en herdenkt. Vanwege de situering nabij de Maastunnel, die het zuidelijke en noordelijke hart van de stad met elkaar verbindt, en vanwege de ligging langs de rivier, de Parkhaven en de Parkhavensluizen, is de Euromast ook het symbool van verbinding tussen stad, water en haven. En geeft de Euromast niet op de meest treffende wijze invulling aan deze verbindende identiteit door het uitzicht op de herrezen stad, de rivier en de haven? Een poging tot inbreuk op dit beleid zien we in de 'Gebiedsvisie Hoboken 2030' uit 2009. In dit convenant wordt de 'Parkhavenstrook' aangemerkt als een 'toplocatie voor wonen, werken en recreatieve functies'. 5 Deelnemers aan de beraadslaging van dit convenant zijn onder meer Aannemingsmaatschappij J.P. van Eesteren, College B & W Rotterdam, leden van de deelgemeente Delfshaven en Centrum, Erasmus MC en diverse culturele instellingen. Kortom, per saldo een voor de gelegenheid bijeengebracht samenraapsel van deelbelangen zonder aanspraak op representativiteit. Het hoogste orgaan, de Gemeenteraad van Rotterdam, was hier niet bij betrokken en heeft zich verder ook nooit uitgesproken over de inhoud van de Gebiedsvisie Hoboken.

Van een officieel besluit is het nooit gekomen. De 'Gebiedsvisie Ho loken 2030' kan dan ook niet als een 3 4

Ibidem, p. 8. Ibidem, p. 16.

5 'Gebiedsvisie Hoboken 2030', Rotterdam, 27 januari 2009, p. 60.

3/19

Ons kenmerk

20222.06

beleidsstuk van de gemeente aangemerkt worden. Met andere woorden: U als gemeenteraadsleden bent er niet aan gebonden. In het vigerend bestemmingsplan wordt de Gebiedsvisie Hoboken (onder punt 2.4.1) genoemd, maar veelzeggend genoeg is de kwalificatie van de Parkhaven als 'toplocatie voor wonen' eruit weggelaten. Niettemin wordt in het voorgelegde nieuwe bestemmingsplan voor de Parkhaven de Gebiedsvisie Hoboken uit 2009 weer van stal gehaald alsof het een officieel beleidsstuk is. En wordt het officieel vastgestelde vigerend bestemmingsplan van 2014 ter zijde geschoven. Concluderende opmerkingen bij paragraaf I. De Stichting Groen Parkhaven maakt bezwaar tegen de voorgestelde wijziging van het bestemmingsplan Parkhaven omdat de bestemmingsplanwijziging afbreuk doet aan de continuïteit van beleid, juist voor een kwetsbaar monumentaal gebied van essentieel belang; niet bewezen is dat de geplande 650 woningen nergens anders dan op de Parkhaven gebouwd kunnen worden; niet bewezen is dat de waarden die door het vigerend bestemmingsplan worden beschermd verminderd zijn of minder beschermenswaardig zijn geworden; woningbouw aan weerszijden van de Euromast ingaat tegen de ambitie van de stad het tijdperk van de Wederopbouw te tonen; niet bewezen is dat de waarden van de Parkhaven voor de bewoners van Rotterdam en omstreken er minder toe doen.

Integendeel, een door ons in 2019 georganiseerde enquête leverde in korte tijd ruim 6000 handtekeningen op; vele burgerbrieven getuigen van verzet tegen het plan, evenals de negatieve adviezen van de Gebiedscommissies Centrum en Delfshaven. Ook op landelijk niveau is verzet aangetekend, getuige het negatieve advies dat de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed heeft uitgebracht. De volgende paragraaf gaat hier dieper op in.

II Cultuurhistorische en maatschappelijke waarden van de 'Parkhavenstrook' II A. De monumentale waarde van de 'Parkhavenstrook' 'De strook rondom de Euromast is als groenstrook essentieel voor de betekenis en de beleving van de Euromast.' 6 Aldus het oordeel van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed - sprekend namens de minister van Gezondheid, Onderwijs en Cultuur. Het is voor haar een belangrijke reden om de gemeente te adviseren 'van het plan af te zien.' 7 Een van haar argumenten is dat het bouwplan Parkhaven onvoldoende rekening houdt met de omgeving van de beschermde monumenten. Niet alleen de iconische betekenis van Euromast, maar ook die van Het Park en Maastunnelcomplex worden aangetast. 6 Brief van de RCE aan het College van B& W Rotterdam,

d.d. 10 december 2020, p. 2 (Onderstreping van de RCE). Hetzelfde nogmaals herhaald in brief van de RCE aan de wethouder van 8 januari 2021. 7 Ibidem.

4/19

Ons kenmerk

20222.06

Het nieuwe bestemmingsplan Parkhaven gaat niet in op het negatieve advies van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Het zegt zich te baseren op het cultuurhistorisch rapport dat in 2020 - in opdracht van de ontwikkelaar - door Bureau Steenhuis/Meurs is opgesteld, maar de wijze waarop dit gebruikt wordt is misleidend. (zie II B) Net als de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed benadrukt ook het rapport van Steenhuis/Meurs de verbondenheid van het groen langs de Parkhaven met de Euromast:

'De Parkhavenstrook is de voortuin van de Euromast - en daarmee sterk met het monument verbonden.' En:

De Parkhavenstrook als geheel is op te vatten als een samenstelsel van tuinen, plantsoenen en groenelementen, waar de Euromast een prominent onderdeel van is.' 8 Het valt onmogelijk vol te houden - zoals het nieuwe bestemmingsplan doet - dat de Euro mast zijn prominente plaats in het groen behoudt als hij te midden van acht woontorens komt te staan. Door aantasting van de directe omgeving verliest dit Rotterdamse rijksmonument veel van zijn aanzien en betekenis. Zoals het nieuwe bestemmingsplan zich niets aantrekt van het advies van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, zo laat het zich ook weinig gelegen liggen aan de regelgeving van de nieuwe Omgevingswet. Onder het artikel 'behoud cultureel erfgoed' wordt aan gemeenten nadrukkelijk opgedragen te voorkomen dat in de omgeving van rijksmonumenten aantastingen plaatsvinden die deze beschermde monumenten ontsieren of beschadigen.

Welnu, Het Park, waar de zogenaamde Parkhavenstrook onderdeel van vormt, is een ware erfgoed-biotoop.1 Op en rondom het gebied bevinden zich vier belangrijke Rotterdamse rijksmonumenten: behalve de internationaal vermaarde Euromast ook het historische Park, de Parksluizen, het Maastunnelcomplex met het markante noordelijke ventilatiegebouw.11 Al deze monumenten bij elkaar vertegenwoordigen het verhaal van Rotterdam na 1945, van herwonnen vrijheid, wederopbouw, optimisme, de haven als economische motor en nieuwe verworvenheden als vrije tijd, mobiliteit en dagrecreatie. Deze ontwikkeling omarmend schiep 8 Steenhuis/Meurs, 'Parkhaven

Rotterdam', 'Parkhaven Rotterdam. Cultuurhistorisch onderzoek' (2020). Dit rapport geeft per monument de waardering van de RCE uit de rijksmonumentenbeschrijving, aangevuld met een beschrijving van de cultuurhistorische waarden en het verband tussen deze waarden en de Parkhaven. Alhoewel de rapportage van Steenhuis/Meurs in algemene zin kan worden onderschreven, is het onjuist dat sprake is van tuinen, laat staan van privétuinen in het plangebied. Ook de midgetgolf en de aanwezige horicaterrassen kunnen niet als tuin worden beschouwd. 9 https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2018-292.html. Besluit kwaliteit leefomgeving, 3 juli 2018, Artikel 5.130. Zie ook Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, 'Handreiking begrippenkader cultureel erfgoed onder de Omgevingswet', versie 1.1 (april 2020). 10 De term is ontleend aan SteenhuisMeurs, 11 De Euromast maakt deel uit van de World Federation of Great Towers. Ook de Eiffel toren en het Empire State Building behoren hiertoe.

5/19

Ons kenmerk

20222.06

architect Hugh Maaskant zijn Euromast, een attractietoren voor het grote publiek. Dit voor de stad zo betekenisvolle tijdperk is hier zodanig tastbaar aanwezig dat alleen al het gebruik van de term 'Parkhavenstrook' gespeend is van gevoel voor verhoudingen, noch getuigt van inzicht in de samenhangende betekenis van deze monumenten voor de Rotterdamse identiteit. Deze terminologie is ongepast en vormt een extra belediging van dit erfgoed door ervan uit te gaan dat het bezigen van deze term zou kunnen dienen als schaamlap om de plannen voor verstening van het groen verteerbaar te maken. Dit cultuurhistorische verhaal heeft ook een economische functie. De Erfgoedagenda van Rotterdam zegt hierover:

'Een dergelijk verhaal kan eveneens benut worden voor versterking van de identiteit van Rotterdam in relatie tot citymarketing en communicatie over de stad.'T? Als één plek zich leent voor de versterking van de Rotterdamse identiteit is het wel de Parkhaven, biotoop van rijksmonumenten. Dit ontgaat helaas aan de ontwerpers van het nieuwe bestemmingsplan. Men heeft wel de ambitie de Parkhaven meer betekenis te geven (p. 27), maar bedoelt dan 'een aantrekkelijk stedelijk gebied te realiseren, mét woningen, aantrekkelijke voorzieningen op de begane grond, een levendige kade.' Met versterking van het typisch Rotterdamse van de plek heeft dit weinig van doen. We herhalen hier nog maar eens het oordeel van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed: I-let bouwplan houdt onvoldoende rekening met

de omgeving van de beschermde monumenten.

II B De situationele waarde van de 'Parkhavenstrook' Een van de beleidskaders die het nieuwe bestemmingsplan Parkhaven hanteert is de 'Omgevingsverordening Zuid-Holland' uit 2020. De inzet van het provinciale beleid is dat ruimtelijke ontwikkelingen bijdragen aan het behoud en de versterking van de ruimtelijke kwaliteit. In dit beleid wordt groot belang gehecht aan de ruimtelijke impact van nieuwe ontwikkelingen.

'Hoe meer een ontwikkeling afwijkt van de aard en schaal van een gebied, des te groter is in beginsel de ruimtelijke impact van nieuwe ontwikkelingen en des te eerder raken ze provinciale doelen of belangen. Dit geldt eveneens naarmate de kwaliteit van een gebied meer bijzonder of kwetsbaar is.'13 Om te bepalen hoe groot de impact van een bepaalde ontwikkeling is worden in de Omgevingsverordening Zuid-Holland drie soorten ontwikkelingen onderscheiden, te weten inpassing, aanpassing en transformatie. - Inpassing betreft een gebiedseigen ontwikkeling passend bij de schaal en aard van het landschap. 12'Erfgoedagenda 2017-2020'. (Opgesteld op basis van de nieuwe Erfgoedwet), Gemeente

Rotterdam, december 2016, p. 12. 13

6/19

Ontwerp Bestemmingsplan Parkhaven (2021-2022), p. 18-19.

Ons kenmerk

20222.06

- Aanpassing betreft een ontwikkeling die niet past bij de aard of de schaal van een gebied. - Transformatie betreft een zodanige verandering dat een nieuw landschap of stedelijke gebied ontstaat. Het lijkt ons niet meer dan logisch dat het wijzigen van de groene 'Parkhavenstrook' in een woonwijk is aan te merken als 'Transformatie'. Maar tot onze verbazing trekt het ontwerpbestemmingsplan de conclusie dat het plan Parkhaven valt onder 'Inpassing.' Met het argument dat de nieuwbouw qua functie, maat en schaal aansluit op de directe omgeving, zoals de wijk Little C en het Lloydkwartier. Op deze manier wordt de werkelijkheid volkomen naar eigen hand gezet. Immers, niet die woonwijken vormen de directe omgeving van de 'Parkhavenstrook', maar Het Park, de rijksmonumenten, de rivier! De bouw van 650 woningen op deze unieke historische en groene locatie te kwalificeren als 'gebiedseigen ontwikkeling' raakt kant noch wal. De ruimtelijke impact van de bouw zal hier enorm groot zijn! Resumerend: wat het ontwerpbestemmingsplan dus probeert te doen is het groen langs de Parkhaven los te koppelen van het Scheepvaartkwartier en Het Park teneinde hier bebouwing toe te laten. Ten onrechte.

Al bij de aanleg van de Maastunnel is ervoor gekozen om de aanlanding van de autotunnel zo ver mogelijk voorbij Het Park door te trekken, terwijl de tunnel voor fietsers en voetgangers juist eindigt op korte afstand van de rivier bij de entree naar Het Park. Op deze wijze bleef de eenheid van Het Park zoveel mogelijk behouden en vervult Het Park ook een functie voor voetgangers- en fietsverkeer. Bij de bouw van de Euromast is bovendien nog een extra verbinding gemaakt. De Euro mast staat in de groene uitloper van I-let Park. Ergo: met dit nieuwe bestemmingsplan wordt beoogd dit deel van I-let Park op te offeren aan nieuwe appartementen. Aansluitend wordt gesteld dat de 'Parkhavenstrook' eigenlijk verbonden zou zijn met de nieuwe wijken Little C en Lloydkwartier. Met exact dezelfde willekeurige argumentatie kan in een volgend bestemmingsplan de rest van Het Park worden volgebouwd. De opvatting van het bouwplan Parkhaven als een 'gebiedseigen ontwikkeling' vinden wij hoogst bedenkelijk, ook omdat dit haaks staat op de situationele waardering die het gebied geniet in het cultuurhistorisch rapport van Steenhuis/Meurs. De vraagt dringt zich op of dit rapport wel serieus wordt genomen. Volgens Steenhuis/Meurs is juist de openheid van het gebied een belangrijk punt van waardering.

De 'Parkhavenstrook' draagt daar in belangrijke mate aan bij en zorgt voor een gave relatie tussen de monumenten en de omgeving. De 'open, landschappelijke' sfeer rond de Parkhaven komt herhaaldelijk terug in de elf 'te borgen waarden' die deze experts van groot belang achten.14 De te borgen waarden hebben betrekking op I-let Park, de Parkhavenkade, het Maastunnelcomplex en bijbehorende gebouwen, met als belangrijkste de Euromast. Als te borgen waarden van de Euromast - 'de moeder aller bakens van Rotterdam' - worden genoemd: 14 Steenhuis/Meurs, 'Parkhaven

7/19

Rotterdam', pp. 82-85.

Ons kenmerk

20222.06

-'de grootsheid van de toren (een mast met kraaiennest), die bovendien uitrijst boven zijn omgeving; - de lucht rondom de Euromast, - de drie biotopen van de Eu rom ast (sokkel, scheepshut, korf met Space Tower)' Op basis van deze geïdentificeerde waarden is geen andere conclusie mogelijk dan dat het hele silhouet van de Euro mast behouden blijft. De waarde van de Euromast wordt aangetast zodra het gebouw niet langer als solitair hoog referentiepunt zichtbaar blijft. Het bestemmingsplan voor de appartementen zal dan ook leiden tot een aantasting van de Rotterdamse identiteit. Als te borgen waarden voor het park rondom de Euromast wordt onder meer genoemd:

'de open groene ruimtelijke samenhang tussen de Euro mast en het groene grondvlak (de Parkhavenstrook), waar de mast in het plantsoen landt.' In het tweede deel van het cultuurhistorisch onderzoek van Steenhuis/Meurs worden de 'te borgen waarden' omgezet in kaders voor transformatie [door bouwinitiatieven] van de 'Parkhavenstrook'.15 Ook hier wordt herhaaldelijk gewezen op het behoud van de open, landschappelijke sfeer. Zo lezen we onder meer:

'De Parkhavenstrookfungeert als een soort 'side-kick' van het Park, met een aanvullende recreatieve programmering. Nieuwe initiatieven houden de Parkhavenstrook toegankelijk en laten ruimte voor recreatiefgebruik, als zelfstandig groen gebied. '16 Ook wijst Steenhuis/Meurs nadrukkelijk op het belang van de samenhang tussen Euromast en het groene grondvlak:

'De Euromast en het grondvlak - het gehele plantsoen langs de Parkhaven - vormen een ensemble. De verhouding van de maat van de Euromast tot die van het groene grondvlak is essentieel om de Euromast in zijn waarde te continueren. [ ...] Toekomstige ontwikkelingen worden getoetst aan het behoud van de samenhang tussen Eu rom ast en grondvlak, de openheid van de Parkhavenstrook en het groene karakter. Het rapport Steenhuis/Meurs relateert de 'Parkhavenstrook' dus nadrukkelijk aan Het Park en de Euromast. Volgens dit rapport dienen eventuele ontwikkelingen de grootsheid van de toren, de lucht rondom de Euromast en de openheid van groen te respecteren. Het rapport Steenhuis/Meurs relateert eventuele ontwikkeling niet, zoals het ontwerp bestemmingsplan wil, aan verderop gelegen intensieve woningbouw .. Steenhuis/Meurs willen zelf nadrukkelijk geen uitspraak doen over het totaal te realiseren bouwvolume, met name niet het plan om ook hier intensieve woningbouw te plegen en zo de 15 SteenhuisMeurs, 'Parkhaven Rotterdam. Transformatiekader', (2020). Geschreven in opdracht van ERA Contour BV. 16 Idem, p. 9.

8/19

Ons kenmerk

20222.06

open groene ruimtelijke samenhang en de monumentale waarden te niet te doen. Maar het is voor de lezer niet moeilijk te concluderen dat het door hen aanbevolen behoud van de waarden samenhang, openheid en groen karakter bepaald geen ondersteuning biedt aan de woningbouw die opdrachtgever Parkhaven Partners wil realiseren. Het ontwerpbestemmingsplan bewijst lippendienst aan de adviezen van Steenhuis/Meurs. De lezer wordt misleid doordat de terminologie van Steenhuis/Meurs wordt overgenomen maar de inhoud volledig naar eigen hand wordt gezet. Zoals bijvoorbeeld de volgende zin:

'De Eu rom ast als 'icoon van de stad' blijft daarmee oprijzen uit het groen en wordt naast het ensemble van nieuwe gebouwen nog nadrukkelijker onderdeel van de stad.' (p. 28) De Euro mast in een 'ensemble' van nieuwe gebouwen - dit is bepaald niet wat Steenhuis/Meurs met ruimtelijke samenhang tussen Euro mast en het groene grondvlak bedoelt. De toe te laten bouw hoogten van 35 tot 70 meter voor de intensieve woningbouw betekenen dat de Euro mast niet langer zal oprijzen uit het groen, maar in deze nieuwe verstening zal opgaan. De aantasting van de te borgen waarden, ruimtelijkheid, open zicht op de Euro mast vanuit de wijdere omgeving, het groene karakter, samenhang Euro mast en groenstrook door bebouwing van de 'Parkhavenstrook', is voor de Stichting Groen Parkhaven wederom een belangrijke reden om de wijziging van de bestemming van het gebied aan te vechten.

II C De waarde van de 'Parkhavenstrook' voor Het Park Het college van Rotterdam wil de verstedelijking van het groen langs de Parkhaven mogelijk maken via een projectbestemmingsplan. Daarmee wordt het gebied tussen het Drooglever Fortuyn plein, het Maastunneltraject, de Maasoever en de Parkhaven afgezonderd van het in 2014 onherroepelijk geworden bestemmingsplan Scheepvaartkwartier waartoe ook Het Park behoort. Met de bouw van acht woontorens zal de 'Parkhavenstrook' zijn functie als park verliezen. Overeenkomstig dagrecreatief gebruik zal niet meer mogelijk zijn op de onbebouwd blijvende gronden tussen de appartementen. Verder zal de juridische en ruimtelijke scheiding tussen Park en 'Parkhaven' visueel bekrachtigd worden. Qua uitstraling zullen deze woontorens aansluiten op de hoge en intensieve bebouwing van Little C en Lloydkwartier. (Zoals hiervoor gezegd noemt het ontwerpbestemmingsplan deze nieuwbouwwijken de 'directe omgeving' van de Parkhaven; de bouw van acht woontorens in het groen heet dan 'gebiedseigen ontwikkeling'; de betekenis van het 'ensemble' van woontorens is een stedelijke 'stepping stone'.) De aansluiting op Het Park, wat in feite de directe omgeving van de 'Parkhavenstrook' is, wordt teruggebracht tot zes tochtige corridors (tussen 11 tot 17 meter breed) tussen de geplande gebouwen (van 35 tot 45 tot 70 meter hoog).

Niettemin claimt het ontwerpbestemmingsplan

9/19

Ons kenmerk

20222.06

dat deze zogenaamde 'greens' zorgen dat Het Park en de Parkhaven goed met elkaar verbonden blijven (p. 28), zicht- en looplijnen in oost-west richting tussen de gebouwen bieden (p. 30) en de beleving van park en rivier dichter bij elkaar brengen (p. 96). Dit is onjuist. De verstedelijking die het ontwerpbestemmingsplan wil realiseren is naar onze mening niet in overeenstemming met de open ruimtelijke samenhang tussen Parkhaven en Het Park die het rapport van Steenhuis/Meurs beoogt. We citeren nogmaals een van de te borgen waarden uit het Transformatiekader:

'De Parkhavenstrookfungeert als een soort 'side-kick' van het Park, met een aanvullende recreatieve programmering. Nieuwe initiatieven houden de Parkhavenstrook toegankelijk en laten ruimte voor recreatiefgebruik, als zelfstandig groen gebied. '17 De 'greens' kunnen niet aan deze voorwaarden voldoen. Want behalve dat deze verhoudingsgewijs smalle doorgangen slechts beperkt zicht bieden op Het Park, bestaat er geen enkele garantie dat deze na verkoop van de grond geen particulier terrein zullen worden. Eventueel resterend openbaar gebied zal hoe dan ook een vertuind karakter verkrijgen door de invloed van de woontorens. Bezoekers die vanuit Het Park naar de Parkhaven willen gaan of andersom zullen zich in de privacy sfeer van de appartementen moeten bewegen, dan wel zullen de smalle corridors op grond van het viciele recht geheel worden afgesloten. In de huidige situatie kan de bezoeker aan de zuidkant, waar de 'Parkhavenstrook' en Het Park over 150 meter direct aan elkaar grenzen, moeiteloos doorlopen naar de rivier en de Parkhaven. Hier liggen ook de geasfalteerde paden voor rolstoelgebruikers en kinderwagens. Het voorstel van Steenhuis/Meurs om het groen langs de Parkhaven te laten fungeren als 'side kick' van Het Park sluit aan op de adviezen die het 'Masterplan Het Park' geeft.

Dit masterplan werd in 2011 in opdracht van de gemeente opgesteld ten behoeve van de renovatie van Het Park. De 'Parkhavenstrook' krijgt hierin een duidelijke maatschappelijke functie toegekend.18 Door daar evenementen en festivals te programmeren kan het historische Park ontlast worden:

'Wanneer het op het historische park geënte programma [kleinere evenementen l gecombineerd wordt met een groen recreatief programma in de Parkhavenstrook - waar ook trendgevoelige voorzieningen op hun plaats kunnen zijn [grotere evenementen l versterken die elkaar' 19 Het advies is daarom de 'Parkhavenstrook' ruimtelijk en functioneel als onderdeel te blijven beschouwen van liet Park:

17Idem, p. 9. 18'Masterplan

Het Park', Rotterdam, september 2011. Samengesteld door de diensten dS+V, OBR, Gemeentewerken, deelgemeente Centrum, Rotterdam Festivals en de externe adviseur de landschapsarchitecte Anja Guinée. 19 Ibidem, p. 63.

10/19

Ons kenmerk

20222.06

'Gelet op de kwetsbaarheid van het historische park (die na kwaliteitsverbetering nog groter zal zij), is het voor de toekomst nodig de aard en omvang van evenementen in /-let Park aan te passen aan de draagkracht. Bij verbetering van de ruimtelijke relaties met de aangrenzende gebieden, ontstaan goede mogelijkheden om evenementen ook (gedeeltelijk) buiten Het Park te accommoderen, bijvoorbeeld aan de Park/aan (zoals nu al gebeurt), de Parkkade en de Parkhavenstrook, mits de inrichting hierop zou worden aangepast. "?o Om deze reden wijst het 'Masterplan I-let Park' bebouwing van de Parkhavenstrook van de hand: 'Hoewel woonbebouwing in de Parkhavenstrook zou zorgen voor meer dagelijkse parkbezoekers, is voor de toekomstige ontwikkeling van /-let Park een groen- en recreatief programma in de Parkhavenstrook zowel ruimtelijk als functioneel veel gunstiger. Ruimtelijk omdat de Parkhavenstrook het laatste restant is van de landschappelijke ruimte aan de westzijde van Het Park.'?I Deze ruimtelijke beleving zal door de woningbouw teniet worden gedaan, zo stelt het Masterplan. En vervolgt dan: 'Functioneel is een groen programma veel gunstiger omdat de bezoekers van de Parkhavenstrook geneigd zullen zijn ook /-let Park en de horeca in /-Jet Park te bezoeken en omgekeerd.

Bij intensivering van het centrumgebied met woonbebouwing is vergroting van Het Parka reaal aan de rivier met hoogwaardige en flexibele groene ruimte te prefereren boven verdichting. '22 Vergroting van Het Parkareaal is wat Rotterdam hard nodig heeft. Met de zogenaamde Parkhavenstrook heeft de gemeente de kans te doen wat volgens de nieuwe Omgevingsvisie haar ambitie is: Om te voorkomen dat één park teveel wordt belast, stimuleren we de spreiding van evenementen over de verschillende groengebieden in de stad. Tegelijkertijd garanderen we ook rustige plekken in het groen om even aan de drukte van de stad te kunnen ontsnappen.2s Als de 'Parkhavenstrook' de facto wordt gereduceerd tot erf en groene bufferruimte of zelfs tuin rondom 630 appartementen is deze kans verkeken.

20 Idem. 21 ldem. 22 Ibidem, p.

64.

23 'De Veranderstad. Ontwerp-Omgevingsvisie Rotterdam', 2021, p. 78.

11 /19

Ons kenmerk

20222.06

II D. Groene waarde voor centrumbewoners Last but not least wijzen wij op de grote waarde van Het Park ( ruim 21 hectare) en de 'Parkhavenstrook' (4,5 hectare) als groene long van de stad. Juist nu Rotterdam zich inzet om middels verdichting invulling te geven aan de grote woningvraag, is behoud van deze groene zone van belang voor het welzijn alle Rotterdammers, maar vooral voor de bewoners van de binnenstad, het Oude en Nieuwe Westen en Delfshaven. Voor hen is dit het enige grote groengebied. Door de ligging nabij de Maastunnel is Het Park ook voor delen van (Oud Charlois en Feijenoord in feite qua afstand en/of reistijd het dichtsbijgelegen park. In al deze wijken vindt verdere verdichting plaats, terwijl dit ook de wijken zijn waar problemen als luchtverontreiniging als hittestress het grootst zijn. ?' De verstening van de Parkhaven leidt er kortom toe dat voor de groeiende bewonersaantallen in deze wijken juist minder park beschikbaar zal zijn, terwijl het voor deze bewoners beschikbare parka reaal toch al erg krap is. Weliswaar heeft de gemeente plannen voor de vergroening van het Hofbogenpark, Hofplein, Westblaak en het Schouwburgplein, maar dat worden geen parken in de ware zin des woords: grote beschutte groene buitenruimten waar men de drukte van de stad ontvlucht en neerstrijkt voor verkoeling, frisse lucht, ontspanning, bootcamps, picknicken en zo meer.

De 1-Ieemraadssingel, het Museum park en het Coolhavenpark kunnen evenmin doorgaan voor parken; het zijn vooral doorgangsroutes met groene aankleding. Het enige alternatief is het Vroesenpark aan de noordkant van de stad. Het is veel kleiner (9,8 ha) maar ligt net als Het Park op redelijke afstand van het centrum (2,2 km). Voor het Kralingse Bos aan de oostzijde van de stad of het Dakpark aan de westzijde, moeten centrumbewoners 4 km afleggen; voor het Zuiderpark 5,6 km. Een en ander betekent dat de meest kwetsbare bewoners in deze wijken zoals ouderen, kleine kinderen en minder validen minder gelegenheid hebben voor parkbezoek. Voor deze groepen is de reistijd langer, kan niet altijd zonder begeleiding parkbezoek plaatsvinden etc., waardoor de tijd die kan worden doorgebracht in een park alleen maar korter zal worden.

'Rotterdam gaat voor groen', is de slogan van het actieplan van de gemeente om de stad te vergroenen. Terecht erkent zij dat groen belangrijk is voor de gezondheid, voor verkoeling in de zomer, voor wateropvang, voor ecologische variatie. ?>

'De verdichting van de stad biedt, als we die integraal aanpakken, kansen om groenstructuren te versterken', zo staat te lezen in de nieuwe omgevingsvisie van Rotterdam. En onlangs ondertekende de burgemeester van Rotterdam de 'CAO Urban Nature Declaration' waarin 31 wereldsteden zich verbinden aan het doel 'de stad te beschermen tegen

z.i Zoals te lezen in 'De Veranderstad. Ontwerp-omgevingsvisie Rotterdam', gemeente Rotterdam, 2021 25 'Groene meters maken. Rotterdam gaat voor groen 2020', gemeente Rotterdam, maart 2021, p. 2. 26 'De Veranderstad. Ontwerp-omgevingsvisie Rotterdam', (2021), p. 79.

12/19

Ons kenmerk

20222.06

klimaatrisico's als hitte en wateroverlast, het vergroten van de biodiversiteit én toegankelijke groene ruimte te creëren voor al haar inwoners."?7 Ook de Rotterdamse politieke partijen hebben in hun verkiezingsprogramma's het beste voor met vergroening van de stad. Enkele voorbeelden: WO: 'Er moet voldoende groen in de stad aanwezig zijn. Dat is goed voor onze gezondheid, ons

geluksgevoel, het verwerken van grote hoeveelheden regenwater, de temperatuur en ziet er ook gewoon beter uit.' 066: 'Veel meer groen in de stad.' En 'Groen is de norm.'[ ... ] 'Bij nieuwe plannen over herinrichting speelt groen een belangrijk rol.' Groen Links: 'GroenLinks zet zich in voor een klimaatbestendige stad. Om weerextremen te lijfte gaan, de biodiversiteit te vergroten en meer toegankelijke parken en openbare groen plekken voor alle Rotterdammers te realiseren.' Alle beloften aan de kiezer ten spijt hebben deze partijen vóór bebouwing van de Parkhavenstrook gestemd. Zeker in geval van 066 en Groen Links kwalijk, aangezien meer groen beloofd wordt en aansluitend wordt ingestemd met vermindering van groen. De 'Parkhavenstrook' biedt nu juist de mogelijkheid een groen beleid in de praktijk te ondersteunen, eenvoudigweg omdat het groen er al klaar voor ligt. Met zestig jaar oude bomen die met geen mogelijkheid te compenseren zijn. Waarom dan deze waarde onomkeerbaar vernietigen door verstening? Als vergroening serieus de ambitie van de gemeente is, dan mogen wij verwachten dat zij dit ook ten opzichte van de 'Parkhavenstrook' waarmaakt. Dan moet zij dit openbare groene gebied beschermen in plaats van het aan de markt uit te leveren. En handelen naar haar eigen inzicht dat de waarde van stadsgroen zich uitdrukt in een gezonde burgerij in een leefbare stad.28

Het is niet voor het eerst dat er een plan voor grootschalige ontwikkeling van de Parkhaven en 'Parkhavenstrook' op tafel ligt. Oudere plannen liepen op niets uit, mede omdat zij als een bedreiging voor Het Park werden gezien.29 Uiteindelijk werden zowel de Euromast als Het Park in 2010- met instemming van de gemeente - uitgeroepen tot rijksmonumenten. Sindsdien genieten zij de bescherming van de nationale overheid. En met het in 2014 aangenomen bestemmingsplan Scheepvaartkwartier leek deze bescherming gegarandeerd. Voorgaande Rotterdamse gemeentebesturen waren zich dus nog goed bewust van de Rotterdamse identiteit, gesymboliseerd door de hiervoor beschreven maatschappelijke, cultuurhistorische en groene waarden in het gebied. Zij hebben zich steeds sterk gemaakt voor het behoud van deze waarden. 27 www.Rotterdamsweerwoord.n], 19-07-2021. 28 Zie Katja Keuchenius, 'Zo leveren bomen gemeenten geld op', 29 Informatie van Platform Wederopbouw Rotterdam.

13/19

Financieel Dagblad, 29 juli 2021.

Ons kenmerk

20222.06

- Aan de geldigheid van deze waarden is niets veranderd. Het verhaal van Rotterdams Wederopbouw is er zeker niet onbelangrijker op geworden, evenmin als de nationale en internationale waarde van de Euromast en het Maastunnelcomplex in iconische betekenis. Tegelijkertijd is de behoefte aan groene publieke ruimte in de zich met hoogbouw verdichtende stad alleen maar groter geworden. Dit bewijst de veelal overdrukte op mooie dagen in Het Park. - Waarom hoeven deze waarden dan niet langer gehonoreerd te worden? Of, anders gezegd, hoe kan het dat het huidige gemeentebestuur wel wil gaan toestaan dat in de 'Parkhavenstrook' - onderdeel van een monumentaal ensemble - gebouwd gaat worden? En dat daartoe een wijziging van het bestemmingsplan is ingediend?

Argumenten van gemeente en Parkhaven Partners gewogen De drie meest genoemde argumenten voor bouwen zijn, het woningtekort, de slechte conditie van de Parkhaven en het convenant Gebiedsvisie Hoboken 2030 uit 2009. Wij plaatsen hier de volgende kanttekeningen bij. 1. Het woningtekort geldt vooral voor de midden- en lagere inkomens. Daar zijn de 650 woningen aan de rand van Het Park geen oplossing voor. Groen verhoogt de waarde van vastgoed - het is de gemeente zelf die dit erkent. 3 ? Waardeverhoging is prettig voor woningbezitters, maar voor de nieuwbouw op de 'Parkhavenstrook', grenzend aan I-let Park, betekent dit dat de prijzen de pan uitrijzen zodra de woningen in het middensegment (30%) verhuurd mogen worden (na 5 jaar met toegestane huurprijsverhoging) en de sociale huurwoningen (20 %) mogen worden geliberaliseerd (na 15 jaar). 31 De nieuwe appartementen pakken parkoppervlak af van de bewoners van de omliggende wijken, maar door deze opoffering kan hier ter plaatse uiteraard wel woningbouw op toplocatie worden aangeboden: wonen aan de rand van I-Iet Park, met uitzicht op het water en dat allemaal op loopafstand van het centrum.

De huizenprijzen, dan wel de wachtlijsten, zullen dienovereenkomstig zijn! Bouwen in het groen langs de Parkhaven levert dus uiteindelijk het soort dure woningen op waaraan in Rotterdam geen tekort is.32 Het zijn enkel de toekomstige bewoners en de gemeentekas die hiervan zullen profiteren. Inwoners van omliggende wijken en daarvan uiteraard vooral de lagere inkomens en kwetsbare groepen hebben het nakijken.

° 'Groene meters maken. Rotterdam gaat voor groen 2020', gemeente Rotterdam, maart 2021, p. 2. Afdoeningsvoorstel moties Masterplan Parkhaven, 18 januari 2021, ref. 21bb000707. 32 Daar komt bij dat een woningcorporatie heeft aangeboden om woningen op Coolhaveneiland in Delfshaven te liberaliseren indien er op de Parkhaven nieuwe sociale woningen worden gerealiseerd. Brief van B & W van Rotterdam aan de Gemeenteraad, d.d. 16 april 2019 (met stempel 18 april) inzake verkenning woningbouwontwikkeling Parkhaven 31

14 /19

Ons kenmerk

20222.06

Daar komt nog bij de toezegging van een aan Parkhaven Partners gelieerde woningcorporatie om in ruil voor nieuwe sociale woningen aan de Parkhaven bestaande sociale woningen op Coolhaveneiland te liberaliseren.33 Los van dat op deze wijze algemene schaarste in stand wordt gehouden betekent dit dat: het bestemmingsplan niet eens zal leiden tot een netto toename van woningen voor de midden- en lagere inkomens; voor de in Het Park te realiseren sociale huurwoningen waarschijnlijk ook al wordt voorgesorteerd op uitponding. Dat het gemeentebestuur lippendienst bewijst aan het bouwen voor midden- en lagere inkomens, maar onder de radar al voorsorteert op maximering van de grondopbrengst is duidelijk. Kortom: dat hier langs Het Park zal worden gebouwd voor lagere en midden inkomens is een wassen neus. Vermogenden zullen straks financieel profiteren van het groen dat nu nog aan velen aantoonbaar als openbaar gebied ten goede komt. Voor de goede orde vermelden wij dat de Stichting Groen Parkhaven zich in het geheel niet tegen woningbouw voor midden- en hogere inkomens in Rotterdam keert. Maar wij zijn van mening dat daarvoor op opportunistische wijze geen groene ruimte moet worden benut die van zoveel onvervangbare cultuurhistorische waarde is, juist omdat alle gemeentebesturen tot nu toe wel de rug recht wisten te houden. 2.

Gebiedsvisie Hoboken 2030 is een convenant uit 2009, waarin de Parkhaven wordt aangewezen als een mogelijke bouwlocatie. Wij schreven reeds dat deze visie niet door de gemeenteraad is vastgesteld en daarom noch een bestuurlijke noch een juridische status heeft. De gemeente is hieraan dus niet gebonden, zoals wel aan het vigerend bestemmingsplan Scheepvaartkwartier (2014).34 Bovendien laat de bij de visie Hoboken behorende kaart zien dat indertijd gedacht werd aan een verhouding van SO% groen en SO% bebouwd terrein met bijbehorende brede doorzichten en aansluiting op het naastliggende Park. Het plan van Parkhaven Partners houdt zich op geen enkele manier aan deze verdeling. Evenmin houdt het zich aan in deze visie gedane uitspraken als 'Het Park is leidend voor de ontwikkelingen op de

Parkhavenstrook.'35 Dus ook al zou de Gebiedsvisie Hoboken 2030 een officiële status hebben, dan nog kan zij het huidige plan niet legitimeren. 3. De slechte conditie van de Parkhaven is voor de ontwikkelaar de 'drijfveer achter het idee Parkhaven.' 36 Dat de Parkhaven een opknapbeurt nodig heeft is bepaald geen nieuw idee. Er ligt ook al jarenlang een plan voor klaar, door het landschapsbureau OKRA in 2010 gemaakt, nota bene in opdracht van de gemeente. De uitvoering is echter om onopgehelderde redenen gestopt bij de Parkkade. Sindsdien is er noch aan de inrichting van de Parkhavenkade, noch aan de vervallen kademuur iets gedaan. Maar het opknappen van de Parkhavenkade en kademuur is

33 Brief van College van B & W aan de gemeenteraad van Rotterdam inzake 'Verkenning woningbouwontwikkeling Parkhaven', 16 april 2021 (met stempel 18 april), p. 2. 34 Zie noot 6. 35 Gebiedsvisie Hoboken 2030, Rotterdam 27 januari 2009, p. 62. 36 'Masterplan Parkhaven', januari 2021, p. 7.

15/19

Ons kenmerk

20222.06

niet een zaak van de ontwikkelaar; dit moet via een aanbesteding door de gemeente gedaan worden. En hiervoor is geen wijziging van het bestemmingsplan van de Parkhavenstrook nodig. Het is de gemeente zelf die de slechte conditie van de Parkhaven bevorderde en bevordert door voorgenomen investeringen uit te blijven stellen. De argumentatie op dit vlak is net zo absurd als dat de gemeente zou vragen om medelijden omdat hij zichzelf geslagen heeft met de stok die hij zelf enthousiast heeft geapporteerd. De genoemde argumenten wegen naar onze mening niet op tegen de maatschappelijke en cultuurhistorische waarden van de Euromast, Het Park en de verdere omgeving, zoals die zijn vastgelegd in het: bestemmingsplan van 2014. Alles wijst erop dat deze waarden nu moeten wijken voor de financiële voordelen die de woningbouw in dit groene gebied oplevert voor de gemeente, de ontwikkelaar en de investeerders Dat de gemeente een bestemmingsplanwijziging wil is in wezen het gevolg van het zich verlaten op een marktpartij en veronachtzamen van haar eigen taak - de bescherming van de belangen van bewoners van omliggende wijken, het Rotterdamse cultureel erfgoed en zijn omgeving.

ZIENSWIJZE GROND Ill Recht van participatie De Stichting Groen Parkhaven heeft met deze zienswijze gebruik gemaakt van het door de wet aan burgers toegekende recht om op goede gronden de wijziging van een bestemmingsplan aan te vechten. Maar de Stichting Groen Parkhaven wil graag ook een constructieve bijdrage leveren aan een bestendig behoud van de cultuurhistorische waarde van Het Park en het groen langs de Parkhaven en tegelijk de praktische waarde voor de vele bezoekers vergroten. Hierop aansluitend willen wij kenbaar maken op welke wijze wij de waarden van de 'Parkhavenstrook' gerespecteerd willen zien. Dit recht is Rotterdammers gegund door de onder meer de Erfgoedagenda van Rotterdam (2016-2020). Hierin staat over burgerparticipatie het volgende:

'Opzetten van een werkwijze orn met bewoners te bepalen welke cultuurhistorische waarden voor hen van belang zijn en geborgd zouden kunnen worden in het bestemmingsplan.'37 Aan Rotterdamse burgers is echter nooit gevraagd wat voor hen de waarden zijn van het op en aan de Parkhaven aanwezige erfgoed. Ook de vraag naar de wenselijkheid om op deze openbare, groene en cultuurhistorisch belangwekkende locatie te bouwen is aan hen niet gesteld, noch door de gemeente, noch door Parkhaven Partners. De gemeente heeft ervoor gekozen om zich op het vlak van burgerparticipatie te beperken tot het wettelijk vereiste minimum van de bestemmingsplanprocedure. De verdergaande invulling van de publieke taak van burgerparticipatie heeft de gemeente geprivatiseerd door deze over te laten aan de ontwikkelaar. Daarbij laat de gemeente toe dat burgerparticipatie procedureel wordt ingevuld waarbij een burger op commando van zich mag laten horen op een moment dat 37 'Erfgoedagenda 2017-2020', Gemeente Rotterdam, december 2016, p. 12.

16 /19

On s ken me rk

20222.06

de doodgekookte besluiten al gereed zijn gemaakt voor de gemeenteraad. Dit alles met het laconieke argument:

'De initiatiefnemers hadden een reeds uitgewerkt initiatief Daarover is en wordt door de initiatiefnemers zelfinput gevraagd aan belanghebbenden, omwonenden en geinteresseerden (participatieniveau: informeren en consulteren). 3 Met andere woorden: omdat de initiatiefnemers al weten wat zij willen, kan participatie beperkt worden tot het op de hoogte brengen en adviseren van de omwonenden. Dit 'uitgewerkt initiatief werd bovendien onder het mom van een 'unsolicited proposel' gepresenteerd. Voor een monumentaal gebied met een omvangrijk publiek belang als Het Park, de Euromast, de Parkhaven etc., is het echter niet te rechtvaardigen dat burgers niet van het begin af aan werden uitgenodigd mee te denken over de toekomst van dit gebied. Stichting Groen Parkhaven is van mening dat het bestuur van de gemeente op basis van de Wet op de Ruimtelijke Ordening, de Wet Algemeen Bestuursrecht en de Wet op het Openbaar Bestuur gehouden is omwonenden, instellingen en bedrijven reeds in de initiatieffase bij een zo ingrijpend voornemen te betrekken. Tijdens de door Parkhaven Partners georganiseerde informatiebijeenkomsten konden belangstellenden reacties geven op het gepresenteerde plan, maar tegelijk ook hun belangstelling laten blijken voor een woning en zich melden voor inschrijving.

Op deze wijze werd het publieke belang van Het Park, de Parkhaven en de 'Parkhavenstrook' ondergeschikt gemaakt aan het commerciële belang van de marktpartij. De bijeenkomsten hadden meer het karakter van verkooppresentaties onder het mom van burgerparticipatie. Raadpleging van de burgers over wenselijkheid en opzet van de voorgenomen bebouwing was hoe dan ook ondergeschikt, aangezien die beslissing alleen nog diende te worden afgestempeld bij de raad. Ook werd burgers te verstaan gegeven dat het opknappen van de (door de gemeente) verwaarloosde Parkkade alleen kon gebeuren als de 'Parkhavenstrook' bebouwd zou worden. De wijzigingen die nadien in het plan zijn aangebracht zijn niet alleen marginaal te noemen, maar zijn ook niet meer voorgelegd door een vervolg van deze hybride informatie/acquisitie bijeenkomsten. De afzijdige houding van de gemeentelijke organisaties heeft de verontruste Rotterdammers er niet van weerhouden zich dan maar direct tot het gemeentebestuur te richten. Zij zijn het die vanaf het eerste moment dat het uitgewerkte Parkhavenplan bekend werd, hebben gewezen op de monumentale en ruimtelijke waarden van de 'Parkhavenstrook' en de schade die het bouwplan zal toebrengen aan de identiteit van Rotterdam en de verdere cultuurhistorisch en monumentale waarden van het gebied.

Dit deden de Rotterdammers massaal, door middel van een petitie (in korte tijd 6050 handtekeningen), burgermanifest, burgerbrieven en inspreekbeurten bij de gemeenteraad.38

38 Brief van B & W van Rotterdam aan de Gemeenteraad, 17 december 2019 (ref. 19bb024999) "? pe petitie is op 27 november 2019 aangeboden aan de Wethouder. Het Burgermanifest is in

januari 2020 aangeboden aan de Gemeenteraadsleden.

17 /19

On s ke nme rk

20222 06

Tot slot: het voorstel van de Stichting Groen Parkhaven Met het langgerekte groene gebied langs de Parkhaven - een zeer oude verbinding tussen de westelijke zeedijk van Rotterdam en de Maas - heeft Rotterdam een gebied zo weids als vrijwel in geen enkele Nederlandse binnenstad te vinden is. Een open ruimte met een duidelijke publieke functie. De zogenaamde 'Parkhavenstrook' is het verbindend onderdeel van een heel bijzonder ensemble van monumenten: Park, Maastunnel, Parksluizen en Euro mast. Met zijn royale afmetingen vormt de 'Parkhavenstrook' de ideale omgeving voor de beleving van dit Rotterdams erfgoed. I-let moge duidelijk zijn dat de Stichting Groen Parkhaven grote waarde hecht aan het behoud van de 'Parkhavenstrook' als een vrije open ruimte en als plaats van herinnering aan de historische ontwikkeling van Rotterdam De bouw van acht woontorens zal dit alles onherroepelijk aantasten. Hiermee is niet gezegd dat de 'Parkhavenstrook' binnen het huidige bestemmingsplan niet meer functies kan vervullen en beter kan worden ingericht. Wij sluiten ons graag aan bij het advies van Masterplan I-let Park om de 'Parkhavenstrook' ruimtelijk en functioneel bij liet Park te betrekken en daar allerlei evenementen te laten plaatsvinden die nu regelmatig grote schade aan het historische Park toebrengen.

Zo vangt men twee vliegen in één klap: het pas gerenoveerde historische Park wordt ontlast, en er wordt voldaan aan de behoefte van Rotterdam aan ruimte voor evenementen. De gemeente heeft zich hierover onlangs nog uitgesproken.1 Daarnaast kan de 'Parkhavenstrook' altijd ook ruimte bieden aan vormen van vermaak die we tijdens de corona pandemie in onze parken spontaan hebben zien ontstaan: sporten, spelen, luieren en picknicken in het gras. Met kleine voorzieningen, kunstzinnige ingrepen en sanitair kan dit nog aantrekkelijker worden gemaakt, ook voor de vele duizenden toeristen die dit gebied bezoeken. En de ruimte ten noorden van de Euro mast die Abseilers gebruiken voor hun sport blijft behouden. Een dergelijke inrichting maakt van de 'Parkhavenstrook' een cultuurhistorisch en recreatief aantrekkelijk gebied waar de bevolking van dit dicht bebouwde deel van Rotterdam en de vele bezoekers uit binnen- en buitenland kunnen genieten van het aanzicht van de rijksmonumenten en de wijde kruising van Maas en Schietoegang met zijn gezicht op de overzijde van de Maas. Ruimte die aanzet tot beweging en creativiteit verdient zichzelf terug in het welzijn en de gezondheid van de bevolking. Zo behoudt de 'Parkhavenstrook' haar ruimtelijke en monumentale waarden en dient zij tegelijkertijd het algemeen belang.

De belangrijkste beroepsgronden van deze zienswijze, tegen woningbouw op de 'Parkhavenstrook', samengevat: De cultuurhistorische waarde van de 'Parkhavenstrook' als prominent onderdeel van het unieke ensemble van rijksmonumenten Euromast, Maastunnel tracé en Ventilatiegebouw, nog altijd in gebruik en van onschatbare iconische betekenis voor de " 'parapluherziening evenementen', Gemeente Rotterdam, april 2021.

18/19

Ons kenmerk

20222.06

stad Rotterdam en daarbuiten, zoals ook benadrukt door de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed. De maatschappelijke waarde van de 'Parkhavenstrook' als groene openbare ruimte in het drukke centrum gedeelte van Rotterdam, waar evenementen kunnen plaatsvinden waarvoor het naastgelegen historische Park te kwetsbaar is; als locatie voor zowel sportieve als rustgevende bezigheden die ruimte behoeven; een openbare plek waar bezoekers vrijelijk kunnen recreëren en van de rijksmonumenten kunnen genieten. Wij denken hierbij ook aan de vele tienduizenden bezoekers van de aan de Parkhavenkade aangemeerde toeristische schepen.

De situationele waarde van de 'Parkhavenstrook' als een ruimte met een open, landschappelijke sfeer, met zich tl ij nen van zuid naar noord, van cruciaal belang voor het aanzien, de beleving en betekenis van het hier aanwezige Rotterdams erfgoed.

Wijziging van het vigerend bestemmingsplan ter wille van bebouwing van de 'Parkhavenstrook' zal deze waarden ernstig aantasten dan wel verloren doen gaan. Het is in strijd met vrijwel alle rapporten en deskundigen die de gemeente en de ontwikkelaar van advies hebben gediend. Bovendien gaat het in tegen de - herhaalde - afwijzende adviezen van de beide buurtcommissies Centrum en Delfshaven en stuit het op een in korte tijd ruim 6000 keer ondertekende petitie met de eenvoudige vraag 'Bent u voor of tegen dit bouwplan?' Stichting Groen Parkhaven kan niet anders doen dan U als gemeenteraad, als hoogste orgaan in onze gemeente, met klem vragen af te zien van partiële wijziging van het Bestemmingsplan Scheepvaartkwartier. Wij menen oprecht dat met een afkeuring van dit opportunistische plan een grote dienst aan de cultuurhistorische waarde van onze stad wordt bewezen.

Hoogachtend, Groen Parkhaven,

Deze brief is digitaal verzonden. En daarom niet voorzien van een handtekening.

19/19

? Gemeente Rotterdam Informatiebeheer

Onderwerp: ontvangstbevestiging Bezoekadres: De Rotterdam Wilhelminakade 179 Postadres: Postbus 6575 3002 AN Rotterdam Website: www.rotterdam.nl E-mail: bestemmingsplannenso@rotterdam.nl Van: Bouw- en Woningtoezicht Telefoon: Uw brief van: 22/03/2022 Uw Kenmerk: 2022.06 Ons kenmerk: 22/0006780 Betreft: Ontvangstbevestiging

Datum: 23/03/2022 Geachte heer/mevrouw, Uw brief over Zienswijze ontwerpbestemmingsplan Parkhaven, gedateerd 22/03/2022 hebben wij in goede orde op 23/03/2022 ontvangen. Deze is geregistreerd onder nummer 22/0006780 en in behandeling genomen door de afdeling BWT Juridisch Advies. Mocht u in verband met uw brief contact met deze afdeling willen opnemen, dan kunt u mailen naar bestemmingsplannenso@rotterdamnl

Met vriendelijke groet,

Afdeling Informatiebeheer Gemeente Rotterdam I. v.m. de geautomatiseerde verwerking is deze ontvangstbevestiging niet ondertekend.

,I u

,

I c3

...... '"

l

;

re

4

rC «£

7E:

I

I

¢

I

cri

l] zi

Lui

-?

4

cu

a:

REG.NR.:

2 2 HAR 2022 ROUTE:

}KOPIE:

ooehoeo

{

Hoterdar, 20-3-2022 ole#: Zensije Oterbetern4 pion trkaoe. 2clke lcu H [7\an borer e ledon van de Ceweonle read,

lr be}ho«des uan o lrto Nebben blefqeralda

%;; "sst le lks q9eg

re , 4se echts o de ttowol, A

d'dé nqoene plk, êó .650 o n koran Ik hob kn«@nowt to d

a hter

zor oh

ploal van da boa o 65 onnqe de plek ,zo4, ±Ptl qebed oorden naar hcf ker toe boa de ~~p\et~ ceNO,V[~ J.Dor~Geh tlrda he} nae'do oc ew hl [uk [aard qn loé voor hei nhu o de stod. T

'o

1

eq.

•

•

uidui9 luetb,

.... ,

orden lol l«l bop!an haal, p lek beleid au de

stod

manke om du h ke verqoel Z@ qenge plelk Koerlaoaa uo 4ooo êl e $hi& he0goo Kon lbbe e» herb, plek è teen mex ote otqbuo +e boe h 'pols can het mica gq rot, maas dot«ov« qat @ze 2ho@eiphlákni

ha

? Gemeente Rotterdam Informatiebeheer

Onderwerp: ontvangstbevestiging Bezoekadres: De Rotterdam Wilhelminakade 179 Postadres: Postbus 6575 3002 AN Rotterdam Website: www.rotterdam.nl E-mail: bestemmingsplannenso@rotterdam.nl Van: Bouw- en Woningtoezicht Telefoon: Uw brief van: 23/03/2022 Uw Kenmerk: Ons kenmerk: 22/0007204 Betreft: Ontvangstbevestiging

Datum: 29/03/2022 Geachte heer/mevrouw, Uw brief over Zienswijze ontwerpbestemmingsplan Parkhaven, gedateerd 23/03/2022 hebben wij in goede orde op 25/03/2022 ontvangen. Deze is geregistreerd onder nummer 22/0007204 en in behandeling genomen door de afdeling BWT Juridisch Advies. Mocht u in verband met uw brief contact met deze afdeling willen opnemen, dan kunt u mailen naar bestemmingsplannenso@rotterdamnl

Met vriendelijke groet,

Afdeling Informatiebeheer Gemeente Rotterdam I. v.m. de geautomatiseerde verwerking is deze ontvangstbevestiging niet ondertekend.

.. .-I

'v+re.wt.r t

e•

I

"OuEn

Clan de leden eau de oeeentereaat co #+,

f#bas yo 5co kP R-#lala0

Griffie

}

MR

Gemeente Rotterdam PostNL Port Betaald , Port Pajé Pays-Bas

)

DE.±. $0

6.0T/ fkenosyl,,

PA., €-f, ,

otter«lsz._

5oo p)/) Kc

3a

acaazccsececa ]

{G.NR.:

29 1 2022 ROUTE:

[.OPIE

) d lede uw te ewteclef«ad an tbu> _,7I2

o kP Rehlerdas

ht-teer+ten

ere[ :2en@pe,_ fl-hate L.1ho.o59$"118bfdshaniI

eachte leden van de cercentercd,

eq« Gemeente Rotterdam Informatiebeheer

Onderwerp: ontvangstbevestiging Bezoekadres: De Rotterdam Wilhelminakade 179 Postadres: Postbus 6575 3002 AN Rotterdam Website: www .ro tterdam.nl E-mail: bestemmingsplannenso@ ro tterdam.nl Van: Bouw- en Woningtoezicht Telefoon: Uw brief van: 20/03/2022 Uw Kenmerk: Ons kenmerk: 22/0006656 Betreft: Ontvangstbevestiging

Datum: 22/03/2022 Geachte heer/mevrouw, Uw brief over uw zienswijze bestemmingsplan Parkhaven, gedateerd 20/03/2022 hebben wij in goede orde op 22/03/2022 ontvangen. Deze is geregistreerd onder nummer 22/0006656 en in behandeling genomen door de afdeling BWT Juridisch Advies. Mocht u in verband met uw brief contact met deze afdeling willen opnemen, dan kunt u mailen naar bestemminqsplannenso@rotterdam.nl.

Met vriendelijke groet,

Afdeling Informatiebeheer Gemeente Rotterdam I. v.m. de geautomatiseerde verwerking is deze ontvangstbevestiging niet ondertekend.

Aan de leden van de Gemeenteraad Rotterdam via de Griffie

Rotterdam, 16 maart 2022.

Betreft: Zienswijze ontwerp bestemmingsplan Parkhaven

Geachte leden van de Gemeenteraad, Burgemeester en wethouders van Rotterdam hebben bekend gemaakt dat een ontwerp bestemmingsplan Parkhaven is ingediend om op de groene plek, links en rechts van de Euromast, ca. 650 woningen te kunnen bouwen. Ik heb kennisgenomen van de voorgestelde wijziging van het huidige bestemmingsplan en teken hiertegen bezwaar aan. Mijn argumenten zijn: Euromast Cultureel Erfgoed Hoe is het mogelijk dat mensen verzinnen om naast de Euromast huizen te zetten. Dit moeten mensen zijn, die alleen zelf in geld geïnteresseerd zijn en zeker niet in Rotterdam. De gemeenteraadsleden en ontwikkelaars wonen vast niet in Rotterdam. Ik vind dat echt om te huilen. Handhaving bestemmingsplan en advies rijksdienst voor Cultureel Erfgoed Ik had echt verwacht dat het bestemmingsplan om niet te bouwen en het advies van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed om niet te bouwen gevolgd zou worden. Euromastpark Het is echt zonde van het prachtige park als daar woningen naast en tussen komen. o Ook zullen de fijne festivals straks vast overlast voor de bewoners, waardoor er geen festivals meer zullen komen. Dat is verdomd jammer Vergroenen Juist dit park moet blijven. Het is compleet tegengesteld aan het beleid om de stad te vergroenen. Dus laat het zo en dat is uiteindelijk goedkoper Infrastructuur Het verkeer is nu al druk. Alles staat dagelijks vast.

Dit wordt dus met deze woningen erbij een probleem. Je komt de buurt niet in of uit 's morgens en rond 17 uur. Ik hoop oprecht dat u deze woningbouw kan stoppen en tegenhouden. Zeker ook daar weinig gewone Rotterdammerts komen te wonen. Het is alleen bedoeld voor rijke mensen. Zo jammer, dat geld en winstbejag nu ten koste gaat van Rotterdam. Hoogachtend,

eq< Gemeente Rotterdam Informatiebeheer

Onderwerp: ontvangstbevestiging Bezoekadres: De Rotterdam Wilhelminakade 179 Postadres: Postbus 6575 3002 AN Rotterdam Website: www.rotterdam.nl E-mail: bestemmingsplannenso@rotterdam.nl Van: Bouw- en Woningtoezicht Telefoon: Uw brief van: 23/03/2022 Uw Kenmerk: Ons kenmerk: 22/0006784 Betreft: Ontvangstbevestiging

Datum: 23/03/2022 Geachte heer/mevrouw, Uw brief over Zienswijze ontwerp bestemmingsplan Parkhaven, gedateerd 23/03/2022 hebben wij in goede orde op 23/03/2022 ontvangen. Deze is geregistreerd onder nummer 22/0006784 en in behandeling genomen door de afdeling BWT Juridisch Advies. Mocht u in verband met uw brief contact met deze afdeling willen opnemen, dan kunt u mailen naar bestemmingsplannenso@rotterdamnl

Met vriendelijke groet,

Afdeling Informatiebeheer Gemeente Rotterdam I. v.m. de geautomatiseerde verwerking is deze ontvangstbevestiging niet ondertekend.

Aan de directeur van Stadsontwikkeling BWT/Bestemmingsplannen Postbus 6575 3002 AN Rotterdam Rotterdam, 23 maart 2022

Betreft: Zienswijze Ontwerpbestemmingsplan Parkhaven NL. IMRO.0599. BP2186Parkhaven-on01

Geachte directeur Stadsontwikkeling, Burgemeester en wethouders van Rotterdam hebben bekend gemaakt dat een bestemmingsplan Parkhaven is ingediend. Dit moet het mogelijk maken om op de groene plek, links en rechts van de Euromast, ca. 650 woningen te bouwen. Ik heb kennisgenomen van de voorgestelde wijziging van het bestaande bestemmingsplan en teken hiertegen bezwaar aan. De Parkhavenstrook en ook de Euromast behoren tot het Scheepvaartkwartier en zijn dus onlosmakelijk met elkaar verbonden als bestemmingsplan Scheepvaartkwartier. Daarbij is het Scheepvaartkwartier beschermd stadsgezicht. Onze Euromast is te belangrijk om ingebouwd te worden tussen 650 woningen. Het zicht en de beleving van dit rijksmonument wordt onherroepelijk hierbij aangetast; Het advies van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) om niet te bouwen moet ter harte worden genomen. Het Scheepvaartkwartier was eerst een kantorenwijk en is zo langzamerhand een woonwijk geworden. Zeker met de Zalmhaventorens die cq 480 woningen bevatten en niet te vergeten de kantoorpanden in de Van Vollenhovenstraat die omgetoverd zijn tot meer dan 200 woningen en de kantoorpanden die dit nog ondergaan. Dit levert een aanzienlijke toename van autoverkeer in de 2 toegangswegen, zowel de wijk in als uit. Deze wegen zijn niet hierop niet berekend.

En wat dacht u van Drooglever Fortuynplein zelf! Uitbreiding van het EMC, het wooncomplex Little C en dan ook nog het nieuwbouwplan van het Lloydkwartier. Dit alles zal leiden tot parkeer- en verkeersproblemen in de rest van de wijk. De Parkhavenkade zal autov1 worden. Er worden in 2 parkeergarages slechts 366 parkeerplekken gerealiseerd voor circa 650 woningen Dit is inclusief de bezoekers van de Euromast, de midgetgolf, de splashbus, de Pannenkoekenboot en andere toeristische voorzieningen én de bezoekers van de Chinese supermarkt. Ook in de Zalmhaventorens heeft niet ieder appartement een parkeerplek tot zijn beschikking. Daarbij de geluidshinder en luchtverontreiniging die de woningbouw (een proces van minstens 7 jaar) in deze toch al zeer drukke en vervuilde omgeving (Maastunnel, Drooglever Fortuynplein) met zich meebrengt, vind ik onverantwoord. Ik vind het te belangrijk voor mijzelf en de stad om de 4,2 hectare groen op te heffen; dit plan druist in tegen het beleid van de gemeente om de stad te vergroenen. Het bouwen op die plek is schadelijk voor Het Park (rijksmonument) vanwege de stikstof afzet. Het is mij volkomen onduidelijk waarom op deze groen plek gebouwd moeten worden. Hopende dat dit bezwaar overgenomen gaat worden en hierdoor het vertrouwen in de gemeentelijke politiek toeneemt. Hoogachtend,

-e? Gemeente Rotterdam Informatiebeheer

Onderwerp: ontvangstbevestiging Bezoekadres: De Rotterdam Wilhelminakade 179 Postadres: Postbus 6575 3002 AN Rotterdam Website: www.rotterdam.nl E-mail: bestemmingsplannenso@rotterdam.nl Van: Bouw- en Woningtoezicht Telefoon: Uw brief van: 23/03/2022 Uw Kenmerk: Ons kenmerk: 22/0006788 Betreft: Ontvangstbevestiging

Datum: 23/03/2022 Geachte heer/mevrouw, Uw brief over Zienswijze Ontwerpbestemmingsplan Parkhaven, gedateerd 23/03/2022 hebben wij in goede orde op 23/03/2022 ontvangen. Deze is geregistreerd onder nummer 22/0006788 en in behandeling genomen door de afdeling BWT Juridisch Advies. Mocht u in verband met uw brief contact met deze afdeling willen opnemen, dan kunt u mailen naar bestemminqsplannenso@rotterdam.nl.

Met vriendelijke groet,

Afdeling Informatiebeheer Gemeente Rotterdam I. v.m. de geautomatiseerde verwerking is deze ontvangstbevestiging niet ondertekend.

Rotterdam, 23 maart 2022 Aan de leden van de Gemeenteraad van Rotterdam Postbus 70012 3000 KP Rotterdam Betreft: Zienswijze Ontwerpbestemmingsplan Parkhaven NL. IMRO.0599.BP2186Parkhaven-on01 Geachte leden van de Gemeenteraad van Rotterdam, Burgemeester en wethouders van Rotterdam hebben bekend gemaakt dat een bestemmingsplan Parkhaven is ingediend. Dit moet het mogelijk maken om op de groene plek, links en rechts van de Euromast, ca. 650 woningen te realiseren. Ik heb kennisgenomen van de voorgestelde wijziging van het bestaande bestemmingsplan en teken hiertegen bezwaar aan. A) Ik heb vernomen dat de plek waar het Parkhaven project wordt gerealiseerd gesepareerd wordt van het bestemmingsplan waaronder het Scheepvaartkwartier valt. Mijn indruk is dat hier een ambtelijk/bestuurlijke formaliteit in het leven wordt geroepen om het project Parkhaven formeel te kunnen realiseren. Immers het Scheepvaartkwartier is beschermd stadsgezicht waardoor realisatie van het Parkhaven project onmogelijk is. Met andere woorden, de plek waar het Parkhaven project wordt gerealiseerd, wordt formeel gescheiden van het Scheepvaartkwartier. Door deze formeel te realiseren scheiding, tracht de gemeente onder het bestemmingsplan van het Scheepvaartkwartier en de voorwaarden van het beschermde stadsgezicht uit te komen.