[22bb008140] Bijlage behorende bij 22bb8139 over Grondstoffennota 2023-2026

Grondstoffennota 2023-2026

www.rotterdam.nl/afval

Inhoudsopgave Voorwoord

3

1

Ambitie: een circulaire en schone stad

4

2

Terugblik Grondstoffennota 2019-2022

6

3

Doelstellingen en maatregelen

8

3.1

Doelstellingen

9

3.2

Maatregelen

9

3.2.1 Pijler 1 - Fijne grondstoffen

10

3.2.2 Pijler 2 - Grof materiaal

12

3.2.3 Pijler 3 - Afvalpreventie

14

3.2.4 Pijler 4 - Bedrijfsafval

16

3.2.5 Pijler 5 – Communicatie,

18

gedragsbeïnvloeding, educatie, participatie en wijkgericht werken

2

4

Financiering

20

5

Bijlagen

22

5.1

Europese, landelijk en Rotterdamse beleidskaders en -doelen

22

5.2

Scope van de grondstoffennota 2023-2026

23

Grondstoffennota 2023-2026

Voorwoord Rotterdam is een grote stad en afval hoort daarbij. Dat zou je denken, maar eigenlijk is dat niet meer van deze tijd. Want afval is in haast alle gevallen te gebruiken als grondstof, als we het op de juiste manier scheiden, inzamelen en verwerken. Denk aan glas, oud papier en karton, groente-, fruit- en etensresten, tuinafval en textiel. Grondstoffen worden steeds schaarser. Daarom is het belangrijk dat we zo veel mogelijk hergebruiken en recyclen en er minder restafval over blijft. Bovendien wordt restafval verbrand, wat slecht is voor het milieu. Naast milieuoverwegingen is minder restafval ook gunstig voor de financiën. Het verwerken van restafval is duur, dus hoe beter we afval scheiden hoe lager de kosten. Zo draagt zuinig omgaan met grondstoffen bij aan een betaalbare stad voor alle Rotterdammers. De stad wordt er ook nog eens schoner van. Dat is toch iets waar iedereen zich voor in wil zetten? In deze grondstoffennota staan onze ambities voor de komende jaren: een circulaire en schone stad. Een stad waar alle bewoners de mogelijkheid hebben hun grondstoffen meer en kwalitatief beter te scheiden, dit op de juiste manier aan kunnen bieden voor recycling en hergebruik én minder restafval produceren.

De gemeente doet veel om het Rotterdammers zo makkelijk mogelijk te maken om hun afval gescheiden aan te bieden en hun restafval te verminderen. De komende jaren krijgen alle bewoners van appartementen de mogelijkheid om hun groente-, fruit- en etensresten in een gfe-wijkcontainer te gooien. Verschillende wijkcontainers krijgen een QR-code waarmee het gemakkelijker wordt om een melding te doen als de container vol is, hapert of defect is. We gaan door met de pop-up milieuparken om afvalscheiding dicht bij de bewoners te brengen. Veel spullen die nu bij het afval belanden, zijn nog goed te gebruiken. Met een kleine reparatie of een lik verf, kunnen ze nog een hele tijd mee. Daarom werken we samen met allerlei initiatieven in de wijken die zijn gericht op hergebruik, reparatie, ruilen en delen. Ook komt er een nieuw milieupark met Upcycle Mall, waar gebruikte spullen een nieuw leven krijgen. Met deze Grondstoffennota 2023 -2026 bereiden we de weg voor naar een stad met minder afval, waar het voor alle Rotterdammers mogelijk is om grondstoffen meer en beter te scheiden, waar grondstoffen efficiënt worden ingezameld en minder restafval wordt geproduceerd, zodat de stromen hoogwaardig kunnen worden hergebruikt. Vincent Karremans Wethouder Handhaving, Buitenruimte en Mobiliteit

Grondstoffennota 2023-2026

3

1.

Ambitie: een circulaire en schone stad Rotterdam heeft de ambitie om in 2050 een volledig circulaire stad te zijn; Rotterdamse huishoudens hebben geen restafval meer. Grondstoffen worden volledig weer toegepast in een circulaire economie. In een circulaire economie proberen we onze producten zo lang mogelijk te gebruiken en grondstoffen te behouden. Hoe beter dit lukt, hoe hoger op de circulaire R-ladder. Voor huishoudens

betekent een circulaire economie minder spullen gebruiken, producten langer gebruiken, hergebruiken en repareren en afval meer en kwalitatief beter scheiden zodat de grondstoffen gerecycled kunnen worden. Zo dragen huishoudens eraan bij dat waardevolle grondstoffen opnieuw gebruikt kunnen worden en niet in de verbrandingsoven verdwijnen.

Hoe beter Rotterdammers hun afval scheiden, hoe minder restafval er over blijft. Naast milieuoverwegingen is minder restafval ook gunstig voor de financiën. Het verwerken van restafval is duur, mede door de stijgende afvalstoffenbelasting. Het scheiden van grondstoffen bespaart juist in veel gevallen geld en levert soms zelfs geld op. De gemeente heeft een zorgplicht voor het inzamelen van huishoudelijk afval en is samen met de Rotterdammers aan zet voor goede afvalscheiding. Goede afvalscheiding door huishoudens is essentieel voor hoogwaardige recycling en is daarmee één van de schakels die nodig zijn om een circulaire economie te bereiken. Deze nieuwe grondstoffennota en het programma van Rotterdam Circulair zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. In deze nota zetten we onze doelstellingen en maatregelen uiteen op het gebied van afval. We werken aan minder restafval en meer schone grondstofstromen glas, textiel, papier en gfe+t. Hoe hoger de kwaliteit van de inzameling, hoe hoogwaardiger de verwerking tot nieuwe grondstoffen en producten. Met Rotterdam Circulair voegen we enkele schakels aan de inzamelketen toe. Aan de voorkant werken we hard om de hoeveelheid afval te verminderen, bijvoorbeeld door voedselverspilling tegen te gaan. Tegelijkertijd bieden de stromen die we inzamelen ook kansen voor de stad, voor een gezond leefklimaat en werkgelegenheid.

Het gfe+t keert terug naar de stad in de vorm van compost, het hout van onze milieuparken wordt hergebruikt als bouwmateriaal. De toekomstige Upcycle Mall is een inspirerende plek waar grondstoffen, hergebruik en nieuwe werkgelegenheid samenkomen.

Een schone stad Rotterdam wil ook een schone stad zijn: met schone straten, pleinen, parken en stranden. En met een gezondere lucht.

De stad Rotterdam groeit. Meer bewoners en bezoekers zorgen voor meer afval en een intensiever gebruik van de buitenruimte. De verdichting van de stad leidt tot nieuwe opgaves voor de aan- en afvoer van goederen en het beheer van de stad. En nieuwe uitdagingen voor de inzameling én afvoer van grondstoffen en restafval. We informeren en motiveren Rotterdammers om hun afval te scheiden en we faciliteren hen om hun grondstoffen gemakkelijk op de juiste manier aan te bieden. We werken aan een slimme en efficiënte inzameling, waar de Rotterdammers van op aan kunnen. We wijzen ondernemers op de regels voor bedrijfsafval en stimuleren hen om meer grondstoffen te scheiden. We maken de stad schoon en pakken zwerfafval en naastplaatsingen aan. Onze inzet op die thema’s is belegd in de nota Gewoon Schoon. Verkeer zorgt in de stad voor een derde van de CO2-uitstoot en voor ongeveer een kwart van de luchtvervuiling. Stadslogistiek veroorzaakt daarvan meer dan de helft. Daarnaast zorgt verkeer voor geluidsoverlast. De gemeente en het bedrijfsleven werken er samen aan dat deze stadslogistiek schoner en slimmer wordt door het uitvoeren van het Stappenplan ZES: Zero Emissie Stadslogistiek. Samen zijn zij op weg naar nul: nul inefficiënte ritten, nul uitstoot, nul opstoppingen.

We dragen bij aan een betere luchtkwaliteit en het verminderen van CO2-uitstoot met de inzet van emissieloze vuilniswagens.

Kaders en scope De transitie naar een circulaire economie speelt zich natuurlijk niet alleen af in Rotterdam. We hebben te maken met de Nederlandse en Europese doelstellingen en wetgeving. Meer over de beleidskaders en -doelen en over de scope van deze nota staat in de bijlage.

R-ladder Slimmer gebruik maken van het product

Verlengen van de levensduur van het product en de onderdelen

Materialen worden nuttig toegepast

Refuse

Afzien van producten of materialen

Rethink

Grondstoffenverbruik verminderen door intensiever gebruik

Reduce

Producten efficiënter fabriceren of efficiënter maken in gebruik

Re-use

Producten hergebruiken

Repair

Repareren en onderhouden, zodat een product hergebruikt kan worden

Refurbisch

Het opknappen of het moderniseren van een oud product

Remanufracture

Onderdelen van oude producten hergebruiken in een nieuw product, met dezelfde functie

Re-purpose

Onderdelen van oude producten hergebruiken in een nieuw product, met een nieuwe functie

Recycle

Verwerken en hergebruiken van materialen

Recover

Energie terugwinnen uit materialen

Grondstoffennota 2023-2026

5

Terugblik Grondstoffennota 2019-2022

2.

Met diverse maatregelen proberen we het de Rotterdammers gemakkelijk te maken om grondstoffen te scheiden en hun restafval te verminderen. Tegelijkertijd beïnvloeden externe factoren als de economische situatie en andere Europese en mondiale ontwikkelingen de hoeveelheid grondstoffen en restafval die jaarlijks bij Rotterdamse huishoudens vrijkomen. Tijdens de uitvoering van de grondstoffennota 2019-2022 werd dit eens te meer duidelijk. De doelstelling van 249 kg restafval per inwoner in 2022 is niet behaald. geopolitieke ontwikkelingen speelt hierin mogelijk een rol. Rotterdammers kunnen hun huishoudelijke grondstoffen en restafval in ruim dertig verschillende categorieën gescheiden aanbieden. De grootste stromen zijn groente-, fruit- en etensresten en tuinafval (gfe+t), oud papier en karton, verpakkingsglas en textiel. Plastic-, metalen- en drankverpakkingen (PMD) worden bij de verwerker nagescheiden uit het restafval.

In 2019 daalde de hoeveelheid fijn en grof restafval per inwoner naar 276 kg. De dalende trend van vele jaren, werd in 2020 doorbroken. De coronamaatregelen hadden in 2020 en deels in 2021 een duidelijke invloed op de hoeveelheid grondstoffen en restafval van de Rotterdamse huishoudens. Het vele thuiswerken, opruimen, verbouwen en meer online bestellingen zorgden voor extra aanbod van grondstoffen en restafval. Vooral in 2020 nam de aangeboden hoeveelheid grondstoffen en restafval enorm toe. In 2021 daalde de hoeveelheid restafval, maar bleef nog boven het niveau van 2019. De hoeveelheid gescheiden grondstoffen, en daarmee het scheidingspercentage, nam toe.

Het aandeel restafval kan omlaag als Rotterdammers meer grondstoffen gescheiden aanbieden. Jaarlijkse sorteeranalyses geven aan welke grondstoffen nog aanwezig zijn in het Rotterdamse restafval. Gfe+t vormt qua gewicht het grootste deel van het restafval. Qua volume is PMD juist de grootste categorie. In figuur 1 staan de gegevens van de sorteeranalyse van het voorjaar 2022.

In 2022 zien we grondstoffen en restafval per inwoner verder afnemen. Het einde van de coronamaatregelen en de daling van de koopkracht als gevolg van

Tabel 1. Grondstoffen en restafval in kg per inwoner per jaar

2018

2019

2020

2021

2022*

Grondstoffen

219

151

166

168

143

Fijn en grof restafval

296

276

296

281

264

Totaal

425

427

462

449

407

Scheidingspercentage

30,4%

35,4%

36,0%

37,3%

35,2%

*prognose op basis van 1e halfjaar 2022

6

Grondstoffennota 2023-2026

Figuur 1. Opbouw van Rotterdams restafval in gewichts- en volumepercentages (voorjaar 2022)

GFT-afval

Gewichts % 8,5

Papier en Karton 7,4

4,4

2,8

4,2

12,0

6,9

PMD

43,0

Verpakkingsglas 0,6

Textiel

Volume %

Kca en elektrische apparaten 8,5

7,4

4,4

49,0

8,0

14,8

Luiers Overige herbruikbaar

1,4 1,0

Echt restafval

Figuur 2 toont de gewichtspercentages afgezet tegen de gescheiden ingezamelde hoeveelheden. Boven de streep staat per grondstof het aantal kg dat per inwoner in 2021 gescheiden is ingezameld. Onder de streep is aangegeven hoeveel kg er per inwoner per jaar nog in het restafval aanwezig is. Dat is dus de potentie per grondstofstroom: die kilogrammen zitten nu nog in de

zak bij het restafval, maar kunnen gescheiden worden aangeboden. Een uitzondering hierop is PMD, dat via nascheiding uit het restafval wordt gehaald. Boven ieder staatje is vermeld hoeveel procent van de grondstof al gescheiden wordt.

Figuur 2. Overzicht gescheiden en niet gescheiden grondstoffen in kilogrammen per inwoner per jaar (2021)

54%

21%

62% 52% 30%

17

21

19

12

3

Gescheiden

63

18

12

11

7

Aanwezig in fijn restafval

GFT-afval

Papier en karton

PMD

Verpakkingsglas

Textiel

Grondstoffennota 2023-2026

7

3.

Doelstelling en maatregelen

Realisatie 2021

Doelstelling 2026

281 kg

249 kg

per inwoner per jaar

per inwoner per jaar

3.1 Doelstelling

3.2 Maatregelen

Minder restafval per inwoner per jaar is onze doelstelling: in 2026 32 kg per inwoner per jaar minder ten opzichte van 2021. Eind 2026 is het ingezamelde fijne en grove restafval dan gereduceerd van 281 kg per inwoner per jaar in 2021 tot 249 kg in 2026.

Deze grondstoffennota bevat vijf pijlers met maatregelen die een bijdrage leveren aan de doelstelling minder restafval per inwoner per jaar:

Onze focus ligt niet alleen op het verminderen van het restafval. We richten ons de komende jaren ook op meer en kwalitatief betere gescheiden fijne en grove grondstoffen. We zetten ons in voor een hoogwaardige verwerking van grondstoffen en restafval, in overeenstemming met de circulaire principes. De voortgang van de Grondstoffennota zal jaarlijks met een voortgangsrapportage met de raadscommissie BWB worden gedeeld.

Grondstoffennota 2023-2026

1. Maatregelen gericht op de gescheiden inzameling van fijne huishoudelijk grondstoffen en restafval en het zo hoogwaardig mogelijk laten verwerken tot nieuwe grondstoffen; 2. Maatregelen gericht op de gescheiden inzameling van grove huishoudelijk grondstoffen en restafval en het zo hoogwaardig mogelijk laten verwerken tot nieuwe grondstoffen; 3. Maatregelen gericht op afvalpreventie; 4. Maatregelen gericht op bedrijfsafval; 5. Ondersteunende maatregelen die de eerste vier pijlers versterken waaronder communicatie en gedragsbeïnvloeding, educatie, participatie en wijkgericht werken.

9

3.2.1 Pijler 1 - Fijne grondstoffen Hoe beter Rotterdammers hun grondstoffen scheiden, des te minder restafval over blijft voor verbranding. We stellen Rotterdammers in staat om hun grondstoffen gemakkelijk op de juiste manier aan te bieden. Doel is meer gescheiden grondstoffen van betere kwaliteit, minder fijn restafval en zo hoogwaardig mogelijke verwerking tot nieuwe grondstoffen. Gfe+t Ruim 40% van het huishoudelijk restafval bestaat uit groente-, fruit- en etensresten en tuinafval (gfe+t). Door de gescheiden inzameling van gfe+t kan deze grondstof door compostering of vergisting weer nuttig zijn als compost of biogas. Sinds 2014 kunnen steeds meer Rotterdammers hun gfe+t scheiden. Het scheidingspercentage van gfe+t nam toe van 12% in 2018 naar 21% in 2022. In heel Europa moet vanaf 2024 gfe+t verplicht gescheiden worden ingezameld.

Laagbouw In 2014 is Rotterdam gestart met gfe+t scheiden in laagbouw. Inmiddels zijn ruim 70.000 huishoudens voorzien van een gfe+t-huiscontainer. De laatste geschikte laagbouwwoningen worden voorzien van containers voor de gescheiden gfe+t inzameling en, als die er nog niet zijn, ook voor papier en karton.

Gestapelde- en hoogbouw In Rotterdam wonen zo’n 230.000 huishoudens in gestapelde- of hoogbouw. Het is belangrijk dat ook deze grote groep Rotterdammers de mogelijkheid heeft om gfe apart aan te bieden. Gfe, want de t van tuinafval hebben zij niet of minder dan de bewoners van laagbouw. In 2021 en 2022 hebben we ruim 25.000 huishoudens voorzien van een startpakket voor het scheiden van gfe en zijn er gfe-wijkcontainers ontwikkeld en geplaatst. In onze aanpak en communicatiestrategie passen we inzichten uit onderzoek naar overtuigingen, motivaties en barrières van Rotterdammers ten opzichte van het scheiden van gfe toe. Bijvoorbeeld bij de ontwikkeling van het startpakket en met een bon voor een rolletje biologisch afbreekbare zakjes en een klein bakje voor gfe-afval. Vanaf 2023 werken we in fases verder om nog ruim 205.000 huishoudens de mogelijkheid te bieden hun gfe te scheiden. We starten in de wijken waar bewoners de wens hebben om gfe te scheiden en per wijk zetten we maatwerk in. Voor de huishoudens in de hoge woontorens in bijvoorbeeld het centrum zijn onze huidige

10

inzamelmiddelen voor gfe nog geen goede oplossing. Daar zijn nieuwe technieken voor nodig. Met de gemeente Utrecht werken we samen aan de ontwikkeling van een inzamelconcept voor gfe, dat we kunnen toepassen in gebieden met een hoge concentratie hoogbouwwoningen.

Voedselrestenvermaler Een tweede project gericht op de hoogbouw is de voedselrestenvermaler. We voeren onderzoek uit naar de toepasbaarheid van deze techniek in bestaande hoogbouw en bij de bouw van nieuwe hoogbouwwoningen. Omdat er wereldwijd nog weinig ervaring opgedaan is, voeren we eerst een technische studie uit die de randvoorwaarden en richtlijnen meegeeft bij het invoeren van een vermaler in bestaande bouw. Met een pilot doen we vervolgens ervaringen op.

Oud papier en karton, glas en textiel Meer wijkcontainers en sorteerstraten Om grondstoffen scheiden voor Rotterdammers zo gemakkelijk mogelijk te maken, hebben we de afgelopen jaren meer wijkcontainers geplaatst voor oud papier en karton en glas. De komende jaren gaan we daarmee verder. Er worden ook meer textielcontainers geplaatst. De extra containers voor grondstofstromen worden waar mogelijk bij de restafvalcontainers geplaatst, zodat er sorteerstraten ontstaan. Grondstoffen scheiden wordt zo laagdrempeliger, omdat de containers geclusterd bij elkaar staan en op dezelfde loopafstand. Op locaties waar de bestaande containers voor restafval of grondstoffen snel vol raken, plaatsen we waar mogelijk extra containers. Wanneer het half verdiepte containers betreft, worden deze vervangen door ondergrondse containers met meer capaciteit. Een voorwaarde hiervoor is voldoende ruimte in de ondergrond, die in Rotterdam vol ligt met kabels en leidingen.

Doorontwikkeling wijkcontainers papier en karton We hebben de samenstelling van het aangeboden oud papier en karton de afgelopen jaren zien veranderen:

Grondstoffennota 2023-2026

een groter aandeel karton en minder papier. Kartonnen dozen die niet goed klein gemaakt zijn, blokkeren regelmatig de opening van de wijkcontainers voor papier en karton. Bij de doorontwikkeling van deze containers zoeken we naar oplossingen voor dit probleem. Daarnaast kijken we ook naar andere mogelijkheden, bijvoorbeeld met ondernemers. De oplossing zit niet alleen in de opening van de container, maar ook in gedrag van de Rotterdammers en de manier waarop producenten en online aanbieders hun producten verpakken.

Rolcontainers in flats In ruim 2.000 flats maken de bewoners gebruik van grote inpandige rolcontainers voor hun restafval. Nog niet in alle flats staan ook rolcontainers voor oud papier en karton. Die gaan we de komende jaren toevoegen, zodat de bewoners makkelijker hun papier en karton kunnen scheiden.

Monitoring kwaliteit grondstoffen Voor een goede recycling is kwaliteit van de ingezamelde grondstoffen belangrijk en onze verwerkers controleren hierop. Met sorteeranalyses en data-analyse monitoren we de hoeveelheid en kwaliteit van de aangeboden grondstoffen. Waar nodig kunnen we onze communicatie op gebieds- of wijkniveau aanpassen.

Nascheiding PMD Sinds medio 2019 wordt het Rotterdamse restafval nagescheiden in de installatie van afvalenergiebedrijf AVR. De nascheiding van plastic verpakkingen en drankenkartons heeft voor een flinke toename van het afvalscheidingspercentage gezorgd. Zo’n 19 kg per inwoner per jaar aan plastic verpakkingen en drankenkartons wordt nagescheiden uit het restafval en kan verder worden gerecycled. Metalen worden apart gehouden tijdens de nascheiding en na de verbranding van restafval uit de bodemassen gehaald. De kosten voor het nascheiden worden betaald door het Afvalfonds Verpakkingen.

Hoogwaardige verwerking van grondstoffen We doen de komende jaren onderzoek naar alternatieve verwerkingsvormen van gfe+t. Daarnaast werken we aan circulaire toepassingen van bladeren en veegvuil, afkomstig van reiniging van de buitenruimte. Dit wordt compost of bokashi, dat toegepast kan worden voor het groenonderhoud van de Rotterdamse parken en plantsoenen. Voor de verwerking van grondstoffen sluit Rotterdam middels aanbestedingen contracten af voor een kortere of langere periode. Een zo hoogwaardig mogelijke verwerking en het beperken van vervoersbewegingen zijn daarbij het uitgangspunt. Een voorbeeld is de verwerking van textiel. Het textiel van de Rotterdamse wijkcontainers wordt gesorteerd door mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, om voor een deel in de tweedehandswinkels van Het Goed en Opnieuw en co verkocht te worden. Wat niet draagbaar is, wordt op verschillende manieren gerecycled.

Maatregelen

. Gfe inzameling bij gestapelde en hoogbouw . Laatste laagbouwwoningen voorzien van gfe+tcontainer . Luiers Ontwikkeling inzamelconcept gfe en onderzoek voedselrestenvermaler voor hoge woontorens Luiers en incontinentiemateriaal komen bij het . Meer wijkcontainers voor oud papier en karton, glas afval door zowel huishoudens als bedrijven (kinderdagverblijven, zorginstellingen) en vormen een en textiel in sorteerstraten . groot volume. Er bestaat geen wettelijke verplichting wijkcontainers papier en karton . Doorontwikkeling om luiers gescheiden in te zamelen en er is in Nederland Meer rolcontainers voor oud papier en karton in flats . Monitoring kwaliteit grondstoffen ook nog onvoldoende capaciteit om deze afvalstroom . Nascheiding PMD in zijn geheel te kunnen recyclen. We volgen de . Nieuwe (circulaire) verwerkingsvormen gfe+t komende jaren de ontwikkelingen. Wanneer er een concrete mogelijkheid voor recycling komt, gaan we ons voorbereiden op de inzameling.

Grondstoffennota 2023-2026

onderzoeken en aanbesteden

11

3.2.2 Pijler 2 Grof materiaal

Bakfietsen en aanhangwagens

Doel is meer gescheiden grove grondstoffen van betere kwaliteit, minder grof restafval en een zo hoogwaardig mogelijke verwerking tot nieuwe grondstoffen. We passen kansrijke inzamelvormen toe, die leiden tot meer gescheiden ingezamelde grove grondstoffen.

Nieuw milieupark met Upcycle Mall

Zo’n 25% van de totale hoeveelheid grondstoffen en restafval is grof materiaal. Deze categorie bestaat uit verschillende deelstromen, zoals grof tuinafval, afgedankte apparaten, matrassen, puin en hout. Ruim 80% van het ingezamelde grof materiaal wordt bronof nagescheiden. Rotterdammers kunnen hun grof materiaal gratis naar het milieupark brengen. Hier staan containers voor de gescheiden inzameling van ruim 30 verschillende grondstoffen. Ook herbruikbare goederen voor de kringloopwinkels worden op de milieuparken verzameld. Wie grof materiaal of kringloopgoederen niet zelf weg kan brengen, kan een afspraak maken waarna het gratis aan huis wordt opgehaald. Helaas belandt dagelijks nog veel grof materiaal zonder afspraak op straat. Deze naastplaatsingen worden verwijderd door de grofvuilwagens en de NietRnaast teams.

Milieuparken Uitbreiding openingstijden Sinds februari 2020 zijn de milieuparken in Hillegersberg-Schiebroek en Charlois op maandag geopend. In februari 2022 is ook het milieupark Prins Alexander op maandag open gegaan. In september 2022 is een proef gestart met de opening van het milieupark Delfshaven op zondag. We onderzoeken wat het effect is op het aantal bezoekers en de hoeveelheid gescheiden grondstoffen. De komende jaren onderzoeken we ook de haalbaarheid van de openstelling van een milieupark in de avond.

Om de bereikbaarheid van de milieuparken te vergroten, kunnen Rotterdammers sinds mei 2022 aanhangwagens en bakfietsen lenen om grof materiaal en herbruikbare goederen naar een milieupark te brengen. In 2023 evalueren we deze proef.

Aan de Bovendijk/Soesterbergstraat nabij Rotterdam The Hague Airport ontwikkelen we een nieuw milieupark met een Upcycle Mall. Dit wordt een plek waar Rotterdammers niet alleen hun grove grondstoffen en restmaterialen in de containers kwijt kunnen, maar ook een plek waar ze spullen kunnen doneren in plaats van weggooien. De gemeente combineert op deze nieuwe locatie een milieupark en een Upcycle Mall waarin o.a. ruimte komt voor educatie en reparatie. De Upcycle Mall draagt eraan bij dat we producten langer gebruiken, hergebruiken en nieuwe producten maken van afgedankte materialen. Het nieuwe milieupark vervangt de milieuparken Delfshaven aan de Keilezijweg en HillegersbergSchiebroek aan de Melanchtonweg, die sluiten vanwege de gebiedsontwikkeling van Merwe-Vierhavens en Nieuw Kralingen.

Pop-up milieuparken Vanaf 2022 worden jaarlijks 100 pop-up milieuparken in de wijken georganiseerd. Vanaf het najaar van 2022 wordt ook klein chemisch afval binnen de bestaande richtlijnen op de pop-up milieuparken ingezameld en afgevoerd. De pop-up milieuparken zijn laagdrempelig en hebben diverse inzamelbakken waar bewoners grondstoffen en herbruikbare spullen kunnen inleveren. De organisatie vindt plaats in samenwerking met wijkregisseurs, -conciërges, -managers en -netwerkers, woningcorporaties en de circulaire wijkaanpak. We werken samen met Rotterdam Inclusief. Daarnaast ontwikkelen we meer wijkgerichte acties. We kijken naar kansen voor het repareren van apparaten en hergebruik van producten in samenwerking met andere programma’s en initiatieven in de wijken.

Brenglocaties voor grof materiaal We onderzoeken de haalbaarheid van nieuwe brenglocaties voor grove grondstoffen en restafval in Hoogvliet en Delfshaven. Aanleiding vormt de sluiting van het milieupark Delfshaven in 2024 en de wens van bewoners in Hoogvliet naar meer mogelijkheden om grofvuil gescheiden weg te brengen. Ook op andere plekken in de stad verkennen we de mogelijkheden voor nieuwe brenglocaties.

Grondstoffennota 2023-2026

Overige stromen Matrassen Droge matrassen kunnen goed hoogwaardig gerecycled worden. In 2021 is een pilot gehouden met het op afspraak aan huis ophalen van matrassen. De ervaringen van de pilot worden de komende jaren gebruikt voor het vormgeven van de stedelijke inzamelwijze van matrassen.

Samenwerkingsverbanden We onderzoeken de haalbaarheid om meer grof materiaal, zoals banken, meubelen en A/B/C hout gescheiden in te zamelen. We kijken dan ook naar de samenwerking met ondernemers en hun rol door producentenverantwoordelijkheid.

Uitgebreide producentenverantwoordelijkheid

Gescheiden inzameling grof materiaal Grofvuilafspraken We gaan onderzoeken hoe we grofvuilstromen zo goed mogelijk kunnen scheiden. We doen een proef om grofvuil, dat we op afspraak bij de Rotterdammers ophalen, gesorteerd op waarde in te zamelen.

Naastplaatsingen Regelmatig plaatsen Rotterdammers afval naast de containers. Deze naastplaatsingen bevatten vaak waardevolle grondstoffen, zoals karton en elektrische apparaten. Met een pilot onderzoeken we wat de gescheiden inzameling van naast geplaatste grondstoffen oplevert.

Woningbouwprojecten, in- en uithuizingen

In Nederland bestaat voor een aantal producten een uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV). Producenten en importeurs zijn individueel of collectief voor het product gedurende de hele levenscyclus, in het bijzonder voor de terugname van de producten in de afvalfase. Het betreft verpakkingen, batterijen en accu’s, autowrakken, autobanden, vlakglas en afgedankte elektrische en elektronische apparatuur. Ook voor andere producten, zoals textiel en matrassen, is inmiddels tot invoering van UPV besloten. Voor andere stromen is de invoering van UPV in overweging, zoals voor vloerbedekking, medicijnen en groot meubilair. We volgen deze ontwikkelingen, oefenen waar mogelijk invloed uit op onder andere de inzameling en werken samen met de sectoren.

Maatregelen

. Lenen bakfietsen en aanhangers . Pop-up milieuparken en andere wijkgerichte acties . Opening nieuw milieupark met Upcycle Mall . Onderzoek naar mogelijke verruiming openingstijden milieuparken . Verkenning mogelijkheden nieuwe brenglocaties voor grof materiaal in o.a. Hoogvliet en Delfshaven . Gescheiden inzameling grove grondstoffen .

bij grofvuilafspraken, naastplaatsingen en woningbouwprojecten Gescheiden inzameling van matrassen

We onderzoeken nieuwe gescheiden inzamelvormen van (grove) grondstoffen en restafval. Mogelijke kansen zijn grootschalige renovatieprojecten van woningcorporaties en het inhuizen van nieuwe bewoners in hoogbouw in het centrum.

Grondstoffennota 2023-2026

13

3.2.3 Pijler 3 - Afvalpreventie We stimuleren afvalpreventie door Rotterdammers bewust te maken dat er nog veel waardevolle materialen en producten verloren gaan. De focus ligt daarbij op het voorkomen van voedselverspilling en het stimuleren van hergebruik, reparatie, ruilen en delen van materialen en producten. Het doel is om de hoeveelheid restafval te verminderen.

Het programma Rotterdam Circulair richt zich op de gehele keten van voedselverspilling, van boer tot bord. Binnen het kader van deze nota gaat het om het voorkomen van voedselverspilling aan het einde van de keten: bij de Rotterdamse bewoners en ondernemers, inclusief de gemeentelijke catering. We maken Rotterdammers nu al bewust door tips te delen over koken met restjes en handige apps zoals Too good to go en de Verspillingsvrije coach. We besteden aandacht aan de landelijke Week van de Voedselverspilling. En we gaan in onze aanpak van plaagdierbeheersing de link leggen met voedselresten op straat. Ondernemers stimuleren we om voedsel(resten) als grondstof in te zetten. Er zijn nog meer goede samenwerkingen denkbaar; deze gaan we verder uitwerken.

Hergebruik, reparatie, ruilen en delen

Landelijke maatregelen die helpen bij afvalpreventie zijn statiegeld op petflesjes, blik (vanaf 2023) en het verbod op het gebruik van single use plastics. Sinds november 2020 geldt in Rotterdam de opt-inregeling waardoor Rotterdammers geen ongeadresseerd reclamedrukwerk meer ontvangen, tenzij zij expliciet ‘ja’ hebben gezegd met een sticker op hun brievenbus. Zo wordt 5 miljoen kilo reclamedrukwerk per jaar bespaard.

Veel spullen die nu bij het restafval belanden zijn nog goed te gebruiken. De gemeente stimuleert het hergebruik van materialen en goederen. Rotterdammers kunnen herbruikbare spullen inleveren bij de (pop-up) milieuparken. We werken samen met Het Goed, dat ook bruikbare spullen aan huis ophaalt. En geschikt hout gaat van de milieuparken naar de circulaire bouwmarkt Buurman.

Samen met programma Rotterdam Circulair geven we uitvoering aan de maatregelen.

Voedselverspilling voorkomen Jaarlijks gooien we in Nederland gemiddeld 34 kilo eten per persoon weg. Daarnaast gieten we ook nog eens 45 liter drinken door de gootsteen. Voedselverspilling heeft grote impact op het milieu. En: door minder voedsel te verspillen, kunnen Rotterdammers en ondernemers geld besparen. En bovendien nemen dan de hoeveelheden organische stoffen in het restafval af.

14

Grondstoffennota 2023-2026

Kapotte apparaten kunnen vaak na een kleine reparatie nog jaren mee. We wijzen Rotterdammers op de bestaande repair café’s in de wijken. In het nieuwe milieupark met Upcycle Mall is ook een reparatiewerkplaats voorzien. We maken Rotterdammers ervan bewust dat zij door ruilen en delen, van bijvoorbeeld kleding of gereedschap, minder hoeven te kopen en er minder weggegooid wordt. De komende jaren ondersteunen we nieuwe acties en initiatieven in de wijken, onder andere met onze circulaire wijkaanpak.

Grondstoffennota 2023-2026

Maatregelen

. Aandacht voor voedselverspilling . Stimuleren hergebruik, reparatie, ruilen en delen

15

3.2.4 Pijler 4 Bedrijfsafval Ondernemers dragen zelf de verantwoordelijkheid voor hun bedrijfsafval. In tegenstelling tot het huishoudelijk afval, heeft de gemeente hiervoor geen zorgplicht. Wel zamelt de gemeente bedrijfsafval in bij bedrijven die hiervoor bedrijfsreinigingsrecht betalen. Zij kunnen gebruik maken van de gemeentelijke inzamelmiddelen. Ongeveer 7% van de ingezamelde grondstoffen en fijn restafval is bedrijfsafval. Doel is meer gescheiden grondstoffen van betere kwaliteit en minder fijn restafval van de bedrijfsafvalklanten. Bedrijfsafval heeft een grote impact op de leefbaarheid van de stad. Denk aan de grote hoeveelheid afval die dagelijks door ondernemers wordt aangeboden en de vervoersbewegingen van vele inzamelaars die het bedrijfsafval ophalen. We willen overlast van bedrijfsafval beperken, vervoersbewegingen verminderen en inspelen op de verdichting van de stad. We werken hiervoor samen met de afdelingen Mobiliteit en Economie van Stadsontwikkeling.

Meer gescheiden grondstoffen van ondernemers De gemeente stimuleert ondernemers, die hun bedrijfsafval aanbieden aan de gemeente en bedrijfsreinigingsrecht betalen, om meer grondstoffen te scheiden. Het gaat dan om bedrijven in de horeca, catering of food met een oppervlakte van minder dan 500 m2 en kantoren, winkels en dienstverleners met een oppervlakte van minder dan 1500 m2, waarvan de soort en samenstelling van het afval lijkt op dat van de huishoudens. Veel ondernemers maken gebruik van de ondergrondse wijkcontainers, anderen hebben rolcontainers van de gemeente. We informeren en adviseren deze bedrijfsafvalklanten over grondstoffen scheiden. Voor hun oud papier en karton kunnen klanten, die gebruik maken van rolcontainers, een rolcontainer karton ontvangen of in sommige straten gebruik maken van de speciale papier en kartonroute voor ondernemers. Ondernemers moeten net als huishoudens ook gfe scheiden, wanneer het dagelijks in een professionele keuken of bij handel of verkoop vrijkomt. De komende jaren gaan we deze grondstof ook gescheiden inzamelen bij onze klanten, of we besteden dit uit. Dat geldt ook voor de gekookte etensresten (swill) van klanten in de horeca.

16

We informeren en stimuleren ook non-profit instellingen, zoals scholen en kinderopvanginstellingen, om hun afval te scheiden. De afgelopen jaren hebben we proeven gedaan met afval scheiden in de klas en het ophalen van gfe, ook als deze instellingen een contract met een private inzamelaar hebben. We stimuleren private inzamelaars om de inzameling van gfe samen met ons te organiseren of van ons over te nemen.

Overlast bedrijfsafval beperken Landelijke en gemeentelijke regels voor het scheiden van verschillende grondstofstromen, het opslaan en aanbieden van bedrijfsafval en het sluiten van een passend contract voor het ophalen en verwerken van het bedrijfsafval bij een private inzamelaar of via het bedrijfsreinigingsrecht moeten de overlast van bedrijfsafval in de stad beperken. De gemeente informeert ondernemers hierover en controleert of bedrijven de inzameling van hun afval goed hebben geregeld. Het bedrijfsafval van ondernemers op de Lijnbaan die bedrijfsreinigingsrecht betalen, halen we op afspraak gescheiden op. De ondernemers maken hiervoor een afspraak via de TrashR app en zetten het binnen bij de achterdeur klaar. Zo staan er minder rolcontainers en los afval op straat en raken de omliggende wijkcontainers minder snel vol. We onderzoeken de mogelijkheden om deze dienstverlening verder uit te breiden.

Minder vervoersbewegingen, inspelen op verdichting van de stad Een nadeel van het huidige systeem, waarbij bedrijven zelf verantwoordelijk zijn voor afsluiten van een contract of betalen van bedrijfsreinigingsrecht voor het ophalen van hun bedrijfsafval, is een gefragmenteerde, inefficiënte inzameling door vele inzamelaars. Dit brengt veel vervoersbewegingen met zich mee. De groei en verdere verdichting van de stad in de komende jaren, met meer woningen en bedrijven op een beperkte oppervlakte, stelt ons voor uitdagingen

Grondstoffennota 2023-2026

in de inzameling van grondstoffen en restafval van de huishoudens en bedrijven. Onder meer bij grote bouwprojecten in het centrum adviseren we over de opslag en inzameling van grondstoffen en restafval van de huishoudens en bedrijven. In samenwerking met Amsterdam en Den Haag gaan we onderzoeken hoe de gemeente regie kan krijgen op de integrale inzameling van huishoudelijk en bedrijfsafval. Tegelijkertijd werken we binnen de huidige mogelijkheden samen met private inzamelaars om vervoersbewegingen bij de inzameling van bedrijfsafval te beperken. In augustus 2021 is de collectieve inzameling van bedrijfsafval in rolcontainers bij klanten van Renewi, PreZero en de gemeente van start gegaan. Onder de naam Green Collective wordt in een deel van het centrum met één wagen restafval van de klanten ingezameld. De komende jaren bouwen we hierop verder, met als doel een groter werkgebied en meer inzamelaars die samenwerken. We stimuleren ondernemers om na te denken over circulariteit en de inzameling van hun bedrijfsafval. Het faciliteren van een collectieve inzameling en de verkenning van nieuwe inzamelconcepten past hier ook bij.

Op Katendrecht is in het najaar van 2022 de kleinschalige inzamelaar Oscar Circulair gestart, die de ondernemers adviseert over afvalscheiding en de grondstoffenstromen en restafval van de deelnemende bedrijven gescheiden ophaalt met een kleine elektrische wagen.

Grondstoffennota 2023-2026

Als gemeentelijke inzamelaar dragen we bij aan duurzamere vervoersbewegingen met de inzet van enkele hybride en elektrische inzamelwagens. De komende jaren breiden we het aantal emissieloze wagens uit.

Maatregelen

. Adviseren en faciliteren bedrijfsreinigingsrecht klanten over grondstoffen scheiden . Stimuleren en adviseren non-profit instellingen o.a. scholen, kinderopvang . Informeren Rotterdamse ondernemers over bedrijfsafvalregels en grondstoffen scheiden . Controle op inzamelcontract . Projecten gericht op minder vervoersbewegingen . Advies en onderzoek t.b.v. inzamelvraagstukken .

huishoudelijk en bedrijfsafval in sterk verdichte omgeving met veel hoogbouw Meer elektrische inzamelwagens

17

3.2.5 Pijler 5 Communicatie, gedragsbeïnvloeding, educatie, participatie en wijkgericht werken Om onze doelstelling te bereiken is het essentieel dat Rotterdammers begrijpen hoe, waar en waarom het belangrijk is om grondstoffen te scheiden, materialen her te gebruiken en verspilling van grondstoffen te voorkomen. Communicatie, gedragsbeïnvloeding, educatie, participatie en wijkgericht werken zijn ondersteunend aan en versterken de maatregelen die benoemd zijn in de eerdere 4 pijlers. Doel is de beïnvloeding van het gedrag en de motivatie van de Rotterdammers om grondstoffen meer én kwalitatief beter te scheiden. Alle eerdergenoemde maatregelen worden zo toegepast dat de juiste manier van grondstoffen scheiden ook mogelijk is voor de Rotterdammers.

Informeren De juiste kennis over de aanbiedings- en scheidingsregels en het moment en/of de plaats waar grondstoffen worden ingezameld. Ook worden de Rotterdammers geïnformeerd als er wijzigingen zijn in de grondstoffeninzameling.

Basiscommunicatie Informatie over grondstofstromen en -scheiding via rotterdam.nl, de uniforme en consequente informatie bij wijk- en huiscontainers (containerbestickering glas, oud papier, textiel, gfe+t, restmaterialen), de vernieuwde Afvalwijzer App en de beschikbaarheid van de digitale en gedrukte AfvalWijzer.

Campagnes scheiden en hergebruik De campagnes worden zowel Rotterdam breed ingezet, zoals de voor leenbakfietsen en leenaanhangwagens en meer wijkgericht, zoals over de pop-up milieuparken. Bij de inzet van de campagnes maken we gebruik van publieksvoorlichting en social media – Twitter, Facebook, YouTube, Instagram.

Uitrol welkomstpakket nieuwe bewoners Met goede basiscommunicatie en de meest recente informatie over afvalscheiding worden Rotterdammers: Geïnformeerd en gemotiveerd om meer grondstoffen op de juiste manier te scheiden en restafval te reduceren; In staat gesteld om van jongs af aan het juiste scheidingsgedrag aan te leren; Uitgenodigd om mee te denken en mee te doen.

. . .

Het welkomstpakket voor nieuwe bewoners geeft informatie over scheiden en hergebruik van grondstoffen in Rotterdam.

Informatie over handhaven De Rotterdammers worden helder en éénduidig geïnformeerd over de handhaving bij het onvoldoende of niet naleven van de regels voor het aanbieden van afval.

Door het toepassen van gedragsinzichten in de maatregelen én de bijhorende communicatie wordt gedragsbeïnvloeding ingezet om te komen tot een betere dienstverlening door de gemeente Rotterdam en doeltreffend beleid. We maken bewoners bewust van de resultaten en de effecten van het (niet) scheiden van grondstoffen, zowel op het milieu als op de portemonnee.

18

Grondstoffennota 2023-2026

Gedragsbeïnvloeding en educatie Door inwoners van jongs af aan te betrekken bij het grondstoffenvraagstuk, de resultaten en de effecten van het scheiden van grondstoffen, creëren we bewustzijn en wordt het meer en kwalitatief beter scheiden van grondstoffen al jong geleerd en zo een tweede natuur van de (toekomstige) generaties.

Lespakketten basisonderwijs We organiseren lessen, onder andere samen met Natuurstad, over het scheiden van organische en andere grondstoffen voor groep 6/7 van basisscholen.

E-waste race, textiel race en doelgroepgerichte acties We stimuleren scholen om deel te nemen aan specifieke campagnes zoals de e-waste race en de textielrace.

Communicatie middelbare scholieren en studenten We motiveren en stimuleren studenten op middelbaar en voorgezet onderwijs en bereiken hen via bijvoorbeeld advertenties, studentengidsen en andere (online) communicatiekanalen en door voorlichting tijdens bijeenkomsten over scheiden en hergebruik van grondstoffen in Rotterdam.

Campagne textiel gericht op repareren, ruilen en doorgeven We organiseren een bewustwordingscampagne gericht op textiel (met name kleding). We stimuleren het verminderen van de aanschaf van textiel, het hergebruik van textiel, het gebruik van duurzaam textiel, repareren, ruilen en doneren.

Participatie en wijkgericht werken Door inwoners actief te betrekken en te luisteren naar hun ideeën en meldingen, zorgen we dat de ook Rotterdammers zelf samen zorgdragen voor een schone stad waar grondstoffen meer en kwalitatief beter gescheiden worden.

Containeradoptanten We breiden de aanpak containeradoptanten uit met als doel de betrokkenheid van de bewoners bij een schone en duurzame openbare ruimte te versterken en de containers schoon en bereikbaar te houden.

Circulaire wijkaanpak

In samenwerking met hogescholen, universiteiten en andere gemeenten ontwikkelen en testen we gedragsinterventies gericht op het meer en beter scheiden van grondstoffen.

Aansluitend bij Wijk aan Zet zorgt de circulaire wijkaanpak van Rotterdam circulair ervoor dat Rotterdammers meer invloed krijgen op wat er in hun wijk gebeurt. We volgen de energie en ondersteunen bewoners en lokale partners bij het opzetten van circulaire projecten en programma’s in hun wijk. Voorbeelden zijn de programma’s Omlopers van Middelland en Werk maken van Hergebruik in het Oude Westen. We gaan door met het voeren van dialogen en verzamelen van circulaire verhalen en starten nieuwe circulaire projecten en programma’s, zoals in de Beverwaard en Carnisse.

Educatie eigen medewerkers

Wijkgerichte inzet

Met een opleiding voor eigen medewerkers, door programma Rotterdam circulair, vergroten we hun kennis en bewustzijn over grondstoffen scheiden, circulariteit en duurzaamheid. Zij zijn immers de ‘poortwachters’ van de kwaliteit en de ambassadeurs van circulair in de wijken en op straat.

We realiseren een menukaart met diensten waar bewoners en collega’s in de wijken gebruik van kunnen maken. Het gaat hierbij om instrumenten en acties die effectief aansluiten op lokale wensen om het scheiden en hergebruik te stimuleren en makkelijk te organiseren zijn.

Onderzoek en experimenten met gedragsinterventies

Grondstoffennota 2023-2026

19

4.

Financiering De activiteiten rondom afvalinzameling en -verwerking worden gedekt uit de opbrengsten van de Afvalstoffenheffing (ASH) en het Bedrijfsreinigingsrecht. De opbrengsten van de ASH dekken ook deels de maatregelen voor de aanpak van zwerfafval en naastplaatsingen en een klein deel van de activiteiten die door toezicht en handhaving worden uitgevoerd. Ook de maatregelen in de grondstoffennota 2023-2026 vallen binnen deze gelden. Daarnaast zijn eerder aanvullende middelen ontvangen voor de grondstoffennota 2019-2022, welke we continueren voor inzet op deze nota. De genoemde kosten/baten per thema en de onderliggende maatregelen zijn prognoses. Marktontwikkelingen hebben invloed op hoe we met de gestelde budgetten de maatregelen organiseren, en hoe we kunnen inspelen op de markttarieven en de inkoop van specifieke grondstoffen en diensten. In de begrotingstabel zijn de verwachte financiële voordelen van de maatregelen buiten beschouwing gelaten. Denk hierbij aan lagere verwerkingskosten als

er meer afval gescheiden wordt aangeboden. De tekorten en de baten worden verrekend met de begroting van de afvalinzameling (programma Beheer van de stad). Voor sommige maatregelen zijn investeringen nodig, bijvoorbeeld voor de aanschaf van inzamelmiddelen. De lasten voor deze investeringen zijn niet meegenomen in de kosten, maar vallen in de reguliere budgetten van de begroting.

In het onderstaande overzicht staan de kosten van de verschillende maatregelen. Thema

2023

2024

2025

2026

Pijler 1 Fijne grondstoffen (gfe+t)*

735.000

675.000

690.000

700.000

Pijler 1 Fijne grondstoffen (overige stromen)*

130.000

150.000

55.000

30.000

Pijler 2 Grof materiaal

391.000

372.000

412.000

425.000

Pijler 3 Afvalpreventie

50.000

50.000

50.000

50.000

Pijler 4 Beleid voor bedrijfsafval

100.000

100.000

100.000

100.000

Pijler 5 Communicatie en gedragsbeïnvloeding**

216.000

250.000

275.000

275.000

Pijler 5 Participatie en educatie**

100.000

125.000

140.000

142.000

Overhead programma***

130.000

130.000

130.000

130.000

Totale kosten

1.852.000

1.852.000

1.852.000

1.852.000

*Onder Fijne grondstoffen vallen o.a. de invoering van gfe+t scheiden in bij gestapelde- en hoogbouw en de inzameling en verwerking van gfe+t, glas, papier, textiel en fijn restafval. **Onder Communicatie en gedragsbeïnvloeding, participatie en educatie vallen activiteiten die worden ingezet om Rotterdammers te laten begrijpen hoe, waar en waarom ze grondstoffen gescheiden moeten aanbieden. Deze inzet draagt bij aan het laten slagen van de diverse maatregelen van pijlers 1 tot en met 4. ***Onder Overhead programma rekenen we diverse indirecte lasten toe die bijdragen aan de uitvoering van de nota en niet zijn begroot binnen het concern of de begroting van de afvalinzameling zoals huisvesting, ICT, overhead en management.

Grondstoffennota 2023-2026

21

5 Bijlagen 5.1 Europese, landelijke en Rotterdamse beleidskaders en -doelen

Europa

. .

Kaderrichtlijn afvalstoffen (KRA) Verplichting lidstaten tot opstellen van afvalbeheer- en afvalpreventieplannen. 2025: minimaal 55% recycling van stedelijk afval (huishoudelijk en KWD-afval).

EU-strategie voor kunststoffen in een circulaire economie Verbod op single-use plastics vanaf 2021 Uitbreiding producentenverantwoordelijkheid

. .

Uitvoering actieplan circulaire economie Verplichte inzameling organisch afval (gft) vanaf 2024 Aanpak van voedselverspilling Minimum vereisten aan producentenverantwoordelijkheid

. ..

Nederland

Uitvoeringsprogramma Circulaire Economie Nederland is in 2050 volledig circulair Grondstoffen in bestaande ketens worden hoogwaardig benut Afvalpreventie Uitgebreide producenten-verantwoordelijkheid: producenten verantwoordelijk voor kosten van inzameling en recycling

. . ..

Uitvoeringsprogramma VANG-huishoudelijk afval 2015-2025 2020: max. 100kg per persoon per jaar, 75% afvalscheiding 2025: max. 30 kg per persoon per jaar Herijking 2021-2025: naast afvalscheiding focus op kwaliteit van de deelstromen die gescheiden worden ingezameld

. . . .

VANG Buitenshuis 2021: halvering van het restafval uit de kantoor-, winkel- en dienstensector (KWD-sector)

. .

Rotterdam

. .. . .

Coalitieakkoord 2022-2026 Verruiming openingstijden (deel van de) milieuparken 100 pop-up milieuparken per jaar Grote containers bij de in/uitgang van parken op piekmomenten Verhoging van de afvalstoffenheffing Goede (circulaire) voorbeeld geven in de manier waarop we beperking, scheiding en verwerking van huishoudelijk afval organiseren. Luchtkwaliteit verbeteren door uitstoot van CO2 te verminderen.

.

Uitvoeringsprogramma Rotterdam Circulair 2019-2023 Rotterdam is in 2050 volledig circulair 2030: halvering gebruik primaire grondstoffen

. .

Uitvoeringsprogramma Gewoon SchoonR 2023-2026 Schoonhouden van de stad Aanpak voor zwerfafval en naastplaatsingen

..

Plastic Pact 2025: minimaal 70% van alle plastic verpakkingen hoogwaardig recyclen 2025: plastic verpakkingen 100% recyclebaar

Actieprogramma Zero Emissie Stadslogistiek (ZES) 1 januari 2025: ZES-zone voor nieuwe bestel- en vrachtauto’s 1 januari 2030: ZES-zone voor alle bestel- en vrachtauto’s

Raamovereenkomst Verpakkingen 2013-2022 Afspraken over de inzameling en samenstelling van afvalstromen en vergoedingen.

Meerjarenplan emissieloos wagenpark 2023-2026 2030: gehele eigen wagenpark emissieloos

. . .

Luchtkwaliteit 2030: 55% CO2 reductie

22

Grondstoffennota 2023-2026

5.2 Scope van de grondstoffennota 2023-2026 Naast de grondstoffen en restafval van de Rotterdamse huishoudens, zijn de maatregelen in deze nota ook gericht op: Huishoudelijke grondstoffen en restafval afkomstig van het beheer van de openbare ruimte Binnen de scope van de nota valt ook grondstoffen en restafval die naast de containers worden geplaatst en het restafval uit de afvalbakken in de Rotterdamse buitenruimte.

Bedrijfsafval via bedrijfsreinigingsrecht In het kader van deze nota onderzoeken en formuleren we kansrijke maatregelen om ondernemers, die hun bedrijfsafval aanbieden aan de gemeente en bedrijfsreinigingsrecht betalen, te stimuleren om meer grondstoffen te scheiden.

Grondstoffennota 2023-2026

Buiten de scope van deze nota vallen zwerfafval en overig bedrijfsafval. Zwerfafval is ‘klein’ afval dat mensen bewust of onbewust weggooien of achterlaten in de openbare ruimte op plaatsen die daar niet voor bestemd zijn. Voorbeelden zijn verpakkingsmaterialen, sigarettenfilters, kauwgomresten, blikjes en flesjes. Naar schatting is zo’n twintig tot dertig procent van het zwerfafval huishoudelijk afval. De Nota Gewoon Schoon beschrijft de huidige aanpak zwerfafval. Buiten de scope valt ook de inzameling en verwerking van bedrijfsafval van ondernemers die met particuliere inzamelaars samenwerken. Wel informeert de gemeente de kantoren, winkels en dienstverleners over het scheiden en aanbieden van bedrijfsafval en controleert of bedrijven de inzameling van hun afval goed hebben geregeld.

23

Colofon Gemeente Rotterdam Stadsbeheer 2022 Design: 0to9 Values-Driven Creativity