[22bb007836] Bijlage behorende bij 22bb7835 over evaluatie van de kandidaatstelling campagne en installatie van de wijkraden

“Je kreeg een site en daarop kun je posters en flyers ontwerpen. Dat heb ik ook gedaan en dan volgens mij kreeg je, uit mijn hoofd, vijfhonderd flyers en honderd posters of zo? In ieder geval, het was wel een groot aantal. En die heb ik ook gemaakt. Die flyers die heb ik door de brievenbus gegooid in mijn wijk en de posters heb ik opgehangen op sommige plekken. En ik vond dat echt hartstikke goed gaan, dus daar ben ik wel tevreden over.” (Respondent 3, wijkraadslid, 16 jaar)

En: “Dat is persoonlijk. Je kon via de toolbox persoonlijk campagnemateriaal maken. Met je fotootje erin, je eigen tekst, kon je flyertjes maken, die kon je dan rondbrengen. En dan kon je inloggen en dat liep volgens mij gewoon prima. En dat bestelde je en dan

22

En:

“Dat was niet zo moeilijk, dat was heel simpel.” (Respondent 21, 64 jaar) Andere kandidaten kunnen niet uit de voeten met de toolbox en maken daarom hun eigen flyer:

“We kregen informatie en ook een mailtje gestuurd over dat we flyers en posters konden bestellen en dat soort dingen. En dat ging helemaal fout bij mij. En ik had ook nog een paar vrienden van mij die in andere wijken kandidaat stonden en dat ging ook fout. Dus we mochten een eigen flyer via de gemeente samenstellen. Ten eerste was het supermoeilijk om die flyer online in elkaar te zetten. En daarnaast duurde het echt heel lang voor we die binnenkregen. Ik heb die van mij volgens mij ook niet eens meer binnengekregen. Ik heb gewoon een eigen flyer gemaakt.” (Respondent 2, wijkraadslid, 19 jaar) En:

“Ja, de site die lag er ook af en toe uit en weet ik veel. Gewoon het was niet heel duidelijk voor mij hoe dat allemaal in zijn werk ging. Toen dacht ik van, dan ga ik maar mijn eigen flyer maken.” (Respondent 2, wijkraadslid, 19 jaar) En:

Evaluatie van de kandidaatstelling, campagne en installatie van de wijkraden

“Ja, het was, en dan kom ik daar toch weer op terug, toch wel heel erg digitaal ingericht. Ik heb zelf een poging gedaan om uit die toolbox iets te maken van een flyer, dat was één van de mogelijkheden. En zelfs dat leverde mij al problemen op. Ja, terwijl ik digitaal toch wel redelijk vaardig ben, maar dat leverde al problemen op. En het resultaat vond ik, vonden we ook niet echt geweldig, dus vandaar dat we toen besloten hebben om zelf een eigen flyertje te maken.” (Respondent 12, 72 jaar) En:

“Zelf gemaakt. Want de folder van de gemeente die werkte niet. Daar kon je alleen maar de voorkant van doen en de achterkant de tekst kon je niet bewerken. En daar heb ik overleg over gehad en alle bewerkingsmodules waren uitgezet, omdat dat te ingewikkeld was voor mensen. Dus je kon niet eens een tekst opmaken. Nou, ik bedoel, en dat is dan de hulp die je kan krijgen. Je kan dan posters maken en dan krijg je honderd posters op A4-formaat. Wie hangt nu posters van A4-formaat op.” (Respondent 10, wijkraadslid, 65 jaar) Ondersteuning door politieke partijen Veel onafhankelijke kandidaten benadrukken de ongelijkheid tussen kandidaten die aan een politieke partij zijn verbonden en onafhankelijke kandidaten:

“Maar ik merkte dus wel weer heel erg ook toen in die online webinar, of hoe dat ook heet, de onafhankelijke mensen waren daar dus vooral. Die mensen vanuit partijen die krijgen allemaal ondersteuning van hun partij, die hebben mediatraining, allemaal dat soort dingen vanuit zo’n partij. Dat is natuurlijk wel- Dat maakt dat je onafhankelijk wel minder sterk bij zo’n campagne staat. Maar bij mij is het goed uitgepakt.” (Respondent 5, wijkraadslid, 17 jaar) En:

“Je kreeg een site en daarop kun je posters en flyers ontwerpen. Dat heb ik ook gedaan en dan volgens mij kreeg je, uit mijn hoofd, vijfhonderd flyers en honderd posters of zo? In ieder geval, het was wel een groot aantal. En die heb ik ook gemaakt. Die flyers die heb ik door de brievenbus gegooid in mijn wijk en de posters heb ik opgehangen op sommige

plekken. En ik vond dat echt hartstikke goed gaan, dus daar ben ik wel tevreden over. Het is natuurlijk alleen jammer, maar dat is niet per se fout van de gemeente, maar dat mijn bordje niet zo groot opvalt in vergelijk met die gigantische borden van bijvoorbeeld (naam politieke partij).” (Respondent 3, wijkraadslid, 16 jaar) En:

“Uit de politiek. Die hebben meer geld. Ik bedoel, ze stonden bij mij met een kraam voor de gemeenteraadsverkiezingen, vier, vijf politieke partijen bij het (naam plein). Daar gaan natuurlijk de wijkraadsleden omheen hangen. Die hebben meer geld, die hebben meer invloed, die kunnen je makkelijker bestoken. En ik ben echt een goed verliezer hoor, maar die zijn gewoon echt wel in het voordeel qua partijkas, qua mogelijkheden, qua alles.” (Respondent 20, 62 jaar, niet gekozen)

Ongelijkheid tussen ‘oudgedienden’ en nieuwe kandidaten Anderen benadrukken de ongelijkheid tussen ‘oudgedienden’, leden van voormalige gebiedscommissies, wijkraden en wijkcomités en nieuwe kandidaten. Vooral het feit dat er campagnefilmpjes van kandidaat-wijkraadsleden op de facebookpagina van de bestaande wijkraad (eerdere pilotwijk) werden geplaatst, zorgde ervoor dat nieuwe kandidaten zich benadeeld voelden: “En ik zat natuurlijk in de wijkraad, dus ik kon ook

via de wijkraad-Facebookpagina konden we dingen promoten. En er waren drie mensen die zich herverkiesbaar hadden gesteld en die gebruikten natuurlijk ook die pagina van Facebook-wijkraad. En dat was dan ook niet eerlijk.” (Respondent 1, wijkraadslid, 64 jaar) En:

Evaluatie van de kandidaatstelling, campagne en installatie van de wijkraden

23

“Ik zou ook zeggen, let erop dat de gevestigde wijkraden slash gebiedscommissies ver afstand houden van de campagne en niet bijvoorbeeld hun reguliere momenten gebruiken om campagne te voeren. Want dat is bij ons gebeurd en dat vind ik echt niet kunnen.” (Respondent 15, wijkraadslid, 31 jaar) Integer campagnevoeren Kandidaat-wijkraadsleden noemen verschillende voorbeelden van niet-integere campagnevoering:

“Ja, ik hoorde later ook dat iemand anders nog allemaal posters nog weg had gehaald van andere mensen en zo. Dus dat vond ik wel echt dat ik dacht van, raar. “ (Respondent 5, wijkraadslid, 17 jaar)

Enkele kandidaten wijzen op (het risico van) dreiging met fysiek of digitaal geweld tijdens de campagne of bij lidmaatschap van de wijkraad:

“Gewoon als je minderjarig bent en je stelt je verkiesbaar voor de wijkraad, misschien dat je dan van tevoren bijvoorbeeld een soort waarschuwing krijgt of zo. Ja, niet per se een waarschuwing, maar gewoon. Bijvoorbeeld ik heb één van mijn posters op school gehangen, omdat ik bijvoorbeeld trots was. En iemand heeft er een beetje een slecht woord opgeschreven. En dan ja, gewoon dat als je je verkiesbaar stelt voor de wijkraad dat je altijd slechte reacties kan verwachten vooral als je ook op internet wordt gepost.” (Respondent 23, kandidaat-wijkraadslid, niet gekozen, 16 jaar)

En: En: “En het grappige was dat er ook, dat vond ik dan wel

weer triest, er werden dus flyers weggehaald en posters en er werden ook teksten bij gezet bij sommige mensen. En dan denk ik, ik ben er heel goed genadig van afgekomen. Wie het dan doet, doet het, maar bij mij hadden ze ook zo kringetjes eronder gezet en kruisjes en bij anderen hadden ze bliksemschichten en nazikruizen.” (Respondent 19, kandidaat-wijkraadslid, niet gekozen, 61 jaar)

“We lezen over burgemeesters, wethouders en gemeenteraadsleden, landelijk, die al tegenwoordig af en toe bedreigd worden. De wereld is een beetje gek aan het worden natuurlijk. Maar als je dadelijk in de wijkraad, als je dadelijk omdat er iemand op je heeft gestemd maar die is niet tevreden omdat je dat speeltuintje niet voor elkaar hebt gekregen, dat is niet goed.” (Respondent 20, 62 jaar, wijkraadslid, niet gekozen)

24

Evaluatie van de kandidaatstelling, campagne en installatie van de wijkraden

5

5.1

Benoeming wijkraadsleden en installatie wijkraden op 20 april 2022 Tijdlijn

14 April 2022-Versturen van de uitnodigingen voor de installatieceremonie

16 Maart 2022-Gemeenteraads- en wijkraadsverkiezingen 23 Maart 2022-Uitslag van de verkiezingen op 23 maart 2022 De uitslag van de verkiezingen wordt vastgesteld met een proces-verbaal. 23 Maart 2022-Versturen van een brief aan gekozen wijkraadsleden om hen te attenderen op de benodigdheden voor de dossieropbouw Na bekendmaking van de verkiezingsuitslag hebben kandidaten tien dagen om het formulier ‘aanmelding benoeming’ in te leveren en drie weken voor het inleveren van een VOG. Daarnaast wordt een overzicht van nevenfuncties gevraagd. Dossieropbouw en check integriteit Voorafgaand aan de installatie van de wijkraadsleden controleert het juridische team van het Bureau Gemeentesecretaris of alle dossiers compleet zijn en worden de gekozen kandidaten ge-

Corona-Raadsvragen Ondanks corona is er geen plan voor een installatieceremonie met publiek voorhanden. Naar aanleiding van raadsvragen wordt geregeld dat publiek de ceremonie op locatie via een scherm kan volgen. 20 April 2022- Beëdiging wijkraadsleden In verband met corona wordt de installatie voltrokken in twee tijdvakken. Wijkraadsleden zonder VOG kunnen niet beëdigd worden, maar mogen wel bij de ceremonie aanwezig zijn. Deze boodschap is echter niet actief uitgedragen. 20 April 2022- Eerste vergadering wijkraden Op de dag van de installatie vergaderen de 39 wijkraden voor het eerst. Tijdens die vergadering kiezen de wijkraden hun voorzitter.

5.2

De ervaringen van de projectorgani-

screend op nevenfuncties (toetsing op basis van

satie: wat ging er goed en minder

de Verordening Wijkraden).

goed bij de installatie van de wijkraden?

Wanneer kandidaten hun dossier nog niet hebben gecompleteerd, spreken wijkraadscoördinatoren hen hierop aan. Bijeenkomst van de Commissie voor Verkiezingsaangelegenheden Deze commissie geeft goedkeuring aan de lijst

Werkdruk De fase van dossieropbouw en check integriteit is erg arbeidsintensief en kost meer tijd dan verwacht:

van te installeren wijkraadsleden.

Evaluatie van de kandidaatstelling, campagne en installatie van de wijkraden

25

“En wat ik ondertussen wel wil zeggen, waar wij heel veel aan gehad hebben in het proces, is de wijkraadscoördinator. Alles is natuurlijk keer 291, dus ik had heel eerlijk gezegd wel een beetje onderschat hoeveel verwerkingstijd dat zou kosten om die dossiers ook helemaal compleet te krijgen. Wat ik ook merkte, we zaten daar met zijn drieën. Als je eenmaal midden in het proces zit, is het best wel lastig om iemand nog op de hoogte te stellen van alle dingen, dus doe je het uiteindelijk met zijn drieën. Ik denk dat in de toekomst drie niet afdoende is.”

5.3

De ervaringen van de wijkraadsleden: wat ging er goed en minder goed bij de installatie van de wijkraden?

Op de avond van de beëdiging konden de kandidaten een iPad ophalen, vooraf hadden zij nog allerlei papierwerk te doen. Dit had beter en eerder gecommuniceerd kunnen worden:

(Respondent 5, projectorganisatie) Een lid van de projectorganisatie wijst op de enorme hoeveelheid informatie die in de aanloop naar de benoeming en installatie aan de kandidaat-wijkraadsleden moet worden overgebracht. Persoonlijk contact en duidelijke taal zijn daarin helpend:

“Ja, even kijken hoor. Ik denk dat het persoonlijk contact dus heel belangrijk is, want ik denk dat dat dus met die wijkraadscoördinatoren wel redelijk goed is gegaan, in ieder geval in het laatste stukje van het proces. Ik denk dat dat sowieso een aandachtspunt is hoor, het stukje duidelijke taal naar buiten toe. En naar binnen toe vooral heel duidelijk toch wel echt de proceseigenaren benoemen.” (Respondent 5, projectorganisatie) Regelgeving wijkraden Een lid van de projectorganisatie vindt dat onderhavig onderzoek niet alleen over het uitvoeringsproces van de voorbereiding van de verkiezing wijkraden zou moeten gaan, maar ook over de meer principiële besluiten die genomen zijn bij het vaststellen van de Verordening en het Kiesreglement, zoals bijvoorbeeld wel/geen VOG en de ondersteuning van kandidaten door vijf personen:

“Dat we gewoon weleens een keer goed onze regelgeving uitpluizen.” (Respondent 9, projectorganisatie)

“En misschien wel beter communiceren dat je je papierwerk gedaan moet hebben voordat je daar komt, want heel veel mensen hadden dat niet gedaan. En ik wist daar ook niets van en toen moest ik dat ter plekke nog doen. En dat nam best wel veel tijd in beslag” (Respondent 2, wijkraadslid, 19 jaar) “Toen ging ik formuleren inleveren op het moment van die installatie, want dat wilden ze allemaal tegelijk. Je moest èn geïnstalleerd worden èn je papieren inleveren èn je iPad ophalen. En bij dat papieren inleveren was het dus zo van, je mist een formulier, dus ik kreeg dat formulier. Dus ik krijg random dat formulier voor mijn neus met dus iets van opting-in. Geen idee, nooit van gehoord. Als je dat googelt, krijg je een of ander vaag- En daar kan je dus niks mee. Dus dat bijvoorbeeld, dat is natuurlijk heel raar.“ (Respondent 5, wijkraadslid, 17 jaar) En:

“En er was ook nog onduidelijkheid over er kwamen mensen, dan hadden ze daar tafeltjes neergezet, er was grote onduidelijkheid over, je moest een legitimatiebewijs bij je hebben. Nou moet je dat altijd bij je hebben. Je moest een kopie inleveren. Ik wist het ook niet. Schijnbaar had ik ook niet goed gelezen, denk ik dan. Maar dat was schering en inslag. En dan moest iemand vanaf dat tafeltje moest met jouw legitimatiebewijs weg, die moest naar de andere kant van de burgerzaal, een scan maken. Nou dan een paar minuten later kwamen ze terug en dan hadden ze vier legitimatiebewijzen en dan, ja.” (Respondent 8, wijkraadslid, 60 jaar) Voor het ene wijkraadslid was de bijeenkomst te druk en was het onduidelijk waar je moest zijn:

26

Evaluatie van de kandidaatstelling, campagne en installatie van de wijkraden

“Het was echt superdruk. En je werd dan per wijkraad waren de tafels waar je je moest aanmelden. Maar het stond superonduidelijk aangegeven, want er stond dan onderaan de tafel, een bordje hing er, maar het was superdruk, dus je zag dat niet vanuit de verte. Dan moet je helemaal langs alle tafels gaan en dan kijk je waar jouw wijkraad stond en dat was wel slecht georganiseerd.” (Respondent 2, wijk-

“Dus op zich ging het dus wel goed. Ik was zelf best wel zenuwachtig, omdat ik de jongste ben en een van de weinige vrouwen in het team. Dus dat vond ik nog wel een soort van lastig of zo. Maar op zich, voor iedereen was het nieuw, dus iedereen was ook zoiets van we gaan het met elkaar doen. En we slepen elkaar erdoorheen.” (Respondent 2, wijkraadslid, 19 jaar)

raadslid, 19 jaar) En: Een ander had daar geen last van:

“Als iedereen binnen de eerste vijf minuten naar zo’n tafeltje rent, dan is het druk, maar als je gewoon even wacht, dan kan je gewoon op een rustig momentje, kan je je iPadje meenemen.” (Respondent 15, wijkraadslid, 31 jaar) VOG Sommige wijkraadsleden vinden dat de VOG beter eerder aangevraagd had kunnen worden:

“Nee, dus dat vond ik wel raar dat je dan pas je VOG en- Want dan heb je al die stemmen al gekregen. Dus stel je zou dan toch geen VOG hebben, is een beetje omgekeerd, maar je moest nog je VOG aanvragen.” (Respondent 5, wijkraadslid, 17 jaar) “Want je moet een VOG overhandigen, dat is leuk, maar op het moment dat je al verkozen bent en dan krijg je dan nog te horen dat je een VOG moet overhandigen, wat heb je daaraan? Dan ben je verkozen en dan krijg je naderhand, krijg je te horen van, maar misschien toch niet.” (Respondent 15,, wijkraadslid, 31 jaar)) De beëdiging De beëdiging van de wijkraden in het stadhuis werd door de meeste wijkraadsleden als speciaal en symbolisch ervaren. De avond was goed voorbereid:

“Ik was niet zenuwachtig, ik vond het wel leuk. We moesten naar Coolsingel natuurlijk, op de Coolsingel kom je niet veel. Ik kom af en toe in de fractiekamer, maar we werden natuurlijk boven in de burgerzaal ontvangen en dan werd je toch een beetje geïnstrueerd wat er je staat te wachten. Ik had me uiteraard helemaal netjes aangekleed, want de burgervader die zou even- Ik vond het hartstikke leuk. Ik vond het echt hartstikke leuk.” (Respondent 4, wijkraadslid, 72 jaar) Veel wijkraadsleden vonden het jammer dat familieleden niet bij de ceremonie aanwezig mochten zijn. Het was hen niet altijd duidelijk dat familieleden op een scherm konden meekijken:

“Het was een vrolijke bijeenkomst. Maar wat voor heel veel mensen jammer was, is dat er eigenlijk geen ruimte was voor familie.” (Respondent 10, wijkraadslid, 65 jaar)

“Vond ik niet zo geweldig. Wel geweldig dat ik op het stadshuis mocht komen, maar niet geweldig dat ik geen familie mee mocht nemen (…) erg onpersoonlijk vond ik het.” (Respondent 9, wijkraadslid, 65 jaar) Sommige wijkraadsleden vonden het vreemd dat de eerste openbare vergadering niet in de eigen wijk werd gehouden:

“Het ging die avond redelijk vlotjes. En alles werd uitgelegd, hoe, wat, dus ik voelde me prima voorbereid.” (Respondent 3, wijkraadslid, 16 jaar) Sommigen zijn zenuwachtig, anderen niet:

Evaluatie van de kandidaatstelling, campagne en installatie van de wijkraden

27

“Het aparte aan die eerste openbare vergadering was dat die niet in onze wijk was. Die was in- Ik durf even niet te zeggen welke wijk dat nou precies is, maar die was niet in onze wijk. Dus dat vond ik wel een beetje apart. Dat was gewoon een locatie die ons is toegewezen, denk ik. Ik heb geen idee waarom dat was maar het was niet onze wijk. Dat vond ik merkwaardig. Geen groot probleem of zo want het was nog maar tien minuten fietsen, maar wel apart dat je dan als wijkraad niet in je eigen wijk zit.” (Respondent 3, wijkraadslid, 16 jaar)

28

Evaluatie van de kandidaatstelling, campagne en installatie van de wijkraden

6

Conclusies en verbeterpunten

De opdracht voor dit onderzoek komt voort uit de

risico’s en eventualiteiten, zoals piek-

wens om te leren van de ervaringen met de wijk-

drukte

raadsverkiezingen en deze kennis te benutten voor de verbetering van het proces van de organi-

Conclusies met betrekking tot de voorbereidende

satie van de wijkraadsverkiezingen. Uit de bereid-

publiekscampagne voor de wijkraadsverkiezin-

heid om hun ervaringen te delen tijdens de inter-

gen:

views blijkt deze wens te worden gedeeld door zowel de leden van de projectorganisatie als door de

•

(kandidaat)wijkraadsleden.

De leden van de projectorganisatie zijn tevreden met het aantal kandidaat wijkraadsleden dat met de campagne gewor-

Na enkele algemene conclusies komen in dit

ven is. In iedere wijk waren er meer kan-

hoofdstuk de conclusies en de verbeterpunten

didaten dan plekken in de wijkraad, dus in

met betrekking tot de achtereenvolgende deel-

elke wijk viel er voor bewoners iets te kie-

processen aan de orde: de voorbereidende pu-

zen. Een voldoende aantal kandidaat-

bliekscampagne voor de wijkraadsverkiezingen,

wijkraadsleden heeft zich niet direct ver-

de kandidaatstelling/registratie van kandidaat-

taald naar een diverse samenstelling van

wijkraadsleden, de persoonlijke campagnes van

de wijkraden.

de kandidaat-wijkraadsleden en de installatie van

•

de wijkraden.

In campagnetijd is goed samengewerkt tussen Communicatie en de collega’s uit de wijken.

6.1

Conclusies

•

Leden van de projectorganisatie hebben een hoge werkdruk ervaren doordat zij de

•

Ondanks dat de onderzoeksvragen geen

projecttaken naast hun reguliere werk

betrekking hebben op de keuze voor een

moesten uitvoeren. Er was beperkte amb-

nieuw bestuursmodel, uitten veel wijk-

telijke capaciteit beschikbaar.

raadsleden tijdens het interview hun kri-

•

Ondanks goede ervaringen met online-

tiek hierop. Vooral de wijkraadsleden die

contact, zijn veel leden van de projector-

al langer actief zijn in een gebiedscom-

ganisatie overtuigd van de noodzaak en

missie, gebiedscomité of wijkraad en de

waarde van persoonlijk contact in cam-

wijkraadsleden van de kleine kernen zijn

pagnetijd om gestelde doelen te behalen.

kritisch over de beperkte invloed van de

Zij staan voor een dilemma: enerzijds

wijkraad en het ontbreken van bevoegd-

moeten zij zich neutraal opstellen en alle

heid met betrekking tot de bewonersini-

burgers op gelijke wijze benaderen en in-

tiatieven.

formeren, anderzijds ervaren zij dat het

Leden van de projectorganisatie spreken

nodig is om persoonlijk contact te hebben

hun waardering uit voor collega’s en de

om mensen te kunnen enthousiasmeren

prettige samenwerking. Zij ervaarden een

om zich verkiesbaar te stellen.

grote betrokkenheid: iedereen was bereid •

•

•

Zowel de leden van de projectorganisatie

extra inzet te leveren wanneer nodig.

als de wijkraadsleden zijn van mening dat

De planning van de organisatie van de

de campagne niet voldoende duidelijk

wijkraadsverkiezingen is voor verbete-

heeft gemaakt aan bewoners wat een

ring vatbaar meer rekening houden met

wijkraad precies is en doet.

Evaluatie van de kandidaatstelling, campagne en installatie van de wijkraden

29

•

Veel wijkraadsleden vinden dat de wijk-

voorbereid op piekbelasting bij de regi-

belangen te dienen en dat dit het beste

stratie van kandidaten. Hierdoor ontstaan

kan als de wijkraad een apolitiek orgaan

er wachtrijen. Sommige kandidaat-wijkraadsleden vinden het proces om zich kandidaat te kun-

Veel (kandidaat)wijkraadsleden zijn al ja-

nen stellen duidelijk, anderen hebben

ren actief in hun wijk, in het verenigingsle-

moeite met het proces, omdat hen niet

ven, in de buurt, in besturen, in de OR, in

duidelijk is welke de achtereenvolgende

het wijkcomité, in de gebiedscommissie

stappen zijn of vanwege de grote hoe-

of lokale politiek. Dit geldt zowel voor de

veelheid gegevens die ze moeten aanle-

oudgedienden, de leden van de voorma-

veren. Zij ervaren veel last van de “admi-

lige gebiedscommissies als voor de

nistratieve rompslomp” en de lange

nieuwkomers, mensen die voor het eerst

wachttijden. •

Kandidaten die eerder deel uitmaakten

is dat ook de jonge wijkraadsleden, los

van de gebiedscommissie weten makke-

van hun wijklidmaatschap, al langer

lijker aan informatie over de procedure

maatschappelijk actief zijn.

van kandidaatstelling te komen.

De jongeren onder de 20 jaar die hebben meegedaan aan de wijkraadsverkiezin-

Conclusies met betrekking tot de persoonlijke

gen hebben bijna allemaal een ouder die

campagne van de kandidaat-wijkraadsleden:

politiek actief is, werkt bij de gemeente of

•

•

litiek genoeg.

zitting hebben in de wijkraad. Opvallend

•

De projectorganisatie is onvoldoende

raad er in de eerste plaats is om de wijk-

is. Een enkeling vindt de wijkraad niet po•

•

•

De kandidaten voeren op verschillende

bestuurlijke ervaring heeft. De campagne-

manieren campagne, via bijv. filmpjes,

boodschap ‘Doe mee en stel je verkies-

posts, posters, flyers op straat, wijkkrant

baar’ sprak hen aan, maar het voorbeeld

en mond-tot-mond reclame. Niet alle wijk-

van hun ouders speelde zeker een rol bij

raadsleden hebben online campagne ge-

hun besluit om zich verkiesbaar te stellen.

voerd. Ook onder de jongere wijkraadsle-

Veel wijkraadsleden, vooral de wijkraad-

den voerde niet iedereen online cam-

sleden van de kleine kernen, vinden dat

pagne;

de campagne in de eerste plaats in de wij-

•

De terbeschikkingstelling van een toolbox

ken moet plaatsvinden, dicht bij de men-

en budget door de gemeente geeft alle

sen, mede omdat lang niet iedereen digi-

kandidaten de mogelijkheid om persoon-

taal vaardig is. Dit is te weinig gebeurd,

lijk campagne te voeren. Leden van de

vinden zij.

projectorganisatie vinden dat de ondersteuning bij het gebruik nog beter had ge-

Conclusies met betrekking tot de kandidaatstelling/registratie van kandidaat-wijkraadsleden: •

•

Onafhankelijk van leeftijd en digitale er-

De achtereenvolgende stappen in het pro-

varing wordt de gebruiksvriendelijkheid

ces van registratie zijn binnen de project-

van de toolbox zeer wisselend ervaren:

organisatie onvoldoende duidelijk. Af-

waar de één moeite heeft met het gebruik

stemming met de verkiezingsorganisatie

van de toolkit, gaat het anderen juist mak-

heeft te laat plaatsgevonden en de taak-

kelijk af.

verdeling was onduidelijk. Hierdoor zijn er fouten geslopen in de registratie en moest het proces-verbaal ter vaststelling van de kieslijst overgedaan worden.

30

kund.

•

Niet alle kandidaten maken gebruik van de toolbox, meerdere kandidaten maken eigen flyers, filmpjes en posts.

Evaluatie van de kandidaatstelling, campagne en installatie van de wijkraden

•

De onafhankelijke kandidaten wijzen op

een efficiënte organisatie van taken, vol-

ongelijkheid in campagnemogelijkheden

doende bemensing van helpdesk en mail-

tussen kandidaten die aan een politieke

box, tijdige planning van en uitnodigingen

partij zijn verbonden en onafhankelijke

voor voorlichting etc.

kandidaten. De politieke kandidaten (lij-

•

•

Uitbreiding van de expertise omtrent ver-

ken te) kunnen rekenen op extra geld, tips

kiezingen, het deskundig maken van meer

en ondersteuning van hun partij.

mensen op dit gebied, zodat deze kennis

Nieuwe kandidaten voelen zich bij de

tijdig en zo optimaal mogelijk kan worden

campagne benadeeld ten opzichte van

benut bij de kandidaatstelling, registratie

‘oudgedienden’ met ervaring: leden van

en installatie van de wijkraadsleden.

voormalige gebiedscommissies, wijkraden en wijkcomités. Deze laatsten maken bij hun campagne gebruik van reeds bestaande communicatiekanalen of netwerken van de wijkraad. Conclusies met betrekking tot de beëdiging van de wijkraadsleden: •

Over het algemeen waarderen de wijkraadsleden de bijeenkomst voor de installatie van de wijkraden in het stadhuis. Zij vinden het belangrijk om familieleden bij deze gebeurtenis te betrekken;

•

Leden van de projectorganisatie gaven aan dat het Kiesreglement een aantal aanwijzingen voor kandidaatstelling omvat die praktische problemen hebben gegeven in de uitvoering. Daarnaast stelden de (kandidaat)wijkraadsleden eerder door het college en de gemeenteraad genomen besluiten regelmatig ter discussie. Het verdient aanbeveling deze punten opnieuw te bekijken en de hiermee gepaard gaande, mogelijk principiële discussie, nogmaals te voeren. Het gaat om de volgende onderwerpen:

Veel wijkraadsleden ervaren het papierwerk dat voorafgaat aan de beëdiging als belastend;

•

6.2.2 Heroverweging regelgeving

•

De opgave tot kandidaat kan ook de naam van een instelling, groepering of collectief

De eerste openbare vergadering van de

omvatten die de kandidaat wil vertegen-

wijkraad wordt niet altijd in de eigen wijk

woordigen (Artikel 10, eerste lid). Dit

gehouden.

leidde tot ongelijkheid bij de campagnevoering tussen partijgebonden en onge-

6.2

Verbeterpunten

bonden kandidaat-wijkraadsleden; •

blijken dat de kandidaat woont in de wijk

6.2.1 Algemeen/organisatorisch

waarvoor hij/zij zich verkiesbaar stelt (Ar-

Dit onderzoek levert een aantal organisatorische

tikel 10, eerste lid). Dit geeft problemen

verbeterpunten op: •

wanneer een kandidaat zich vanwege een

Het is van belang om voldoende mensen

huur- of koopcontract nog niet kan laten

vrij te spelen voor de organisatie van de

registreren in de wijk van kandidaatstel-

wijkraadsverkiezingen en hen tijdelijk te ontheffen van hun reguliere taken. Dit vermindert de werkdruk en de projectmede-

ling; •

kandidaten: wat gebeurt er met uw gege-

steden aan een goede voorbereiding en ming met collega’s betrokken bij aanpalende stappen in het proces. Dit bevordert

Aandacht voor privacy bij de registratie en informatieverstrekking hierover aan

werkers kunnen dan tijd en aandacht beplanning van activiteiten en voor afstem-

Uit de Basisregistratie Personen moet

vens? •

De kandidaat moet schriftelijke verklaringen, inclusief kopieën van identiteitsbewijzen van tenminste vijf ondersteuners

Evaluatie van de kandidaatstelling, campagne en installatie van de wijkraden

31

overleggen (Artikel 10, lid 5). Dit zorgt in

•

de praktijk voor problemen rond privacy (kopieën werden niet ingenomen) en de

van kandidaten is door loting vastgesteld; •

check van de woonwijk van de vijf ondersteuners kost veel tijd; •

•

•

•

Meer aandacht voor privacy tijdens registratie;

•

Gebruik duidelijke taal en blijf de juiste

Kandidaatstelling moet persoonlijk

personen (afhankelijk van de fase in het

plaatsvinden en kandidaten moeten zich

proces) betrekken bij de communicatie.

daarbij kunnen identificeren (Artikel 10,

Persoonlijk contact werkt goed (zie het

vierde lid). Wanneer aan deze eis niet is

voorbeeld van de wijkraadscoördinatoren

voldaan, kan de kandidaat dit tot drie da-

bij de dossieropbouw: coördinatoren

gen na de laatste dag van kandidaatstel-

spreken kandidaten rechtstreeks aan op

ling herstellen;

het complementeren van hun dossier).

Bij aanvaarding van de benoeming dient een kandidaat-wijkraadslid een VOG te

Verbeterpunten voor de persoonlijke campagne

overleggen (Artikel 23, eerste lid);

kandidaten

Onduidelijkheid met betrekking tot ‘tijde-

•

Plannen van activiteiten voor campagne-

lijke plaatsvervanging’ bij zwangerschap

training van kandidaten en de kandidaten

of ziekte;

hiervoor op tijd uitnodigen;

De lengte van de termijn tussen het beëin-

•

De algemene introductievraag meenemen

digen van kandidaatstelling/registratie

bij het ontwerpen van het digitale profiel

en de zitting van het centraal stembureau,

voor Mijn.Rotterdam.nl (kennismaking:

vanwege de arbeidsintensieve check op

Wie ben je?);

alle dossiers; •

Vermeld op het stembiljet: de volgorde

•

Stel een handboek voor integere campag-

De plaatsing van kandidaten op het stem-

nevoering voor kandidaat-wijkraadsleden

biljet;

beschikbaar en stel daarbij spelregels vast in verband met het gelijkheidsbegin-

Verbeterpunten met betrekking tot de voorberei-

sel.

dende publiekscampagne voor de wijkraadsverkiezingen:

Verbeterpunten voor de beëdiging van de wijk-

•

Een tijdige start van de campagne;

•

Meer aandacht voor de campagnebood-

raadsleden: •

schap: Wat is een wijkraad? •

Houd bij de campagne rekening met bur-

Uitbreiding van de capaciteit voor dossieropbouw.

•

gers die digitaal minder vaardig zijn;

Mogelijkheid bieden voor een naaste (familielid, vriend) om ter plekke aanwezig te zijn bij de beëdiging.

Verbeterpunten voor de kandidaatstelling/registratie van kandidaat-wijkraadsleden:

Overige verbeterpunten •

Betrek niet gekozen kandidaten op een

•

Automatiseren van het registratieproces;

•

Anticiperen op drukte tijdens de laatste

andere manier bij de wijk. Zij zijn gemoti-

dagen van de kandidaatstellingsperiode

veerd om voor hun wijk aan de slag te

door beschikbaarheid van voldoende me-

gaan. Hier zou de gemeente op in kunnen

dewerkers;

spelen.

•

Plaats kandidaten in een cirkel op het verkiezingsformulier, dit voorkomt bevoorrechting van de bovenste kandidaten op de lijst;

32

Evaluatie van de kandidaatstelling, campagne en installatie van de wijkraden

Evaluatie van de kandidaatstelling, campagne en installatie van de wijkraden

33