[22bb007645] Bijlage behorende bij 22bb7642 - Lobby-mail richting DG Sociale Zekerheid en Integratie

Bijlage Maatschappelijke Ontwikkeling Sociale Zekerheid

Datum:

24 oktober 2022

Betreft:

Bijlage: Lobby-mail richting DG Sociale Zekerheid en Integratie

Bezoekadres: Het Timmerhuis Halvemaanpassage 90, Rotterdam Postadres: Postbus 70012 3000 KP Rotterdam Internet: www.rotterdam.nl Van: V.J.W. Rous E-mail: vjw.rous@rotterdam.nl

Toelichting Het onderstaande is een kopie van de mail gericht aan Carsten Herstel, Directeur-generaal Sociale Zekerheid en Integratie. Deze mail is opgesteld in overleg met de G4-gemeenten. Op 27 juni is onderstaand bericht verstuurd namens de directies van de G4-gemeenten. Bericht Komende week staat de behandeling van het wetsvoorstel over de energietoeslag op de agenda van de Tweede Kamer. Voor dat debat willen we een serieus knelpunt onder je aandacht brengen waar gemeenten in de uitvoering tegenaan lopen. Het gaat om de uitsluiting van studenten voor de energietoeslag. In verschillende gemeenten komen studenten hiertegen in het geweer. Juristen hebben gesignaleerd dat het juridisch onhoudbaar is dat studenten bij voorbaat als doelgroep worden uitgesloten. En studentenorganisaties hebben (o.a. in Utrecht) studenten opgeroepen om de toeslag allemaal aan te vragen en ook in bezwaar te gaan bij afwijzing. Dit betekent voor gemeenten met een grote studentenpopulatie een grote uitvoeringslast, die zij er niet bij kunnen hebben. Niet voor niets hebben VNG en gemeenten in de gesprekken met SZW gepleit voor de mogelijkheid van categoriale bijzondere bijstand en ambtshalve verstrekking om de uitvoering van deze regeling, die in de kern een landelijke regeling is, behapbaar te houden.

De uitsluiting van studenten is opgenomen in de landelijke richtlijn over de energietoeslag die is opgesteld om een uniforme uitvoering te bevorderen. In eerste instantie zou de doelgroep in het wetsvoorstel worden gedefinieerd, maar op aangeven van de minister is dit in de landelijke richtlijn terecht gekomen. Daar is het geformuleerd als een advies aan gemeenten, maar omdat studenten niet zijn meegenomen in de berekening van CBS van de omvang van de doelgroep waarop het budget is gebaseerd, is er geen sprake van een reële keuzemogelijkheid (en dat was ook niet de bedoeling). Gemeenten hebben van het rijk geen budget gekregen om de regeling ook voor studenten uit te voeren. Daarbij ligt het ook niet voor de hand dat gemeenten een regeling uitvoeren voor studenten, zeker niet deze regeling waarbij de nadruk ligt op zoveel mogelijk ambtshalve toekennen. Het gaat niet uitsluitend om een probleem van de G4 maar om een landelijk probleem dat het Rijk heeft gecreëerd door de vormgeving van de regeling. In alle communicatie (brieven, richtlijn, handreiking) heeft SZW aangegeven studenten als doelgroep uit te sluiten van de regeling en er zijn ook geen middelen verstrekt aan gemeenten om de energietoeslag te verstrekken aan studenten. Gemeenten hebben geen uitvoeringscapaciteit of budget om alle uitwonende studenten van energietoeslag te voorzien.

Het beoordelen van deze aanvragen op individueel niveau vraagt veel uitvoeringscapaciteit en zien wij ook niet als een oplossing (behalve in uitzonderingssituaties). Dit strookt ook niet met het behapbaar houden van de regeling. Overigens geldt dit nog in sterkere mate

Blad: Datum:

2/2 24 oktober 2022

voor steden die een lage adressendichtheid hebben, maar wel veel studenten, zoals bijv. Wageningen. Wij als G4 begrijpen de vraag van uitwonende studenten. Ook zij worden geconfronteerd met de gevolgen van de hoge energielasten. Maar wij vinden dat de oplossing van het Rijk moet komen, in de vorm van een landelijke regeling (bijvoorbeeld uit te voeren door DUO, bij wie studenten bekend zijn) en adequate middelen daarvoor. We doen een dringend beroep om dit probleem op te lossen. Ook verwachten we dat als dit woensdag week in het debat aan de orde komt de minister uitspreekt dat zij probleemeigenaar is en niet gemeenten. En dat zij niet zoals in de Kamerbrief van afgelopen donderdag volstaat met verwijzen naar de individuele bijzondere bijstand. Hoewel gemeenten de voorkeur hadden voor een landelijke regeling voor de energietoeslag hebben zij op verzoek van het Rijk een stap naar voren gezet ten behoeve van hun inwoners, ondanks dat de regeling via gemeenten een suboptimale oplossing is. Desondanks hebben gemeenten de uitvoering van de energietoeslag voortvarend ter hand genomen, zoals de minister ook constateert in de brief van afgelopen donderdag. Het kan niet zo zijn dat het knelpunt rond de uitsluiting van studenten nu op het bord van gemeenten terecht komt.

En dat de uitvoering van de energietoeslag volledig vastloopt omdat gemeenten (met name studentensteden) de vele individuele aanvragen (en bezwaren) van studenten niet kunnen verwerken. Namens het AD G4,