[22bb007133] Wethoudersbrief Yigit met openstaande vragen actieplan geldzorgen

Maatschappelijke Ontwikkeling Armoedebestrijding, Schuldhulpverlening, Taal Enes Yigit MSC

Van: Anouk Erkelens Telefoon: 06-23554629 E-mail: bbo@rotterdam.nl Uw kenmerk: 22bb006855 Ons kenmerk: M2210-4679 - 22bo006333

Aan de commissie(s)

Onderwerp: Openstaande vragen actieplan geldzorgen Datum: 2 november 2022

Geachte commissieleden, Op woensdag 19 oktober 2022 heb ik met u het actieplan Geldzorgen besproken. Omdat de beschikbare vergadertijd ontoereikend was, heb ik u toegezegd de nog openstaande vragen schriftelijk te beantwoorden (22bb006855). In deze brief worden deze vragen per fractie beantwoord. Openstaande toezeggingen Naast de vragen die via de griffier binnengekomen zijn, wil ik ook voorstellen de volgende toezeggingen af te doen met deze brief:  22bb006854 Toets in 14010  22bb006845 Uitbetaling energietoeslag 2023  22bb006846 Energietoeslag voor chronische zieken en mensen met een lichamelijke beperking  22bb006847 Communicatie over energietoeslag nog eens onder de aandacht brengen van de betrokken partijen/organisaties  22bb006849 Startdatum acties geldzorgen  22bb006852 Kosten bewindvoerders Vragen die schriftelijk gesteld zijn door de fracties Vragen van het CDA Heeft de wethouder in beeld wat voor problematiek er ontstaat rondom gebouwen waar de energierekening wordt afgemeten met een gedeelde meter? Denk bijvoorbeeld aan veel studentenhuizen. Wat voor signalen komen er bijvoorbeeld uit Stadswonen Rotterdam en hoe houdt de gemeente hier rekening mee, aangezien deze doelgroep niet in aanmerking komt voor het prijsplafond. Wij hebben hier geen signalen van.

In de Tweede Kamer heeft kamerlid Omtzigt een motie (2022Z19630) ingediend over blokverwarming, deze motie is aangenomen. We zijn in afwachting van de uitwerking hiervan door het Rijk.

Blad: Datum: Ons kenmerk:

2/12 2 november 2022 M2210-4679

Rotterdammers met een gedeelde meter die kampen met financiële problemen, kunnen zich uiteraard, net als iedereen melden bij de gemeente Rotterdam voor passende hulpverlening. Het afgelopen jaar heeft het Rotterdams milieucentrum (RMC) een zeer belangrijke rol gespeeld in het uitdelen van de Energieboxen010 en het vertrouwen gewonnen in veel Rotterdamse wijken om mensen te helpen met hun energierekening. Echter hebben wij gehoord dat de samenwerking nu niet wordt doorgezet en dat terwijl er niet eens een fatsoenlijke gezamenlijke evaluatie van de projecten heeft plaatsgevonden. De gemeente zet nu door met de energieklussers (die vaak niet eens uit Rotterdam komen). Dat, terwijl het RMC wel een uitgebreid evaluatiedocument heeft opgesteld. 1. Hoe kijkt de wethouder terug op de samenwerking met RMC? 2. Gaat hij zich inzetten voor een fatsoenlijke procesevaluatie en wat voor perspectief is er voor het RMC om een actieve rol te blijven spelen bij particuliere verduurzaming in wijken? Vraag 1: RMC heeft mooi werk verricht in het uitdelen van de energieboxen. Er hebben diverse evaluaties plaatsgevonden, zowel inhoudelijk als op betrekkingsniveau. We herkennen dit signaal dus niet. In verband met Europese aanbestedingsregels is het op dit moment niet mogelijk de samenwerking met RMC op dezelfde wijze voort te zetten en daarom onderzoeken we nu wat wel mogelijk is.

Vraag 2: Deze samenwerking met RMC ligt op het terrein van mijn collega Zeegers, de wethouder Klimaat, Bouwen en Wonen. Ik heb u toegezegd deze vraag ter beantwoording aan haar door te sturen, dit heb ik inmiddels gedaan. Zien voedselbanken een grote stijging van hulpbehoevenden die aankloppen? Moeten zij hiervoor opschalen in capaciteit en kunnen ze dat aan? De voedselbanken zien inderdaad een stijging van het aantal mensen dat aanklopt, ongeveer 14%. Tot nu toe geeft de Voedselbank Rotterdam aan voldoende capaciteit te hebben en de vraag aan te kunnen. De gemeente blijft in nauw contact met de Voedselbank en is voorbereid als hulp noodzakelijk blijkt. Ook heeft de voedselbank zelf nog mogelijkheden tot opschalen, mocht dat nodig zijn. Wat zijn de grootste uitdagingen die het hulpteam Geldzaken tegenkomt in het opstarten van hulptrajecten? Hoe gaat de gemeente om met Rotterdammers die zich wantrouwend opstellen? De grootste uitdaging is of de aangeboden hulp van hulpteam Geldzaken wordt geaccepteerd. Sommige mensen wantrouwen de overheid, of onderschatten hun financiële problemen en denken zonder hulp uit de problemen te kunnen komen. Mensen die, om welke reden dan ook, geen hulp accepteren, worden door het hulpteam Geldzaken gemotiveerd dit toch te doen. Het hulpaanbod is echter niet verplicht.

Mochten zij zich op een later tijdstip bedenken, dan kan de hulp alsnog ingeroepen worden. We werken nauw samen met informele partijen in de stad om het vertrouwen te winnen. Ik heb meerdere ouderen aan de lijn gehad die het idee hadden na hun, bijvoorbeeld schriftelijke, aanvraag voor energietoeslag niks terug te hebben gehoord van de gemeente en dan weten ze niet meer wat te doen. Er wordt extra aandacht besteed aan 65-plussers in de communicatie over de energietoeslag. Hoe wordt dit concreet vorm gegeven?

Blad: Datum: Ons kenmerk:

3/12 2 november 2022 M2210-4679

Elke aanvraag, zowel schriftelijk als digitaal, heeft de wettelijke behandeltermijn van maximaal acht weken. Iedere Rotterdammer die een aanvraag doet behoort binnen die termijn een reactie te krijgen. Graag ontvangen we de gegevens van de ouderen die u gesproken heeft zodat we de stand van zaken kunnen nagaan en zo nodig contact met hen op kunnen nemen. Verder zetten we in op het vergroten van het bereik van ouderen door middel van de promoteams, zo gaan we bijvoorbeeld binnenkort naar een seniorencomplex in Ommoord. Hierbij kunnen we ouderen direct helpen met het doen van de aanvraag. U heeft vorige week op het NPO-nieuws kunnen zien dat deze actie succesvol is en we hiermee ouderen bereiken die niet wisten dat zij in aanmerkingen komen voor de energietoeslag. Naast de promoteams is er extra inzet op de communicatie voor 75+’ers via de huisbezoeken tegen eenzaamheid die we vanuit de gemeente al doen. We gaan mensen proactief benaderen die bij ons bekend zijn via bijvoorbeeld het wijkteam, ETF en KBR. Hier zullen ook 65+’ers tussen zitten.

Hoe verlopen de ontwikkelingen in de samenwerking met Warm Rotterdam en dan voornamelijk wat betreft het stimuleren van warm incasseren? Ziet de gemeente meer bedrijven in de stad, die voor dat keurmerk aan de slag gaan? En kan zij een intensievere rol spelen om dat te ondersteunen? Als gemeente dragen we het belang van sociaal incasseren actief uit. Naar onze externe partners, maar bijvoorbeeld ook naar onze eigen gemeentelijke - via een aanbesteding gecontracteerde - gerechtsdeurwaardersdiensten. Daarnaast geldt het Warm Incasseren Keurmerk intern, bij onze eigen incasserende afdeling van MO (Kredietbank), W&I (Terugvordering en Verhaal), BCO en Dienstverlening (gemeentelijke heffingen). Warm Rotterdam zet stevig in om meer bedrijven te stimuleren om warm te incasseren en zo ook het keurmerk te behalen. Zo heeft vorige week Vestia het keurmerk behaald. In het kader van het actieplan Geldzorgen halen we als gemeente ook onze contacten met bedrijven in de stad aan. We zullen dan ook het keurmerk onder de aandacht brengen. Kan de wethouder kijken naar de potentie van een samenwerking met een organisatie als schuldhulpmaatjes, die in andere steden groot succes heeft geboekt door een samenwerking op te zetten tussen kerken, vrijwilligers en de gemeentelijke organisatie? In Rotterdam bestaat een soortgelijke organisatie, Budgetmaatjes010.

Budgetmaatjes010 koppelt vrijwilligers voor langere tijd aan minder vermogende en minder redzame Rotterdammers met een hulpvraag, met als doel om hun financiële redzaamheid te vergroten. Deze stichting doet dus vergelijkbaar werk. Deze zelfstandige organisatie wordt gefinancierd door Stichting de Verre Bergen. De gemeente werkt samen met Budgetmaatjes010. Voor het werven van vrijwilligers bestaat het platform zorgzaam010, daar kunnen Rotterdammers die vrijwilligerswerk willen doen zich aanmelden en worden zij gekoppeld aan initiatieven in hun eigen wijk. Budgetmaatjes010 is een van de organisaties waar mensen zich via deze website voor kunnen aanmelden. Hoe wordt het contact met kleine informele, soms particuliere, partners verbeterd? Denk bijvoorbeeld aan Groenten Zonder Grenzen in het centrum. Vaak voelen mensen zich in die omgevingen juist wel vertrouwd om hulp te zoeken en komen daar

Blad: Datum: Ons kenmerk:

4/12 2 november 2022 M2210-4679

de eerste signalen ook binnen. Alleen weten die particuliere partners niet altijd hoe daarmee om te gaan. Hoe verankeren we dit in beleid en implementatie? In de stad bestaat een breed netwerk rondom Rotterdammers met geldzorgen. Dit netwerk bestaat uit partners met wie we een inkooprelatie hebben, onze subsidiepartners en andere partners met wie we samenwerken. We vinden het zeer belangrijk samen met hen op te trekken en zo hulpvragen en andere belangrijke signalen te ontvangen. We willen dit een duurzame plek geven in de stad en het zal een onderdeel zijn in ons aankomende beleidsplan Armoede- en schuldenaanpak, dat in het voorjaar van 2023 aan u wordt voorgelegd. Ook in het actieplan Geldzorgen zoeken we actief de samenwerking met partners in de stad. Het CDA ziet graag een brede terugkeer van de armoedecoördinator, zoals die in IJsselmonde een tijd aanwezig is geweest. Deze had exact de rol om al die kleine particuliere initiatieven in de wijk bij elkaar te brengen en onderling contact/contact met de gemeente te coördineren. Kan de wethouder toezeggen te onderzoeken waar de mogelijkheden liggen om in de wijken, waar dit een belangrijke toevoeging zou zijn, opnieuw een armoedecoördinator te installeren? Wij overwegen een motie.

In 2021 heeft de gemeente in IJsselmonde eenmalig een extra opdracht aan de welzijnspartij gegeven om een netwerkregisseur in te zetten om de verschillende organisaties rondom armoede en schulden aan elkaar te verbinden in dat gebied. Alle welzijnspartijen hebben sinds de aanbesteding van 2022 de opdracht de partijen aan elkaar te verbinden die werken met de doelgroep in armoede en schulden. Zij mogen zelf kiezen of zij dit doen door bijvoorbeeld het initiëren van een lokaal armoedeplatform of een andere werkvorm die passend is. We vinden het belangrijk dat er per gebied gekeken kan worden wat er nodig is, het is daarom niet wenselijk hen te verplichten te kiezen voor een “netwerkregisseur”. Vragen van GroenLinks Hoeveel aanvragen van energietoeslag door studenten via de bijzondere bijstand zijn er geweest en hoeveel zijn er toegekend en/of afgewezen? Bij de beantwoording van schriftelijke vragen 22bb5181 was er maar één aanvraag waarvan de beoordeling nog niet duidelijk was. Er zijn tot op heden nog geen verdere aanvragen IBB van studenten binnengekomen bij de gemeente. Voor de eerdere, enige bekende aanvraag is op andere wijze een oplossing gevonden. Is de wethouder ervan op de hoogte dat Nijmegen studenten ook energietoeslag geeft (1300 per adres) en studenten die extra hulp nodig hebben, hulp biedt via de bijzondere bijstand.

Dat dit geen lening is, maar een gift én waar maximaal lenen niet meer een vereiste is? Is dit vanaf heden ook een mogelijkheid in Rotterdam? Is het een optie om deze vereiste om maximaal te lenen - het liefst geheel, maar mogelijk ook tijdelijk - te schrappen? Wordt het scenario van Nijmegen meegenomen in de overwegingen van de wethouder? Ik ben ervan op de hoogte dat Nijmegen studenten energietoeslag toekent. De gemeente Nijmegen houdt overigens wel rekening met de volledige leencapaciteit van studenten bij

Blad: Datum: Ons kenmerk:

5/12 2 november 2022 M2210-4679

de IBB. Als in Rotterdam een soortgelijke systematiek als die in Nijmegen wordt toegepast, kunnen de kosten oplopen tot ongeveer 14,3 miljoen euro. Hoewel ik nog steeds van mening ben dat het Rijk aan zet is voor ondersteuning aan de studenten en ik mij daar ook hard voor maak, zijn we nu wél een aantal scenario’s aan het doorrekenen. De voorwaarden voor IBB versoepelen brengt eveneens een groot financieel risico voor de gemeente met zich mee. Het college beraadt zich op dit moment over deze mogelijkheid en brengt in kaart wat de financiële implicaties hiervan zijn. Het uitgangspunt is dat we met deze scenario’s binnen het budget blijven wat we van het Rijk krijgen. Overigens worden studenten niet gedwongen maximaal te lenen, het is geen vereiste. Zoals ik u heb toegezegd, zullen wij u in november op te hoogte stellen van de mogelijke scenario’s voor energiecompensatie voor studenten (22bb006843). Bij de eerste vraag van schriftelijke vragen 22bb5252, waar wij de wethouder vragen om de uitspraak van de Gelderlandse rechter te duiden voor de situatie in Rotterdam, is het antwoord dat het college wacht op het advies van VNG. Is er ondertussen een gesprek geweest met de VNG en wat zijn de uitkomsten daarvan? De gemeente is in nauw contact met de VNG, de G4 en het ministerie. Het ministerie heeft tot dusver geen invulling gegeven aan de uitspraak van de rechtbank Gelderland.

Samen met de VNG en G4 dringen hebben wij bij het ministerie aan op een landelijke oplossing om invulling te geven aan de uitspraak. In de gemeentelijke begroting is geen ruimte om een categoriale energietoeslag aan studenten uit te keren. De 35 miljoen, die landelijk beschikbaar wordt gesteld door het Rijk is bedoeld als bijdrage in de kosten aan IBB voor studenten. Hoeveel dat precies voor Rotterdam is, weten we nog niet. Wel maken we ons alvast hard richting Rijk om dit bedrag te verhogen omdat dit lang niet toereikend is om de groep studenten tegemoet te komen. Bij de derde vraag van schriftelijke vragen 22bb5252, waar wij vragen of de wethouder ervan bewust is dat de juridische kosten na de door studenten gewonnen procedures, hoger zullen zijn dan de kosten die gemaakt worden wanneer de gemeente de studenten in eerste instantie zou hebben gecompenseerd, hebben wij geen antwoord gekregen. Graag ontvangen wij alsnog antwoord: hoeveel procedures zijn er, hoeveel kost dat voor de gemeente en wordt dit ook meegenomen in de scenario's? Er lopen op dit moment in Rotterdam geen beroepszaken van studenten m.b.t. de energietoeslag. Mochten studenten tegen de beslissing op bezwaar in beroep gaan en in het gelijkgesteld worden door de rechtbank, kost dat de gemeente in beginsel de vergoeding van de griffierechten (voor natuurlijke personen is dit 50 euro).

Datzelfde geldt als een student in hoger beroep gaat en daar in het gelijkgesteld wordt. In het geval dat de studenten beroepsmatig verleende bijstand inschakelen (advocaat), kan de gemeente ook veroordeeld worden voor een proceskostenvergoeding. Dit is in bezwaar in de regel 1082 euro en in beroep en hoger beroep 1518 euro. Er lopen op dit moment wel 263 bezwaarprocedures, hier is op dit moment geen vergoeding aan gekoppeld omdat de studenten allen geen beroepsmatig verleende bijstand hebben ingeschakeld. In Rotterdam zijn nu zo’n 20.000 uitwonende studenten uitgesloten van de energietoeslag.

Blad: Datum: Ons kenmerk:

6/12 2 november 2022 M2210-4679

Het alsnog aan hen toekennen van een energietoeslag, brengt een (maximaal) financieel risico met zich mee van 26 miljoen euro (excl. uitvoeringskosten). Ik ben mij ervan bewust dat er proceskosten kunnen ontstaan van de studenten, die mogelijk in hoger beroep gaan. Maar deze proceskosten staan in géén verhouding tot de kosten voor de gemeente wanneer de energietoeslag wordt toegekend. Zit er nog ruimte in de nieuwe tarieven voor de Rotterdampas om deze nog meer aan te passen? Het voorstel dat in de collegebrief staat, kent een variant met meer impact voor de (lage) middeninkomens. De uitwerking daarvan kost iets meer doorlooptijd. Deze impactvollere variant wordt momenteel doorgerekend. U wordt door wethouder Kasmi geïnformeerd zodra meer bekend is. Hoe moet men bij die nieuwe website komen? En platform? Wat voor promo/communicatie komt er? De webpagina Geldzorgen | Rotterdam.nl is sinds 19 september 2022 actief. Tot nu toe is de site 2.327 keer bezocht (meting 19 sep t/m 4 okt). 40,8% van de bezoekers komt binnen via onze algemene website van de gemeente. De overige bezoekers komen binnen via andere webpagina’s, zoals de pagina’s energietoeslag (13,4%) en extraatje010 (8,2%). De ambitie is om de bezoekersaantallen te verhogen. Dit gaan we doen door advertentieruimte in te kopen bij Google zoekmachines.

Op dit moment is de website via Google direct te vinden als je Geldzorgen Rotterdam intikt. Trajecten bij de kredietbank (KBR) worden niet stopgezet ten gevolge van achterstanden in de energiekosten. Wat als er andere achterstanden komen? De KBR zal altijd proberen een schuldregeling in stand te houden. Ook als nieuwe schulden zijn ontstaan, om welke reden dan ook. De KBR denkt dan eerst mee in oplossingen. Welke dat zijn, is voor elk persoon anders. Hier wordt maatwerk toegepast (bijvoorbeeld betalingsregelingen). Havensteder doet aan sociaal incasseren. Wie doet dat nog meer? We stellen dat de samenwerking tussen gemeente en woningbouwcorporaties uithuiszettingen voorkomt. Sociaal incasseren maakt onderdeel uit van het convenant Preventie Huisuitzetting, waarbij alle Rotterdamse woningcorporaties zijn aangesloten. Naast Havensteder zijn dat Vestia, Woonstad, Woonbron, Maaswonen, Ressort Wonen, Woningbouwvereniging Hoek van Holland, Wooncompas, SOR en Habion. Tevens zet de stichting Warm Rotterdam zich in om meer bedrijven in de stad het keurmerk warm incasseren te laten behalen. Is er communicatie vanuit de gemeente over initiatieven als Blije gift en Hotspot Hutspot? De gemeente communiceert niet over deze initiatieven. Dat doen de stichtingen zelf. Er zijn externe bedrijven, subsidiepartners en filantropen die graag helpen.

Er wordt dan gesteld dat ‘’wij hiervoor extra middelen reserveren’’.

Blad: Datum: Ons kenmerk:

7/12 2 november 2022 M2210-4679

Maar de organisaties willen toch zelf helpen en zullen dan toch zelf betalen? Zo nee, wat betalen wij hieraan bij? De extra middelen worden gereserveerd voor noodhulp bij eerste levensbehoeften. In samenwerking met partijen die willen helpen (met mensen, geld of spullen), kunnen we deze extra middelen inzetten om het aanbod of bereik van deze externe hulp te vergroten of faciliteren. We zijn in gesprek met deze partners en afhankelijk van de uitkomsten zetten wij onze middelen in. We informeren u hierover in de voortgangsbrief van het actieplan in december 2022. We willen meer capaciteit op het proces van vroegsignalering. Hoe zit het nu met het aantal werknemers? Zitten we erg in nood? Hoe zorgen we voor meer werknemers? Om de stijging van het aantal signalen te kunnen opvangen, worden zowel het Expertise Team Financiën als het team Vroegsignalering uitgebreid met elk 10 FTE. We houden de stijging van de signalen in de gaten. Hier dient wel rekening te worden gehouden met de krapte op de arbeidsmarkt. Maar we doen er alles aan om de werving spoedig succesvol te laten verlopen. Vragen van BIJ1 en PVDA Het lijkt soms alsof we in twee realiteiten leven: die van stadhuis en die van de straat. In het ombudsalert is ook gesproken over de ‘systeemwereld’.

Is het college concreet aan de slag met deze zelfreflectie en deze systeemkritiek? Of is dit stuk uit de ombudsalert gelezen en verder gelaten? De afgelopen jaren is, mede door de kinderopvangtoeslagaffaire, duidelijk geworden dat de systeemwereld de burger in kwetsbare positie niet altijd helpt. We bekijken daarom onze dienstverlening nog meer vanuit het perspectief van de Rotterdammer en streven ernaar onze dienstverlening daarop zoveel als mogelijk in te richten. We hebben ingezet op het introduceren van de menselijke maat, het warm incasseren en het verlenen van stress sensitieve dienstverlening. Wat mij betreft gaan we hiermee verder, want ik herken de zorg van de Ombudsman dat mensen niet altijd weten waar ze naartoe kunnen met hun vragen, de dienstverlening niet begrijpen of de overheid wantrouwen. Hoewel alle informatie over hulp bij armoede en schulden beschikbaar is, is het met 14 Vraagwijzers, een jongerenloket en 49 Huizen van de wijk niet altijd even duidelijk waar zij moeten zijn. Alleen weten is niet voldoende, mensen moeten ook willen en durven. Medewerkers leveren goed werk en ik maak me er sterk voor dat we de toegang duidelijker en toegankelijker maken. Het gaat mij erom dat Rotterdammers goed en efficiënt worden geholpen, ongeacht bij welk loket wordt aangeklopt.

Ik lees het meerdere keren terug en het staat gelijk aan het begin in de eerste alinea: “Onze inzet is erop gericht om ervoor te zorgen dat Rotterdammers niet tussen wal en schip vallen”. Wat kunnen wij als raad doen om het college hierbij te helpen? Om ervoor te zorgen dat mensen inderdaad niet tussen wal en schip vallen? Ik stel het zeer op prijs als u mij blijft voorzien van signalen uit de stad over wat wel en niet werkt, waarom bepaalde mensen ondanks alle maatregelen niet mee kunnen doen en wat nog nodig is om daar verandering in te brengen.

Blad: Datum: Ons kenmerk:

8/12 2 november 2022 M2210-4679

Voorts stel ik samen met u graag de kaders voor ons komende beleidsplan op, waarover wij elkaar op 16 november 2022 spreken. Dit helpt om onze armoedeaanpak nog beter te laten aansluiten bij de behoefte van de Rotterdammer. Niet onbelangrijk is de positie van het Rijk in de huidige situatie rondom de inflatie en energieprijzen. Het zou ons helpen als u uw collega’s in politiek Den Haag, net zoals wij doen, blijft aansporen om onze inwoners te blijven te ondersteunen. Hoe wordt gehoor gegeven aan de oproep van de ombudsman met betrekking tot het “Holy Ground”-principe? Dit was in haar mondelinge toelichting een centraal begrip. Onze armoedeaanpak is er voor iedereen in onze stad. Ik ga ervan uit dat u en ik dit samen doen, waarbij we elkaar scherp houden maar vooral aanvullen om tot goede daden te komen. Het aanpakken van de armoedeproblemen is te groot en te complex om dit als gemeente alleen te kunnen doen. Dit betekent dat wij nog meer dan voorheen samenwerken met het Rijk en het bedrijfsleven en dat samenwerking met alle sociale partners en fantastische vrijwilligers in de stad eveneens noodzakelijk is. De gemeente neemt het voortouw in het bijeenbrengen van iedereen die een bijdrage kan en wil leveren. Dat is voor ons de “Holy Ground” gedachte; we doen het samen! “Op dit moment zien we nog geen directe veiligheidsissues als gevolg van inflatie en energieschaarste”.

In de stad gaat het alleen maar over onrust en onveiligheid op straat, omdat meer mensen in de shit zitten en op straat belanden. Ook is er meer stress thuis wat zorgt voor meer onveiligheid en geweld achter de deur. Kan het bestuurlijk team hierop reageren? Want ik krijg hele andere signalen van straat dan wat ik hier lees. Geldzorgen veroorzaken bijna altijd veel onrust en stress en beperken het ‘doenvermogen’ van mensen. Ik ben me er daarom van bewust dat het niet overal goed gaat in de stad. Met onze maatregelen uit het actieplan proberen wij de mensen die het zwaar hebben te benaderen en te helpen, zodat er weer wat ruimte ontstaat om zaken weer op orde te krijgen. Ook het Rijk zet in op ondersteuning van mensen die het nu financieel zwaar hebben. Maar dit zal zeker niet al het maatschappelijk ongenoegen wegnemen. Nogmaals, we zien op dit moment nog geen directe veiligheidsissues en hopen dat onze maatregelen bijdragen dit ook de komende tijd te voorkomen. Uiteraard houden wij de situatie in de wijken in de gaten. We hebben met meerdere partijen schriftelijke vragen ingediend over de schuldenindustrie. Het is belangrijk dat we ingrijpen en voorkomen dat de schuldenindustrie gouden tijden tegemoet gaat.

Wil de wethouder hier nog een keer aandacht aangeven en meenemen in de hoofdlijnennotitie of hier op een andere manier prioriteit aan geven? In de hoofdlijnennotitie is sociaal incasseren een van onze doelen. Ik vind dit in onze rol als schuldeiser erg belangrijk. Daarom heeft de gemeente het keurmerk warm incasseren van Warm Rotterdam verkregen en is zij aangesloten bij de Schuldeiserscoalitie. We dragen dit als gemeente actief uit, ook naar partijen buiten de gemeente. Verder treedt naar verwachting per 1-7-2023 de Wet Incassodienstverlening in werking. Deze wet heeft als doel de kwaliteit van de private buitengerechtelijke incassodienstverlening door incassobureaus, gerechtsdeurwaarders en incassoadvocaten te verbeteren. Aanleiding voor het voorstel zijn de problemen in de incassopraktijk, zoals onterechte vorderingen, hoge incassokosten en onheuse en agressieve bejegening van mensen met schulden. Het wetsvoorstel:

Blad: Datum: Ons kenmerk:

9/12 2 november 2022 M2210-4679

   

verplicht incassobureaus om zich in te schrijven in een speciaal register; maakt het mogelijk om bij lagere regelgeving kwaliteitseisen te stellen aan de buitengerechtelijke incassodienstverlening; stelt een systeem van toezicht en handhaving in, en; bevat maatregelen tegen de negatieve aspecten van de verkoop van vorderingen en maatregelen tegen het verdienmodel bij de cumulatie van termijnvorderingen.

“Ieder wijkteam kan gebruiken maken van een maatwerkbudget” om Rotterdammers in een noodsituatie te helpen. Er staat “het maatwerkbudget is momenteel toereikend”. Worden wij als raad over dit maatwerkbudget al geïnformeerd via een monitor? Is de wethouder het met ons eens dat de behoeftes en aanvragen voor dit maatwerkbudget best eens de spuigaten uit kan gaan lopen en wel heel snel? Wordt hier al op geanticipeerd? Het monitoren van het maatwerkbudget is onderdeel van de monitor Lage inkomens. Deze monitor wordt ieder voorjaar naar uw raad gestuurd. Hoe we dit vanaf de komende raadsperiode gaan monitoren, nemen we op in het beleidsplan armoede- en schuldenaanpak voorjaar 2023. Tot op heden hebben we nog geen signalen gekregen dat het gereserveerde budget ontoereikend is. De pilot gemeentelijke intensieve gezinsaanpak wordt doorgezet in 2023. In sommige wijken is de pilot in 2019 begonnen. Zijn hier al conclusies uit getrokken en kunnen wij hierover geïnformeerde worden? Zo nee, wanneer verwachten we de eerste of volgende conclusies? De intensieve gezinsaanpak is in 2023 nog een pilot. De updates over deze pilot hebben we in onze halfjaarlijkse voortgangsrapportage van het beleidskader Uit de knoop gegeven. De eindevaluatie wordt momenteel gedaan door onze onderzoeksafdeling OBI en hierover zullen wij u informeren.

Of en hoe we dit structureel gaan maken, wordt eveneens verder uitgewerkt in het beleidsplan armoede en schulden 2023-2026. Daarnaast doet het onderzoeksprogramma in 2023 (bijzonder hoogleraar en lector) kinderarmoede onderzoek naar verschillende gezinsaanpakken in de stad, ook de lessen die hier uit voortkomen nemen we mee in het maken van ons nieuwe beleidsplan armoede en schulden. Per wanneer komt de nieuwe optie in het keuzemenu van 14010? Per 1 november 2022. Het proactief benaderen van Rotterdammers: hoe ziet dat eruit en hoe wordt dat bijgehouden? Ik hoop niet dat het 1 poging is en dan klaar. Het vasthouden en blijven proberen en vertrouwen opbouwen is belangrijk. Ik hoop dat daar genoeg aandacht voor is. We nemen in verschillende situaties waar Rotterdammers bij de gemeente in beeld komen proactief contact op met Rotterdammers. Dit is één van de acties in het actieplan Geldzorgen (actie 11). Niet iedere Rotterdammer die in beeld is bij de gemeente maakt namelijk direct gebruik van ons ondersteuningsaanbod op het gebied van inkomensvoorzieningen en schulden. In de contacten met deze groep Rotterdammers kijken we wat nodig is om hen gebruik te laten maken van ons aanbod. Zo is het KBR begonnen met het actief benaderen van klanten als het vanuit de bij ons bekende gegevens mogelijk lijkt om IBB-gelden aan te vragen.

Blad: Datum: Ons kenmerk:

10/12 2 november 2022 M2210-4679

We bieden daarbij ook ondersteuning aan om de aanvraag in te dienen en deze deels voor te bereiden door ze onder andere te voorzien van de benodigde bewijsstukken. Het beoordelingsproces wordt hiermee bespoedigd. Daarnaast nemen we proactief contact op met Rotterdammers met betalingsachterstanden, in het kader van vroegsignalering. Per situatie wordt gekeken wat de beste manier is om contact op te nemen. Als er bijvoorbeeld meerdere signalen van betalingsachterstanden zijn, wordt op huisbezoek gegaan. In alle vormen van contact hebben we aandacht voor het opbouwen van vertrouwen. De papieren formulieren: komen die ook in de huizen van de wijk en de jongerenhubs te liggen? En als de papieren formulieren beschikbaar zijn op locaties, is er dan ook iemand die daar wat begeleiding of uitleg bij kan geven? De papieren formulieren liggen bij gemeentelijke locaties, zoals de Vraagwijzers, maar ook bij onze partners waar deze Rotterdammers komen, zoals huizen van de wijk en jongerenhubs. Er kan direct met ondersteuning een aanvraag worden gedaan. Veel welzijnsorganisaties hebben formulierenteams die Rotterdammers helpen met het aanvragen van regelingen. Zij beschikken ook over papieren formulieren.

Vragen D66 Kan de knop in 14010 permanent worden? De optie blijft beschikbaar zolang dit nodig is voor Rotterdammers, dus zolang voldoende gebruik wordt gemaakt van deze optie. Het nummer 1 4 010 kan altijd gebeld worden met alle vragen die een Rotterdammer heeft en blijft beschikbaar. Maar je kunt ook terecht bij de VraagWijzer. Kan er ook in gesprek worden gegaan met andere schuldeisers dan de energiebedrijven over de termijnbedragen? Voor huur en zorgkosten zijn geen extra aparte afspraken nodig. Woningcorporaties hebben de intentie al uitgesproken mensen niet uit huis te zetten als zij als gevolg van inflatie en gestegen kosten de huur niet meer kunnen betalen. Beide partijen leveren signalen voor vroegsignalering aan en voor de corporaties geldt ook het Meldpunt Preventie Huisuitzetting. Sowieso kunnen Rotterdammers altijd bij de schulddienstverlening van ETF en KBR terecht als zij betalingsproblemen en schulden hebben. Ongeacht de reden van ontstaan en ongeacht over welke schulden het gaat. Er is voldoende ondersteuning.

Openstaande toezeggingen Naast de toezegging om de ingestuurde vragen schriftelijk te beantwoorden, stel ik voor om met deze brief ook de onderstaande toezeggingen af te doen. Hieronder per toezegging ons voorstel tot afdoening. 

Toets in 14010 (22bb006854)

Blad: Datum: Ons kenmerk:

11/12 2 november 2022 M2210-4679

Ik heb toegezegd om te onderzoeken of de optie Geldzorgen op 1 gezet kan worden als je 14010 belt. Dit is echter niet direct mogelijk, omdat er een afweging gemaakt wordt in de nummering bij 14010 op basis van de meest gekozen opties Omdat de optie Geldzorgen op moment van schrijven van deze brief nog niet in werking is, weten we nog niet wat het gebruik ervan zal zijn. Tot op heden komen de meeste vragen binnen op het gebied van Belastingen (gemeentelijke heffingen). 

Uitbetaling energietoeslag 2023 (22bb006845) Ik heb u toegezegd om te onderzoeken of de energietoeslag in 2023 in delen uitbetaald kan worden. In de volgende voortgangsrapportage van het actieplan neem ik op hoe we de energietoeslag in 2023 gaan uitbetalen. De overweging om dit in delen te doen, maakt hier onderdeel van uit.



Energietoeslag voor chronische zieken en mensen met een lichamelijke beperking (22bb006846) Per abuis heb ik u toegezegd om meer duidelijkheid te geven op dit onderwerp naar aanleiding van een Kamermotie. Dit is echter niet van toepassing op dit onderwerp. Rotterdammers die vanwege medische redenen meer energie verbruiken, kunnen hiervoor IBB aanvragen. Voorwaarde hiervoor is dat zij een medisch advies moeten kunnen overleggen. Dit is bestaand buitenwettelijk begunstigend beleid van de gemeente Rotterdam.



Communicatie over energietoeslag (22bb006847) Ik heb toegezegd dat ik het verzoek om mensen te wijzen op de mogelijkheid van de energietoeslag nog eens onder de aandacht zou brengen van de betrokken partijen/organisaties. We hebben een lijst van organisaties bij wie we dit nogmaals onder de aandacht gaan brengen. We zijn momenteel aan het uitwerken hoe we deze informatie het beste aan deze organisaties kunnen aanbieden.



Startdatum acties geldzorgen (22bb006849) Ik heb u toegezegd om een overzicht te geven van de startdatum per actie in het actieplan. Voor alle acties geldt dat we u in december 2022 een update sturen van het actieplan Geldzorgen. Hieronder volgt een overzicht per actie van hoe we er op dit moment voor staan: o Voedselnood aanpakken  Schoolontbijt: Sinds 5 oktober 2022 is het Jeugdeducatiefonds aan de slag om scholen te benaderen of zij gebruik willen maken van het aanbod van een schoolontbijt. Het Jeugdeducatiefonds laat weten dat tot de herfstvakantie 48 Rotterdamse scholen zich gemeld hebben om gebruik te maken van een schoolontbijt, -lunch of beide.  Boodschappenkaarten: Het Rode Kruis verspreidt deze kaarten via hun netwerk en dit is in week 43 gestart.  We werken met deze partijen en maatschappelijke initiatieven aan een vorm van noodhulp bij eerste levensbehoeften (voedsel en kleding). Hiervoor reserveren we extra middelen: Middelen zijn gereserveerd. Verdere uitwerking heeft meer tijd nodig.  Bezorgservice voedselbank: Gesprekken met voedselbank zijn gestart. Omdat dit geen vaste service is van de voedselbank moeten de opties en oplossingen verder verkend worden. o Energietoeslag z.s.m. uitbetalen: Rotterdammers met een inkomen tot 120% van het wettelijk sociaal minimum die de € 800 energietoeslag al

Blad: Datum: Ons kenmerk:

12/12 2 november 2022 M2210-4679

o

o o o o o o o

o o o o o 

hebben gekregen, hebben voor 1 november de resterende € 500 uitbetaald gekregen. Energieklusser: Op dit moment kunnen Rotterdammers een energieklusser aanvragen als ze via de gemeente, hulpverlener, of partner van de gemeente zijn doorverwezen. Vanaf 1 november kunnen Rotterdammers zonder doorverwijzing een energieklusser aanvragen. Meer capaciteit op vroegsignalering: de vacatures worden in week 43 uitgezet. Aflospauze: Pauzeren kan voor een deel van de schuldregelingen nu al. Het mogelijk kwijtschelden wordt nog verder uitgewerkt. Uitbreiden capaciteit ETF: 3 FTE (van de benodigde extra 10 FTE) zijn al ingevuld. De overige 7 FTE hopen we in december ook inzetbaar te hebben. Collectieve eindafrekening van energie voor Rotterdammers: komende weken wordt dit idee gepitcht aan energieleveranciers. Trajecten voor schulddienstverlening worden niet beëindigd als Rotterdammers nieuwe schulden maken: staand beleid. Pilot samenwerking Eneco, Flanderijn, Gemeente: Regie hiervoor ligt bij Eneco. Uitvoeringsvragen worden nog uitgewerkt alvorens te starten. Verwachte start is begin december. Meer Rotterdammers bereiken:  Huisbezoeken: bij het huisbezoek worden ouderen geïnformeerd over de energietoeslag en waar ze bij de aanvraag geholpen kunnen worden. Dit is reeds gestart.  Toegang 14010 verduidelijken: vanaf 1 november is er een extra optie in het keuzemenu.

 Promoteams: vanaf 18 oktober zijn we voor het eerst aanwezig op een Rotterdamse markt. Rotterdammers proactief benaderen: dit doen we al deels door bijvoorbeeld vroegsignalering en de promoteams. Voor de verdere uitwerking is meer tijd nodig. Papieren formulieren: liggen al bij de vraagwijzerloketten. Contact met (grotere) werkgevers: vraagt organisatietijd Vraag en aanbod aan elkaar koppelen: Vraagt meer organisatietijd Website geldzorgen.nl: staat sinds 19 september online.

Kosten bewindvoerders (22bb006852) Ik heb u toegezegd om inzichtelijk te maken wat de kosten voor bewindvoering voor de gemeente zijn. De bijzondere bijstand voor kosten van bewindvoering heeft de gemeente van 1 januari 2022 t/m 1 september 2022 €11.65 miljoen gekost.

Hiermee stel ik voor naast de bovenstaande toezeggingen ook de toezegging ‘beantwoording openstaande vragen actieplan Geldzorgen’ (22bb006855) als afgedaan te beschouwen. Met vriendelijke groet,

Enes Yigit MSC Wethouder Armoedebestrijding, Schuldhulpverlening, Taal