[22bb007089] Bijlage behorende bij 22bb7088 - Veiligheidskoers 2023- 2027

Veiligheidskoers Gemeente Rotterdam

Datum: Van: Versie:

21 oktober 2022 Directie veiligheid Definitief

Voorwoord Alsje aan tien Rotterdammers vraagt wat zij onder veiligheid verstaan, krjgje tien verschillende antwoorden. Alsje het aan twintig mensen vraagt trouwens ook. Of honderd. Het antwoord hangt af vanje persoonlijke situatie, ofje een fatsoenlijk inkomen hebt en een huis om in te wonen. Ofje de zorg en hulpverlening krijgt dieje nodig hebt omje leven op orde te krijgen of te houden. Het hangt af van de situatie vanje familie en vrienden, of het goed gaat met de kinderen op school. Hoeje in het leven staat en naar de wereld kijkt. Kortom, veiligheid is verbonden met ons leven en welzijn, met onze straat en stad, met de wereld om ons heen. Veiligheid raakt zo ongeveer alle beleidsterreinen van de overheid. De Veiligheidskoers van gemeente Rotterdam beschrijft de bakens, waarop we ons beleid en onze inzet bepalen.

Uitgangspunt van de koers is het vinden van een effectieve balans tussen harde en zachte maatregelen, die aansluiten op de problematiek in een specifieke wijk of straat. Werken aan preventie, controle en handhaving met ’harde' instrumenten als cameratoezicht, mosquitos en de inzet van boa's. En tegelijkertijd mensen een helpende hand toesteken en zachte instrumenten inzetten als werken aan veilige, fijne woonwijken met een aantrekkelijke buitenruimte. Kansen keren voorjongeren die dreigen 't verkeerde pad op te gaan.

Een veiligheidskoers zetje uit door samen te werken met inwoners van Rotterdam. Met politie enjustitie, met woningcorporaties, werkgevers, maatschappelijke organisaties en het onderwijs. Alleen zo kunnen we dejuiste, effectieve maatregelen nemen om het veiligheidsgevoel van de Rotterdammers versterken. Niet van 10, 20 of 100, maarjuist van mensen die kwetsbaar zijn. Zij zijn vaak het meest gebaat bij onze ondersteuning.

Het zal duidelijk zijn dat onze veiligheidskoers grote ontwikkelingen op het wereldtoneel nauwelijks kan beïnvloeden. Maar wat we wel kunnen doen is de samenleving zoveel mogelijk weerbaar maken en beschermen tegen schokken van buitenaf. Vooral mensen die al in een kwetsbare positie zitten omdat ze zich sociaaleconomisch bedreigd voelen in hun bestaan. De bestaanszekerheid van burgers op orde brengen draagt dus evengoed bij aan een groter gevoel van veiligheid. Daar ligt niet alleen een taak voor ons, maar ook voor de landelijke overheid. Samen maken wij van Rotterdam een veilige stad waar iedereen zich welkom en thuis voelt!

Burgemeester Aboutaleb

2

Inhoudsopgave

1.

Inleiding

2.

Betrokken, zichtbaar en alert

3.

4.

2.1

Aanspreekbare en zichtbare overheid

2.2

Alert en voorbereid op onverwachte gebeurtenissen

Verder bouwen aan een veilig Rotterdam 3.1

Bouwen aan veilige wijken

3.2

Voorkomenjeugdcriminaliteit

3.3

Bestrijden ondermjnende criminaliteit in stad en haven

3.4

Omgaan met polarisatie en tegengaan van extremisme

3.5

(Digitale) criminaliteit met impact

Rotterdam in balans 4.1

Rust en reuring in een levendig en gastvrij Rotterdam

3

1 Inleiding De gemeente werkt samen met partners aan een veilige stad om in te wonen en in te werken. Gebeurtenissen in de wereld en dichter bij huis hebben effect op Rotterdam. Het is belangrijk om deze effecten op tijd te zien en aan te pakken. Dit betekent luisteren naar Rotterdammers, aanwezig zijn in wijken en samen met andere overheden, bedrijven en inwoners. Op tijd actie ondernemen wanneer risico's op de stad afkomen en samen criminaliteit en overlast voorkomen en aanpakken.

Ontwikkel ingen om ons heen De Veiligheidskoers 2023-2027 is geschreven in een tijd van grote wereldwijde gebeurtenissen die van invloed zijn op Rotterdam en haar inwoners. Een oorlog in Europa, een wereldwijde pandemie. Met als een van de effecten meer kwetsbare mensen in en van buiten onze stad, die een veilige haven nodig hebben. Hiernaast zetten ontwikkelingen die al langer spelen door: de samenleving digitaliseert in hoog tempo, het vertrouwen in elkaar en in de overheid staat onder druk en de invloed van de onlinewereld op de leefwereld van Rotterdammers groeit. In de stad, maar steeds vaker ook online zien we kwetsbare doelgroepen, overlastsituaties en criminele activiteiten. We zien het als onze taak om te midden van dit alles vooruit te kijken en de veiligheid van stad en inwoners te vergroten.

Ambities bestuursperiode 2022 - 2026 Het coalitieakkoord 2022-2026 (Eén stad) geeft een duidelijke opdracht op het gebied van veiligheid. Zo staat in deze bestuurlijke opdracht dat iedereen in Rotterdam zich veilig moet voelen, zowel op straat als achter de voordeur. De veiligheid is de afgelopenjaren verbeterd, maar nog te veel Rotterdammers voelen zich niet veilig. Dit vanwege messengeweld onder jongeren, geweld achter de voordeur en verwevenheid van criminaliteit in het dagelijks leven. In het coalitieakkoord staat dat het begaan van strafbare feiten, ongeacht wie wat doet of waar het gebeurt - niet wordt geaccepteerd en wordt aangepakt. Dat de aanpak een goede balans moet zijn tussen preventie en repressie. Dat de problematiek op straat- en wijkniveau de komendejaren centraal staat. In deze veiligheidskoers zijn de ambities uit het coalitieakkoord en de collegedoelstelling voor een veilige stad overgenomen.

Collegedoelstelling (In kader - dikgedrukt) »

Het college stelt een meetbaar doel: inspanningen zijn erop gericht dat over vierjaar de score op de veiligheidsindex een gemiddelde score laat zien die gelijk of hoger is dan de gemiddelde score in het wijkprofiel van 2022 (110).

»

De vijflaagst scorende wijken (kwetsbare wijken) op de veiligheidsindex van het wijkprofiel van 2022 (Carnisse, Hillesluis, Tussendijken, Tarwewjk, Lombardjen) laten in 2026 een stijging van tenminste vijf punten zien ten opzichte van 2022.

4

Leeswijzer veiligheidskoers 2023 - 2027 In hoofdstuk 2 van deze veiligheidskoers leggen we uit hoe we meer gaan samenwerken met inwoners in de wijk en hoe we omgaan met onverwachte gebeurtenissen. In hoofdstuk 3 staan vijf veiligheidsthema's en bijbehorende aanpak op hoofdlijnen beschreven. Voor de komendejaren zijn dit: het bouwen aan veilige wijken, voorkomen vanjeugdcriminaliteit, bestrijden van ondermijning in stad en haven, omgaan met polarisatie en tegengaan van radicalisering en het aanpakken van (digitale) criminaliteit met grote impact. Tot slot brengen we in hoofdstuk 4 de veiligheidsopgaven en ons werk in balans met de thema's die bijdragen aan een leefbaar en gastvrij Rotterdam.

Plannen en activiteiten op maat De Veiligheidskoers 2023-2027 beschrijft de vijf belangrijkste veiligheidsopgaven voor de komende vijfjaar van gemeente Rotterdam. De veiligheidskoers geeft richting aan de thema's en hoe de gemeente en partners Rotterdam veiliger maken. Het is belangrijk dat de gemeente plannen aanpast als de stad en de wereld om ons heen verandert. S

Voor elk van de vijf opgaven stellen we samen met partners een aanpak op.

S

We werken met eenjaarljkse agenda die aansluit op de veiligheidskoers. Hierin staan activiteiten die verder gaan dan veiligheid, maar wel een bijdrage leveren aan de opgaven.

S

Ook de wijkraden stellen de komendejaren plannen op. Als de opgaven elkaar raken zorgen we voor verbinding. Stedeljk beleid versterkt op deze manier de aanpak in wijken en goede initiatieven in wijken nemen we op in het stedeljk beleid.

Waar staat Rotterdam: Wijkprofiel 2022 Met de tweejaarlijkse monitor van het wijkprofiel peilt en evalueert de gemeente de situatie in de stad en wijken. Voor het meten van de resultaten gebruikt de gemeente verschillende interne en externe bronnen. Denk aan meldingen van inwoners, geregistreerde misdrijven, informatie uit netwerken in de wijk en kennis uit onderzoek.

Het wijkprofiel van 2022 laat een dalende trend zien van klassieke vormen van criminaliteit in Rotterdam zoals diefstal, geweldsincidenten en inbraak. Het meetbare veiligheidsniveau voor de stad als geheel is hoger dan vierjaar geleden in 2018. Tegeljkertjd laat het wijkprofiel zien dat in de kwetsbare wijken het veiligheidsniveau laag is en de veiligheidsbeleving achterblijft. In die wijken ervaren inwoners een minder gevoel van 'samen', en beoordelen zij de kwaliteit van de openbare ruimte slechter.

5

Samenwerken Samenwerking is noodzakelįjk om doelstellingen te halen en verbeteringen te realiseren. Verbeteringen waar inwoners wat van merken zijn belangrijk voor het vergroten van het veiligheidsgevoel. Het Nationaal Programma Rotterdam Zuid (NPRZ) zet in op het verbeteren van het onderwijs, het ondersteunen van werkzoekenden en het verminderen van het aantal mensen in de bijstand. Aan dit programma voegen we de extra pijler Veiligheid'. Ook andere stedeljke uitdagingen zijn van invloed op de veiligheid van Rotterdam. Daarom leggen we de komende periode de verbinding met het Rotterdams Klimaatakkoord. Zodat in de aanpak van klimaatverandering en de energietransitie ook veiligheid een plek heeft. Ook versterken we de samenwerking met maatschappelijke instellingen op gebied van de aanpak van armoede, schulden en eenzaamheid, omdat deze vormen van problematiek effect hebben op de veiligheid.

Internationaal Internationale samenwerking zit in het DNA van Rotterdam. De havenstad werkt samen met steden in Europa en de rest van de wereld om lessen en inzichten te delen over ondermijnende criminaliteit in stad en haven, digitale criminaliteit en uitbuiting van onder andere arbeidsmigranten. Belangrijke platformen zijn het European Forum for Urban Security (EFUS), het Strong Cities Network (SCN), het Radicalisation Awareness Network (RAN) en Eurocities.

2 Betrokken, zichtbaar en alert Steeds vaker zijn tegenstellingen in de wereld zichtbaar in het straatbeeld van Rotterdam. Soms zorgen ze verwacht en onverwacht voor onrust, ruzie, geweld of radicalisering in de straten en wijken van onze stad én in de online leefwereld. Hier goed op voorbereid zijn betekent luisteren en betrokken zijn bij wat speelt in wijken. Zodat we als gemeente op tijd in gesprek zijn en richting kunnen geven wanneer het mis gaat. De komendejaren vergroten we onze zichtbaarheid op straat en samen met veiligheidspartners zorgen we voor een goede voorbereiding op onverwachte gebeurtenissen en crises.

Zichtbaar en aanspreekbaar Onze zichtbaarheid en aanspreekbaarheid vergroten we met de inzet van meer handhavers en door extra wjkhubs in te richten. Een wjkhub is een plek waar professionals en partners met elkaar samenwerken. Denk aan accounthouders in wijken, boa's,jongerenwerkers, wjknetwerkers, hulpverleners, politie en vele anderen. Het is een plek waar ook Rotterdammers welkom zijn om met professionals te delen wat speelt en wat nodig is in de wijk. Want de Rotterdammers en professionals op straat, weten welke problemen aandacht nodig hebben en horen de signalen van onvrede het snelst. Hierbij is de wijkgerichte aanpak belangrijk. Een lokale aanpak waarin gemeente, bewoners, maatschappelijke partijen en veiligheidspartners doen wat specifiek voor die wijk nodig is. Met de invoering van Wijk aan Zet en de wijkraden geven we hier verder vorm aan. We staan open voor én stimuleren

6

initiatieven van bewoners, ondernemers en organisaties die bijdragen aan een veilige leefomgeving.

Wijkraden Rotterdam heeft 39 wijkraden met gekozen vertegenwoordigers. De wijkraden vormen een belangrijke spil in nieuwe samenwerking met de wijk. De wijkraad verbindt, onderhoudt en activeert het netwerk in de wijk en vertegenwoordigt de wijk richting de gemeenteraad. Samen met partners in de wijk, het wijknetwerk (bewoners, ondernemers) geeft iedere wijkraad vorm aan een wijkakkoord. https://www.rotterdam.nl/wonen-leven/wijkraden/

Alert en voorbereid Rotterdam is een weerbare havenstad en laat dit elke dag zien. Een stad met initiatieven van bewoners en bedrijven die bijdragen aan groei en verbinding. Ondanks dit laten recente ervaringen ook zien dat crises in de wereld vaker voor lange tijd effect hebben op de stad en haar inwoners; invloed op de veiligheid en het veiligheidsgevoel. Ook snelle ontwikkelingen in digitalisering, dreigingen uit andere landen, klimaatverandering, de energietransitie en schaarste zorgen voor nieuwe risico's. Dit in een stad en land met een groeiende welvaartskloof en afnemend vertrouwen in elkaar en de politiek. De komendejaren is het daarom belangrijk om contact te houden en niet uit elkaar groeien,juist als het spannend is. Dat doen we door met elkaar in gesprek te blijven en signalen van dreiging en ongenoegen op tjd te delen. Wat we gaan doen In de voorbereiding op klassieke rampenbestrijding zoals overstromingen, grote branden en (industriële) ongelukken heeft Rotterdam met een sterke Veiligheidsregio veel ervaring op gebied van fysieke veiligheid. Bij een ramp of groot ongeluk werken alle partners van de Veiligheidsregio samen in een crisisteam, zowel operationeel als bestuurlijk als dat nodig is. De gemeente is verantwoordelijk voor publieksvoorlichting en opvang. En dat de stad weer opkrabbelt, herstelt en het dagelijks leven weer doorgaat in de periode na de ramp.

De belangrijkste prioriteiten voor de komendejaren staan op: https://www.beleidsplanvrr.nl/ Als een acute fase van een crisis voorbij is, is de gemeente verantwoordelijk voor nazorg. De COVID-19-pandemie en opvang van Oekraïense vluchtelingen laten zien dat deze opgave sterk is gegroeid én voor lange tijd onze inzet (kan) vragen. Met de komst van zogenoemde nieuwe crises is het bieden van gemeentelijke nazorg belangrjker dan ooit. Dit vraagt om een flexibele en stevige gemeentelijke crisisorganisatie die voorbereid is op onvoorspelbaarheid. Met de gezamenlijke inzet van bewoners en bedrijven, gemeentelijke diensten, de Veiligheidsregio Rotterdam-Rjnmond (VRR), politie, DCMR Milieudienst Rijnmond, Havenbedrijf en maatschappelijke organisaties worden de negatieve effecten op stad en inwoners zo klein mogeljk gehouden. In een gezamenlijke voorbereiding actualiseren we onze

7

plannen en stemmen inzet daarop af. Hierbij hebben we de komende periode extra aandacht voor (online aangejaagde) openbare ordeverstoringen en zogenoemde nieuwe crisistypen. Aandacht voor openbare orde in een online en offlinewereld Steeds vaker speelt sociale media een rol bij het ontstaan van incidenten op straten en pleinen. Denk aan het oproepen van relschoppers, het opruien of bedreigen van groepen en het verstoren van een vreedzame demonstratie. Samen met politie, partners en het Openbaar Ministerie zetten we in op meer zichtbare professionals van de overheid in de stad en online. Met als doel het tijdig herkennen van signalen en in gesprek blijven met inwoners en het ontwikkelen van maatregelen voor de onlinewereld. Voorbereid zijn op nieuwe typen crises Nieuwe typen crises gaan over dreigingen op gebied van de digitalisering en dreigingen die kunnen ontstaan door schaarste van energie, het tekort aan woningen of klimaatverandering. De gemeente en veiligheidspartners brengen daarom in kaart wat de denkbare scenario's van deze dreigingen zijn. Met als doel om een potentiële crises te herkennen, zodat samen met landelijke en regionale partners op tijd maatregelen worden genomen.

3 Verder bouwen aan een veilig Rotterdam Bouwen aan een veilig Rotterdam doen we door veiligheid mee te nemen in de grotere stedeljke doelstellingen, zoals het bouwen van een nieuwe wijk of winkelstraat. Bouwen aan een veilig Rotterdam betekent een goede balans tussen preventie en repressie: meer aandacht voorjeugd en kwetsbare doelgroepen; Rotterdammers weerbaar maken en houden en beschermen voor criminaliteit. Met deze drie uitgangspunten staan vijf veiligheidsthema's thema's centraal:

1.

Bouwen aan veilige wijken

2.

Voorkomenjeugdcriminaliteit

3.

Bestrijden van ondermijnende criminaliteit in stad en haven

4.

Omgaan met polarisatie en tegengaan van extremisme

5.

Stevig aanpakken van criminaliteit, zowel online als offline

Deze vijf opgaven vragen om structurele inzet van gemeente en partners. Opgaven die bij uitstek een integrale aanpak nodig hebben. Voor iedere veiligheidsopgave staat beschreven wat het is, wat we willen bereiken en wat we op hoofdlijnen gaan doen. Dat is niet in beton gegoten. We observeren, luisteren en sturen bij als dat nodig is.

8

3.1 Bouwen aan veilige wįjken Bouwen aan veilige wijken heeft prioriteit. In wijken en op straatniveau is de ervaren veiligheid direct gekoppeld aan rommel op straat, incidenten met verwarde personen, geweld achter de voordeur, de omgang met elkaar op straat en woonoverlast. Al deze problemen hebben invloed op de veiligheid, leefbaarheid en de veiligheidsbeleving van Rotterdammers.

Hoe we dit gaan doen Bij het bouwen aan veilige wijken houden we daarom meer rekening met de problematiek die kan spelen op gebied van zorg en overlast. Door op tijd in te grijpen en te zoeken naar een passende oplossing voorkomen we dat een deel van deze groep in aanraking komt met de politie. Hiervoor zetten we in op het versterken van de wijkgerichte samenwerking en het intensiveren van de samenwerking tussen professionals in het zorg- en veiligheidsdomein. In onze aanpak maken we bewuste keuzes. We hebben extra aandacht voor kwetsbare wijken en inwoners met een opeenstapeling van problemen. Problemen op het gebied van wonen, werk, inkomen, opvoeding, onderwijs, leefbaarheid en gezondheid worden aangepakt:

Door samen met bewoners te werken en weten wat speelt in de wijk We zetten in op het verhogen van meldingen van missstanden. Want woonoverlast, woon -en adresfraude, leegstand en uitbuiting van huurders heeft grote impact op de veiligheid. In deze aanpak staat bewonersparticipatie centraal. Met buurtpreventie leveren bewoners een actieve bijdrage in de eigen buurt. Ook versterken we de pleinenaanpak om de sociale samenhang van bewoners rondom en in de buurt van een plein te vergroten. Wanneer nodig, nemen we maatregelen zoals cameratoezicht, mosquitos, extra handhaving et cetera.

Door de veiligheidsbeleving te vergroten Een deel van de Rotterdammers voelt zich onveilig ondanks dat de meetbare veiligheid (aantal strafbare feiten) in de stad is afgenomen. Factoren zoals leeftijd, gezondheid, sociale zekerheid, de kwaliteit van de buitenruimte, het vertrouwen in politiek, berichtgeving in media zijn steeds vaker van invloed op de veiligheidsbeleving van inwoners. Daarom moet de veiligheidsbeleving in een aantal wijken omhoog.

Om te onderzoeken wat hiervoor nodig is, zijn we gestart met een onderzoek in Beverwaard en Pendrecht. Daar stellen bewoners, gemeente, ondernemers, politie, woningcorporaties, wijkraden en wjkorganisaties met elkaar vast welke problemen opgelost moeten worden om de veiligheidsbeleving te vergroten. De problemen en ook de kracht, verschillen per wijk. Zo kunnenjongeren zich onveilig voelen en helpt het om buurtmoeders in te zetten. Of ouderen voelen zichjuist onveilig op een specifieke plek en zijn verbeteringen in de openbare ruimte nodig. De gemeente gebruikt de inzichten en lessen van deze aanpak om in alle wijken van Rotterdam de veiligheidsbeleving van Rotterdammers te vergroten.

9

Met de inzet van stadsmariniers Soms heeft de aanpak van een probleem een zet nodig. Dit doen we met stadsmariniers. Ambtenaren die schakelen tussen de stad en de straat en andersom. Met stadsbestuur, organisaties, bewoners en ondernemers. Met gezag van burgemeester of wethouder en alleen als een bestaande aanpak onvoldoende werkt. De inzet is afhankelijk van de situatie. Het werk van een stadsmariniers ligt op het grensvlak van veiligheid, de buitenruimte en het sociaal domein. https://www.rotterdam.nl/bestuur-organisatie/stadsmariniers/

Door woonoverlast aan te pakken Veilige wijken betekent dat inwoners van Rotterdam veilig en onbekommerd wonen. Veilige wijken gaat daarom ook over het aanpakken van woonoverlast. Woonoverlast staat nooit op zichzelf. De gemeente en ketenpartners, waaronder politie, corporaties en particuliere verhuurders, werken met elkaar samen. Met diverse instrumenten zetten zij in om de woonoverlast te stoppen. De komendejaren zet de gemeente zich in om nog meer particuliere verhuurders te verbinden aan deze samenwerking. Hierbij investeert de gemeente extra in toezicht en handhaving rondom studenten(woon)overlast in de wijk Kralingen.

Met bevoegdheden en bestuurlijke maatregelen De burgemeester kan met zijn bevoegdheden (bestuurlijke maatregel) situaties in wijken aanpakken, bijvoorbeeld door het sluiten van een woning waar drugs wordt verhandeld. De komende periode werken we samen met het Rijk aan een aantal nieuwe bevoegdheden. Zo zet de gemeente in op het strafbaar stellen van straatintimidatie en onderzoeken we maatregelen die genomen kunnen worden in de online leefwereld.

Bij het nemen van (bestuurlijke) maatregelen wegen we vaker en indringender de zorgsituatie van de persoon en/of het gezin mee. Met als doel een effectief en evenredig besluit. Want soms zijn daders ook slachtoffer, in die gevallen staat de beste lange termijn oplossing centraal.

Met het actieprogramma EU-arbeidsmigranten De komende vierjaar gaan we verder met het actieprogramma EU-arbeidsmigranten. Met de aanpak verbetert de gemeente het zicht op het aantal EU-arbeidsmigranten en willen we de positie van EU-arbeidsmigranten in de Rotterdamse samenleving versterken. Met de aanpak werken we aan leefbare wijken voor zowel EU-arbeidsmigranten als andere bewoners. http://www.rotterdam.nl/euarbeidsmigranten

Sinds de uitbraak van de coronapandemie is er een toename van dakloze Europese migranten. Het verkleinen van het aantal dakloze Europese migranten heeft daarom extra prioriteit. Met gerichte acties leiden gemeente, zorg- en veiligheidspartners deze groep naar werk ofland van herkomst.

10

Met het versterken van samenwerking tussen zorg en veiligheid Soms stapelen problemen zich op en zien we zowel zorg- als veiligheidsproblematiek. Denk aan psychische klachten, een verstandelijke beperking, een verslaving of falende integratie. De mensen die hier mee te maken hebben lopen een groter risico om slachtoffer of dader te worden van criminaliteit en kunnen soms overlast veroorzaken. Als een situatie uit de hand loopt, kan er gevaar zijn voor henzelf, hun gezin of omgeving. In die gevallen willen we op tijd (helpende) maatregelen nemen. De gemeente versterkt daarom de samenwerking op gebied van veiligheid en hulpverlening (zorg). Een belangrijk samenwerkingsverband waarmee we dit doen is het Zorg- en Veiligheidshuis Rotterdam Rijnmond (ZVHRR). In het ZVHRR zoeken we een blijvende oplossing voor betrokkenen. https://www.zorqenveiliqheidshuizen.nl/

Met een nieuwe aanpak Lokale Samenwerking Zorg en Veilig In 2023 starten we met een zorgvuldige en gestructureerde nieuwe lokale aanpak met zorg­ en veiligheidspartjen. Deze aanpak is speciaal voor Rotterdammers die niet aangemeld kunnen worden bij het Zorg- en Veiligheidshuis, omdat hun situatie (nog) niet dusdanig complex, risicovol en vastgelopen is. Met als doel om nog sneller preventief te handelen en ergere problemen te voorkomen.

Met het verstevigen van de aanpak personen met verward of onbegrepen gedrag Personen met een psychische aandoening, verslaving en/of andere gedragsproblematiek kunnen soms de grip op het leven (tįjdelįjk) kwijtraken. Dat kan zich uiten in verward of onbegrepen gedrag op straat. Goede zorg voor deze mensen is een vereiste. Zorg bij psychische problemen en passende begeleiding bij schuldhulpverlening, huisvesting, werk en dagbesteding. De gemeente wil deze groep sneller helpen, ook omdat de politie aljaren een sterke toename ziet. Dit doen we door een meer effectieve opvolging te organiseren met als doel dat de situatie niet escaleert en een deel van deze groep niet in aanraking met politie en justitie komt. https://www.rotterdam.nl/wonen-leven/zorgen-om-een-ander/

Met aandacht voor Huiselijk geweld, kindermishandeling en seksueel geweld Geweld achter de voordeur heeft een enorme impact op slachtoffers en hun omgeving. Deze vorm van geweld is een speerpunt vanjustitie, politie en daarmee ook voor gemeente Rotterdam. We helpen onze partners in het voorkomen en bespreekbaar maken van huiselijk geweld, kindermishandeling en seksueel geweld. Dit doen we met voorlichting. Met het aanjagen van het maatschappelijk debat en met onderzoek. Als het toch gebeurt, dan zetten we in op signalering en het stoppen van geweld. Ook bieden we hulp en ondersteuning aan slachtoffer(s) en dader. https://centrumhuiseliikgeweldkindermishandelingrotterdamriinmond.nl/

Met het bieden van nazorg na detentie ter voorkoming van herhaling Jaarlijks komen circa 2100 Rotterdammers uit detentie. Zo'n 40% van hen kampt met een (licht) verstandelijke beperking. De gemeente heeft daarom aandacht voor het succesvol re-

11

integreren in de samenleving van alle ex-gedetineerden. Met als doel het voorkomen van terugval in crimineel gedrag. De gemeente helpt deze groep met vinden van passend werk of dagbesteding en biedt hulp bij schulden en het vinden van huisvesting.

3.2 Voorkomen jeugdcriminaliteit Rotterdam is een aantrekkelijke stad voorjonge mensen. Er is een rijk uitgaansleven, er vinden veel evenementen plaats en er zijn drukke winkelgebieden. Veeljongeren maken gebruik van de mogelijkheden van Rotterdam en zorgen voor een energieke sfeer. Bijna een derde van de Rotterdamse bevolking isjonger dan 27jaar. Het overgrote deel van de Rotterdamsejeugd groeit veilig, kansrijk en gezond op. Over een deel van dejongeren heeft de gemeente zorgen. Deze groep risicojongeren heeft niet alleen een grotere kans op schooluitval of dakloosheid, maar ook om strafbaar gedrag te vertonen. Denk aan wapengeweld, betrokkenheid bij internationale drugshandel of overlast in de wijk. Minder zichtbaar, maar niet minder verontrustend is de betrokkenheid vanjongeren bij digitale criminaliteit.

Jeugdcultuur in wijken en online Binnen dejeugdcultuur in Rotterdam zijn risicovolle elementen die crimineel gedrag kunnen versnellen. Denk aan het verheerlijken van geweld op sociale media. Deze spanning zorgt voor een groter gevoel van onveiligheid in de buurt én in de scholen. Door sociale media en groepsdruk is een nieuwe dimensie ontstaan. Bedreigingen vinden niet meer één op één op straat plaats, maar onder het oog van honderden tot duizenden toeschouwers op platformen als Instagram en Snapchat.

Waar we voor staan en wat we willen bereiken De gemeente intensiveert de bestaande aanpak vanjeugdcriminaliteit en versterkt de samenwerking op gebied van preventie. Hierbj hebben we als doel om te zorgen dat een nieuwe generatie Rotterdammers zo veilig mogeljk opgroeit en minderjongeren in aanraking komen met politie.

De gemeente zet de komende periode stevig in op preventie (met gezag) met als doel jongeren weerbaar te maken voor de verleidingen van de straat. Dit betekent dat meer inzicht nodig is in de leefwereld vanjongeren, een wereld die zich vaak online afspeelt. Hierbij hebben we aandacht voor persoonlijke kenmerken zoals een licht verstandelijke beperking en de complexe relatie tussen dader- en slachtofferschap onderjongeren. Naast preventie zet de gemeente in op zorg en ondersteuning aanjongeren die met politie in aanraking komen. Dit in nauwe samenhang met de strafketen, want crimineel gedrag moet passend worden gestraft. Hotspots Rotterdam heeft een aantal hotspots voorjeugdcriminaliteit. In Charlois, Fejenoord, IJsselmonde, Centrum en Delfshaven zijn meer incidenten van ernstige vormen van jeugdcriminaliteit, zoals drugshandel, excessiefgeweld en wapenbezit. De meeste

12

risicojongeren wonen in de meest kwetsbare wijken. Jongeren die met een opeenstapeling van problemen kampen. Dit vraagt om een brede aanpak waarin preventie en repressie hand in hand gaan.

Wat we gaan doen We zetten door op waar we de afgelopenjaren in hebben geïnvesteerd: intensivering van het jongerenwerk met een vernieuwde werkwijze. Rotterdam kiest om een groter deel van de capaciteit vanjongerenwerkers in te zetten voor grenzen stellendjongerenwerk. We zorgen dat de jongerenwerkers zijn daar waar dejongeren zijn, op straat, online en in scholen. In een aantal wijken werken we met een groepsaanpak van overlast gevendejeugdgroepen. Deze aanpak is een samenwerking tussen de gemeente, de politie, het Openbaar Ministerie en stichting Jongerenwerk op Zuid (JOZ). Het doel is om deze aanpak de komende periode samen met partners uit te breiden. We zorgen dat first-offenders na straf ook zorg krijgen én maken doorjongeren en hun omgeving weerbaar voor de verleidingen van (georganiseerde) criminaliteit.

Met vroeg signalering Voorkomen dat kinderen op latere leeftijd in de criminaliteit terechtkomen, begint al op basisscholen. Met gezinscoaching en alleen in situaties waarbij sprake is van een verstoorde sociale ontwikkeling willen we dit voorkomen. Dit in goed overleg met ouders en leerkrachten.

Met een thema gerichte aanpak We versterken het instrumentarium dat professionals in de wijk tot hun beschikking hebben omjongeren te helpen die het moeilijk hebben. De gemeente versterkt de aanpak tegen messenbezit- en tegen de toename van geweld onderjongeren. We stellen interventies beschikbaar diejongeren helpen met gedragsproblemen of die geen passende (vrje)tjdsbesteding hebben. Naast de inzet in wijken en op scholen, werken we met communicatie aan gedragsverandering. De boodschap ’Rotterdam Drugsvrij' en campagnes specifiek gericht op geldezels, wapen- en messengeweld, uithalers en over de risico's van snel geld, zet Rotterdam de komende 4jaar door. De gemeente zet positieve rolmodellen op een voetstuk en laat de keerzijde zien van wat criminaliteit voor negatieve gevolgen kan hebben op het leven vanjongeren, familie en de wijk.

Met meer zicht op en contact met kwetsbare en risicojongeren De gemeente zet extra in om inzicht te krijgen op de risico's van de straatcultuur onder jongeren in de stad. We brengen onder andere de oorzaken van gewelddadig gedrag van jongeren in beeld. Denk aan de relationele achtergrond, sociale media, sociale groepsdynamiek, normen en waarden. Het resultaat is begrijpen wat er speelt, welke oorzaken ten grondslag liggen aanjeugdcriminaliteit en hoe we hier beter op kunnen reageren. Wat opvalt is het toenemende aantaljongeren dat haventerreinen binnendringt op zoek naar cocaïne in zeecontainers. De zogenaamde uithalers zijn regelmatigjongejongens,

13

soms niet ouder dan 15jaar. Daarom gaan we de strijd aan met criminele netwerken die deze jongeren verleiden. Met een stevige gezamenlijke aanpak criminele jongeren We versterken de regierol van de gemeente om stevig en passend op te treden tegenjongeren met crimineel gedrag. De grootste investering doen we in een wijkgerichte persoonsgerichte aanpak. Ook zorgen we voor een betere uitvoering van de gemeentelijke verantwoordelijkheid voor zorg en ondersteuning van criminelejongeren. Dat doen we met een totaalaanpak nazorg na detentie: een intensieve coaching voor allejongeren die uit detentie komen.

3.3 Bestrijden ondermijnende criminaliteit Gemeente Rotterdam staat voor een veilig, eerlijk, maatschappelijk integer, rechtvaardig en weerbaar Rotterdam. Toch kent Rotterdam veel vormen van ondermjnende criminaliteit. Het voorkomen en aanpakken van ondermjnende criminaliteit vraagt een lange adem en samenwerking binnen en buiten de gemeente, met zowel publieke als private partners. Met de inzet van toezicht en handhaving op straat, maatregelen van opsporingspartners,justitie én bewustwordingstrajecten.

Wat we willen bereiken De gemeente zet zich in om bewoners en ondernemers weerbaarder te maken tegen de verleidingen of de druk van ondermjnende criminaliteit. Want ondermjnende criminaliteit beschadigt onze samenleving. Thema's als vastgoed met malafide eigenaren, mensenhandel, drugscriminaliteit en digitale criminaliteit blijven aandacht krijgen. Maar ook nieuwere fenomenen als ondermjnende criminaliteit door kwaadwillende zorgondernemers. De gemeente richt zich de komendejaren ook op malafide uitzendbureaus en het voorkomen dat Europese arbeidsmigranten slachtoffer worden van arbeids- of huisvestingsuitbuiting. Hierbij zorgen we dat ook de gemeente zelf weerbaar is en signalen van ondermijning door medewerkers die in aanraking komen met aanvragen of vergunningen tijdig worden herkend.

Aanpakken die werken in een pilot of in één wijk, ontwikkelen we verder en voor andere delen van de stad en haven. Om hierin dejuiste keuzes te maken werkt de gemeente samen met partners uit dejustitiële, bestuurlijke en fiscale keten samen als één overheid. De komende jaren vergroten we nadrukkeljk de samenwerking met private partners (bedrijven). Naast repressie, toezicht en handhaving, richten we ons de komendejaren op duurzame oplossingen. Waarbij we kijken naar de ontwikkelingen van de stad op gebied van economie, wonen, werken en armoede.

Rol gemeente Rotterdam De krachten bundelen is noodzakeljk in de aanpak van ondermjnende criminaliteit. Gemeente Rotterdam controleert, handhaaft, faciliteert, coördineert, agendeert en brengt kennis, informatie en capaciteit bij elkaar. Ook beschikt de burgemeester over een aantal

14

bevoegdheden die hij kan toepassen om de openbare orde te herstellen en het woon -en leefklimaat van Rotterdammers te beschermen.

Dankzij aanwezigheid in de haarvaten van Rotterdam zien en horen we veel. We versterken de komendejaren onze aanwezigheid en vergroten de samenwerking met bedrijven en brancheverenigingen. We zorgen voor kennisoverdracht binnen en buiten de gemeente om signalen van ondermijning te herkennen en op dejuiste plek te laten landen. We stimuleren positieve ontwikkelingen en maken samen met het onderwjsjongeren weerbaar. Daarmee doet de gemeente ook een beroep op partners én inwoners bij de aanpak van ondermjnende criminaliteit.

Bestrijden van ondermijning in de stad We pakken ondermjnende criminaliteit gebiedsgericht aan en op basis van thema's. Die zijn onder andere gericht op drugscriminaliteit, mensenhandel en vastgoedcriminaliteit. We geven prioriteit aan gebieden met veiligheidsproblemen zoals de haven, Rotterdam-Zuid, Delfshaven en winkelgebieden of straten waar verschillende verschijningsvormen van ondermijning bij elkaar komen.

De ondermjningsaanpak bestaat uit vier pijlers: signaleren, stimuleren, voorkomen én aanpakken. De komendejaren doen we meer op gebied van preventie. We onderzoeken bijvoorbeeld waarom een deel van de Rotterdammers verleid wordt tot ondermjnende criminaliteit. Rotterdam en partners kijken breed en bestrijden niet alleen het fenomeen. Maar stimuleren ook positieve ontwikkelingen. We kijken breder en betrekken bijvoorbeeld ook gebiedsontwikkeling en andere partners om gezamenlijk tot een structurele en integrale aanpak te komen, zoals de alliantie Hand in hand op de Beijerlandselaan en Groene Hilledjk.

Het aantal mensen dat vatbaar of kwetsbaar is voor ondermjnende criminaliteit is door de verschillende crises groter geworden. Daarom hebben we behalve voor drugs, bijzondere aandacht voor (online) mensenhandel, kwetsbarejeugd en branches die in de huidige economische tijden onder zware druk staan.

Met gezamenlijke acties en interventies De gemeente blijft zichtbaar en actiegericht met partners (onder andere politie, het Openbaar Ministerie, de Belastingdienst, de FIOD, het Regionaal Informatie en Expertise Centrum (Hierna RIEC), woningbouwcorporaties, Nederlandse Vereniging Geld Transactie Kantoren) aanwezig in de wijken. We gaan onverminderd en sterker door met het mogeljk maken van bestuursrechteljke interventies waaronder het afpakken van geld van criminelen en het sluiten van (drugs)panden. Daarnaast sluiten we aan bij integrale acties van de politie waarbij we verschillende overheden (zoals belastingdienst en douane) betrekken. Elke partner controleert vanuit de eigen verantwoordelijkheden en bevoegdheden. Ook voeren we samen met partners integrale controles uit in de winkelstraten, wijken en op bedrijventerreinen.

15

Hiermee versterken we onze informatiepositie én zijn we zichtbaar aanwezig in de wijken. We hebben oog voor het effect van onze acties en interventies op kwetsbare personen en houden er rekening mee dat dader- en slachtofferschap soms in elkaar overlopen. We vergroten de aanwezigheid van handhavers in wijken die dit herkennen. Dankzij een wijziging van de Wet bevordering integriteitsbeoordelingen openbaar bestuur (Bibob) zijn de mogelijkheden van de gemeente en partners verruimd om het Bibob-instrument toe te passen. De komende periode kijkt de gemeente daarom opnieuw naar een passende en effectieve inzet van de Wet Bibob in Rotterdam.

Bestrijden van ondermijning in de haven Rotterdam vormt als grootste haven van Europa met een hoogstaande infrastructuur, een belangrijk internationaal knooppunt en één van de belangrijkste toegangspoorten van goederen naar Europa. De keerzijde is dat de haven hiermee ook een aantrekkingskracht heeft voor allerlei vormen van criminaliteit. De Rotterdamse haven vormt één van de belangrijkste logistieke knooppunten voor de invoer en doorvoer van cocaïne. Criminelen zetten medewerkers in de haven onder druk om mee te werken aan de drugssmokkel. De excessen van de drugscriminaliteit zijn op straat te zien in de vorm van ripdeals, liquidaties en schietpartijen.

In het bestrijden van ondermijnende criminaliteit in de haven werkt de gemeente samen met onder andere de Zeehavenpolitie, het Openbaar Ministerie, de Belastingdienst, de FIOD het RIEC en de Douane. Maar ook met (internationaal opererende) bedrijven en andere (semi-) private partijen zoals het Havenbedrijf Rotterdam en Deltalinqs. Zij zijn werkzaam in de Rotterdamse haven en ervaren de overlast van drugscriminaliteit aan den lijve. Er is dus een gezamenlijk belang bij het voorkomen en tegengaan van drugscriminaliteit in de haven. De haven van 2027 De Rotterdamse haven staat voor eerlijke, internationale handel, waar geen ruimte is voor drugscriminaliteit, corruptie en onveiligheid. Rotterdam heeft in 2027 een havengebied dat minder aantrekkelijk is voor drugscriminaliteit, met hogere (innovatieve) barrières en intensievere samenwerking met bedrijven in de haven. Niet alleen vanuit een veilig perspectief wordt samengewerkt, maar ook vanuit het perspectief van een betrouwbare en economische gezonde haven. Een havengebied waar de overheid en de bonafide bedrijven de baas zijn en iedereen die in de haven werkt zich veilig voelt. Een weerbare, integere en veilige haven.

Wat we gaan doen met de haven Drugscriminaliteit in de haven is niet alleen een Rotterdams probleem. De in- en uitvoer van verdovende middelen - en de criminaliteit die hiermee gepaard gaat - houdt zich niet aan de stads- en landgrenzen. Samen met andere Europese havens, zoals Antwerpen, gaan we meer werken aan een gelijk speelveld, zodat drugscriminaliteit kan worden aangepakt en de Rotterdamse haven haar goede concurrentiepositie behoudt.

16

Met een nieuwe gezamenlijke aanpak De gemeente Rotterdam, het Openbaar Ministerie, Politie en Douane hebben in 2019 opdracht gegeven voor het opstellen van een gezamenlijke aanpak met als doel om de ondermijnende criminaliteit in de haven samen aan te pakken.

Met internationale samenwerking en barrières Gemeente Rotterdam en partners willen landen waar drugs wordt geproduceerd, zoals Colombia, helpen zodat drugs bij de bron worden tegengehouden. Dit noemen we het 'internationaal offensief'. Daarnaast werpen we barrières in de haven zelf op. Dit betekent dat toezicht en handhaving wordt versterkt met uitbreiding van capaciteit van Douane en politie. Tegelijkertijd vergroten we de weerbaarheid van havenpersoneel en delen we kennis over hoe ondermijning te herkennen. Samen met de veiligheidspartners zetten we in op het aanpakken en in kaart brengen van criminele netwerken, belangrijke locaties en facilitators, afpakken van crimineel vermogen en de (innovatieve en technische) opsporing van drugs in het gebied. Om te voorkomen dat (Rotterdamse)jongeren kiezen voor een criminele carrière als uithaler zetten we in op preventieve interventies. Maar ook het aanpakken en strafbaar stellen van uithalers heeft onverminderd onze prioriteit.

3.4 Omgaan met polarisatie en tegengaan van extremisme Polarisatie, radicalisering en extremisme zijn ingewikkelde fenomenen die al dan niet zichtbaar kunnen broeien in Nederland, in Rotterdam en in de onlineleefwereld. In Rotterdam zien we gespannen verhoudingen door de impact van internationale gebeurtenissen. Antiinstitutionele sentimenten en maatschappelijk ongenoegen zijn de afgelopen tijd zichtbaarder geworden. Het vertrouwen in de overheid daalt, er zijn gevoelens van machteloosheid en niet gehoord worden. Dit kan tegenstellingen in de maatschappij vergroten waardoor mensen verder op afstand van elkaar komen te staan. Ook kan het leiden tot problematische of extremistische gedragingen.

Polarisatie en maatschappelijk ongenoegen Vanuit de gemeente voorkomen we met veiligheidspartners dat polarisatie doorslaat naar maatschappelijke ongenoegen en onrust, openbare ordeverstoringen of extremisme. Onderdeel van spanningen is ook het afnemend vertrouwen in de overheid en de lokale politiek. Dit wantrouwen richt zich vaker op instituties, gezagsdragers en mensen met een publieke taak op straat. In sommige gevallen leidt dit tot bedreiging, geweld of grootschalige incidenten zoals rellen. Sociale media en online platformen spelen een grote rol, bijvoorbeeld bij het delen van negatieve ervaringen. Maar ook bij verspreiding van desinformatie, complottheorieën en het aanjagen van ordeverstoringen.

Polarisatie wat is het? Polarisatie is toenemend wij-zij denken en onderdeel van een democratische samenleving. Het kan constructief zijn wanneer het maatschappelijke veranderingen, zoals emancipatie, in

17

gang zet. Het is niet nodig om die vorm van polarisatie te bestrijden. Echter bij sommige maatschappelijke discussies of conflicten kunnen tegenstellingen uiteindeljk sterk verscherpen en moet wel worden gehandeld. In die gevallen kan polarisatie leiden tot spanningen of veiligheidsincidenten. Bijvoorbeeld als een online ruzie uitmondt in fysiek geweld of wanneer polarisatie een voedingsbodem wordt voor radicalisering en extremisme.

Waar we voor staan en wat we willen bereiken Rotterdam wil een stad zijn waar bewoners en bezoekers zich welkom, thuis en veilig voelen. Het ontspannen met elkaar samenleven binnen de bescherming én de grenzen van de wet is waar Rotterdam voor staat. Als gemeente kunnen we spanningen, onrust en tegenstellingen in de samenleving niet voorkomen. Wel kunnen we op de hoogte zijn van wat er speelt in de stad en in samenspraak met onze partners dejuiste inzet bepalen. De rol van de gemeente is om het goede gesprek te faciliteren of te begeleiden. We inspireren tot verbinding of we corrigeren en treden repressief op als grenzen worden overschreden. En we moeten voorkomen dat we zelf (onbedoeld) tegenstellingen vergroten.

Wat we gaan doen In de aanpak van polarisatie en maatschappelijke onrust werken we samen met partners uit het sociale domein, veiligheidsdomein en het maatschappelijk middenveld, zoals maatschappelijke, levensbeschouwelijke en culturele organisaties. We willen sneller op de hoogte zijn als er spanningen zijn of onrust kan ontstaan in Rotterdam. De gemeente adviseert over omgaan met polarisatie en versterkt zo de deskundigheid van partners. Binnen de gemeente zijn verschillende afdelingen bij de aanpak betrokken. Lezen van de stad Het is van belang om te weten wat er in de stad speelt. We willen luisteren naar de stad, Rotterdammers serieus nemen en de stem van alle Rotterdammers op waarde schatten. Het 'lezen van de stad' doet Rotterdam door op verschillende manieren voeling te houden met de samenleving. We maken gebruik van (wetenschappelijke) inzichten en mediaberichten en media analyses. De komende 4jaar betrekken we de stad meer in al haar diversiteit. Dit doen we via organisaties, betrokken burgers, reeds bestaande netwerken van professionals in de wijken en met het organiseren van bijeenkomsten.

Ondersteuning van professionals Veel ambtenaren hebben dagelijks contact met bewoners en ondernemers in de stad. Het is belangrijk dat zij weten wat polarisatie is, hoe ze het kunnen herkennen en wat ze kunnen doen om niet zelf onbedoeld tegenstellingen te vergroten. Daarom geven we ambtenaren en partners meer kennis over polarisatie door verschillende kennisbijeenkomsten en producten. Ook ontwikkelt de gemeente handvatten voor collega's en professionals wanneer zij te maken krijgen met gepolariseerde situaties. Met het doel om niet (onbedoeld) bij te dragen aan het vergroten van tegenstellingen. Met verschillende partners vanuit het sociale en

18

veiligheidsdomein leggen we 'beelden' van wat er leeft bij elkaar. Hiermee duiden we de situatie in een straat of wijk. Op basis van dit beeld bepalen we wat nodig is voor de langere termijn.

Extremisme en radicalisering We spreken van extremisme wanneer personen of organisaties vanuit een ideologisch motief bereid zijn in ernstige mate de wet te overtreden of activiteiten te verrichten die de democratische rechtsorde ondermjnen.

We willen extremistische gedragingen voorkomen en tegengaan. Hierbij richten we ons op alle vormen van extremisme. Van rechts- tot linksextremisme, religieus extremisme en antiinstitutioneel extremisme (waar anti-overheidsextremisme onderdeel van uitmaakt). Dat geldt ook voor geweldloos extremisme. Bij geweldloos extremisme gaat het bijvoorbeeld om vormen van problematisch gedrag, zoals systematisch haat zaaien, het verspreiden van desinformatie of het oproepen tot niet stemmen, met als doel om de samenleving te schaden. Wat we willen bereiken raakt vraagstukken gerelateerd aan veiligheid, zoals inclusief samenleven, burgerschap en onderwijs.

Rol gemeente Rotterdam De rol van de gemeente is gericht op preventie en signalering. De gemeente organiseert activiteiten die de weerbaarheid en veerkracht van Rotterdammers vergroot. Voor geradicaliseerde personen die zorgwekkend gedrag vertonen en/of geweld legitimeren, richten we met zorg- en veiligheidspartners een persoonsgerichte aanpak in.

Wat we gaan doen De activiteiten die de gemeente uitvoert bestaan uit wettelijke taken en bevoegdheden van de burgemeester: de regierol in de aanpak van radicalisering. De gemeente heeft een cruciale rol in het tegengaan van radicalisering en het reduceren van dreiging die uit kan gaan van extremistische personen. Het Rijk ondersteunt de gemeente actief met als doel het versterken van onze regierol richting partners, op een wijze die recht doet aan het karakter van Rotterdam. Met deze aanpak werken wij aan Rotterdammers die weerbaar en veerkrachtig zijn tegen extremistische ideologieën en extremistische uitwassen hiervan en biedt Rotterdam geen ruimte aan extremistische gedragingen en geweldslegitimatie.

Vergroten van weerbaarheid De gemeente versterkt de inclusieve samenleving en vergroot de weerbaarheid van Rotterdammers. Zoals de aanpak tegen racisme en discriminatie. Rotterdam zet interventies in gericht op identiteitsvorming, zelfverwezenlijking, bespreekbaar maken van gevoelige onderwerpen, opvoedvaardigheden, democratische vorming en mediawjsheid. We werken samen met partners waaronder levensbeschouwelijke organisaties. We sluiten aan bij

19

programma's en interventies zoals het (preventief)jeugdbeleid, inclusief samenleven en burgerschap.

Zorgen voor deskundigheidsbevordering Veel professionals hebben contact met Rotterdammers. Zij spelen een belangrijke rol in het tegengaan en voorkomen van radicalisering. Het is deze groep die zorgelijke ontwikkelingen kan signaleren, gesprekken hierover kan aangaan en indien nodig contact zoekt met het Meld­ en Adviespunt Radicalisering (MAR) van de gemeente. Om de deskundigheid van professionals te vergroten, hun expertise op peil te houden en de zichtbaarheid en bekendheid van het MAR te vergroten, organiseren we voorlichtingen, trainingen en kenniscarrousels. Kennis over vormen van radicalisering wordt vergroot, professionals krijgen handelingsperspectieven en weten na afloop waar zij terecht kunnen met signalen.

Meld- en Adviespunt Radicalisering Bij het Meld- en Adviespunt Radicalisering (MAR) kunnen inwoners en professionals advies vragen over vormen van radicalisering en meldingen doen. Het MAR bekijkt of er daadwerkeljk sprake is van radicalisering. Zo nodig wordt de melding besproken met ketenpartners in het Zorg- en Veiligheidshuis Rotterdam Rijnmond (ZVHRR) en wordt een persoonsgerichte aanpak ingericht die betrokkenen helpt met het versterken van de leefgebieden, zoals wonen, inkomen, schulden, dagbesteding en (psychosociale) gezondheid. https://www.rotterdam.nl/wonen-leven/radicalisering/

3.5 (digitale) criminaliteit met impact De samenleving digitaliseert in hoog tempo. Rotterdam wil dat iedereen in de stad meegroeit met de positieve ontwikkelingen op het gebied van digitalisering. De keerzijde van digitalisering is dat het nieuwe vormen van criminaliteit aantrekt en voor een extra dreiging kan zorgen.

De laatstejaren zien we een daling van traditionele delicten en een stijging van digitale criminaliteit. De pandemie heeft invloed op deze ontwikkeling. Rotterdammers waren minder onderweg en meer thuis. Daarmee nam het gebruik van digitale middelen sterk toe. Dit is van invloed op de schaal waarop digitale criminaliteit kan plaatsvinden. De schaal en geringe pakkans zorgen ervoor dat dit voor criminelen een aantrekkelijk verdienmodel is. De impact van digitale criminaliteit kan groot zijn. In veel gevallen zijn meerdere Rotterdammers of bedrijven tegeljkertjd slachtoffer. Cyberaanvallen kunnen verstorend zijn wanneer ze langdurig impact hebben op de continuïteit van organisaties. Burgers kunnen in één klap hun pensioenpot of spaarrekening kwijtraken. Het is van belang om te onderstrepen dat de kansen van digitalisering, hand in hand gaan met nieuwe risico's en dreigingen. Rotterdammers moeten zich niet alleen veilig voelen op straat en in de wijk, maar ook online.

20

Wat we willen bereiken De komendejaren wordt Rotterdam samen met inwoners en ondernemers weerbaarder voor verschillende vormen van digitale criminaliteit. Concreet betekent dit dat de gemeente de komendejaren actie onderneemt in: het verbinden van partijen en het opbouwen en delen van kennis, het faciliteren van initiatieven in de stad die bijdragen aan de digitale weerbaarheid, het bij elkaar brengen van veiligheidspartners en ondernemers, zodat opsporen van digitale criminaliteit makkeljker wordt en het aanjagen van samenwerkingsverbanden die de belangrijkste en meest kwetsbare gebieden (zoals haven en industrie) van de stad beschermen.

Wat we gaan doen In Rotterdam zien we relatief veel slachtoffers en daders van digitale criminaliteit. Dit vraagt om een gerichte aanpak. Voor elke doelgroep (jeugd, ondernemer, senior) organiseert Rotterdam met partners activiteiten waar bruikbare handelingsperspectieven worden aangereikt. Alleen als de digitale weerbaarheid van Rotterdam bij iedereen en alle partijen (Rotterdammer, ondernemer, scholier, vitaal bedrijf, de haven) wordt versterkt, is Rotterdam digitaal weerbaar. De gemeente geeft daarom het goede voorbeeld en zorgt dat de eigen organisatie bestand is tegen deze vormen van criminaliteit.

Met nieuwe samenwerkingsverbanden Rotterdam werkt nauw samen met lokale, regionale en nationale partners om de digitale weerbaarheid van de stad, de Rotterdammer en de ondernemer te versterken. We stimuleren en faciliteren kennisdeling tussen Rotterdamse organisaties over cyberincidenten en dreigingen. Dit doen we door samen met Rotterdamse partners te werken aan de actielijnen uit het Cyberbeeld Rotterdam 2022, die met elkaar is opgesteld. We nemen deel aan en organiseren (bestuurlijke) oefeningen met belangrijke partners. Ook dragen we bij aan FERM een partij die zich inzet voor de weerbaarheid tegen digitale criminaliteit in het Haven Industrieel Complex van Rotterdam. Met de politie, het Openbaar Ministerie en de Veiligheid Alliantie Rotterdam wordt nauw samengewerkt aan het bestrijden van digitale criminaliteit.

Met preventie voor doelgroepen We nemen preventieve maatregelen om geldezels die online fraude en internetoplichting mogeljk maken tegen te gaan. Geldezels stellen hun bankpas beschikbaar om crimineel geld wit te wassen. We voorkomen daderschap met campagnes en confronterend theater. Hierbij leggen we de link met de aanpak van criminele uitbuiting. Ter voorkoming van digitale criminaliteit lopen gerichte bewustwordingscampagnes op alle doelgroepen. Daarnaast benaderen we dejonge Rotterdammer binnen het onderwijs, met theater en door IT-studenten te betrekken bij activiteiten gericht op de weerbaarheid. Voor ondernemers organiseren we bijeenkomsten en conferenties om handvatten te bieden bij het cyberweerbaar maken van een onderneming. Voor senioren organiseren we bijeenkomsten en theatershows om hen bewust te maken van online risico's en om hen te helpen hoe ze hiermee kunnen omgaan.

21

Met een gezamenlijke aanpak De gemeente zet in op een aanpak van veelvoorkomende vormen van digitale criminaliteit samen met de politie, het Openbaar Ministerie en de Veiligheid Alliantie Rotterdam, namens de andere 24 gemeenten in de regio Rotterdam. Deze partijen werken samen met overheden en bedrijven om zowel het daderschap als het slachtofferschap van digitale criminaliteit te verkleinen. Ook de financiële en telecominstellingen worden betrokken. Met deze partners ontwikkelt Rotterdam interventies om daders van online fraude sneller aan te pakken. Hierbij wordt de link gelegd met de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Zo willen we de bonafide infrastructuur stimuleren om barrières op te werpen en hun faciliterende rol in digitale criminaliteit te verminderen. Vanuit de aanpak is aandacht voor nazorg bij slachtoffers van digitale criminaliteit. Dit heet de pilot Cybercrime Nazorg en organiseren we in samenwerking met het Openbaar Ministerie, politie en met Slachtofferhulp Nederland. https://www.rotterdam.nl/werken-leren/cybercriminaliteit/

Criminaliteit met grote impact — High Impact Crimes Naast digitale criminaliteit blijven we onverminderd aandacht hebben voor de klassieke vormen van criminaliteit met grote impact op slachtoffers en samenleving. Dit noemen we High Impact Crimes (HIC. Denk aan inbraken, straatroven en overvallen. Het aantal delicten is de laatstejaren afgenomen, mede dankzij allerlei fysieke barrières en investering door bewoners en ondernemers om zichzelf beter te beschermen. We blijven inzetten op het voorkomen van HIC-misdrjven en verminderen van slachtoffers. We willen nog minder slachtoffers van deze vorm van criminaliteit dan voor de coronapandemie. Hiervoor zet de gemeente in op doelgroepen en wijken die meer vatbaar zijn voor deze vormen van criminaliteit. Samen met verschillende partners en professionals zorgt de gemeente voor meer zichtbare en onzichtbare interventies in gebieden waar de criminaliteit hoog is en/of veel kwetsbare doelgroepen zijn. Wat we gaan doen De gemeente werkt landelijk samen om deze fenomenen verder tegen te gaan. Het ministerie van Justitie en Veiligheid zet de komendejaren fors in om de lokale aanpak op deze fenomenen blijvend te ondersteunen. Dit aan de hand van een preventieve dader- en slachtoffergerichte aanpak.

Samen met woningcorporaties, particuliere huiseigenaren en ondernemers zorgen we dat woningen en bedrijven beter beveiligd zijn. Door voorlichting op straat en huis-aan-huis na een inbrakengolf in een specifieke buurt maken we Rotterdammers alert. Senioren zijn hierin een belangrijke doelgroep. Zij lopen een hoger risico om slachtoffer te worden van babbeltrucs, woningovervallen en straatroven. Naast een dadergerichte aanpak ontwikkelen we innovatieve maatregelen en methodes waarmee we Rotterdammers mobiliseren om de meldingsbereidheid te verhogen. Ook wanneer het gaat om Meld Misdaad anoniem of informatie die zorgt dat wapens uit het straatbeeld verdwijnen.

22

De komendejaren gaan we onverminderd door met het helpen van slachtoffers van deze vorm van criminaliteit. Dit in aanvulling op reguliere slachtofferhulp. Dit kan een luisterend oor zijn, ondersteuning bij de administratieve enjuridische nasleep of advies over te nemen preventieve maatregelen. Het belangrijkste doel, naast voorkomen van herhaling, is dat een slachtoffer zich weer veilig voelt in zijn huis of bedrijf in Rotterdam.

4 Stad in balans Rust en reuring in een levendig en gastvrij Rotterdam De toenemende aantrekkingskracht in combinatie met de verdichting van de stad en het streven om tot 2027jaarljks 4.000 woningen te realiseren, zorgt voor druk op het woon- en leefklimaat. Goed nadenken over het evenwicht tussen rust en reuring (horeca, evenementen, voetbal en andere stedeljke functies) heeft daarom prioriteit.

Wat we doen We communiceren open en duidelijk over de mogelijkheden en grenzen. De gemeente stimuleert en faciliteert de komendejaren initiatieven op het gebied van horeca- en evenementenbeleid en voetbalwedstrijden. Maar ook het organiseren of houden van een demonstratie of manifestatie. De gemeente zorgt voor spreiding in tijd en ruimte met als doel de stad in balans te houden. Initiatieven die de stad levendiger maken krijgen ruimte, maar we stellen ook grenzen. Hierin maken we duidelijke keuzes en zorgen dat alle partijen op tijd weten waar zij aan toe zijn en wat niet en wel kan onder bepaalde voorwaarden. Evenementen Evenementen zorgen voor een levendige stad waar Rotterdammers elkaar kunnen ontmoeten. Tegelijkertijd kunnen ze extra druk leggen op het woon- en leefklimaat. Veiligheid, bescherming van het woon- en leefklimaat en verkeersveiligheid zijn randvoorwaarden voor een evenement in een grote stad als Rotterdam. Een grote stad waar deze verschillende functies naast elkaar mogen bestaan.

Voor de pandemie nam het aantal aanvragen voor evenementen toe. En nu evenementen na de coronacrisis weer mogen, blijkt de animo voor het organiseren van evenementen onverminderd groot. Organisaties worden nog professioneler en de ambities groeien. Van een evenementenseizoen is geen sprake meer. Het helejaar door vinden evenementen plaats. Rotterdam heeft een aantal beschikbare evenementenlocaties in de stad, waarvan een groot deel in het centrum.

In de huidige collegeperiode werken we verder volgens het beleid dat in 2019 is vastgesteld (nota evenementenvergunningen, locatieprofielen (2020), beleidskader evenementen) en het paraplubestemmingsplan evenementen (2022). Spreiding van evenementen in tijd en ruimte om de lusten en lasten evenwichtig over de stad te verdelen is een belangrijk aandachtspunt. Toezicht op naleving van de gemaakt afspraken (in de evenementenvergunning) krijgt extra

23

aandacht. Hiernaast wordt de dreiging van extremisme en terrorisme meegenomen in het evenementenvergunningentraject en in de uitvoering worden indien nodig extra maatregelen ingezet. Deze maatregelen zijn vaak niet zichtbaar, maar vragen om een precieze afstemming tussen verschillende partijen.

Horeca Horeca laat Rotterdam bruisen, maar kan ook zorgen voor overlast, verstoring van de openbare orde of verwevenheid met criminaliteit. Dit om recht te doen aan de gewenste balans tussen rust en reuring. De gemeente geeft ondernemers ruimte om te experimenteren en staat open voor innovatie. We kijken naar de locatie en naar de te verwachten effecten op de omgeving. Dat geldt ook voor initiatieven voor een bruisend nachtleven. Reuring waar het kan en rust waar nodig.

Het uitgangspunt is dat ondernemers vertrouwen krijgen en de verantwoordelijkheid nemen die hiermee gepaard gaat. Ondernemers en bewoners kunnen rekenen op een duidelijk kader en heldere regels van de gemeente. Van ondernemers verwachten we dat ze rekening houden met omwonenden en samenwerken met de betrokken partners aan een veilig uitgaansklimaat en een schone verzorgde buitenruimte. We sturen op naleving van de regels. Daarvoor voeren we controles uit op de vergunningen en de naleving van voorschriften. Bij herhaaldeljke overtredingen verscherpen we het toezicht. De capaciteit voor die controles houden we in overeenstemming met de omvang van de horeca in de stad. We organiseren integrale controles, bijvoorbeeld met de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). Wanneer misstanden worden vastgesteld of incidenten plaatsvinden, kunnen we bestuurlijke maatregelen treffen om de situatie te herstellen.