[22bb006821] Afdoeningsvoorstel toezegging 22bb4627 wethouder over beschikbare middelen voor het klimaat

Stadsontwikkeling Klimaat, Bouwen, Wonen Drs. C.M. Zeegers MA Bezoekadres: De Rotterdam Wilhelminakade 179, Rotterdam Postadres: Postbus 70012 3000 KP Rotterdam Internet: www.rotterdam.nl Van: Wietske van den Bovenkamp Telefoon: 14 010 E-mail: bbo@rotterdam.nl

Aan de commissie Mobiliteit, Haven, Economie en Klimaat

Uw kenmerk: 22bb4627 Ons kenmerk: M2206-4679 - 22bo006088 Onderwerp: Beschikbare middelen voor het klimaat Datum: 20 oktober 2022

Beste commissieleden,

Tijdens de Tijdelijke Commissie Fysiek op 23 juni 2022 heb ik toegezegd u te voorzien van een overzicht van de diverse overheidsmiddelen met een oormerk voor klimaat / de energietransitie. Hieronder is het overzicht te vinden. Hierbij is een onderscheid gemaakt tussen de middelen beschikbaar vanuit de Europese Unie (EU), vanuit de Rijksoverheid en vanuit de gemeente. Overzicht fondsen en middelen vanuit Rijk en Europa In onderstaande tabel staat een overzicht van middelen die op dit moment in beeld zijn als nationaal beschikbaar voor de energietransitie. Dit zijn middelen waar Rotterdam mogelijk deels aanspraak op kan maken. Het daadwerkelijke zeker stellen van financiering voor Rotterdam kost inzet en is afhankelijk van besluitvorming van het Rijk of de EU. Cofinanciering en samenwerking is vaak een voorwaarde bij het aanspreken van de gelden. Ook is het goed om op te merken dat EU-gelden vaak zijn gericht op leren en in mindere mate op grootschalig aanpakken. Naast deze middelen zijn er ook middelen waar particulieren en bedrijven direct bij het Rijk aanspraak op kunnen maken. Deze middelen staan niet in dit overzicht. Voorbeeld hiervan zijn de SDE++ subsidies.

Blad: Datum: Ons kenmerk:

2 20 oktober 2022 M2206-4679

Naam fonds

Omvang (in mln. Euro) nationaal

Doel (nationaal)

Inzet Rotterdam & (voorlopige) toekenning

353 mln. p/j in 2023 oplopend tot 740 mln. voor alle gemeenten in 2030 150

Betreft gelden die beschikbaar zijn voor de uitvoeringstaken van het Klimaatakkoord voor de gemeenten. De basis hiervoor ligt in een rapport voor de Raad voor het Openbaar Bestuur (mogelijk medebepalend voor de voorwaarden aan deze middelen). Middelen zijn nog niet verdeeld.

Voorwaarden en de verdeelsleutel van het Rijk moeten nog worden bekend gemaakt.

Beschikbaar voor het realiseren van de Regionale Energie Strategieën en de Transitiesvisies Warmte. (Het geld is in de aanvraagperiodes van 2019 tot 2021 aangevraagd, maar is nog niet besteed en daarom ook in deze tabel opgenomen) Rijk en regio investeren € 260 miljoen om de leefomstandigheden voor de bewoners van Rotterdam-Zuid te verbeteren.

Ca. 11,5 mln. Programma Aardgasvrije Wijken middelen voor Pendrecht Zuid en BospolderTussendijken

Rijk Uitvoeringskosten Klimaatakkoord

Proeftuingelden Aardgasvrije Wijken (PAW) Regiodeal Rotterdam Zuid

260

Specifieke Uitkering (SPUK) Schone Lucht Akkoord (SLA)

10

Specifieke Uitkering (SPUK) Energiearmoede Tijdelijke subsidieregeling walstroom zeeschepen

300

31

Door aanleg van walstroom (1) verminderen stikstofdepositie en (2) verminderen van geluid en verbetering van luchtkwaliteit/ alleen bestemd voor organisaties/bedrijven die zelf walstroom installeren

Havenbedrijf heeft 2,3 mln. toegekend gekregen voor aanleg walstroom voor de Cruiseterminal

Het Nationaal Groeifonds

20000 (totaal tot 2025)

Investering in projecten die zorgen voor economische groei op de lange termijn.

16 mln. voor gebiedsaanpak Oude NoordenAgniesebuurt (aanvraag Eneco via consortium Nieuwe Warmte Nu!)

Klimaat- en transitiefonds

35000 (totaal tot 2030)

Investeringen om de klimaatdoelen uit het Coalitieakkoord (Rijk) -55% CO2 in 2030, en de transitie richting klimaatneutraliteit in 2050 te realiseren. Concreet gaat het om geld voor 1) Kernenergie, 2) Broeikasneutrale gascentrales, 3) Energie-infrastructuur, Vroege fase opschaling (bv waterstof), Verduurzaming Industrie & innovatie MKB, en de Verduurzaming Gebouwde Omgeving. Uit het fonds worden in eerste instantie de volgende uitgaven gefinancierd:

De cursieve posten hieronder omschrijven de voorlopig gereserveerde bedragen en goedgekeurde uitgaven.

Het doel van de SPUK SLA is verbetering van de luchtkwaliteit en het daarmee behalen van gezondheidswinst. Alleen provincies en gemeenten die het Schone Lucht Akkoord (SLA) hebben ondertekend komen in aanmerking voor deze uitkering. Gebruik van de subsidie is mogelijk voor onder andere emissie verlagende projecten en pilotprojecten. Aanpakken energiearmoede door gemeenten, bijvoorbeeld via energiebespaaradvies of energiebesparende maatregelen.

18 mln. voor Pendrecht Noord, Reyeroord West en verduurzaming in de focuswijken van het NPRZ In 2021 is 1,7 mln. toegekend aan 5 projecten van de gemeente en voor 2022 lopen er 3 aanvragen voor 1,5 mln.

Aan Rotterdam is 18,7 mln. toegekend. Dit bedrag moet uiterlijk in 2024 besteed zijn.

Blad: Datum: Ons kenmerk:

3 11 oktober 2022 M2206-4679

Subsidie vroege fase opschaling

10541(totaal tot 2030)

Dit instrument is primair bedoeld om de eerste grootschalige groenewaterstofprojecten van de grond te krijgen. Aanvragen moeten ingediend worden door individuele bedrijven, en moeten bovendien aangemeld worden voor IPCEI-status (Important Project of Common European Interest) bij de EU.

Laadinfrastructuur

40 mln. (2023)

Bedoeld voor een aantal gerichte investeringen in de publieke laadinfrastructuur die nodig zijn voor de transitie in de logistiek, transport en het Openbaar Vervoer

Afgelopen Prinsjesdag is besloten om de eerste acht groene-waterstofprojecten te faciliteren, met een subsidiepot van in totaal 783,5 mln. Vier van deze projecten worden in Rotterdam ontwikkeld, met een gezamenlijke elektrolysecapaciteit van 1150 MW. De verdeling vindt plaats in het voorjaar van 2023, waarbij we aandacht vragen voor met name Rotterdamse knelpunten m.b.t. logistiek.

Subsidies duurzame energie-infrastructuur

3687 (totaal tot 2030)

Zoals waterstof, warmte ➔ waarvan voor subsidie warmtenetten nu is 200mln gealloceerd.

Zodra regeling bekend is gaan we middelen aanvragen.

Verduurzaming Industrie & innovatie MKB Instrument Verduurzaming maatschappelijk vastgoed

2904 (totaal tot 2030)

Maatwerkafspraken industrie en CO2-reducrerende innovatieve technieken MKB.

Regeling nog niet bekend.

2708 (totaal tot 2030)

De nieuwe subsidieregeling duurzaam maatschappelijk vastgoed (DUMAVA) komt eigenaren van bestaand maatschappelijk vastgoed tegemoet in de kosten om te verduurzamen zoals scholen, overheidsgebouwen, zorginstellingen of rijksmonumenten. De regeling is voor energieadvies, een energielabel en verduurzamingsmaatregelen.

De startdatum was 03-10-2022. De regeling was dezelfde dag nog overtekend. Door de afdeling Vastgoed zijn diverse aanvragen ingediend. Het is nog niet bekend of de subsidie wordt toegekend.

Nationaal Isolatieprogramma

2976 (cumulatief)

Tot 2030 2,5 miljoen woningen isoleren. Verschillende actielijnen, deels individueel, deels gebiedsgericht met gemeenten. Uitwerking via VNG.

Overig Klimaatfonds

5888

Kerncentrales, subsidie verduurzaming gascentrales.

Omvang van bedrag zal afhankelijk zijn van onze aanvraag. Verwachting is dat we in Q2 2023 meer weten. Geen gemeentelijke betrokkenheid

Vergroening personenvervoer en reisgedrag

232 mln. tot 2031 87 mln. deze regeerperiode

Regeling nog in opmaak.

100 Climate Neutral & Smart Cities

Zie omschrijving

Horizon Europe

95500

Als geselecteerde stad maakt Rotterdam kans op een preferente status bij de aanvraag voor diverse Europese fondsen op het gebied van Klimaat & Energie, Digitaal en Innovatie; met name Horizon2020 (totaal € 1 miljard). Een onderdeel van Horizon Europe is gereserveerd voor bijdragen aan een klimaatneutraal Europa in 2050, met als doel om groene en digitale transities te versnellen en daarmee te zorgen voor transformatie van de economie, de industrie en de samenleving. Projecten dragen onder andere bij aan de transitie naar een klimaatneutrale energie- en mobiliteitssector in 2050.

We hopen dat we ook deel van onze lokale werkgeversaanpak hieruit kunnen dekken en voeren hierover graag het gesprek met het Rijk

Europa

Uit de vorige begroting is hieruit Save the homes EU € 0,15 mln. voor jaarlijkse renovatie van woningen - Decarb City Pipes valt onder Horizon 2020. In totaal is max EUR 200.000,- toegezegd. De Decarb City Pipes 2050 heeft als doel te demonstreren hoe lokale autoriteiten kunnen

Blad: Datum: Ons kenmerk:

4 11 oktober 2022 M2206-4679

slagen in deze uitdaging. Zeven Europese bundelen hun krachten om van elkaar te leren en samen innovatieve oplossingen uit te werken. LIFE

5400

European Urban Initiative (EUI)

500

European Local Energy Assistance Facility (ELENA)

132

Just Transition Fund (JTF)

Zie toegekende middelen laatste kolom

Kansen voor West 3

Zie toegekende mid delen laatste kolom

Het LIFE-programma bestaat uit vier subprogramma’s gericht op milieu en klimaat. De projecten moeten een flinke bijdrage leveren aan een klimaatbestendige economie of aan de reductie van broeikasgassen. EUI is een subsidieprogramma voor duurzame stedelijke ontwikkeling. Het doel is het versterken van duurzame stadsontwikkeling en het zorgen voor een sterkere koppeling met EU-beleid. Type acties die in aanmerking komen voor subsidie: Innovatie, capaciteitsopbouw en kennisopbouw. Het doel van ELENA is het bieden van ondersteuning bij investeringen in herbruikbare energie, energie-efficiency en duurzaam stedelijk transport initiatieven. In aanmerking voor een bijdrage komen private partijen, lokale en regionale overheden of andere (samenwerkingsverbanden van) publieke instellingen. In het kader van ELENA is subsidie beschikbaar voor kosten die samenhangen met technische assistentie bij het voorbereiden van grote duurzame investeringsprogramma's, die tevens in aanmerking kunnen komen voor financiering door de EIB. De subsidie bedraagt maximaal 90% van de subsidiabele kosten. Europees fonds dat zich richt op gebieden zoals het Rotterdamse Haven Industrieel Complex (HIC). Met het JTF richt de Europese Commissie zich op het opvangen van negatieve effecten van de energietransitie in industrieregio’s. Lidstaat NL voert het programma samen met de betreffende NL-regio’s uit.

In regio Rijnmond richten Rotterdam en Provincie Zuid Holland zich op de energietransitie in en om het HIC. Voor Groot Rijnmond is 61,2 mln. beschikbaar. Deze middelen zijn 50-50 verdeeld voor economische georiënteerde projecten en arbeidsmarkt georiënteerde projecten. Dat betekent dat afgerond €30 mln. beschikbaar is voor het versnellen van de energietransitie in het HIC en het stimuleren van nieuwe duurzame waardenketens. De andere helft is gericht op de arbeidsmarkt gerelateerd aan de energietransitie. We streven naar zoveel mogelijk integrale duurzame projecten die beide invalshoeken, economie en arbeidsmarkt, in zich hebben. De middelen worden ingezet voor het versnellen van de transitie, stimuleren van nieuwe duurzame waardenketens in het HIC en voor het versterken van het arbeidspotentieel in het HIC. Economisch stimuleringsprogramma voor west-Nederland. Thema’s circulair, klimaatneutraal, gezond, veilig, digitaal en integraal. Provincie Zuid-Holland en Rotterdam zijn partners in het programma en kunnen ieder (en gezamenlijk) openstelling voor subsidies doen. Doelgroep zijn met name bedrijven. Zowel

0,6 mln. procesgeld voor BospolderTussendijken en Prinsenland-Het Lage Land.

~60 mln. beschikbaar voor regio Rijnmond

28,8 mln. voor innovatie/ 12,3 mln. voor klimaat

Blad: Datum: Ons kenmerk:

5 11 oktober 2022 M2206-4679

Rotterdam als PZH richt zich op de thema's innovatie, duurzaamheid en circulair. Binnen de subdoelstelling innovatie en klimaat is ruimte voor verduurzamingsprojecten. Zo zijn er klimaatmiddelen beschikbaar voor projecten in de gebieden NPRZ/Stadshaven/BoTu. Daarnaast kunnen Rotterdamse aanvragers vaak goed gebruik maken van de middelen van de Provincie Zuid Holland. Aanvragen gericht op verduurzaming van de provincie zijn ook voor de Rotterdamse ambities van belang. De provincie heeft in Kansen voor West 3 (KvW 3) €28,8 mln. beschikbaar voor de doelstellingen innovatie en €12,3 voor de doelstellingen klimaat. Alle KvW middelen worden met calls beschikbaar gesteld, in principe twee keer per jaar. De openstellingsstrategie voor Rotterdam 2023 en verder volgt in Q4 van 2022. Opgericht op initiatief van gemeente Rotterdam en Havenbedrijf Rotterdam met twee doelstellingen: (1) Energietransitie in Zuid-Holland (2) Verbeteren vestingsklimaat in Rotterdam Het fonds heeft een revolverende werking en wordt o.a. gevoed vanuit Kansen voor West

Stadshavens Ontwikkelingsfonds voor Innovatie en Economie (SOFIE)

20 mln., revolverend

CEF Transport (AFIF)

1,5 miljard

Beschikbaar voor walstroom en laad- en vul infrastructuur langs TEN-T corridors

Interreg

106

Subsidieregeling voor regionale ontwikkeling, voor ons is regionale samenwerking in regio Vlaanderen – Nederland van belang. Er zijn kansen voor subsidies voor het bevorderen van nieuwe energie, energie-efficiëntie, slimme energienetwerken en opslag.

Revolverende leningen voor de gebiedsaanpakken aardgasvrij. Verleend aan Eneco in Bospolder-Tussendijken en er is a een lening in de maak voor Eneco in Oude Noorden/Agniesebuurt.

Blad: Datum: Ons kenmerk:

6 20 oktober 2022 M2206-4679

Voor de dekking van het Duurzaamheidstransitiebudget, waarvoor u het inrichtingsvoorstel ontvangen heeft en welke gelijktijdig met de begroting wordt behandeld, is er 20 miljoen euro beschikbaar gesteld uit algemene middelen ter dekking. De overige dekking (80 miljoen euro) hiervan is beoogd uit de rijksmiddelen voor uitvoeringskosten. Deze zijn vanuit het Rijk beoogd 1 januari beschikbaar te zijn. Ten slotte zijn er voor een aantal duurzaamheidstaken, primair de afdeling Duurzaamheid, middelen gereserveerd in de begroting van het programma energietransitie.

Met vriendelijke groet,

Chantal Zeegers Wethouder Klimaat, Bouwen, Wonen