[22bb006014] Handreiking Wijkraden tbv cie BOFV 220922
Tekst van het document
Handreiking Wijkraden
www.rotterdam.nl
Handreiking Wijk aan Zet
2
Inhoudsopgave Introductie
3
De wijk aan zet!
4
participatie
Uw rol als wijkvertegenwoordiger
4
Inventariseren en formuleren
Rol van de gemeente
5
standpunten in de wijk
20
Rol wijkraad
Vormgeven van het wijkakkoord
20
Mijn Rotterdam: het digitale
De gemeente
6
Bewonersinitiatieven
20
participatieplatform
Gemeentebestuur
6
Taken: Toezicht houden
21
De wijkraad en Mijn Rotterdam
Gemeenteraad
7
Monitoren wijkplan
21
Taken: Participeren
20
Bevorderen van en toezien op 20
Wijkvisie
32
Communicatie en woordvoering
Jaaractieplan
32
Do’s en don’ts
44
Participatie bij stedelijke opgaven
32
Communicatiemiddelen
45
33
Woordvoering en persvragen
46
34
Facilitaire zaken
47
35
Papierloos werken –
Projecten plaatsen op Mijn Rotterdam 35
digitaal overleggen
48
iPad uitleg en gebruik
48
E-mailadres en gebruik privémail
48
Hoe ziet het wijkakkoord eruit?
31
Ongevraaagd advies
21
Bewonersinitiatieven
wethouders (B en W)
9
Wijkverslag
21
Kleine en grote
Burgemeester
10
Monitoren budget
21
bewonersinitiatieven
37
Roadi-app
49
Ambtelijke organisatie
11
Taken: Representatie
22
Indienen van een bewonersinitiatief
37
Klachten van bewoners
49
College van burgemeester en
Wijk-MT’s
11
Structureel in contact met wijk-MT
11
Rollen in de wijk
12
36
43
22
Indien- en stemronden grote
Informatiebeheer & archivering
49
23
bewonersinitiatieven 2022
38
Visitekaartjes
49
De rol van de voorzitter
23
Stemmen
38
Uw rechtspositie als wijkraadslid
50
Wat doet de voorzitter niet?
23
Uw rol bij bewonersinitiatieven
38
Verhuizen
50
Vergaderlocaties
50
Integriteit en gedragingen
39
Toegang gemeentelijke panden
50
Integriteit en gedrag: de basis
39
Belasting & uitbetaling vergoeding
50
Contactgegevens
51
Representieve taken De voorzitter
De wijkraden
14
Overzicht wijkraden per gebied
15
De wijkraad
16
Opleidingsprogramma
24
In gesprek met de wijk
16
Introductieprogramma
25
Opkomen voor het wijkbelang
16
Thematische herhalingen
25
Opstellen wijkakkoord
16
Persoonlijke ontwikkeling
25
Problemen en oplossingen
17
Escalatiemogelijkheden
Opleidingswebsite Sofie
23
Integriteitsmelding
40
Gevolgen niet-integer handelen
40
Nevenfuncties en belangenverstrengeling 40
25
Nevenfuncties
40
Inloggen
25
Belangenverstrengeling
40
De wijkhubs
26
Vormen van druk
De wijkraad en de Wijkhub
27
Wat kunt u zelf doen?
41
Geschenken en uitnodigingen
42
De verordening op de wijkraden: taken en bevoegdheden
18
Taken: Verbinden
19
Waar in mijn wijk vind ik een Wijkhub?
27
Veiligheid
42
19
Participatie in de wijk
28
Vertrouwelijke en geheime informatie
42
Rotterdamse participatiestandaard
28
Datalekken
42
Participatie op z’n Rotterdams
29
Oneigenlijke druk
Wijknetwerken verbinden, activeren en onderhouden Gebiedsoverleggen en wijkoverstijgende overleggen
19
Periodiek overleg college en wijkraad
19
Het Wijkakkoord
30
41 41
Handreiking Wijk aan Zet
3
Introductie Na uw installatie als wijkraadslid of dorpsraadslid1 krijgt u te maken met de wondere wereld van de gemeente Rotterdam. Deze handreiking helpt u op weg met informatie over zaken waarmee u als lid van de wijkraad of dorpsraad1 mee te maken krijgt, zoals: ■ Uitleg over de gemeentelijke organisatie ■ Rollen en taken van een wijkraadslid ■ Praktische zaken, zoals ICT, communicatie en contactgegevens Er is een opleidingsprogramma en u kunt zich aanmelden voor de trainingen die u belangrijk vindt. Van persoonlijke ontwikkeling tot praktische zaken die u in het werk als lokaal vertegenwoordiger tegenkomt. Als er aanvullingen of wijzigingen zijn, dan passen we deze handreiking aan. U ontvangt deze aangepaste versie, zodat u altijd (digitaal) de juiste informatie heeft. Heeft u vragen of mist u informatie? Geef dit door aan uw wijkraadcoördinator. Wij wensen u veel plezier en voldoening in het werk als lid van de wijkraad. Team Opleidingsprogramma Wijkraden
1
Waar in deze handreiking sprake is van wijkraden, worden ook de dorpsraden bedoeld.
Handreiking Wijk aan Zet
De wijk aan zet
4
Rotterdam ontwikkelt zich razendsnel. De opgaven waar we als stad voor staan worden steeds groter, waarbij de schaalgrootte toeneemt doordat Rotterdam groeit. Het effect daarvan is in alle wijken zichtbaar en voelbaar. De behoefte aan directe democratie over onderwerpen die Rotterdammers bezighouden neemt toe. Rotterdammers willen meedenken, meedoen en meebeslissen over wat in hun wijk speelt. En waar het nodig is, steken inwoners met elkaar de handen uit de mouwen. Dit blijkt bijvoorbeeld uit onderzoek van de Rekenkamer en de gemeentelijke ombudsman.
De rol van de overheid en de verhouding tot bewoners is veranderd. Dit vraagt om herbezinning. De overheid moet mee in deze ontwikkeling om aan te sluiten bij de behoefte vanuit de wijken. Het meer netwerkgericht, participatief en met ketenpartners aanpakken van maatschappelijke vraagstukken en ontwikkelen van beleid verhoogt draagvlak en legitimiteit. Dit betekent een overheid die dicht bij de Rotterdammer staat, die direct aanspreekbaar en zichtbaar is, die bereid is zeggenschap en bevoegdheden te delen, die met de Rotterdammer werkt aan (gemeenschappelijke) uitdagingen (wijkakkoorden), continu in (digitale) dialoog met de stad, luistert en zorgvuldig de verschillende belangen afweegt.
Om dit te bereiken moeten we als overheid investeren in het versterken van inclusieve vormen van participatie, verbinden van de wijk om te bouwen aan sterke gemeenschappen en ruimte bieden aan goede initiatieven in de wijk. Hierbij horen directere vormen van participatie om wijkbewoners en hun netwerk bij plannen te betrekken. Deze beweging wordt ook onderschreven door de VNG in het Thorbecke pamflet. Binnen de gemeente Rotterdam zijn we vorige collegeperiode vanuit dat gedachtegoed gestart met het uitvoeringsprogramma ‘De Betrokken stad’. En met Wijk aan Zet krijgen Rotterdammers meer invloed op wat er gebeurt in hun wijk.
Wijk aan Zet: Samen bouwen aan een sterke wijk
Uw rol als vertegenwoordiger van de wijk Vanaf maart 2022 heeft Rotterdam 39 wijkraden met vertegenwoordigers die gekozen zijn door de eigen wijk. Deze vorm van vertegenwoordiging ondersteunt de directe vormen van betrokkenheid en versterkt, activeert en verbindt de wijk om zelf directer mee te doen, denken en beslissen over hun eigen leefomgeving. Samen met de andere leden van de wijkraad haalt u op wat er leeft in de buurt. Op straat, tijdens bijeenkomsten of online. U zorgt ervoor dat iedereen die dat wil kan meedenken, meedoen en meebeslissen.
Bijvoorbeeld over meer groen, veiligheid, speelplekken of fietspaden. U verzamelt de ideeën en maakt plannen - samen met bewoners, wijkorganisaties en de gemeente. Al deze plannen worden vastgelegd in een wijkakkoord. Dit wijkakkoord wordt onder andere door de gemeente uitgevoerd, en waar mogelijk ook door of met bewoners en organisaties die in de wijk actief zijn. Als wijkraad kijkt u mee of dit ook echt gebeurt; en u adviseert de gemeente over alles dat voor de wijk van belang is. U werkt samen en opereert als team richting de gemeente om uw wijk te vertegenwoordigen.
Handreiking Wijk aan Zet
Rol van de gemeente De gemeente signaleert, weet wat er speelt, levert maatwerk en handelt. En de gemeente levert ondersteuning aan de wijkraden, zodat u uw werk goed kunt doen. Ook de gemeentelijke organisatie moet dus veranderen. Ook dat hoort bij Wijk aan Zet. Er wordt hard gewerkt om de samenwerking in en met de wijk anders vorm te geven. Er zijn al verschillende wijkhubs geopend, waar bewoners kunnen binnenlopen met vragen of problemen, en waar de gemeente en andere organisaties
5
uit de wijk kunnen samenwerken. Zo wordt het nog eenvoudiger om met de gemeente in contact te komen. Ook wordt het makkelijker om een bijdrage aan te vragen voor ideeën en initiatieven voor de wijk, doordat verschillende regelingen voor bewonersinitiatieven worden samengevoegd. Op deze manier werkt de gemeente toe naar een sterkere samenwerking in en met de wijken. In Rotterdam is de Wijk aan Zet! Wat is een wijkraad?
Handreiking Wijk aan Zet
De gemeente Gemeentebestuur (gemeenteraad en college van burgemeester en wethouders)
Het bestuur van de gemeente Rotterdam bestaat uit een algemeen bestuur: de gemeenteraad en een dagelijks bestuur: het college van burgemeester en wethouders. Dit wordt een duaal systeem genoemd. Dualisme in het gemeentebestuur betekent dat de gemeenteraad en het college zelfstandige taken en verantwoordelijkheden hebben. De gemeenteraad stelt de kaders, controleert het college en vertegenwoordigt daarmee de Rotterdammers. Het college bestuurt namens de gemeenteraad de gemeente en legt hierover ook verantwoording af aan de gemeenteraad. Wethouders zijn geen lid van de raad, maar worden door de raad benoemd. Om goed zicht te krijgen op de werking van het bestuur, vindt u in dit hoofdstuk een korte beschrijving per orgaan.
6
Handreiking Wijk aan Zet
De gemeenteraad heeft drie rollen: 1. De kaderstellende rol 2. De controlerende rol 3. De volksvertegenwoordigende rol
Voor het vervullen van de controlerende rol heeft de raad - naast de wettelijke bevoegdheid tot het onderzoeken en vaststellen van de jaarrekening - nog een aantal andere wettelijke middelen. Dat zijn: ■ Het stellen van schriftelijke vragen (vragenrecht raad); ■ Het houden van interpellaties, regulier debat, tweeminutendebatten, actualiteitenraad en regelingen van werkzaamheden; ■ Het recht van onderzoek en/of enquêtes; ■ Het indienen van moties en amendementen. Het college heeft een informatieplicht naar de raad (inlichtingenplicht college). De raad bepaalt zelf de invulling van de volksvertegen woordigende rol. Commissies organiseren bijvoorbeeld bezoeken aan verschillende locaties in de stad. Daarmee wil de raad informatie verzamelen over onderwerpen die spelen in de stad, en organisaties en bewoners meer betrekken bij hun keuzes en besluitvorming.
Binnen de kaderstellende rol passen de bevoegdheden tot het vaststellen van de begroting (budgetrecht), het vaststellen van verordeningen, en het stellen van kaders voor de ontwikkeling van de gemeente. De raad zet de grote lijnen van de gemeente uit. Ook kan een raadslid zelf initiatieven indienen en de raad hierover laten besluiten.
De raad heeft geen bevoegdheden op het gebied van de inrichting van de gemeentelijke organisatie en het personeel. Er is geen directe relatie met ambtenaren, met uitzondering van de griffier en de medewerkers van de griffie. Zij ondersteunen de gemeenteraad, vallen rechtstreeks onder de raad en zijn in dienst van de raad.
Gemeenteraad De gemeenteraad is het hoogste bestuursorgaan van de gemeente. De gemeenteraad van Rotterdam bestaat uit 45 leden. Alle leden zijn lid van een politieke partij. Zij vertegenwoordigen in de raad een fractie en zijn rechtstreeks gekozen door de bewoners. De gemeenteraad is daarmee de stem van de stad in het gemeentebestuur. De burgemeester is voorzitter van de raad, maar is geen lid van de raad, omdat hij niet gekozen is door de inwoners van Rotterdam. De raad heeft een eigen ambtelijke ondersteuning: de griffie. Aan het hoofd van de griffie staat de raadsgriffier.
7
Handreiking Wijk aan Zet
8
op uitnodiging van de raad) het woord. Daarnaast hebben vertegenwoordigers van de wijkraden en van een burgerinitiatief de mogelijkheid tot inspreken om hun standpunt kenbaar te maken aan de gemeenteraad. Anderen (individuele burgers, ambtenaren) hebben geen mogelijkheid tot inspreken tijdens de raadsvergaderingen. Zij kunnen wel (in)spreken tijdens raadscommissies.
in de zomer en rond de jaarwisseling. Het presidium wordt bijgestaan door de griffier en één of meer door haar aan te wijzen functionarissen.
Naast de griffie zijn ook de ombudsman en de rekenkamer een uitzondering vanwege de onafhankelijke aard van hun werkzaamheden. De medewerkers van de gemeente lijke ombudsman en van de Rekenkamer Rotterdam vallen respectievelijk onder de verantwoordelijkheid van de gemeentelijke ombudsman en de directeur Rekenkamer Rotterdam. Presidium Het presidium bestaat uit de voorzitters van de raadsfracties. Het presidium wordt
voorgezeten door de voorzitter van de raad. Het presidium doet voorstellen aan de raad over allerlei zaken rondom vergaderingen, procedures en organisatorische zaken. Ook stelt het presidium de agenda voor de raadsvergaderingen voorlopig vast. Het definitief vaststellen van de agenda voor de raadsvergadering doet de raad zelf bij aanvang van de raadsvergadering. Het presidium vergadert in de week voorafgaand aan de raadsvergadering, met uitzondering van de recesperioden. Recesperioden zijn meestal in de vakantieperioden, bijvoorbeeld
Raadsvergaderingen De gemeenteraad vergadert normaal gesproken eenmaal per drie weken op donderdag vanaf 10.00 uur. De vergaderdata en de agenda’s zijn te vinden op gemeenteraad.rotterdam.nl onder het kopje Agenda. De agenda van een raadsvergadering wordt meestal 5 werkdagen van tevoren gepubliceerd op het raadsinformatiesysteem. De vergaderingen zijn openbaar, behalve wanneer een vijfde deel van de leden die de presentielijst hebben ondertekend, verzoekt om besloten te vergaderen. Tijdens raadsvergaderingen voeren leden van de raad en leden van het college (aanwezig
Raadscommissies De raadscommissies zijn adviesorganen van de raad, die de besluitvorming van de raad voorbereiden. Dit doen zij door voorstellen te bespreken en hierover advies uit te brengen aan de raad. In de Commissieverordening 2018 is de werkwijze en per commissie vastgelegd welke (beleids)terreinen deze bestrijken. Alle raadsleden zijn lid van de raads commissies. Per onderwerp kunnen alle fracties woordvoerders aanwijzen. Elke commissie wordt voorgezeten door een raadslid. Deze voorzitter wordt benoemd door de raad. De voorzitter zit er niet namens een fractie, dus de fractie waarvan de voorzitter lid is, heeft ook een woordvoerder in de commissie die namens de fractie deelneemt aan het debat. Alle commissies worden vanuit de griffie ondersteund door een commissiegriffier en een commissiesecretaris. Een actueel overzicht van de leden van de commissies is te vinden op www.rotterdam.nl/ gemeenteraad. Vergaderdata en agenda’s zijn te vinden op gemeenteraad.rotterdam.nl
Handreiking Wijk aan Zet
9
College van burgemeester en wethouders (B en W) Het college bestaat uit personen die zijn voorgedragen door de politieke partijen. Samen vormen zij een coalitie (meerderheid aan zetels in de raad). De coalitie zijn partijen die een samenwerking aangaan voor de periode na een verkiezing. Wanneer er na onderhandelingen een coalitie akkoord is gemaakt (speerpunten aankomende collegeperiode), wijzen de coalitiepartijen personen aan die de afspraken in het akkoord moeten waarmaken. Deze mensen zijn de wethouders en vormen samen met de burgemeester het college. Het college is verantwoordelijk voor het dagelijks bestuur van de gemeente en voert de daarbij behorende taken en bevoegdheden uit. Daarnaast is het college verantwoordelijk voor de inrichting en het handelen en functioneren van de ambtelijk organisatie, behalve voor de organisatie van de griffie.
In artikel 160 van de Gemeentewet zijn de taken en bevoegdheden van het college van burgemeester en wethouders verder omschreven: ■ Het voeren van het dagelijks bestuur van de gemeente, voor zover niet bij of krachtens de wet de raad of de burgemeester hiermee is belast; ■ Het voorbereiden en uitvoeren van beslissingen van de raad, tenzij bij of krachtens de wet de burgemeester hiermee is belast;
Het vaststellen van regels over de ambtelijke organisatie van de gemeente, met uitzondering van de organisatie van de griffie; ■ Het schorsen en ontslaan van ambtenaren, niet zijnde de griffier en de op de griffie werkzame ambtenaren (alsmede de ombudsman en zijn organisatie en de Rotterdamse rekenkamer); ■ Het instellen, afschaffen of veranderen van jaarmarkten of gewone marktdagen. ■
Het besluiten tot het voeren van rechtsgedingen, bezwaarprocedures of administratief beroepsprocedures namens de gemeente of het gemeentebestuur, of handelingen ter voorbereiding daarop verrichten, tenzij de raad, voor zover het de raad aangaat, in voorkomende gevallen anders beslist; ■ Het besluiten tot privaatrechtelijke rechtshandelingen van de gemeente [en deze verrichten]. ■
Handreiking Wijk aan Zet
Hoewel de collegevergadering besloten is, betekent dit niet dat de besluiten geheim zijn. Besluitvorming is in beginsel openbaar. Alleen besluiten waarvoor geheimhouding wordt opgelegd, zijn ook geheim. (Zie artikel 55 Gemeentewet). De inhoud van agendaposten, de aantekeningen, het verslag en het in het college behandelde zijn altijd geheim, tenzij het college besluit dat het openbaar is. Met ‘het behandelde’ wordt bedoeld dat de vrije gedachtewisseling tijdens het college beschermd wordt, dus de meningen, standpunten en opvattingen die gewisseld worden, zijn geheim.
De gemeenteraad kan bevoegdheden delegeren aan het college. In Rotterdam is dat voor een aantal bevoegdheden ook gebeurd. Deze zijn te vinden in het Delegatiebesluit. Het college is verantwoording schuldig aan de raad en heeft een actieve (op eigen initiatief) en passieve (op vraag) informatieplicht aan de raad. Zie artikel 169 van de Gemeentewet. Het college vergadert eenmaal per week: op dinsdagochtend. De agenda bestaat uit voorstellen met een gevraagde beslissing (agendaposten). De collegevergadering is besloten en dus niet vrij toegankelijk. Naast burgemeester en wethouders zijn in ieder geval de gemeentesecretaris, de uitvoerend secretaris en de collegevoorlichter bij de vergadering aanwezig. Anderen zijn alleen aanwezig als zij door het college worden uitgenodigd, bijvoorbeeld om een toelichting te geven op een bepaald onderwerp.
10
Op grond van de Gemeentewet heeft de burgemeester als zelfstandig bestuursorgaan ook eigen taken en bevoegdheden. In grote lijnen zijn dat de volgende: ■ Hij moet toezien op: een goede voorbereiding, vaststelling en uitvoering van beleid; een goede samenwerking met andere overheden; goede procedures voor burgerparticipatie; zorgvuldige afhandeling van klachten en bezwaarschriften. ■ Hij bevordert de bestuurlijke integriteit van de gemeente. ■ Hij vertegenwoordigt de gemeente in en buiten rechte. ■ Hij is belast met de handhaving van de openbare orde, heeft het opperbevel bij brand en rampenbestrijding en is belast met het toezicht op openbare bijeenkomsten en vermakelijkheden.
. . . .
Burgemeester De functie van burgemeester bestaat uit drie delen: 1. Voorzitter van de raad; 2. Lid en voorzitter van het college van burgemeester en wethouders; 3. Zelfstandig bestuursorgaan op het gebied van openbare orde en veiligheid. Als voorzitter van het college heeft de burgemeester als taak om de eenheid van het collegebeleid te bevorderen. Hij kan onderwerpen aan de agenda toevoegen en een eigen voorstel voorleggen aan het college over onderwerpen die op de agenda staan. De burgemeester heeft binnen het college ook een eigen portefeuille en heeft (doorslaggevend) stemrecht in het college van Burgemeester en Wethouders. De burgemeester is voorzitter van de gemeenteraad, van de regioraad en roulerend voorzitter van de metropoolregio Rotterdam-Den Haag samen met de burgemeester van Den Haag.
Wanneer het gaat om de handhaving van de openbare orde, dan heeft de burgemeester een aantal speciale bevoegdheden, zoals het uitvaardigen van noodverordeningen, noodbevelen en de inzet van preventief fouilleren etc. De burgemeester is als bestuursorgaan verantwoording schuldig aan de raad. Hij heeft net als het college een actieve en passieve informatieplicht richting de raad, tenzij het openbaar belang zich hiertegen verzet.
Handreiking Wijk aan Zet
Ambtelijke organisatie gemeente Rotterdam Wijk-MT’s Het Wijk-MT is een team dat binnen de gemeente samenwerkt aan een goede balans tussen wijkopgaven en stedelijke opgaven. De Wijk-MT’s zijn nieuw en in ontwikkeling. Er zijn 19 Wijk-MT’s. De Wijk-MT’s gaan over de inzet van de gemeente en ze bewaken en sturen op de uitvoering en voortgang van het wijkakkoord. Een Wijk-MT bestaat uit vaste leden, die minimaal zes keer per jaar met elkaar overleggen. Alle clusters van de gemeente zijn in het Wijk-MT vertegenwoordigd, waardoor opgaven integraal worden opgepakt.
11
Organogram Clusters Gemeente Rotterdam
Dienstverlening
Bestuurs en Concernondersteuning (BCO)
Linda Molenaar
Ahmed Kansouh Als wijkraad maakt u samen met bewoners en het wijknetwerk en de gemeente een wijkakkoord. De wijkmanager is namens het Wijk-MT opdrachtnemer van het wijkakkoord. Hij of zij organiseert het proces van het wijkakkoord en zorgt dat de wijk zo veel mogelijk mee kan denken en doen. U als wijkraad heeft de regie over het proces rond het wijkakkoord. Het wijk-MT moet ervoor zorgen dat de afspraken uit het wijkakkoord worden uitgevoerd - door de gemeente zelf of door andere partijen. Dit geldt voor het jaaractieplan (JAP) en voor afspraken die gemaakt zijn over participatie bij stedelijke opgaven die landen in de wijk. Structureel in contact met wijk-MT Als wijkraad heeft u de mogelijkheid om via het college te escaleren of kwesties (periodiek) te bespreken. De wijkraad kan het college ongevraagd advies geven en verzoeken om dit met de wethouder(s) in kwestie te bespreken. Via het Wijk-MT kunnen dergelijke zaken zijn weg vinden naar het Rayonberaad.
Stadsontwikkeling
Maatschappelijke Ontwikkeling
Hermineke van Bockxmeer
Edim Hadziavdic
Werk & Inkomen
Stadsbeheer
Jon Meijer
Gerben Wigmans
Directie veilig Corine Duitman
Handreiking Wijk aan Zet
12
Rollen in de wijk Als wijkraadslid komt u verschillende mensen van de gemeente tegen. Hieronder worden de belangrijkste rollen en taken van deze mensen beschreven.
Rayondirecteur
Wijkmanager
De rayondirecteur is verantwoordelijk voor de organisatie van de gemeente in de wijken en de leidinggevende van de wijkmanagers. Lopen zaken niet lekker in de wijk of in de samenwerking met de clusters? Dan klopt de wijkmanager aan bij de rayondirecteur. Deze bespreekt dit dan in het Rayonberaad. In het Rayonberaad bespreekt de rayondirecteur met de directeuren uit de clusters de voortgang van de opgaves in de wijken. De rayondirecteur is de voorzitter van het rayonberaad. De directeuren hebben ook een functie richting externe partijen, netwerkpartners, ondernemers, maatschappelijke organisaties, etc.
De wijkmanager is de verbinder in de wijk. De wijkmanager is - net als de wijkraadcoördinator - het aanspreekpunt voor de wijkraad, maar dan voor inhoudelijke vragen over het wijkakkoord, incidenten en opgaven in de wijk, en voor de inzet van de gemeente en anderen die een rol bij de uitvoering van het wijkakkoord hebben. Als wijkraad werkt u nauw samen met de wijkmanager om de opgaven in de wijk verder te brengen. Wanneer nodig kan de wijkmanager proberen om opgaven uit het wijkakkoord te versnellen via de rayondirecteur, het rayonberaad of de wethouder wijken. Is een stedelijk programma of gebiedsaanpak niet goed afgestemd met de wijk en is er geen draagvlak voor? Dan kan de wijkmanager
in uitzonderlijke gevallen het programma tijdelijk in de wacht zetten. Daarnaast heeft de wijkmanager handgeld én het benodigde mandaat. Het handgeld is bedoeld om snel zaken in de wijk te regelen die anders blijven liggen. Denk bijvoorbeeld aan plaatsen van een bankje of het onderhoud van een speeltuin.
Wijknetwerker De wijknetwerker is een bekend gezicht in de wijk en is de vraagbaak voor de wijk. Hij of zij heeft een regierol bij het oplossen van knelpunten in de wijk bij bijvoorbeeld wijkveiligheid of de openbare ruimte. Daarnaast stimuleert de wijknetwerker samenwerking en participatie. De wijknetwerker verbindt het wijknetwerk met elkaar, stimuleert het indienen van bewonersinitiatieven, adviseert de wijkmanager over de impact van deze initiatieven en helpt bewoners bijvoorbeeld in het gebruik van Mijn Rotterdam.
Handreiking Wijk aan Zet
Wijkraadcoördinator
Wijkondersteuner
De wijkraadcoördinator ondersteunt u als wijkraad zodat u uw rol goed kunt invullen. De wijkraadcoördinator is onafhankelijk, adviseert en coacht waar nodig en speelt een cruciale rol in onderlinge samenwerking en integriteit binnen de wijkraad. Daarbij werkt de wijkraadcoördinator samen met de voorzitter.
De wijkondersteuner beheert agenda’s, ondersteunt administratief, signaleert, benoemt knelpunten en denkt proactief mee. De wijkondersteuner is ook aanspreekpunt voor locatiemanagement, informatiebeheer, financiën, ICT, et cetera. Zowel voor u als wijkraadslid, directe collega’s als partners.
Ook informeert de wijkraadcoördinator de wijkraad over stedelijke ontwikkelingen, bereidt samen met de voorzitter overleggen voor, en stemt deze af met wijkraad en collega’s, zoals de wijkmanager, netwerker, griffie en clustermedewerkers, organiseert en bereidt bestuurlijke bezoeken voor, en beheert de actielijst van de wijkraad.
Wethouder Wijken Alle wethouders hebben een aantal onderwerpen in hun portefeuille, waarvoor zij verantwoordelijk zijn. Bijvoorbeeld welzijn, zorg, cultuur of handhaving. Zij zijn het aanspreekpunt voor deze onderwerpen.
13
De wethouder wijken is verantwoordelijk voor het reilen en zeilen in de wijken. Hij of zij is daarom het bestuurlijke aanspreekpunt voor de wijkraad. Het gaat dan bijvoorbeeld over vraagstukken die meerdere beleidsterreinen raken, over de voortgang van het wijkakkoord of over knelpunten in de wijk. Periodiek gaat de wijkraad met de wethouder wijken in gesprek over deze onderwerpen namens het college. Daarnaast is de wethouder wijken ook verantwoordelijk voor een aantal andere onderwerpen, net als alle andere wethouders.
Clustermedewerkers In de wijk ontmoet u ook verschillende medewerkers uit de clusters. Denk hierbij aan veiligheidsadviseurs, de wijkconciërge, gebiedsaccounthouders, de gebiedsregisseur en mensen van het wijkteam.
Handreiking Wijk aan Zet
De wijkraden
14
Handreiking Wijk aan Zet
15
Overzicht wijkraden per gebied Charlois 1. Carnisse-Zuiderpark 2. Heijplaat 3. Oud Charlois-Wielewaal 4. Pendrecht-Zuidwijk 5. Tarwewijk Delfshaven 6. Bospolder-Spangen-Tussendijken 7. Delfshaven-Schiemond 8. Mathenesse 9. Middelland-Nieuwe Westen Feijenoord 10. Afrikaanderwijk 11. Bloemhof 12. Entrepot-Noordereiland 13. Feijenoord 14. Hillesluis 15. Kantendrecht-Wilhelminapier 16. Vreewijk Hillegersberg-Schiebroek 17. Hillegersberg 18. Schiebroek Hoek van Holland 19. Hoek van Holland Hoogvliet 20. Hoogvliet IJsselmonde 21. Beverwaard 22. Groot-IJsselmonde en Oud-IJsselmonde 23. Lombardijen Kralingen-Crooswijk 24. Crooswijk 25. Kralingen Noord 26. Agniesebuurt-Provenierswijk 27. Bergpolder-Blijdorp-Liskwartier 28. Oude Noorden Overschie 29. Overschie Pernis 30. Pernis Prins Alexander 31. Lage Land, Prinsenland en ‘s-Gravenland 32. Kralingseveer 33. Nesselande 34. Ommoord 35. Oosterflank 36. Zevenkamp Rotterdam Centrum 37. Cool-Scheepvaartkwartier-Stadsdriehoek 38. Dijkzigt-Oude Westen Rozenburg 39. Rozenburg
Handreiking Wijk aan Zet
De Wijkraad Met Wijk aan Zet krijgen bewoners meer zeggenschap over hun eigen wijk. Als wijkraad ondersteunt en stimuleert u dit en u zorgt ervoor dat de wijk meedoet, meedenkt en meebeslist. Als wijkraad herinnert u het college en de raad continu aan de belofte die zij met Wijk aan Zet aan de stad hebben gedaan en u houdt in de gaten of afspraken worden nagekomen. Is de wijk wel aan zet geweest?
In gesprek met de wijk Als wijkraad heeft u een set aan taken die u de mogelijkheid geeft om overal in de wijk wat van te vinden. Vooral als het gaat om de betrokkenheid (participatie) van de wijkbewoners. U heeft de mogelijkheid dit rechtstreeks aan te kaarten bij het gemeentebestuur. En andersom kan het gemeentebestuur tijdens wijkraadbijeenkomsten toetsen of zij een goede belangenafweging heeft gemaakt. De wijkbewoners, partners in de wijk en ambtenaren gaan tijdens bijeenkomsten van de wijkraad met elkaar in gesprek. Over thema’s zoals de buitenruimte, de bereikbaarheid van de wijk en de sociale wijkveiligheid.
Opkomen voor het wijkbelang Uw belangrijkste taak als wijkraad is het opkomen voor de belangen van de wijk. De wijkraad verbindt, onderhoudt en activeert de netwerken in de wijk door de wijk in te gaan en te horen wat er speelt. Via u kunnen bewoners, organisaties en ondernemers aandacht vragen voor dingen die in de wijk spelen en die volgens hen belangrijk zijn. U nodigt bewoners uit om mee te doen en mee te praten over onderwerpen die de wijk aangaan, zoals de openbare buitenruimte,
organisatie van welzijn in de wijk, de verkeersveiligheid en bereikbaarheid van de wijk, en de wijkveiligheid. De wijkraad houdt in de gaten of de gemeente de wijk goed betrekt bij de voorbereiding van beleid en projecten die spelen in de wijk. Als wijkraad vertegenwoordigt u de netwerken in de wijk bij de gemeenteraad en het college. En u kunt de gemeente hierover informeren, bijvoorbeeld via het uitbrengen van een participatiestandpunt op een bepaald traject.
Opstellen wijkakkoord Als wijkraad stelt u samen met de gemeentelijke organisatie, bewoners en het wijknetwerk een wijkakkoord op. Het wijkakkoord bestaat uit een wijkplan en afspraken over de stedelijke opgaven die de wijk raken. Het wijkplan bestaat uit een visie op de wijk met de belangrijkste opgaven waaraan gewerkt gaat worden en uit een jaaractieplan waarin deze opgaven zijn uitgewerkt in acties.
16
Handreiking Wijk aan Zet
Wijkraad, gemeente en netwerkpartners ondertekenen het wijkakkoord. Nadat de gemeenteraad het wijkakkoord heeft vastgesteld, gaat de gemeente - samen met de wijkraad en de wijk - aan de slag met de uitvoering van de acties. De wijkraad houdt in de gaten of de gemaakte afspraken worden nagekomen en stemt af met de wijkmanager, het wijk-MT of de (wijk)wethouder. Ieder kwartaal wordt er een voortgangsrapportage gemaakt. Tijdens de wijkraadbijeenkomsten komt alles wat in de wijk speelt samen en kunnen bewoners aandacht vragen voor hun zaak. En het college kan afstemmen met de wijk over stedelijke opgaven die de wijk raken. Leiden de gesprekken tijdens de wijkraadbijeenkomsten niet tot resultaten, dan kan de wijkraad ongevraagd advies geven. Dit kan leiden tot een uitspraak van de gemeenteraad over hoe het college met bepaalde wijkbelangen is omgegaan. Als wijkraad kunt u samenwerken met andere wijkraden bij onderwerpen die een groter gebied of meerdere wijken raken. Wanneer wijkraden samen een advies willen geven aan de gemeenteraad over een wijk- of gebiedsoverstijgend onderwerp, dan kan dit via een formeel overleg met de gemeente.
Problemen en oplossingen Loopt er iets vast, is er een dringende situatie, gaat het niet goed met afspraken uit het wijkakkoord? Bespreek dit dan de wijkmanager of rayondirecteur. Komt u er in de dialoog niet uit of is het heel dringend? Dan kunt u als wijkraad ‘bestuurlijk escaleren‘ naar de wethouder wijken. Dit doet u door de wethouder uit te nodigen voor een gesprek of door het stadsbestuur (gemeenteraad en/of college) een ongevraagd advies te sturen. De wethouder zorgt ervoor dat het ongevraagde advies wordt beantwoord.
17
Handreiking Wijk aan Zet
18
De verordening op de wijkraden:
De taken en bevoegdheden van de wijkraad staan beschreven in de Verordening op de wijkraden 2022. U vindt de verordening in Rotterdam BIS, het raadsinformatiesysteem van de gemeente Rotterdam. Hieronder vindt u een opsomming van de belangrijkste taken en bevoegdheden.
taken en bevoegdheden.
Handreiking Wijk aan Zet
19
Taken
Verbinden Gebiedsoverleggen en wijkoverstijgende overleggen Wijkraden onderling kunnen met elkaar overleg voeren over wijk- en gebiedsoverstijgende onderwerpen. Het delen van ervaringen en de samenwerking versterkt de slagkracht. In deze overlegvorm kunnen wijkraden met elkaar overeenstemming bereiken en adviezen aan het college direct vaststellen. Deze overleggen kunnen worden voorgezeten door een ambtenaar. Dit zal doorgaans de wijkmanager of de rayondirecteur zijn.
Wijknetwerken verbinden, activeren en onderhouden De wijkraad is de spil van de bewoners en partners in de wijk. Door het gesprek aan te gaan en informatie op te halen wordt duidelijk wat nodig is voor de wijk en waar de behoeftes liggen. De opgehaalde informatie kan onderdeel worden van het wijkplan in het wijkakkoord. Daar waar nodig vertegenwoordigt de wijkraad het wijknetwerk richting het gemeentebestuur. Bijvoorbeeld door te overleggen met het college en bezoeken te organiseren. De wijkraad wijst de bewoners actief op de mogelijkheid tot (bewoners) initiatieven in de wijk.
Periodiek overleg college en wijkraad De wijkraad kan periodiek in overleg treden met het college of een afgevaardigde. De wijkraadcoördinator stemt af en bereidt overleg of bezoeken voor met de staf van de (wijk)wethouder. Uitgegaan wordt van 2 keer per jaar.
Handreiking Wijk aan Zet
20
Taken
Participeren de wijkmanager, vorm aan het wijkakkoord. Een belangrijke taak van de wijkraad is activeren van bewoners en het wijknetwerk om aan het proces mee te doen en het in concept vaststellen van dit wijkplan.
Stedelijke opgaven (onderdeel van het wijkakkoord) Het inventariseren en formuleren van standpunten in de wijk
Participatie bevorderen en toezien op de participatie De gemeente is verantwoordelijk voor het organiseren van participatie. De wijkraad heeft de belangrijke rol om het netwerk te verbinden en te stimuleren te participeren. De wijkraad nodigt de wijk uit om mee te doen en mee te praten over onderwerpen die de wijk aangaan en ziet hier ook op toe. Specifiek gaat het om de volgende onderwerpen ■ De openbare buitenruimte ■ De welzijnspartijen en wat zijn doen ■ De verkeersveiligheid en bereikbaarheid van de wijk ■ De (sociale) wijkveiligheid
Het bevorderen van participatie is een belangrijke taak van de wijkraad. De wijkmanager in zijn rol als regisseur en de wijkraadcoördinator hebben in dit proces samen met de wijkraad een belangrijke rol. Naast de gesprekken met bewoners en het wijknetwerk heeft de wijkraad ook de digitale tool Mijn Rotterdam tot de beschikking waarop zij onderwerpen kunnen aandragen om met bewoners in gesprek te gaan. Ook kunnen zij andersoortige participatie zelf organiseren. De gemeente betrekt de wijkraad bij participatietrajecten in de wijk. Hierbij geeft de wijkraad advies hoe de participatie het beste georganiseerd kan worden in hun wijk. Wanneer in hun ogen de betrokkenheid van de wijk tekortschiet op onderwerpen kunnen zij dit aankaarten.
Participatie is de norm in de wijk. Naast het “goede gesprek” met bewoners in de wijk, de wijkhub of het Huis van de Wijk is het digitale platform Mijn Rotterdam een belangrijk instrument om meningen op te halen. De wijkraad kan, vanuit hun functie, op dit platform onderwerpen aandragen waarop bewoners kunnen reageren. De wijkraadsleden kunnen de projecten/ gevraagde meningen op Mijn Rotterdam aan laten maken door de wijkraadcoördinator. Wanneer nodig stelt de wijkraad een participatiestandpunt op.
Samen met de gemeentelijke organisatie en wijknetwerken vormgeven aan de wijkakkoorden Met de ambtenaren in de wijk en het wijknetwerk geeft de wijkraad, onder leiding van
Stedelijke opgaven (projecten, programma’s, beleid) hebben een impact op de stad en hebben een wijkoverstijgend karakter. Volgens de verordening zijn de taken en bevoegdheden van de wijkraad niet van toepassing op de door het college aangewezen stedelijke opgaven. Echter, ook hierin heeft de wijk een stem. In het wijkakkoord kunnen afspraken worden gemaakt over de wijze van participatie en advisering bij stedelijke opgaven die landen in de wijk.
Bewonersinitiatieven Een bewonersinitiatief is een activiteit van bewoners voor bewoners met als doel het versterken van de wijk. Bewoners kunnen voor hun idee subsidie aanvragen. Dit kan via Opzoomermee of op Mijn Rotterdam.nl. De wijkraad heeft een monitorende rol bij het toekennen van de gevraagde subsidies en een activerende rol voor bewoners om gebruik te maken van de regelingen.
Handreiking Wijk aan Zet
21
Taken
Toezicht houden
Samen met de wijknetwerken en de gemeentelijke organisatie monitoren van het wijkplan en de wijkbudgetten De wijkraad monitort samen met het wijknetwerk het door de gemeenteraad vastgestelde wijkplan aan de hand van de 4-, 8- en 12 maandelijkse overzichten. Deze overzichten worden door de wijk manager voorgelegd. De wijkraad kan het gemeentebestuur op de voortgang aanspreken. De wijkraad krijgt ook elk half jaar een overzicht hoeveel wijkbudget er uitgegeven is en hoeveel er nog over is.
Het geven van ongevraagde adviezen aan het gemeentebestuur Ongevraagde advisering door de wijkraden is een onderdeel van bestuurlijke besluitvorming. De wijkraad kan, bij voorkeur na raadpleging van de vertegenwoordigers uit de wijk, het college ongevraagd adviseren over zaken die spelen in de wijk. Het bestuursorgaan aan wie het advies gericht is moet binnen 6 weken reageren. De wijkraadcoördinator biedt hierbij ondersteuning.
Het verzorgen van een jaarlijks wijkverslag
Monitoren budget
De wijkraad verzorgt jaarlijks, in samenwerking met de wijkmanager en de wijkraadcoordinator, een verslag over de ontwikkelingen in de wijk. Dit is een wettelijke taak. Het wijkverslag is een verantwoording aan het college, de burgemeester en de raad.
Met een halfjaarlijkse monitoringsrapportage krijgt de wijkraad inzicht in de besteding van het wijkbudget: ■ De uitgaven handgeld wijkmanager ■ Het resterende budget bewonersinisitatieven ■ Het resterende representatie- en participatiebudget.
Het college stelt het wijkverslag vast. Het wijkverslag is onderdeel van de jaarrekening die aan de raad wordt voorgelegd.
Dit helpt de wijkraden hun toezichthoudende en adviserende rol te vervullen
Handreiking Wijk aan Zet
22
Taken
Representatie
Het namens het gemeentebestuur verrichten van representatieve taken De wijkraad kan namens het gemeentebestuur representatieve taken uitvoeren, bijvoorbeeld het verlenen van gebiedsgebonden onderscheidingen of het afleggen van bezoeken bij jubilea van bewoners. In de bijeenkomsten van de wijkraad wordt besloten wie wordt afgevaardigd.
Vertegenwoordiging gemeentebestuur Op verzoek van het gemeentebestuur kan de voorzitter van de wijkraad in overleg treden met buurgemeenten. Dit kan aan de orde zijn bij projecten die impact hebben op elkaar rakende gemeenten. De voorzitter treedt dan op namens het gemeentebestuur. Het college dan wel de burgemeester kunnen de voorzitter van de wijkraad machtigen het gemeentebestuur in de wijk te vertegenwoordigen.
Handreiking Wijk aan Zet
De voorzitter
Escalatiemogelijkheden
De rol van de voorzitter De voorzitter leidt de wijkraadbijeenkomsten volgens het reglement van orde. De voorzitter zorgt ervoor dat alle agendapunten aan bod komen en iedereen aan het woord komt. Dat betekent soms streng optreden als deelnemers in herhaling vallen, afdwalen van het onderwerp, lang aan het woord zijn of zomaar het woord nemen. De voorzitter moet soms doorvragen als onduidelijk is wat een deelnemer precies bedoelt. De voorzitter verbindt de wijkraadsleden en maakt zaken bespreekbaar die in de wijkraad spelen. Samen met de wijkraadcoördinator bewaakt hij of zij de samenwerking, de goede sfeer, de integriteit en de omgangsvormen binnen de wijkraad.
Vindt u als wijkraad dat het college niet volgens de regels of de gemaakte afspraken heeft gehandeld? Dan kunt u zich als wijkraad richten tot het college van burgemeester en wethouders of de gemeenteraad. U richt zich eerst tot de wijkmanager om te kijken wat er speelt en om op te halen wat er alsnog mogelijk is. Daarna richt u zich tot het college door een gesprek met betrokken wethouder(s) of door het geven van een ongevraagd advies.
Wat doet de voorzitter niet? De voorzitter bepaalt niet de spreektijd, de agendapunten, de volgorde van de agendapunten en het tijdstip van bijeenkomsten. De voorzitter kan wel voorstellen doen, maar uiteindelijk beslist de hele wijkraad dit samen. De voorzitter bemoeit zich uitdrukkelijk niet met de inhoud van wat is gezegd. Wel kan hij of zij samenvattingen of conclusies formuleren. De voorzitter is onpartijdig. Wil de voorzitter zelf een inhoudelijke bijdrage leveren? Dan draagt hij of zij het voorzitterschap tijdelijk over aan één van de andere leden.
Komt u er als wijkraad niet uit met het college? Dan kunt u de gemeenteraad vragen een oordeel te geven over het handelen van het college. Dit verzoek dient u als wijkraad schriftelijk in (ongevraagd advies) bij de voorzitter van de gemeenteraad (via de griffie). De reactie van het college op het ongevraagd advies wordt meegenomen bij de behandeling van het onderwerp (als de gemeenteraad dit wil agenderen). Als het onderwerp al op de agenda staat van de gemeenteraad, dan kunt u ook inspreken.
23
Handreiking Wijk aan Zet
24
De komende wijkraadsperiode vertegenwoordigt u uw wijk en zorgt u ervoor dat bewoners en organisaties in de wijk mee kunnen denken over plannen van de gemeente. U bepaalt als wijkraad samen met de wijk wat belangrijke onderwerpen zijn. U verzamelt ideeën en maakt plannen, samen met bewoners, wijkorganisatie en de gemeente. Kortom, u zorgt ervoor dat de wijk aan zet is. Om met elkaar een goede start te maken en u wegwijs te maken als wijkraadslid, biedt de gemeente u een uitgebreid opleidingsprogramma aan. Tijdens het opleidingsprogramma maakt u kennis met elkaar, met de wijk en de gemeente. Maar vooral ook met uw rol als wijkraadslid.
Opleidings programma
Handreiking Wijk aan Zet
25
Het opleidingsprogramma bestaat uit verschillende modules: ■ Introductieprogramma: kennismaken met elkaar, uw rol, de wijk en de gemeente ■ Opfrismodules: thematische herhalingen ■ Persoonlijk ontwikkelaanbod
Waar loopt u als wijkraad tegenaan? Welke onderwerpen hebben extra aandacht nodig. En vooral: waar heeft u als wijkraad behoefte aan? Omdat het thema integriteit erg belangrijk is, wordt dit thema jaarlijks als vast onderdeel herhaald. De invulling van de andere thema’s bepaalt u als wijkraad in overleg met uw wijkraadcoördinator en het team Opleidingsprogramma. De thematische herhalingen beginnen in 2023.
Introductieprogramma Direct na uw installatie start het introductieprogramma. Het introductieprogramma is verdeeld over een aantal dagdelen tussen mei en december 2022. Tijdens de introductie maken u kennis met elkaar, de wijk, het wijknetwerk en de gemeente. We besteden aandacht aan team-building, het delen van kennis en wijkopgaven. Ook komt het maken van een gezamenlijke visie en ambitie voor de wijk uitgebreid aan de orde. De invulling van het introductieprogramma kan per wijkraad iets verschillen. Meer informatie over de invulling en de data krijgt u via uw wijkraadscoördinator of via het team van het opleidingsprogramma.
Persoonlijke ontwikkeling Misschien heeft u al ervaring als lokaal vertegenwoordiger of heeft op een andere manier kennis en ervaring opgedaan die van meerwaarde zijn voor uw functie als wijkraadslid en uw wijkraad. Maar misschien zijn er vaardigheden of interesses die passen bij uw rol als wijkraadslid en die u graag (verder) wilt ontwikkelen. Dit kan via het persoonlijk ontwikkelaanbod. U kunt verschillende trainingen, E-learnings en cursussen volgen die aansluiten bij de rol van wijkvertegenwoordiger. Het persoonlijk ontwikkelaanbod is vanaf mei 2022 beschikbaar. U kunt zich aanmelden via de opleidingswebsite Sofie.
Thematische herhalingen Jaarlijks wordt een aantal onderwerpen uit het introductieprogramma herhaald. Hierbij wordt zoveel mogelijk aangesloten bij dingen die u in de praktijk tegenkomt.
Vragen? Heeft u vragen over het opleidingsprogramma? Neem contact op met opleidingsprogrammawijkradendv@ rotterdam.nl of met uw wijkraadcoördinator.
Opleidingswebsite Sofie Om gebruik te maken van het persoonlijk ontwikkelaanbod moet u zich aanmelden bij Sofie. Sofie is de opleidingswebsite van de gemeente. Om in te loggen heeft u uw persoonlijke e-mailadres nodig dat u van de gemeente heeft gekregen. Dit e-mailadres eindigt op @wijkraden. rotterdam.nl of op @dorpsraden.rotterdam.nl. Inloggen Om in te loggen gaat u naar de opleidingswebsite Sofie. U komt dan op het inlogscherm Wijkraadsleden (trainingscatalogus.nl) ■ Vul bij gebruikersnaam uw e-mailadres in. ■ Klik op ‘Wachtwoord vergeten’. U krijgt een tijdelijk wachtwoord op het opgegeven e-mailadres. ■ Ga terug naar het inlogscherm. ■ Log in met het tijdelijk wachtwoord ■ Ga naar uw persoonlijk dossier. Daar kunt u het wachtwoord wijzigen in een door uzelf gekozen wachtwoord. Nadat u bent ingelogd ziet u rechtsboven in het startscherm de knop ‘Zoek en boek’. Daar klikt u op de opleidingscatalogus. Vervolgens kunt u kiezen uit verschillende leer- en ontwikkelmogelijkheden. Heeft u problemen met het inloggen? Neem dan contact op met team Opleidingsprogramma Wijkraden: opleidingsprogrammawijkradendv@rotterdam.nl
Handreiking Wijk aan Zet
Wijk hubs
26
In verschillende Rotterdamse wijken zijn Wijkhubs. Het zijn gemeentelijke ontmoetingsplekken in de wijk waar bewoners kunnen binnenlopen met vragen, problemen of ideeën. Bewoners krijgen direct antwoord op hun vragen, of horen welke collega bij de gemeente hen op een ander moment verder helpt. Een afspraak maken is niet nodig. Zo is het voor bewoners nog eenvoudiger om met de gemeente in contact te komen. Laagdrempelig en persoonlijk.
Handreiking Wijk aan Zet
Ontmoetingsplek
De wijkraad en de Wijkhub
De Wijkhub is een ontmoetingsplek voor bewoners, maar ook voor medewerkers voor de gemeente die in de wijk moeten zijn of even in de wijk willen werken. Bijvoorbeeld een bouwinspecteur, een werkcoach of de stadsmarinier. Ook zogenaamde ketenpartners waar de gemeente mee samenwerkt kunnen gebruik maken van een werkplek in de Wijkhub, zoals de wijkagent en jongerenwerkers.
Ook als wijkraadslid bent u van harte welkom om in de Wijkhub af te spreken met bewoners, de wijkmanager, uw wijkraadcoördinator of partners uit de wijk. Om elkaar te ontmoeten, te overleggen of om samen te werken. Dit gaat altijd in goed overleg met de wijkmanager, die voor de Wijkhub verantwoordelijk is. De Wijkhubs zijn kleinschalig en er werken meerdere partijen samen. Er zijn geen vaste werkplekken of kamers voor de wijkraad gereserveerd.
De Wijkhub is niet bedoeld als uitvalsbasis voor de wijkraad en het is ook niet de vaste vergaderplek van de wijkraad. Wel kunt u de wijkhub gebruiken als inloopplek voor ontmoetingen in de wijk of voor het houden van een bijeenkomst. Dit gebeurt altijd in goed overleg met de wijkmanager. En niet elke wijkhub is hiervoor geschikt. Waar u als wijkraad formele bijeen kunt komen leest u onder Vergaderlocaties.
27
Waar in mijn wijk vind ik een Wijkhub? In Rotterdam komen steeds meer Wijkhubs. Een aantal is al open en het is de bedoeling dat er uiteindelijk door heel Rotterdam 30 wijkhubs zijn. Op Wijkhub | Rotterdam.nl vindt u de adressen en openingstijden van de Wijkhubs.
Handreiking Wijk aan Zet
Participatie in de wijk Rotterdamse participatiestandaard In Rotterdam werken we samen aan de toekomst van de stad: Rotterdammers, ondernemers, instellingen en gemeente. En dat is nodig, want de stad staat de komende jaren voor grote uitdagingen, waarbij de denk- en doekracht van de hele stad hard nodig is. Er zijn al heel veel betrokken Rotterdammers die zich actief inzetten voor hun straat, wijk of stad. En er zijn al veel mogelijkheden om mee te doen, mee te denken en mee te beslissen. Van Opzoomeren tot CityLab010, van Buurt Bestuurt tot het Burgerpanel, en van bewonersavond tot de GemeentePeiler-app.
Participatie hoe dan?
28
Handreiking Wijk aan Zet
29
Participatie op z’n Rotterdams De gemeente Rotterdam gebruikt een aantal belangrijke uitgangspunten bij het organiseren van inspraak en participatie.
1. Participatie is maatwerk
4. We waarderen en ondersteunen
We maken daarom bij de start van elk project of beleidsvoorstel de afweging welke ruimte er is om mee te denken, mee te beslissen en mee te doen.
de initiatieven van Rotterdammers. We kijken breed naar wat mogelijk is. Ook wanneer het misschien niet binnen onze gemeentelijke taken of beleid valt.
2. De directe leefomgeving
5. We zorgen voor goede participatieinstrumenten
van de bewoners is belangrijk en staat centraal. We betrekken daarom Rotterdammers al in een vroeg stadium bij plannen en activiteiten.
3. We zijn transparant over de keuzes die worden gemaakt. We zorgen tijdens het hele proces voor een duidelijke terugkoppeling: wat is de stand van zaken, waarom worden er bepaalde keuzes gemaakt, wat is de volgende stap?
voor alle Rotterdammers. We houden rekening met de diversiteit en inclusiviteit van onze stad, zodat iedereen mee kan doen.
6. Participatie is van ons allemaal en een kwestie van doen!
Meeweten
Als wijkraad kijkt u of de gemeente zich houdt aan de eigen uitgangspunten voor inspraak en participatie, zodat voor iedereen duidelijk is waar bewoners over kunnen meepraten en hoe ze dat kunnen doen. Als u vindt dat de gemeente de wijk onvoldoende betrekt bij projecten en beleid, dan kunt u escaleren bij de gemeenteraad. Ook als wijkraad heeft u een rol bij inspraak en participatie. Tot uw taken horen immers het Inventariseren en formuleren van standpunten in de wijk, het maken van een wijkakkoord, en het maken van Afspraken over participatie en advies bij stedelijke opgaven. Dit gebeurt bijvoorbeeld via het wijkakkoord, via Mijn Rotterdam en tijdens wijkraadbijeenkomsten.
Handreiking Wijk aan Zet
Het Wijk akkoord De wijkraad maakt samen met de gemeente en het wijknetwerk een wijkakkoord. Dit akkoord bestaat uit een wijkplan waarin staat aan welke opgaven in de wijk gewerkt gaat worden en wie daaraan bijdraagt. Ook staan in het wijkakkoord afspraken over hoe de wijk kan meedenken bij stedelijke opgaven die landen in de wijk. Het wijkakkoord is van, voor en door de wijk en het is de basis om in de wijk samen te werken.
30
Handreiking Wijk aan Zet
31
Clusteroverstijgende middelen
Participatieve middelen
Wijk MT stuurt op wijkakkoord
Het wijkakkoord bestaat uit het wijkplan en afspraken over participatie bij stedelijke opgaven. Het wijkplan bestaat uit de wijkvisie en het jaaractieplan.
Gemeenteraad ziet toe op voortgang
Netwerk (partners)
Wijkvisie
Hoe ziet het wijkakkoord eruit? Het wijkakkoord speelt een belangrijke rol in de samenwerking tussen de bewoners en de gemeente. Als wijkraad maakt u samen met de wijk, het wijknetwerk en de gemeente plannen en afspraken voor de wijk. Deze afspraken worden vastgelegd in het wijkakkoord. Hierbij worden duidelijke keuzes gemaakt over de inzet van capaciteit en middelen van de gemeente die beschikbaar zijn. Ook kunnen organisaties, bewoners en ondernemers acties voor hun rekening nemen. Zij kunnen het wijkakkoord mede ondertekenen.
Wijkraadcoördinator
Jaaractieplannen
Wijkraad checkt of afspraken worden nagekomen
Afspraken over participatie bij stedelijke opgaven
Handreiking Wijk aan Zet
Wijkvisie Als wijkraad maakt u samen met de wijk en de gemeente een visie voor de wijk. Hierbij bepaalt u samen met de gemeente onder andere welke knelpunten er zijn. De wijkanalyse helpt u hierbij. Ook inventariseert u als wijkraad via participatie wat de behoefte en wensen zijn vanuit de wijk. Als die behoeften en wensen inzichtelijk zijn, wordt gekeken wat de relatie is met het collegeprogramma of de stedelijk programma’s. De gemeente bekijkt welke opgaven er binnen de bestaande begroting en rekening houdend met het collegeprogramma gerealiseerd kunnen worden. Dit verloopt via het Wijk MT en Rayonberaad. De wijkraad bepaalt wat er in het concept-wijkplan wordt opgenomen en voorgelegt aan het college. Als er toch extra geld of capaciteit nodig is, zal dat door het college worden meegewogen bij de besluitvorming over de voorjaarsnota.
Jaaractieplan In het jaaractieplan (JAP) staan de opgaven uit de wijkvisie verder uitgewerkt in (meerjarige) acties. Deze acties zijn gebaseerd op de wijkvisie. Elk jaar past de wijkraad samen met de gemeente en de wijk het jaaractieplan aan. Projecten zijn bijvoorbeeld afgerond en nieuwe projecten worden toegevoegd. Samen met de wijkvisie vormt het jaaractieplan het wijkplan.
Samen met de wijkmanager zorgt de wijkraad dat zoveel mogelijk bewoners de kans krijgen met het wijkakkoord mee te denken en doen. De wijkraad stelt het wijkplan in concept vast en dient dat in bij het College. Het College neemt dit mee bij haar afwegingen voor de Voorjaarsnota. De besluitvorming ligt in handen van de gemeenteraad. Zij stelt de wijkplannen vast. De jaaractieplannen worden gemonitord: er wordt 3 keer per jaar een voortgangs rapportage gemaakt, zodat de wijkraad en de wijk kunnen volgen of de afgesproken resultaten inderdaad worden behaald.
Afspraken over participatie bij stedelijke opgaven De taken en bevoegdheden van de wijkraad zijn niet van toepassing op een aantal stede lijke opgaven. Het college bepaalt welke opgaven dat zijn en informeert de wijkraden hier schriftelijk over. Welke opgaven dat zijn, wordt door het college vastgelegd in een besluit. Wijkraad en gemeente kunnen voor een aantal van deze opgaven toch afspraken maken over de manier waarop participatie kan plaatsvinden.
32
Handreiking Wijk aan Zet
Gemeenteraad stelt wijkplan vast College + wijkwethouder
Netwerkpartners Wijkmanager organiseert
Wijkraad-coördinator
Wijkraad stelt concept-wijkplan vast
Rol Wijkraad Als wijkraad bent u de regisseur van het proces om tot een wijkakkoord te komen. U bepaalt samen met de wijkmanager, wijkondersteuner, de clustervertegenwoordigers en de wijkraadcoördinator hoe de participatie in de wijk en het wijkakkoordproces
het beste kan worden georganiseerd. Uw taak is ook om bewoners, ondernemers en organisaties in de wijk te motiveren actief mee te denken over onderwerpen die belangrijk zijn in de wijk. De wijkmanager organiseert het proces rond het wijkakkoord
en coördineert ook de inbreng van en besluitvorming binnen de gemeente. Informatie over het wijkakkoord is vanaf medio september 2022 ook te vinden op Mijn Rotterdam.
33
Handreiking Wijk aan Zet
34
Mijn Rotterdam
het digitale participatieplatform
Mijn Rotterdam is de digitale ontmoetingsplek waar bewoners kunnen meedoen, meepraten en meebeslissen over projecten en plannen die van invloed zijn op hun wijk en directe leefomgeving. Het is de plek waar bewoners hun bewonersinitiatieven indienen, inspiratie voor hun initiatieven opdoen en zien welke activiteiten er worden uitgevoerd. Ook het wijkakkoord krijgt een plek op Mijn Rotterdam.
Presentatie Mijn Rotterdam
Handreiking Wijk aan Zet
35
Voortgang wijkakkoord Gemeentelijke projecten
mijn.rotterdam.nl overzicht
participatie
Wijkraad
De wijkraad en Mijn Rotterdam Net als de gemeente, kunt u als wijkraad Mijn Rotterdam gebruiken om bewoners te betrekken bij wat er leeft in de wijk. U kunt projecten plaatsen, vragen uitzetten, informatie ophalen of op het platform in gesprek gaan over bepaalde projecten. U heeft hiervoor verschillende participatie middelen tot uw beschikking.
foto + e-mail
Bewonersinitiatieven
Projecten plaatsen op Mijn Rotterdam Als wijkraad kunt u een project (laten) plaatsen op Mijn Rotterdam om ideeën en meningen op te halen uit de wijk, bijvoorbeeld over de prioriteiten in de wijk of over een horecagebiedsplan. Het is altijd duidelijk te zien of de participatievraag van de wijkraad komt of van de gemeente. Samen met de wijkraadcoördinator bepaalt u voor elk project of onderwerp hoe u de wijkbewoners wilt betrekken. U selecteert de gewenste participatie-middelen en de bijbehorende thema’s. U bepaalt zelf hoe u het middel inzet en voor hoelang. De wijkraadcoördinator plaatst het project namens uw wijkraad op Mijn Rotterdam. Vervolgens kunnen bewoners reageren op uw project. En u kunt online in gesprek gaan met de bewoners. U krijgt een speciaal account voor Mijn Rotterdam op basis van uw wijkraad e-mailadres. Dit is een ander account dan die bewoners kunnen aanmaken. Bij de reacties die u vanuit uw wijkraadslid-account plaatst, is altijd zichtbaar dat u de reactie vanuit uw rol als wijkraadslid heeft geplaatst.
indienen
stemmen overzicht
Participatie-middelen Poll om de mening van bewoners op te halen. Stelling of vraag om reacties op te halen. Bijvoorbeeld voor of tegen een plan mét een toelichting met argumenten. ■ Ideeënformulier om plannen en ideeën op te halen. Via dit formulier kunnen bewoners zelf een idee indienen. ■ Liken. Snel meten hoeveel draagvlak er is voor een plan of idee. ■ ■
GemeentePeiler: een app met korte vragenlijsten om te weten wat er leeft onder Rotterdammers. Dat kan ook met een QR-code voor mobiele peiling. ■ Nieuwsberichten of foto om de wijkbewoners op de hoogte houden van het laatste nieuws. ■ Link delen van een digitale bijeenkomst die de wijkraad organiseert. ■
Handreiking Wijk aan Zet
Bewonersinitiatieven
36
Rotterdammers met een goed idee voor een activiteit in hun wijk kunnen een bijdrage aanvragen om hun idee te realiseren. Dit noemen we een bewonersinitiatief. Een bewonersinitiatief gaat altijd om een plan van, voor en door bewoners. Wijkbewoners kunnen samen met een stichting, vereniging of een ondernemer een plan indienen, maar dat hoeft niet.
Handreiking Wijk aan Zet
Realisatie alle gehonoreerde initiatieven zichtbaar op Mijn Rotterdam
Wijkmanager
toets aan wijkakkoord
Stemronde via Mijn Rotterdam
beslist over kleine initiatieven
< €2.500,-
Toets aan wijkakkoord
37
Kleine en grote bewonersinitiatieven Er zijn twee categorieën bewonersinitiatieven: ■ kleine bewonersinitiatieven tot en met 2.500 euro ■ grote bewonersinitiatieven tussen 2.500 en 20.000 euro Bewonersinitiatieven die een kleinere bijdrage nodig hebben dan 2.500 euro, kunnen het hele jaar worden ingediend. Voor grote bewonersinitiatieven tussen 2.500 en 20.000 euro zijn er indienronden en stemronden. Aanvragen van een subsidie voor een bewonersinitiatief Het aanvragen van een subsidie van een bewonersinitiatief gaat via Mijn Rotterdam. Ook kunnen bewoners het aanvraagformulier invullen en opsturen, of inleveren. Dit kan via de wijknetwerker, in een wijkhub of via Opzoomer Mee. Om een initiatief in te dienen moet de indiener 18 jaar of ouder zijn. Alle bewonersinitiatieven komen op Mijn Rotterdam te staan.
> €20.000,Indienen indienen via Mijn.Rotterdam.nl of een fysiek formulier verkrijgbaar bij Wijkhub of Opzoomer Mee
Wijk aan Zet - bewonersinitiatieven
Wijkbudget subsidie o.b.v. verdeelsleutel verdeeld over kleine initiatieven en stemrondes
Wijknetwerker
Opzoomer Mee
Handreiking Wijk aan Zet
Indien en stemronden grote bewonersinitiatieven 2022 Indienen: van 17 maart tot en met 30 april 2022 Stemmen: van 1 juni tot en met 14 juni 2022 Uitvoering: vanaf 1 juli 2022 Indienen: van 15 juni tot en met 31 augustus 2022 Stemmen: van 1 oktober tot en met 14 oktober Uitvoering: vanaf 1 november 2022 Stemmen Bewoners kunnen op Mijn Rotterdam stemmen op de grote bewonersinitiatieven en zien welke initiatieven in de wijk worden uitgevoerd. Om op een bewonersinitiatief te stemmen moeten bewoners eerst een account aanmaken op Mijn Rotterdam. Bewoners kunnen ook stemmen door een formulier in te vullen en in te leveren. Het formulier is te downloaden op Mijn.Rotterdam.nl of af te halen bij de wijkhubs of Huizen van de Wijk. Als bewoners hulp nodig hebben bij het indienen van een bewonersinitiatief of bij het stemmen, dan kunt u ze doorverwijzen naar de wijkmanager. Bewoners kunnen via het algemene informatienummer van de gemeente 14 010 navragen wie dat voor hun wijk is. Ook Opzoomer Mee kan bewoners verder helpen.
De rol van de wijkraad De wijkraden zijn het middelpunt in de samenwerking tussen de wijk en de gemeente. Ze weten als geen ander wat er leeft in de wijk. U heeft dan ook een belangrijke rol bij de bewonersinitiatieven. Samen met de wijkmanager beslist u hoe het beschikbare wijkbudget over de grote en kleine initiatieven wordt verdeeld, en via het wijkakkoord bepaalt u samen met de bewoners, het wijknetwerk en de gemeente de kaders waarbinnen de bewonersinitiatieven moeten passen. Immers, een bewonersinitiatief is altijd een plan van, voor en door bewoners. En als wijkraad kunt uiteraard bewoners wijzen op de mogelijkheden van bewonersinitiatieven en ze aanmoedigen om initiatieven in te dienen. Daarbij kunt u bewoners met elkaar in contact brengen die in de wijk graag kunnen en willen helpen om een initiatief te realiseren. Kleine bewonersinitiatieven tot en met 2.500 euro De categorie kleine bewonersinitiatieven is bedoeld voor de kleinere projecten die een snelle doorlooptijd hebben of snel een kleinere financiële bijdrage nodig hebben. Kleine bewonersinitiatieven kunnen het hele jaar worden ingediend. U bepaalt samen met de wijkmanager welk bedrag van het beschikbare wijkbudget voor kleine bewonersinitiatieven wordt gebruikt. De wijkmanager regisseert de besluitvorming rond de bewonersinitiatieven.