[22bb005774] Beantwoording vragen over Asielopvang en opvang Oekraïners

Maatschappelijke Ontwikkeling Welzijn, Samenleven, Sport, Digitale Inclusie Faouzi Achbar Van: Zelda van Wijk Telefoon: 06-28362853 Uw kenmerk: 22bb005119 Ons kenmerk: M2207-3382 22bo5145 Onderwerp: Asielopvang en opvang Oekraïners

Aan de gemeenteraad

Datum: B&W 13 september 2022

Op 20 juli 2022 stelde S. Ceulemans (Leefbaar Rotterdam) ons schriftelijke vragen over asielopvang en vluchtelingen Oekraïne. Inleidend wordt gesteld: ‘Vorige week ontving de raad een brief van wethouder Achbar over de ontwikkelingen met betrekking tot de opvang van asielzoekers, aan Rotterdam gekoppelde statushouders en Oekraïense vluchtelingen. Hierin is onder andere te lezen dat de lopende contracten met de riviercruiseschepen voor asielopvang als gevolg van de asielcrisis zijn verlengd tot 1 november 2023.’ Hieronder volgen de vragen en onze beantwoording: Vraag 1: Op basis waarvan heeft u concreet besloten tot het verlengen van de huurcontracten van de huidige riviercruiseschepen voor asielopvang tot 1 november 2023 –bijna anderhalf jaar verder? Antwoord: Het kabinet heeft op 17 juni de situatie rondom de asielopvang benoemd tot Nationale Crisis en hiervoor een nationale crisisorganisatie ingericht. De verwachting van het COA is dat in 2023 landelijk sprake is van toenemende noodzaak tot opvang van vluchtelingen. Zie onderstaande grafiek voor de prognoses landelijke opvangcapaciteit.

Blad: Datum: Ons kenmerk:

2 13 september 2022 M2207-3382

Bron: Weekcijfers Capaciteit – publicatie 6 juli 2022 (COA)

Hoewel nog niet precies duidelijk is welke verplichtingen en inspanningen het Rijk en het COA van Rotterdam verwachten, acht het college op dit moment het verlengen van de huur noodzakelijk. Rotterdam heeft vanaf oktober 2021 opvang gerealiseerd op riviercruiseschepen van zowel statushouders als asielzoekers. Met deze opvang doen we geen beroep op bestaande opvangcapaciteit voor bijzondere doelgroepen en/of bestaande woonvoorraad. Vraag 2: Zijn de verlengde contracten tussentijds opzegbaar? Zo ja, welke voorwaarden (waaronder opzegtermijn) zijn hierop van toepassing? Antwoord: De contracten zijn niet tussentijds opzegbaar. Vraag 3: Zo nee, waarom committeert u zich voor een dergelijke lange periode aan de huur van deze riviercruiseschepen terwijl Rotterdam heeft aangegeven uitsluitend mee te werken aan de opvang van asielzoekers (onder een aantal stringente voorwaarden en met een absolute bovengrens van 500) in geval van uiterste nood? Vraag 4: Garandeert u (indien de contracten niet tussentijds opzegbaar zijn) dat het feit dat deze contracten doorlopen tot 1 november 2023 niet automatisch inhoudt dat de asielopvang eveneens tot die datum doorloopt? Zo nee, waarom niet? Antwoord op de vragen 3 en 4: Het kabinet heeft de opvang van vluchtelingen tot een nationale crisis benoemd. Er is sprake van een noodsituatie.

De prognoses laten zien dat in 2023 ook noodzaak tot opvang zal zijn. Zie het antwoord bij vraag 1. In het coalitieakkoord staat dat Rotterdam bereid is 500 asielzoekers en statushouders die aan Rotterdam zijn toegewezen, op te vangen. Het college heeft besloten per 1

Blad: Datum: Ons kenmerk:

3 13 september 2022 M2207-3382

november 2022 de capaciteit van 500 opvangplekken bij voorkeur in te zetten voor de opvang van gekoppelde statushouders (22bb005085). Vraag 5: Wat bedragen de kosten die tot nu toe zijn gemaakt in het kader van de asielopvang op de riviercruiseschepen? Zijn deze kosten volledig voor rekening van het COA gekomen? Zo nee, welk gedeelte niet? Antwoord: Er zijn drie tranches te benoemen in de opvang op riviercruiseschepen: Tranche oktober -december 2021: Dit betreft de opvang van 90 gekoppelde statushouders. De voorlopig gedeclareerde kosten van deze opvang zijn ongeveer €600.000 geweest en zijn door het COA vergoed. Zodra alle kosten in kaart zijn gebracht zal nog een declaratie ingediend worden bij het COA. De kosten voor de inzet van de projectleiding voor deze tranche worden niet vergoed. Tranche december 2021-april 2022: Deze opvang op de riviercruiseschepen verzorgt de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond (VRR) (vanwege de regio opgave). De VRR is alle financiële verplichtingen aangegaan en deze worden vergoed door het COA. Ook de inzet van projectleiding en ambtelijke inzet wordt via de VRR doorberekend aan het Rijk. Ook deze kosten zullen nog in kaart worden gebracht. Tranche mei-oktober 2022: De opvang van 340 asielzoekers en 160 gekoppelde statushouders op riviercruiseschepen wordt verzorgd door de gemeente Rotterdam.

Het COA heeft de eindverantwoordelijkheid voor de bewoners aan boord. Alle operationele kosten inclusief de kosten voor projectleiding en projectondersteuning van de gemeente Rotterdam worden vergoed door het COA. Uiteraard informeren wij u hierover in het kader van de reguliere planning & control cyclus. Verder wordt gesteld: ‘In de brief is tevens te lezen dat het college voornemens is twee extra riviercruiseschepen te huren voor de opvang van een nieuwe groep Oekraïense vluchtelingen. De kosten per schip bedragen volgens de wethouder 4 miljoen euro voor een half jaar. Hij geeft aan dat het Rijk heeft meegegeven dat gemeenten “in principe” geen nadelige financiële consequenties mogen ondervinden als gevolg van de uitvoering van de opvang van Oekraïense vluchtelingen.’ Vraag 6: Op welke wijze wordt het draagvlak getoetst op de beoogde locaties? Welke locaties betreft het? Wanneer is er in uw ogen sprake van voldoende draagvlak? Antwoord: Eén schip gaat aanmeren aan de Feijenoordkade. De locatie van het andere schip is nog niet bekend. Het zoeken naar en bepalen van de locaties gebeurt in nauw overleg met de rayondirecteuren van de gemeente en de wijkmanagers. Zij kennen de Rotterdamse gebieden en wijken goed en adviseren over passende locaties. De wijkraad wordt vooraf geïnformeerd. Omwonenden worden, net zoals bij alle andere opvanglocaties, per brief

Blad: Datum: Ons kenmerk:

4 13 september 2022 M2207-3382

geïnformeerd over de komst van de schepen. In de brief staat waar bewoners terecht kunnen als ze vragen hebben over de schepen en de opvang ter plekke. Vraag 7: Wat wordt bedoeld met “in principe” als het gaat om de mededeling vanuit het Rijk dat gemeenten geen nadelige financiële gevolgen van de opvang van Oekraïners mogen ondervinden? Ziet u het risico dat hiermee boven de markt blijft hangen dat de gemeente uiteindelijk toch in de buidel mag tasten? Antwoord: In de op 3 juni 2022 gepubliceerde regeling Bekostiging Opvang Oekraïense Ontheemden is aangegeven dat de kosten die de gemeenten maken gedekt worden door het Rijk. De kosten die de gemeente heeft gemaakt voor 3 juni 2022 worden geheel vergoed door het Rijk. De kosten gemaakt na 3 juni jl. worden gedekt via een zogenaamd normbedrag. Over de hoogte van het normbedrag en de kosten die de gemeenten maken is overleg tussen gemeenten, VNG en Rijk gaande. Zodra de afspraken zijn gemaakt, zullen wij u hierover informeren in het kader van de reguliere planning & control cyclus en door middel van de volgende voortgangsbrief. Vraag 8: Bent u bereid hieromtrent een harde toezegging van het Rijk te vragen? Zo nee, waarom niet? Antwoord: Er wordt op verschillende tafels en niveaus gesproken over de vergoeding van de kosten die gemeenten maken voor de Oekraïense ontheemden.

Eventuele vervolgstappen bepalen we aan de hand van tussenuitkomsten en verloop van de gesprekken. De inzet is alle kosten vergoed te krijgen. Vraag 9: Welke kosten heeft de gemeente tot nu toe in totaal gemaakt met betrekking tot de opvang van Oekraïense vluchtelingen en zijn deze kosten inderdaad volledig vergoed? Zo nee, welk bedrag nog niet en wat doet u eraan om ook dit zo snel mogelijk vergoed te krijgen? Antwoord: Zie het antwoord op vragen 7 en 8. Vraag 10: Voor alle helderheid: hoeveel Oekraïners (minus opvang door particulieren en op De Volendam) worden er op dit moment in totaal in Rotterdam gehuisvest, hoeveel individuele woonruimten zijn hiermee gemoeid, hoeveel Oekraïners moet Rotterdam begin 2023 in totaal opgevangen hebben en hoeveel individuele woonruimten zullen daar naar verwachting mee gemoeid zijn? Vraag 11: Hoeveel reeds bestaande woonruimten (waaronder in voormalige verpleeg- en verzorgingshuizen, woningen met sloopbestemming en omgekatte kantoorpanden) zijn tot nu toe ingezet voor de huisvesting van Oekraïense vluchtelingen?

Blad: Datum: Ons kenmerk:

5 13 september 2022 M2207-3382

Vraag 12: Hoeveel van die woonruimten waren tot dat moment reeds bewoond door anderen, bijvoorbeeld in het kader van antikraak? Vraag 13: Hoeveel momenteel bewoonde woonruimten worden naar verwachting tussen nu en het eerste kwartaal van 2023 vrijgemaakt voor de huisvesting van Oekraïense vluchtelingen? Vraag 14: Hoeveel nieuwe (dus niet eerder bestaande) woonruimten zijn er tot nu toe in totaal ingezet (minus de opvang op De Volendam) voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen in Rotterdam? Antwoorden vraag 10 t/m 14: Op 22 augustus 2022 staan er 467 Oekraïense vluchtelingen in de BRP op gemeentelijke opvanglocaties ingeschreven (ex. De Volendam). Op 13 september zijn er 14 gemeentelijke opvanglocaties in gebruik met in totaal 952 plekken (ex. Volendam). ‐ Charloisse Lagedijk in Pendrecht; ‐ Courzandseweg in Heijplaat; ‐ De Aarhof aan de Aar in Zevenkamp; ‐ Desdemonastraat in Hoogvliet; ‐ Katendrechtse Lagedijk in de Tarwewijk; ‐ Mijnkintbuurt in de Tarwewijk; ‐ Schulpplein in Oud Charlois; ‐ Sigrid Undsetweg in Ommoord; ‐ Simeon en Anna aan de Strevelsweg in Vreewijk; ‐ Smirnoffweg bij de Waalhaven; ‐ Stroom aan de Lloydstraat in Delfshaven. ‐ Urkersingel in Carnisse; ‐ Riviercruiseschip Azolla aan de Rochussenstraat in Delfshaven; ‐ Riviercruiseschip MS Zwitserland aan de Feijenoordkade in Feijenoord.

Na 14 september worden de volgende locaties nog opgeleverd: ‐ Abraham van Stolkweg in Blijdorp Noord; ‐ Baarsweg in Hoogvliet. Rotterdam en de regiogemeenten hebben de afspraak gemaakt dat Rotterdam de helft van de 2000 plekken die het Rijk als taakstelling aan de regio heeft opgelegd, zal organiseren. De regiogemeenten organiseren de andere helft. Daarnaast heeft het Rijk een aanvullende inspanningsverplichting opgelegd aan regio Rijnmond om begin 2023 nogmaals 1270 plekken te leveren. Daarvan zal Rotterdam 635 plekken, wederom de helft, voor haar rekening nemen. In totaal heeft de regio Rijnmond begin 2023 dus de opgave 3270 plekken leveren voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen, waarvan Rotterdam er 1635 voor haar rekening neemt. Voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen worden voormalige verpleeg- en verzorgingshuizen, woningen met sloopbestemming en aangepaste kantoorpanden ingezet. De opvang van Oekraïense vluchtelingen gebeurt niet in reguliere woningen.

Blad: Datum: Ons kenmerk:

6 13 september 2022 M2207-3382

Burgemeester en wethouders van Rotterdam, De secretaris,

De burgemeester,

V.J.M. Roozen

A. Aboutaleb