[22bb005422] Raadsvoorstel over verlengen beleidskader Bouwen aan een toekomst zonder geweld

Gemeente Rotterdam

Maatschappelijke Ontwikkeling Zorg, Ouderen, Jeugdzorg Maarten Struijvenberg Van: Eveline Kentie Telefoon: 06-22053393 Ons kenmerk: M2206-4400 22b04771 Bijlage(n): 1 Onderwerp: Verlengen beleidskader Bouwen aan een toekomst zonder geweld.

Aan de gemeenteraad

Datum: B&W 23 augustus 2022 Bijlage: 1

Gevraagd besluit: Samenvattend stellen wij u voor: Het beleidskader Bouwen aan een toekomst zonder geweld (huiselijk geweld en kindermishandeling) te verlengen met 1 jaar tot eind 2023.

Waarom dit voorstel?/Waarom nu voorgelegd? U wordt volgens planning geïnformeerd over de voortgang van het Verandertraject Huiselijk Geweld in Rotterdam. Gezien de koppeling van het Verandertraject aan het beleidskader wordt tegelijkertijd de verlenging van het beleidskader aan u voorgelegd.

Relatie met het coalitieakkoord/collegewerkprogramma/eerder aangenomen moties en gedane toezeggingen: Toezegging Onderzoek Ketenaanpak Huiselijk Geweld (20bb015684)

Toelichting: Met deze brief ontvangt u de voortgangsrapportage van het Verandertraject Huiselijk Geweld in Rotterdam. Een programma waarin wij samen met de Beschermpartners Huiselijk Geweld (VTRR, JBRR, politie, OM, Reclassering, Fier, Arosa, ZVHRR, Enver, Dock, De Waag en de gemeente Rotterdam) werken aan noodzakelijke veranderingen in de aanpak van geweld achter de voordeur in Rotterdam. De te behalen resultaten zijn daarbij de gezamenlijke verantwoordelijkheid van deze partners. Mede namens hen wordt u deze voortgangsrapportage aangeboden. De rapportage vindt u in de bijlage. We hechten veel waarde aan wat er door professionals in de uitvoering en cliënten (ervaringsdeskundigen) ervaren wordt van de ontwikkelingen uit het Verandertraject. Hiervoor is een groep 'Critical friends' gestart die gevraagd kan worden om hun professionele mening te geven. De Critical friends hebben (op basis van de concept voortgangsrapportage) een reflectie gegeven op de voortgang van het Verandertraject. De uitkomsten hiervan op hoofdlijnen vindt u terug in de rapportage.

Blad: Datum: Ons kenmerk:

2 B&W 23 augustus 2022 M2206-4400

De reflectie is op 10 mei besproken met de Beschermpartners. Eén van de uitkomsten hiervan is dat er een grote behoefte is tot meer focus: kritisch bezien wat er echt nodig is en daar de inzet rond bundelen. Dit kan mogelijk leiden tot het maken van keuzes. In deze aanbiedingsbrief wordt u verder geïnformeerd over het volgende: 1. Achtergrondinformatie m.b.t. de beleidsaanpak van Huiselijk Geweld en dit Verandertraject; 2. Gerelateerde toezeggingen; 3. Voorstel tot verlenging van het Beleidskader Bouwen aan een toekomst zonder geweld.

1. Achtergrondinformatie: Huiselijk geweld, kindermishandeling en seksueel geweld is een groot maatschappelijk probleem. Ook in Rotterdam zijn er volwassenen en kinderen, die zich thuis niet veilig voelen. Rotterdammers die, soms elke dag, te maken krijgen met fysiek, psychisch of seksueel geweld door een persoon waarvan ze, bijvoorbeeld door een (zorg) relatie, afhankelijk zijn. In plaats van leven zijn zij aan het overleven. Hulp zoeken is als slachtoffer of pleger niet gemakkelijk. Afhankelijkheid, maar ook schaamte maken dit ingewikkeld en complex. Het probleem kan daardoor lang voortduren en grote gevolgen hebben. Niet zelden wordt het geweld overgedragen van generatie op generatie. Er is een groot aantal organisaties die een rol hebben in het signaleren, hulpverlenen, strafrechtelijk vervolgen etc. bij deze problematiek. Iedere organisatie heeft hierin een eigen rol/taak. Waar nodig wordt met elkaar samengewerkt om tot een integrale aanpak te komen. Gezamenlijk vormen deze organisaties de keten/het netwerk huiselijk geweld en kindermishandeling. Dagelijks werken de professionals van deze organisaties met deze gezinnen om het geweld te stoppen en te werken aan duurzaam herstel. De gemeente Rotterdam maakt ook onderdeel uit van het netwerk en heeft daarin verschillende rollen.

We hebben wettelijke en beleidsmatige taken, maar bieden ook hulp en ondersteuning aan deze gezinnen. Rotterdam heeft in het land al verschillende keren vooropgelopen in ontwikkelingen rond de aanpak. Denk hierbij aan het Tijdelijk Huisverbod, de Meldcode en onlangs de realisatie van het Centrum Huiselijk Geweld en Kindermishandeling (Filomena). De uitvoerende rol van de gemeente bij Huiselijk Geweld, kindermishandeling en seksueel geweld wordt o.a. gedaan bij de Wijkteams, de Vraag Wijzers, de stedelijke loketten en het Centrum Seksueel Geweld. In de Rotterdamse Wijkteams komt jaarlijks een groot aantal Rotterdammers met een hulpvraag in relatie tot deze problematiek. Hiervoor zijn Huiselijk geweld deskundigen werkzaam in het Wijkteam die goed zijn opgeleid om deze hulp te kunnen verlenen. Indien de hulpvraag te complex is, is het mogelijk om tweedelijns hulp (Wmo of Jeugdhulp) in te zetten voor deze Rotterdammers. Het beleid rond de aanpak is vastgelegd in het beleidskader Bouwen aan een toekomst zonder geweld. Vanuit dit beleidskader worden wettelijke taken opgepakt, zoals de verantwoordelijkheid om te zorgen voor voorzieningen waar slachtoffers van HG/KM kunnen worden opgevangen en het uitvoeren van de Wet Tijdelijk Huisverbod. Daarnaast

Blad: Datum: Ons kenmerk:

3 B&W 23 augustus 2022 M2206-4400

kent het beleidskader verschillende ambities om de aanpak continue te verbeteren. Het beleidskader is gestart in 2019 en loopt tot 31 december 2022. De voormalige Commissie ZOCS is op 9 april 2021 geinformeerd over de voortgang van dit beleidskader (21bb459). Ondanks de inspanningen door alle organisaties en professionals in het netwerk om het geweld te stoppen bij deze Rotterdammers, komen er helaas ernstige (en soms dodelijke) incidenten voor. Een aantal van deze incidenten die plaatsvonden eind 2018 leidden ertoe dat de gemeenteraad een onderzoek heeft laten doen naar de aanpak van Huiselijk geweld in Rotterdam (onderzoek 'Complexe problemen vragen om onorthodoxe oplossingen' van het Verwey Jonker Instituut). Dit onderzoek was aanleiding voor het netwerk om zich te organiseren in het platform Beschermpartners HG/KM en gezamenlijk uit te spreken dat verandering nodig is. In het Verandertraject HG zijn opgaven geformuleerd waarvoor dit platform aan de lat staat. Dit traject is in mei 2021 van start gegaan en loopt tot en met maart 2023. Afgelopen november heeft de gemeenteraad een eerste voortgangsbericht ontvangen [D2111-23164] dat is besproken in de commissie ZOCS op 7 januari 2022. 2.

Gerelateerde toezeggingen: Toezegging 21bb7725 De wethouder informeert de commissie op welke wijze de ervaringen van de doelgroep (ervaringsdeskundigen) worden betrokken bij de voortgang van het verbeterplan aanpak Huiselijk Geweld. Reactie: Sinds 2021 is in opdracht van de gemeente Rotterdam door Veilig Thuis 'Ervaring in huis' opgericht. Dit is een poule van ervaringsdeskundigen huiselijk geweld, zowel slachtoffers als plegers, die op verschillende manieren in de aanpak kunnen worden ingezet. Deze poule kent inmiddels een stevige rol in de gehele aanpak. Verschillende organisaties uit het netwerk zijn ambassadeur hiervoor en zetten ervaringsdeskundigheid steeds vaker in, zowel bij beleidsontwikkeling als ook in de hulpverlening zelf. Ervaringsdeskundigen betrekken en inzetten draagt hij aan het leren in de keten. Eén van de belangrijkste doelstellingen van het programma. Vanuit het programma wordt de inzet van 'Ervaring in huis' aangejaagd als middel om gezamenlijk te leren van de ervaringen van voormalige cliënten. Dit geldt vanzelfsprekend ook voor de opgaven uit het programma zelf. Concreet nemen ervaringsdeskundigen deel aan werksessies of werkgroepen rond bijvoorbeeld toegang en de professionele standaard. Ook maakt er een ervaringsdeskundige deel uit van het gebiedsnetwerk HGKM in Delfshaven.

Tot slot nemen er ook ervaringsdeskundigen deel aan de groep van Critical friends. De ervaringen van de doelgroep worden hierdoor continue meegenomen in alle ontwikkelingen. We beschouwen hiermee deze toezegging als afgedaan. Toezegging 21bb15963 De wethouder informeert de commissie over de invulling van de aanbeveling Critical Friend.

Blad: Datum: Ons kenmerk:

4 B&W 23 augustus 2022 M2206-4400

Reactie: In de tussentijdse rapportage die Verwey Jonker in december heeft opgeleverd is de aanbeveling gedaan om voor het Verandertraject gebruik te maken van een 'critical friend'. Deze critical friend zou vanuit de inhoud kritisch mee moeten kijken en adviezen kunnen geven aan de Beschermpartners. Toegezegd is om invulling te geven aan deze rol. In het platform van Beschermpartners is nagedacht over de wijze waarop deze rol het beste kon worden ingevuld en geconcludeerd dat hierbij vooral behoefte is aan een stem vanuit de uitvoering en de cliënt. Zij kunnen het beste aangeven wat er in de praktijk wel of niet goed gaat en kennen daarbij het beste de Rotterdamse situatie. Vanuit deze wens is een oproep gedaan aan professionals om deze rol te vervullen. Hierbij is ingezet op een groep critical friends, in plaats van één individu. Inmiddels is er een formele groep critical friends gestart bestaande uit 13 professionals en ervaringsdeskundigen uit 9 organisaties. Een groep enthousiaste inhoudsdeskundigen die graag meedenken 'over hoe het beter kan. De eerste vraagstukken zijn inmiddels aan hen voorgelegd. Ook de voortgangsrapportage is aan hen voorgelegd, waarop zij een kritische reflectie hebben gemaakt en deze hebben gepresenteerd in het platform Beschermpartners op 10 mei. De rol van critical friend, zoals is aanbevolen, heeft hiermee invulling gekregen.

We beschouwen de toezegging daarmee als afgedaan. 3. Voorstel tot verlengen Beleidskader Bouwen aan toekomst zonder geweld Het Beleidskader Bouwen aan toekomst zonder geweld is tot stand gekomen in 2018 en gestart in 2019.Op dat moment waren de debatten over de aanpak van huiselijk geweld naar aanleiding van de drie dodelijke incidenten in volle gang en waren er nog geen concrete uitkomsten. Bij het aannemen van het beleidskader is daarom aangegeven dat als uit de debatten zou blijken dat er meer of andere acties nodig zouden zijn, er bijvoorbeeld een addendum op het beleidskader zou komen. Deze aanvulling is uiteindelijk het Verandertraject HG geworden. Het beleidskader loopt formeel eind 2022 af. Het Verandertraject loopt tot en met maart 2023. Toegezegd is dat er een onderzoek zal plaatsvinden naar op welke wijze de aanbevelingen van Verwey Jonker vorm hebben gekregen door middel van het traject. Daarnaast staat in het programma dat aan de hand van het onderzoek wordt gekeken of er nog meer moet worden gedaan en/of sommige ontwikkelingen juist niet hebben bijgedragen en moeten worden gestopt. Het voorstel is om de looptijd van het huidige beleidskader te verlengen en o.a. aan de hand van dit onderzoek te bepalen hoe we na 2023 verder gaan met het Rotterdamse beleid rond de aanpak van huiselijk geweld.

De opbrengsten van het programma kunnen in dat geval in een nieuw beleidskader worden verwerkt zodat het reguliere beleid en de aanvullende opgaven weer centraal gebundeld worden. Uiteraard wordt in heel 2023 gewerkt aan de wettelijke taken en aanvullende ambities die er zijn. Een andere reden om het beleidskader te verlengen is de start van de nieuwe W/mocontracten. De daarbij behorende nieuwe regelgeving (Verordening maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp), inclusief de gezins- en HG-arrangementen, kan op deze manier worden vertaald in het vernieuwde beleidskader.

Blad: Datum: Ons kenmerk:

5 B&W 23 augustus 2022 M2206-4400

Financiële en juridische consequenties/aspecten: n.v.t. Het bijbehorende ontwerpbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan.

Burgemeester en wethouders van Rotterdam,

Bijlage(n). Voortgangsrapportage verandertraject huiselijk geweld

Blad: Datum: Ons kenmerk:

6 B&W 23 augustus 2022 M2206-4400

Ontwerpbesluit

De Raad van de gemeente Rotterdam, gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 23 augustus 2022 overwegende dat: de opbrengst van het Verandertraject Huiselijk Geweld input levert voor een nieuw beleidskader

besluit: het beleidskader Bouwen aan een toekomst zonder geweld te verlengen met 1 jaar tot eind 2023.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van

De griffier,

De voorzitter,