[22bb005042] Bijlage 2 behorende bij 22bb5036 over Investeringsstrategie SIFR
Tekst van het document
Investeringsstrategie SIFR Gemeente Rotterdam Juni 2022 1
Inhoudsopgave
1. Inleiding
4
1.1
Cijfers Rotterdam
4
1.2
De kansrijkheid van sociaal ondernemerschap
5
2. Strategie Social Impact Fonds Rotterdam
6
2.1
Inleiding
6
2.2
De investeringsstrategie van het Social Impact Fonds Rotterdam
8
2.3
Fondsmanagement
13
2.4
Investeringsproces
14
2.5
Governance
15
2.6
Exit- en fondsliquidatiestrategie
19
3. Nadere toelichting schuldenstrategie SIFR en inzet middelen Gemeente Rotterdam
20
3.1
Huidige situatie en aanleiding schuldenstrategie SIFR
20
3.2
Schuldenstrategie SIFR
22
3.3
Toelichting investeringsstrategie op schulden
23
3.4
Investering in Buddy Payment (Persbericht)
24
1. Inleiding
1.1 CIJFERS ROTTERDAM Rotterdam heeft in 2021 ongeveer 640.000 inwoners.
De gemeente Rotterdam is zich ervan bewust dat
85% (525.000 inwoners) zijn zelfredzaam.
individuele hulp nodig is voor de Rotterdammers die
10% (ca. 62.000 inwoners) zijn beperkt zelfredzaam.
beperkt zelfredzaam zijn of die te angstig zijn voor de
5% (ruim 30.000) heeft langere of specialistische zorg
overheid. De gemeente ziet meerwaarde in het verster-
nodig. Per duizend inwoners krijgen er 96 (9,6%) een
ken van de sociaal ondernemers in de stad en de
bijstandsuitkering. Dat is twee keer zo hoog als het
wijkpartners die wél het vertrouwen hebben en die de
landelijke gemiddelde. 51.000 Rotterdamse
band hebben waarmee ze wél iemand langdurig kunnen
huishoudens kampen met schuldproblemen, dat zijn
ondersteunen op onder andere de schulden. Ook ziet
meer dan 100.000 inwoners. Daarvan zitten 27.000
de gemeente dat er diverse ict-instrumenten beschik-
Rotterdammers zo diep in de schulden, dat zij die niet
baar zijn in de markt die wellicht kunnen zorgen voor
zonder hulp en binnen drie jaar kunnen aflossen
versterking van de schuldhulpketen, verminderen van
(problematische schulden). Ook is in Rotterdam de
de administratieve last voor hulpverleners en het
gemiddelde schuld hoger (€45.000) dan de rest van
ondersteunen van schuldenaren.
Nederland (€43.000). Voor Covid-19 had 16% van de Rotterdamse huishoudens schulden, landelijk is dit 8%. er zijn veel Rotterdammers met problematische schulden die niet meer naar de gemeente toe willen (bijvoorbeeld de slachtoffers van de kinderopvangtoeslagaffaire) of niet kunnen, omdat zij uitvallen gedurende het proces, terwijl zij wel gemotiveerd zijn. Slechts 8% van de doelgroep Rotterdammers met problematische schulden deed in 2015 een aanvraag bij de Kredietbank Rotterdam (KBR) voor een schuldregeling.
Belangrijk aandachtspunt is dat al deze thema’s zich met name voordoen in een aantal gebieden in Rotterdam. De CBS-wijken Feijenoord, Charlois en Delfshaven staan bij al deze thema’s in de top-3.
4
1.2 DE KANSRIJKHEID VAN SOCIAAL
Toch vinden gemeenten het nog lastig om sociaal
ONDERNEMERSCHAP
ondernemerschap te omarmen en als aanvullend
In beleidsmatige zin zien we dat overheden sociaal
instrument in te zetten.
ondernemerschap steeds meer omarmen. Met name de mogelijkheden om sociale vraagstukken aan te pakken
In Rotterdam heeft de gemeente enkele jaren geleden
door middel van ondernemerschap wordt steeds vaker
de private sector opgeroepen mee te denken en te doen
herkend. Sociaal ondernemers bieden maatwerk en
in de oplossing van de grote maatschappelijke
individuele steun voor specifieke doelgroepen of in
uitdagingen van de stad. Uit die oproep is het Social
specifieke wijken, waar gemeenten daar zelf de
Impact Fonds Rotterdam geboren, op initiatief van
capaciteit niet voor hebben. Verschillende gemeenten,
private vermogensfondsen en investeerders, om met
waaronder de gemeente Rotterdam, hebben in de
een eigen mandaat in samenwerking met gemeente
afgelopen jaren specifiek beleid gemaakt om sociaal
en andere partijen in de stad de problemen meerjarig
ondernemerschap te faciliteren en stimuleren.
aan te pakken. Tevens is de Rotterdam Impact Coalitie opgericht met als partners Gemeente Rotterdam,
De gemeente Rotterdam ziet het belang van sociaal
Stichting Voor Goed, Thrive en Social Impact Fonds
ondernemers in de stad. Deze ondernemers dragen bij
Rotterdam.
aan de maatschappelijke opgaven van de stad en zorgen voor een groei van de werkgelegenheid. Voldoende reden om sociaal ondernemerschap binnen de stad te willen stimuleren en belemmeringen weg te willen nemen.
5
2. Strategie Social Impact Fonds Rotterdam
2.1 INLEIDING
Vandaar dat zij met elkaar een investeringsfonds hebben
Het Social Impact Fonds Rotterdam (SIFR) is opgericht
opgericht, de coöperatie Social Impact Fonds Rotterdam
door een aantal van de vermogensfondsen in Rotterdam.
(SIFR). Zij hebben daar ieder een deel van hun vermogen
Deze vermogensfondsen, bijvoorbeeld het Sint
aan toevertrouwd. Het investeringsfonds is een
Laurensfonds, hebben vermogen dat voorheen alleen
instrument dat naast hun reguliere donatie-stichtingen
met de rendementen maatschappelijke impact voor de
functioneert en dat voor impactvolle organisaties de
stad realiseerde, doordat het werd belegd. Dat financieel
volgende stap kan zijn. Het management hebben zij
rendement werd via donaties uitgekeerd aan initiatieven
uitbesteed aan impact investeringsexperts en de
en organisaties, veelal in het sociale domein.
initiatoren van het fonds. SIFR is een investeerder met impactoogmerk, die bewust investeert om hogere
Deze vermogensfondsen, die vaak een hele lange
sociale en ecologische impact te behalen. Investeren
Rotterdamse historie hebben, maken zich zorgen om de
gaat dus gepaard met een bredere blik gericht op waarde
toenemende schuldenlast van veel Rotterdammers, het
en niet puur op financieel rendement.
toenemend aantal mensen dat langdurig werkloos is en kinderen die zonder gelijke kansen opgroeien en de
Waar in dit sociaal-maatschappelijke domein veel
tweedeling in de maatschappij als gevolg van de
partijen aankloppen voor subsidies of donaties
verschillende transities. Tegelijkertijd krijgen zij dagelijks
ondersteunt SIFR in het neerzetten van een
aanvragen van sociale ondernemers en organisaties, die
businessmodel, waarbij het bedrijfsleven bijdraagt aan
een afhankelijkheid hebben van donaties en subsidies.
het weer laten participeren van mensen met een afstand
Veel van die organisaties zijn werkzaam in de wijken waar
tot de arbeidsmarkt en waarbij niet de gemeentelijke
het nodig is, bieden maatwerk en individuele steun en
overheid als enige partij betaalt. Juist op dat snijvlak
helpen personen of gezinnen écht verder.
tussen publiek en privaat wordt nog te weinig gedacht in
Maar door de afhankelijkheid van subsidies en jaarlijkse
businesscases, het laten betalen voor geleverde diensten
donaties kennen die organisaties onvoldoende continuï-
door bijvoorbeeld het bedrijfsleven en daarmee aan de
teit en maatschappelijke impact, want maatschappelijke
continuïteit van de sociale onderneming.
impact vraagt om een lange adem en een duurzaam bedrijfsmodel.
6
SIFR investeert ook in ondernemingen in de meest kwetsbare wijken in Rotterdam, of in sociale ondernemingen die focussen op de meest kwetsbare doelgroepen. Op het moment dat SIFR in de kwetsbare wijken of voor de kwetsbare doelgroepen geen goede investeringen kan vinden (ergo: onvoldoende sociale ondernemers met impact) in de stad, dan zoekt SIFR buiten Rotterdam naar sociaal ondernemers die een interventie hebben, die in Rotterdam van meerwaarde kan zijn.
7
2. Strategie Social Impact Fonds Rotterdam
2.2 DE INVESTERINGSSTRATEGIE VAN HET
3 Impactthema’s waarbinnen we de impact meten
SOCIAL IMPACT FONDS ROTTERDAM
SIFR meet met de ondernemingen waarin zij investeert
De investeringsstrategie van het fonds laat zich
de impact die zij hebben op hun doelgroepen, het
uitleggen in de volgende onderdelen:
landschap van sociale ondernemingen en de Rotterdamse samenleving. SIFR hanteert hiertoe het
•
3 impact thema’s
volgende impactmodel, opgesteld in samenwerking
•
3 financieringsinstrumenten voor
met Avance Impact en Impact Centre Erasmus (ICE).
•
3 soorten sociale ondernemingen
•
3 partners binnen de Rotterdam Impact Coalitie
De figuur illustreert de verandertheorie van SIFR, het kader waaraan SIFR haar werk en investeringen toetst.
Deze elementen worden hieronder nader toegelicht.
8
Het doel van SIFR is om in samenwerking met het
Rotterdam Impact Coalitie bij te dragen aan
Om te kunnen meten hoe sociale ondernemingen
overkoepelende doelstelling: ‘Rotterdam, een stad
bijdragen aan een stad waarin iedereen meetelt en
waarin iedereen meetelt en meedoet’.
meedoet, maakt iedere sociale onderneming waarin
Deze verandertheorie is per thema (werk, armoede,
SIFR investeert een impact plan– gerelateerd aan een
inclusieve energietransitie) uitgewerkt in een impact
van de drie impact paden - dat onderdeel uitmaakt
pad, die we vanwege de compacte weergave hier niet
van de investerings- en/of financieringsvoorwaarden.
hebben opgenomen.
In dit impactplan staat hoe de onderneming wil bijdragen aan het oplossen van specifieke
SIFR’s werkwijze is place based impact investing.
maatschappelijke problemen (verandertheorie),
De activiteiten die daarbij horen zijn het investerings-
welke concrete activiteiten hiertoe worden
gereed maken en het investeren middels (op maat)
ondernomen, wat gemeten wordt, wanneer
financiering in sociale ondernemingen in Rotterdam.
gerapporteerd wordt en wat de beoogde uitkomsten
De directe effecten die daardoor ontstaan, zijn dat
(impact) hiervan naar verwachting zullen zijn.
bestaande en nieuwe sociale ondernemingen meer en
De sociale ondernemingen rapporteren per kwartaal
betere diensten kunnen aanbieden en dat succesvolle
over de resultaten van hun activiteiten.
sociale ondernemingen van buiten de regio naar Rotterdam worden gehaald. Door inspiratie en succes-
Naast meten op doelgroep niveau stelt SIFR zich ten
verhalen van sociale ondernemingen worden bestaan-
doel om effecten te meten op maatschappelijk niveau:
de bedrijven in Rotterdam ook socialer. De uiteinde-
wat zijn de systemische effecten op andere
lijke effecten die SIFR hiermee wil bereiken (enabled
stakeholders en instituties: zijn meer bedrijven
effecten) zijn drieledig: 1) Rotterdammers met afstand
betekenis vol gaan ondernemen? Daarnaast wil SIFR
tot en binnen de arbeidsmarkt komen (weer) aan het
korte termijn resultaten en lange termijn effecten van
werk (thema Werk), 2) er zijn minder Rotterdammers
de betekenisvolle ondernemers gaan meten: wat gaat
met (problematische) schulden en er is minder sprake
er anders bij ondernemers; vertonen ze meer sociaal
van sociale uitsluiting door armoede (thema Armoede)
ondernemerschap? Gaan ze sociale interventies
en 3) de energietransitie is bereikbaar en betaalbaar
uitbreiden en ook opschalen?
voor iedere Rotterdammer en creëert nieuwe banen (thema Inclusieve energietransitie).
9
2. Strategie Social Impact Fonds Rotterdam
We onderkennen dat het Social Impact Fonds
Venture Capital financiering (150k -1,2mln). Deze vorm
Rotterdam een pioniersrol heeft in het realiseren van
van financiering is gericht op ondernemingen die
impact middels investeringen in sociale ondernem-
minimaal break even draaien en willen doorgroeien.
ingen. De mate waarin impact wordt gerealiseerd is mede afhankelijk van de sociale investeringsmogelijk-
Ook zijn combinaties van verschillende
heden die zich voordoen in de regio Rotterdam.
financieringsvormen mogelijk. Technische assistentie-
Het succes van het raamwerk is dan ook met name
middelen worden ingezet om tot duurzame
ingegeven door wat we ervan gaan leren en kunnen
(en daarmee investeerbare) businesscases te komen.
vertalen naar toekomstige investeringsstrategieën.
Dit palet aan financieringsinstrumenten maakt het mogelijk met kleine investeringen te beginnen en bij
3 Financieringsinstrumenten
succes door te groeien.
De kenmerken van de 3 soorten financiering die het SIFR aan sociale ondernemingen biedt zijn:
3 Soorten sociale ondernemingen De leads en investeringen worden verkregen uit drie
Technische assistentie financiering (10-50k). Hiermee
groepen ondernemingen; elke groep heeft een eigen
kunnen projecten financierbaar gemaakt worden met
plan van aanpak. SIFR betrekt leads en dealflow uit:
een strategieplan, impactplan, werving, administratie etc.
•
Sociale ondernemingen in Rotterdam die verder willen groeien;
Seed financiering (50-250k). Deze vorm van
•
financiering is gericht op ondernemingen die de proof-of-concept voorbij zijn maar nog vóór de operationele winstgevendheid zitten. Met deze financiering wordt een onderneming opgebouwd.
10
Succesvolle sociale ondernemingen van elders naar Rotterdam halen;
•
Reguliere Rotterdamse bedrijven die met hulp van SIFR meer sociaal willen gaan ondernemen
Sociale ondernemingen uit Rotterdam
Succesvolle sociale ondernemingen naar
(beoogd portefeuille aandeel 40-50%)
Rotterdam halen (beoogd aandeel 40-50%)
De nadruk ligt op dit onderdeel, vanuit de place
Voor de leads uit dit onderdeel is het voor SIFR van
based-gedachte dat het belangrijk is om het lokale
belang dat een ‘nieuwe’ onderneming niet in
impact-weefsel te versterken. Hier volgt een
concurrentie treedt met bestaande sociale
omvangrijke pijplijn en indrukwekkende dealflow voor
ondernemingen, maar een versterkend effect heeft
het fonds uit, direct vanaf de start.
voor spelers in het eerste onderdeel. Naast de ‘reguliere’ impacttoets en financiële toets vanuit het
Lokale sociale ondernemingsinitiatieven krijgen
fonds is de toets op de versterkende werking van de
aandacht van SIFR uit hoofde van hun kansrijkheid op
onderneming in samenwerking met het Rotterdamse
het gecombineerde terrein van impact en financieel
netwerk relevant.
rendement. SIFR werkt daarbij binnen de Rotterdam Impact Coalitie samen met publieke en particuliere
Regulier Rotterdams bedrijfsleven meer sociaal laten
stakeholders. De Rotterdam Impact Coalitie initieert,
ondernemen (beoogd aandeel 10-20%)
ontwikkelt en deelt kennis over lokale sociale
Waar SIFR in de eerste jaren de focus legt bij het
interventies, ondersteunt met zgn. blended finance
investeren in sociale ondernemingen, die innoveren en
(samenstel van publieke subsidies en private
met hun resultaten inspireren om meer
investeringen) en vergroot daarmee het aantal
Rotterdammers in Rotterdam mee te laten doen, richt
levensvatbare sociale ondernemingen en de
SIFR zich aansluitend (periode 2023 – 2024) op de
groeikansen voor deze ondernemers.
vraagstukken van reguliere Rotterdamse ondernemers om samen te bezien welke sociale vraagstukken daar zijn op te lossen. Want alleen als het reguliere bedrijfsleven meer sociaal gaat ondernemen, kunnen we in Rotterdam gezamenlijk de grote maatschappelijke opgaven de baas.
11
2. Strategie Social Impact Fonds Rotterdam
Vaste partners binnen de Rotterdam Impact Coalitie
En er zijn daarnaast ook private donateurs die bereid
SIFR werkt samen met allerlei partijen in de stad.
zijn mee te financieren. Denk daarbij aan de
Als eerste natuurlijk met de sociaal ondernemers die
donatie-tak van de investeerders die investeren in
zij financiert. Maar ook met de gemeente Rotterdam
SIFR. Maar denk ook aan co-financiering door lokale
en stichting Voor Goed, waar SIFR de juiste samen-
vermogensfondsen. SIFR wordt geflankeerd door het
werkingen opbouwt om sociaal ondernemers die
programma van Stichting VoorGoed - de Rotterdam
bewezen impact genereren duurzaam te versterken.
Impact Agency die partijen helpt om elkaar te vinden
SIFR werkt ook samen met grote bedrijven die de
en daarmee ook zorgt voor leads voor SIFR.
sociaal ondernemers kunnen helpen door producten af te nemen of vrijwilligers beschikbaar te stellen.
12
2.3 FONDSMANAGEMENT
◊
Bedrijven die afwijken van het financieringsplan
De fondsmanager is Social Impact Fonds manager BV en
en daarom (waarschijnlijk) naar de investerings-
kent een directie, tevens aangestelde directie van de
commissie moeten.
coöperatie Social Impact Fonds U.A., en een investeringsteam.
Binnen het investeringsteam onderkennen we:
Directie en oprichters bestaan uit: •
Bastiaan van der Knaap, directeur en IC-lid
•
Lenny van Klink, directeur en IC-lid
1. Het kernteam van experts die het overgrote deel van hun tijd aan het fonds werken. De managing
Het kernteam bestaat uit een ervaren en multidiscipli-
director (MD) heeft verantwoordelijkheid over het
nair team in de impact investing sector:
investeringsproces;
•
Bart Meijs, managing director
•
Mirjam van Rijn, impact investment manager
•
Suzanna Vergouwe, senior investment analist
•
Sandra Schep, junior investment analist
•
Maaike Luiten, marketing en communicatie
2. De flying squad van transactie experts die part-time beschikbaar zijn voor het fonds.
Het kernteam richt zich op: •
Lead scouting en leadontwikkeling
•
Deelnemen in leadteams van fase 1 screening tot en
De flying squad bestaat uit bedrijfs- en projectfinancie-
met 4 closing onder assistentie van een aangewe-
ringsexperts, grotendeels op vrijwilligersbasis:
zen flying squad lid
•
Hidde de Lange, investment manager
•
Deal management
•
Geert Wassens, investment analist
•
Overige operatie en fundraising.
•
Sjoerd Paulissen, investment analist
•
Kit Coremans, investment adviseur
•
Linda Boer, investment adviseur
De flying squad wordt met name ingezet op: •
•
Lead processing: alle fasen van screening tot en met closing en ondersteunen het dealteam van 1 of
De fondsmanager werkt volgens het investeringsproces
meerdere team leden
wat in navolgende paragraaf wordt beschreven, waarbij
Sparring partner kernteam bij:
de beslissingsbevoegdheid voor investeringen ligt bij de
◊
Bedrijven met een TA-lening, omdat die in het
investeringscommissie (beschreven in paragraaf 2.5).
proces zitten om op te gaan voor een grotere
Op het geheel wordt toegezien door de Raad van
investering;
Toezicht en de Ledenvergadering (paragraaf 2.5).
13
2. Strategie Social Impact Fonds Rotterdam
2.4 INVESTERINGSPROCES Het investeringsproces is zo ingericht om zo vroeg als mogelijk een selectie te maken van sociale ondernemingen waar meer tijd in gestoken wordt. Dit proces wordt geleid door het investment team, waarbij voor investeringsbeslissingen de investeringscommissie (IC) wordt geraadpleegd. De fonds administrateur wordt in alle stappen geïnformeerd en betrokken waar relevant. Elke fase wordt afgesloten met een document en een besluit wat ook geadministreerd wordt door de manager.
14
2.5 GOVERNANCE Naast de manager maken investeringscommissie, Raad van Toezicht, ledenvergadering en fondsadministrateur onderdeel uit van de governance van het fonds. Een beknopte weergave van ieders rol staat hieronder weergegeven.
15
2. Strategie Social Impact Fonds Rotterdam
Investeringscommissie
◊
Indien geen Investeringscommissie is inge-
De voornaamste taken van de Investerings-
steld, behoeft het Bestuur de goedkeuring
commissie zijn:
voor gemelde besluiten van de Algemene
•
vergadering.
Het beoordelen, positief of negatief adviseren met betrekking tot financieringsvoorstellen,
•
investerings- en desinvesteringsproposities die zijn
De Investeringscommissie heeft geen reguliere zittin-
voorbereid en aangereikt door de Manager.
gen en wordt bijeengeroepen indien nodig.
positief of negatief besluiten over een door de
De Investeringscommissie neemt haar besluiten met
Manager voorgestelde investering, conform de
algemene stemmen.
Investeringsrichtlijn (zie fondsdocumentatie) •
Het Bestuur behoeft de voorafgaande goedkeuring
De leden van de Investeringscommissie worden
van de Investeringscommissie voor het nemen van
benoemd en ontslagen door de Algemene Leden-
besluiten omtrent:
vergadering, op voordracht van de Manager, welke
◊
het deelnemen in, of op andere wijze een
eerst wordt voorgelegd, ter advisering, aan de Raad
belang nemen in, of het aanvaarden of afstand
van Toezicht. De voorzitter onafhankelijk van de
doen van het beheer over andere rechtsperso-
Coöperatie of de Manager.
nen, vennootschappen en ondernemingen en het beëindigen van of het brengen van enige
Bij de oprichting van het fonds zijn tot leden van de
wijziging in zodanige deelneming of belang;
Investeringscommissie benoemd:
◊
het ter leen strekken van gelden;
•
Frans van der Harst, onafhankelijk voorzitter
◊
het verstrekken van garanties, het verbinden
•
Bastiaan van der Knaap, lid
van de Coöperatie en het bezwaren van activa
•
Lenny van Klink, lid
van de Coöperatie ten behoeve van
◊
ondernemingen en vennootschappen waar-
Raad van Toezicht
mee de Coöperatie in een groep is verbonden,
De Raad van Toezicht heeft tot taak toezicht te houden
en ten behoeve van derden;
op het beleid van het Fonds en de algemene gang van
het verkrijgen, beheren, exploiteren en
zaken binnen het Fonds, alsmede op de portefeuille van
vervreemden van registergoederen en van
de door het Fonds gedane investeringen.
vermogenswaarden in het algemeen.
16
Voorts heeft de Raad van Toezicht tot taak toezicht te
Jaarlijks, uiterlijk binnen zeven maanden na afloop van
houden op het beleid en de bedrijfsvoering van het
het boekjaar, behoudens verlenging van deze termijn
Bestuur, en van de Investeringscommissie. De Raad van
door de Algemene vergadering, wordt een Algemene
Toezicht staat het Bestuur en de Investeringscommissie
vergadering de jaarvergadering in Rotterdam gehouden.
met raad terzijde. De leden van de Raad van Toezicht
In de jaarvergadering komen onder meer aan de orde:
mogen geen lid zijn van het Bestuur, de Investerings-
•
het jaarverslag;
commissie, of elk ander orgaan van het Fonds.
•
het verslag van de Raad van Toezicht;
•
vaststelling van de jaarrekening;
De leden van de Raad van Toezicht worden benoemd,
•
verlening van décharge aan Bestuursleden;
geschorst en ontslagen door de Algemene Leden-
•
tenzij voor het volgende boekjaar reeds aan een
vergadering, waarbij de Leden die voor benoeming,
onafhankelijke accountant een opdracht als be-
schorsing of ontslag stemmen meer dan 75% van het
doeld in deze statuten is verleend: benoeming van
Totale Investeringsbedrag moeten vertegenwoordigen.
een onafhankelijke accountant op voordracht van
De Raad van Toezicht (a) vergadert zo vaak één van haar
de Raad van Toezicht;
leden zulks verlangt (b) neemt haar besluiten met
•
voorziening in eventuele vacatures;
algemene stemmen; (c) kan in vergadering slechts
•
voorstellen van het Bestuur of de leden, aangekon-
besluiten nemen indien de meerderheid van haar leden
digd bij de oproeping voor de vergadering.
ter vergadering aanwezig is; Toegang tot de Algemene vergadering hebben alle Leden Bij en na oprichting van de Coöperatie zijn benoemd tot
van de Coöperatie, de Bestuursleden die geen Lid van de
Raad van Toezicht leden:
Coöperatie zijn en alle leden van de Raad van Toezicht en
•
Jacob van der Goot, Voorzitter
de Investeringscommissie. De Algemene vergadering
•
Marlies Mulder, lid
voorziet zelf in haar voorzitterschap uit de Leden.
•
Alexis Fontijn, lid
De voorzitter wijst een secretaris aan. Van het verhandelde in elke vergadering worden notulen
Algemene ledenvergadering
gehouden door de secretaris.
Aan de Algemene vergadering komen alle bevoegdheden toe die niet door - de wet of de statuten aan het Bestuur zijn opgedragen.
17
2. Strategie Social Impact Fonds Rotterdam
Voor zover door de wet of de statuten niet anders is
De volgende taken worden uitgevoerd door de
bepaald, worden alle besluiten van de Algemene
fondsadministrateur:
vergadering genomen met volstrekte meerderheid van
•
bewaren van alle formele documenten van het fonds;
de uitgebrachte stemmen. Het ter Algemene vergadering
•
bewaren van alle formele documenten met betrek-
uitgesproken oordeel van de voorzitter omtrent de uitslag van een stemming is beslissend.
king tot genomen investeringen door het fonds; •
bijhouden van een participantenregister;
•
opvragen van kapitaalstortingen;
De volgende besluiten kunnen slechts worden genomen
•
opstellen van uitkeringsberichten;
in een Algemene vergadering, waarin ten minste,
•
periodiek opstellen van individuele kapitaaloverzich-
vijfenzeventig procent (75%) van de stemmen is vertegenwoordigd:juridische fusie; •
juridische splitsing;
•
omzetting;
•
statutenwijziging;
•
ontbinding;
•
inbreng door een Lid, zoals bedoeld in Artikel 18 lid 2 van deze statuten.
Fondsadministratie
ten. •
panten in de TCS Investment Room; •
•
•
archiveren;
•
verzorgen van de financiële administratie;
•
opstellen van het financiële gedeelte van de kwartaal rapportages;
•
opstellen van de jaarrekening en de publicatie daarvan;
•
investeerders is een online portal uitgerold waar altijd de laatste fondsinformatie staat.
begeleiden van de jaarvergadering van participanten;
halfjaarrapportage op en verifieert het kwalitatieve gedeelte. SIFR heeft een vaste relatiemanager en voor
verspreiden van management en financiële rapportages aan de participanten;
CSC Global Financial Markets is de gecontracteerde fondsadministrateur, stelt het financiële gedeelte van de
actualiseren van gegevens van het fonds en partici-
voorbereiding en begeleiding van de accountantscontrole;
•
opstellen van de diverse verplichte rapportages aan toezichthouders (AFM en DNB).
18
2.6. EXIT- EN FONDSLIQUIDATIESTRATEGIE
Indien er geconverteerd wordt dan is de looptijd afhan-
De exit strategie kent twee lagen. Ten eerste de exit
kelijk van de exit mogelijkheden op termijn.
strategie van de individuele ondernemingen, waar SIFR
De fondsmanager zal in de financieringsovereenkomst
in investeert. Ten tweede de exit strategie van het fonds.
nadere afspraken vastleggen over de exit-strategie en prikkels inbouwen om tot een verkoop van aandelen te
Exit strategie op ondernemingsniveau
kunnen komen binnen de fondsperiode.
De meest voorkomende exit strategieën op ondernemingsniveau zijn:
Exitstrategie op fondsniveau en liquidatie
•
Aflossing van de lening
SIFR is een closed-end fonds met een termijn van 10
•
Verkoop van het (geconverteerde) belang aan een
jaar, welke op voordracht van de manager nog twee
financiële partij;
keer met een jaar verlengd kan worden. Na de looptijd
Verkoop van het (geconverteerde) belang aan de
van het fonds is de inleg en het daarop behaalde
zittende aandeelhouders;
resultaat terugbetaald aan de investeerders.
•
Het portefeuilleplan omvat een investeringsperiode van Naast deze actieve exit strategieën wordt ook rekening
5 jaren en is gebaseerd op een gemiddeld financieel
gehouden met faillissementen van ondernemingen
portefeuillerendement over een periode van 10 jaren
waarbij niets tot een deel van de investering wordt
van netto 2 a 3% per jaar (na portefeuillerisico’s en
teruggekregen.
aftrek van kosten). Als SIFR succesvol is en aantoonbaar maatschappelijke
Op investeringsniveau is de exit strategie afhankelijk
impact enerzijds en financieel rendement anderzijds
van de toegepaste financieringsstructuur van de
gelijk op laten lopen, dan zullen de investeerders in
investering. In het geval van
SIFR een vervolgfonds willen lanceren.
(converteerbare achtergestelde) leningen is de gemiddelde looptijd vijf jaar. Hiermee is de exit termijn ook gedefinieerd.
19
3.Nadere toelichting schuldenstrategie SIFR en inzet middelen Gemeente Rotterdam De Kredietbank Rotterdam kan jaarlijks 2.000-2.500 huishoudens ondersteunen met schuldbemiddeling of -sanering. Om ervoor te zorgen dat huishoudens worden toegelaten tot de Kredietbank en alle formaliteiten op orde hebben, is het Expertise Team Financiën opgezet. Dat team helpt huishoudens om te voldoen aan de toelatingscriteria van de Kredietbank.
20
De potentie in de stad ten aanzien van benodigde
Additionele dienstverlening is nodig, waarmee in
financiële ondersteuning is veel groter dan de inrichting
Rotterdam meer huishoudens worden geholpen en
van het huidige gemeentelijke dienstverlenings-
waarmee ook de ‘niet-willers’ en de ‘niet-kunners’
apparaat. Daarnaast zijn er grote groepen
worden geholpen. Rotterdammers met schulden
‘niet-willers’ en ‘niet-kunners’: Rotterdammers die ofwel
kunnen op deze manier gebruikmaken van reguliere
niets (meer) met de overheid te maken willen hebben
schuldhulpverlening van de gemeente Rotterdam en
omdat ze door de overheid in de problemen zijn geko-
van ondersteuning van een aantal geselecteerde private
men; of Rotterdammers die om tal van redenen geen
en maatschappelijke partijen.
schuldhulp kunnen krijgen, bijvoorbeeld omdat de schuld niet erg genoeg is, of omdat ze moeite hebben
Daarnaast is meer schuldhulp nodig: vernieuwd
met het gereedmaken van alle overzichten.
perspectief voor de toekomst, zodat ze niet nogmaals
De wijkpartijen en sociale ondernemers hebben het
in de schulden terecht komen. Voor de ene persoon
vertrouwen van deze doelgroep. Wijkpartijen zijn vaak
is dat werk; voor de andere persoon begint dat met
al jaren de plek waar bewoners naartoe gaan met
een opleiding.
vraagstukken en waar zij geholpen worden door anderen uit hun wijk, waardoor er vertrouwen is
voormalig wethouder Grauss:
gecreëerd. Daarnaast bieden sociale ondernemers mensen vaak hulp aan op meerdere leefgebieden.
“Complementaire schuldhulpverlening vanuit de wijk is een welkome aanvulling. Niet elke Rotterdammer zal de hulp bij de gemeente zoeken voor diens problematiek. Door juist in gezamenlijkheid de algehele problematiek aan te pakken zorgen we voor een sterker stad met minder armoede.”
21
3.Nadere toelichting schuldenstrategie SIFR en inzet middelen Gemeente Rotterdam 3.2
SCHULDENSTRATEGIE SIFR
2. Pilot in wijk Delfshaven (Oppepper Lokaal
Een van de focuspunten van SIFR is investeren in sociale
als uitvoerder) als potentiële blauwdruk
ondernemers op het thema Werk. Een sociale
voor opschaling: aantonen dat sociaal ondernemers
ondernemer onderscheidt zich doordat, naast zich te
een groot bereik hebben en succesvol die eerstelijns
focussen op werk, hij/zij openstaat om de deelnemer/
ondersteuning kunnen bieden, aanvullend aan de
medewerker breed te ondersteunen. Want het
gemeente.
aanbieden van werk alleen is vaak niet voldoende om
Zo tonen we aan dat meer Rotterdammers sneller
de persoon duurzaam aan het werk te krijgen. Hulp op
worden geholpen met schuldproblemen.
schulden, huisvesting, etc. zijn even hard nodig.
SIFR ondersteunt hierin door het realiseren van een
SIFR zet in op het bouwen van een ecosysteem waarbij
deel van de opstartkosten, de verbinding van de pilot
de doelgroep vanuit meerdere leefgebieden wordt
aan de Resultaatbetalingen (zie punt 3) en de
ondersteund en de doelgroep kan doorstromen
verbinding van de pilot aan SIFR’s investerings-
(naar werk, opleiding, vrijwilligerswerk) waar relevant.
strategie op schulden (zie punt 1).
Het is echter niet aan iedere (sociale) ondernemer om dit zelf te regelen.
3. Resultaatbetalingen op schuldhulp (doelstelling
SIFR kan partijen verbinden waar nodig.
privaat-publiek gefund): Sociale ondernemers in de wijken worden uitbetaald op basis van resultaat en
Daarom heeft SIFR heeft een strategie op het thema
daarmee op impact: 1) Traject starten met de
Schulden ontwikkeld, bestaande uit drie pijlers:
‘niet-willers’ en ‘niet-kunners’ die anders geen
1. Investeren in sociale ondernemingen die:
schuldhulpverlening krijgen, 2) Succesvol bieden van
•
Additionele dienstverlening op schuldhulp bieden
of begeleiden naar passende hulpverlening,
(bijvoorbeeld een juniorenkredietbank)zodat
3) Schuldregeling geslaagd en uit de schulden of naar
meer mensen kunnen worden geholpen en meer
verwachting naar uit de schulden (waardoor op
producten mogelijk worden
termijn duurzaam uit de schulden).
(bijvoorbeeld overbruggingsmogelijkheden of bevriezingsmogelijkheden). •
Additionele instrumenten (veelal ICT) leveren om de hulpverlening te versterken/versnellen voor partijen die de eerstelijnshulp bieden.
(Zie ook par. 3.3)
22
3.3 TOELICHTING INVESTERINGSSTRATEGIE OP
Het schuldtraject is op te knippen in de volgende fasen:
SCHULDEN
1. Betalingsverplichtingen ontstaan
SIFR investeert in sociale ondernemingen die ofwel
2. Incasso
1) additionele dienstverlening op schuldhulp bieden,
3. Intake
ofwel 2) additionele instrumenten leveren om de
4. Stabilisatie
hulpverlening te versterken/versnellen.
5. Schuldregeling 6. Nazorg
Voor de eerste categorie heeft SIFR nu 1 lead in de pijplijn voor een beoogd commitment van EUR 400k.
Per fase hebben wij de volgende dealflow op het oog:
Voor de tweede categorie heeft SIFR 1 deal (EUR 500k,
•
Buddy Payment, zie par. 3.4) en 4 concrete leads voor
Betalingsverplichtingen ontstaan: 1 lead voor 150k en 1 deal (Buddy Payment, 500K)
een gezamenlijke beoogde commitment van EUR 1,5
•
Incasso: 1 lead voor 500k
mln. Dit zorgt voor een totaal van EUR 2,4 mln.
•
Intake: 1 lead voor 550k
Daarnaast heeft SIFR EUR 77k geïnvesteerd in Oppepper
•
Stabilisatie: 1 lead voor 300k en 1 deal (Buddy
Lokaal (zie par. 3.2 onder punt 2) en EUR 46k in Social
Payment)
Finance NL voor de berekening van de hoogte van de
•
Schuldregeling: 1 lead voor 400k
Resultaatbetalingen op schulden (zie par. 3.2 onder
•
Nazorg: 1 deal (Buddy Payment)
punt 3). Dit resulteert in een totaal bedrag voor de schuldenstrategie van EUR 2,5 mln. SIFR wil het liefst
We zien veel start-ups in de schuldhulpverlening. SIFR
investeren in de gehele schuldhulpketen.
heeft niet het mandaat om in zo’n vroege fase te
Daarom kiezen wij voor een ketenaanpak, waarbij we
investeren, omdat het risico te hoog is. Daarom zijn wij
per fase in het schuldtraject kijken naar relevante leads,
een vroege fase financiervingspool gestart met diverse
waarbij sommige ondernemingen specifiek op 1 fase
landelijke vermogensfondsen. Wij laten potentieel
gericht zijn, en andere in meerdere fasen van toepassing
succesvolle start-ups pitchen in deze pool. Als een
kunnen zijn.
vermogensfonds deze vroege fase wil financieren, staan wij klaar voor een vervolginvestering. Zo helpen we de start-ups investeringsgereed te maken.
23
3.Nadere toelichting schuldenstrategie SIFR en inzet middelen Gemeente Rotterdam 3.4 INVESTERING IN BUDDY PAYMENT
In heel Nederland zijn er circa 2 miljoen huishoudens
(PERSBERICHT)
met een risico op toenemende schulden en 0,6 miljoen
Social Impact Fonds Rotterdam (SIFR) investeert
huishoudens hebben te maken met problematische
500.000 euro in de budgetbeheer applicatie van de
schulden. Als gevolg lopen de maatschappelijke kosten
Rotterdamse onderneming Buddy Payment B.V.
jaarlijks op tot wel 17 miljard euro.
Wij bouwen aan een portefeuille van elkaar
Buddy Payment kan voor een flinke besparing zorgen bij
versterkende sociale ondernemingen op het gebied van
de zorg verlenende instanties.
schuldhulp. Buddy Payment is hiervan onze eerste aandeleninvestering en daar zijn wij trots op!
De Gemeente Rotterdam is de grootste afnemer van licenties. In Rotterdam is de schuldenproblematiek
Buddy Payment – een Rotterdamse onderneming
namelijk zorgwekkend. De Gemeente Rotterdam werkt
opgericht in 2018 door Camiel Kuiper, Marco van Etten
samen met SIFR en wijkpartijen in een pilot in
en Ralph Oudshoorn – helpt mensen met beheren van
Delfshaven om meer huishoudens te bereiken en
hun bankzaken. De Buddy App is een efficiënte
duurzaam uit de schulden te helpen. Deze pilot heeft de
oplossing voor mensen met schulden, schuldhulp-
mogelijkheid tot structurele systeemverandering in
verleners én mensen die schulden willen voorkomen!
schuldhulpverlening – niet alleen in Rotterdam, maar
De Buddy App verschaft niet alleen inzicht in je
door heel Nederland! De Buddy App speelt hier een
persoonlijke financiële situatie op basis van algoritmes,
belangrijke rol in.
maar voert ook ontzorgende handelingen uit en geeft tips voor het verbeteren van de financiële situatie. Zo reserveert de app de vaste lasten die nog moeten worden afgeschreven, waardoor de gebruiker precies weet hoeveel budget er nog over is. Buddy Payment heeft een aanbesteding gewonnen, waardoor 89 gemeenten staan te springen om gebruik te maken van de licenties, zodat meer mensen met schulden geholpen kunnen worden.
24
De app helpt mensen na afronding van hun
dacht over voor de mensen die dat echt nodig hebben!
schuldhulptraject om uit de schulden te blijven en kan
SIFR’s investering in de Buddy App maakt onderdeel uit
een rol spelen in de vroeg signalering bij mensen die
van onze investeringsstrategie op schulden.
één of enkele betalingsachterstanden hebben. Voor hen
Tevens geven wij, middels de Buddy App, onze
die nog geen ‘problematische’ schulden hebben en dus
portfolio ondernemingen die zich inzetten voor
buiten het vizier van de gemeentelijke schuldhulp
inclusieve en duurzame werkgelegenheid een extra
vallen, kan de Buddy App enorme steun bieden. Door de
instrument in handen om werknemers te ondersteunen
brede inzet van ICT blijft ook meer persoonlijke aan
en te helpen bij schulden.
25
26