[22bb004999] Bijlage 2 behorende bij 22bb4997 - NPRZ, tot hier en nu verder

In dit slothoofdstuk geven we een kleine aanzet hoe zo'n wijkaanpak met het Nationaal Programma eruit kan zien. We beginnen daarbij bij de ontwikkeling van een agenda, gaan vervolgens in op structuurversterking op wijkniveau en benoemen tot slot enkele werkprincipes om vaart en voortgang in de realisatie te brengen. De drie elementen tezamen verbinden het Nationaal Programma met haar partners en met een breder netwerk in de wijk.

Wat heeft de wijk nodig op het gebied van wonen? Welke bijdrage wil deze wijk leveren aan de ontwikkeling van Zuid. In de agenda per wijk wordt op concreet niveau (aantallen woningen, locaties, zoekgebieden) voor wonen vastgelegd wat de gewenste differentiatie is naar omvang en prijsklasse van de woningen. Op basis van de gewenste differentiatie kan worden aangegeven wat wordt toegevoegd in termen van nieuwe woningen, opgeknapte panden, vergroting en realisatie van voorzieningen. Bij de toevoeging van woningen wordt in het bijzonder ruimte gemaakt voor middenhuur en -koop, seniorenwoningen en woningen voor gezinnen in het middensegment, omdat in deze segmenten tekorten bestaan.

Buitenruimte in beeld

Agenda voor scholen in de wjk

Voor de beleving van de wijk is de buitenruimte van groot belang. Het kan ook een dankbare aanleiding zijn voor samenwerking tussen wijkraden en het NPRZ, op voorwaarde dat de verantwoordelijkheden helder blijven. Dat wil zeggen dat het niet passend is voor het NPRZ om de verantwoordelijkheid voor de buitenruimte over te nemen. Belang voor het NPRZ is wel de pedagogische kwaliteit van de buitenruimte (zie ook Kansrijk opgroeien) en de bijdrage die de kwaliteit van de buitenruimte kan bieden aan differentiatie.

Voor scholen is de ontwikkeling van de buurt van groot belang. Een doorstroombuurt vraagt iets anders van scholen dan een meer stabiele wijk. Andersom zijn scholen ook belangrijk voor de buurt. Zij vormen ook knooppunten van de netwerken in de buurt. Onderdeel van de agenda is dan ook de wisselwerking tussen school en buurt. Hoe kan die worden getypeerd en waar liggen mogelijkheden om deze te versterken? Bij die wisselwerking tussen school en buurt is ook segregatie van belang. Als ouders hun kinderen

De bedoeling van de agenda per wijk is dat deze resulteert in een samenhangende set van afspraken waar partijen elkaar ook aan kunnen houden. De afspraken moeten dus zo concreet zijn, dat je kunt zien of de agenda wordt gevolgd. De agenda is geen nieuw programma, maar een concretisering van de opgaven die de betrokken partijen in de wijk hebben. Voor het NPRZ betekent dit dat de agenda in de wijk volgt uit de agenda van de pijlers.

De rol van bewoners wordt op dit moment opnieuw ontwikkeld onder de vlag 'Stadsvernieuwing 2.0'. In de wijken Carnisse en Hillesluis wordt op dit moment ervaring opgedaan met deze nieuwe werkwijze. Onderdeel van Stadsvernieuwing 2.0 is het sociaal statuut. Het is belangrijk dat bewoners weten waar zij recht op hebben en hoe zij dat recht kunnen laten gelden.

iLì U-ri U

Bloemhof, nieuwbouw woonstad Putsebocht

-

46 -

-

47 -

Structuurversterking in de wijk

11. Tot slot

Onder structuurversterking verstaan wij de toevoeging van elementen aan Rotterdam Zuid die de aantrekkingskracht van het gebied versterken. Het is van belang dat die structuurversterkingen aansluiten op de analyse van de wijk waar die elementen landen en in die zin niet alleen het grote gebied, maar ook het kleine gebied versterken. We noemen hier drie voorbeelden van verbindingen tussen wijk en mogelijke structuurversterking:

2. Cultuur&Campus Rotterdam: hoe kan deze ontwikkeling worden benut om gewenste ontwikkelingen in omliggende gebieden te versnellen? Ligt hier met de Campus ook een kans om drie vliegen in één klap te slaan in de samenwerking tussen TU Delft, Erasmus MC en Erasmus Universiteit om gezamenlijk een dependance te openen? Denk ook aan werkgelegenheid voor de buurt, het opknappen van omliggende woningen en het aantrekkelijker maken van woonomgeving en winkel­ gebied.

"De tijd van vrijblijvendheid is echt voorbij. Het werken vanuit concrete doelstellingen, het sturen op resultaat en het elkaar aanspreken op taken en verantwoordelijkheden is essentieel om de kansen die Zuid te bieden heeft, waar te maken. Besef en onderken met elkaar dat sprake zal zijn van een proces van lange adem, handel als een betrouwbare partner, benut elkaars kwaliteiten en blijf elkaar aanspreken op gemaakte afspraken. Als partners er in slagen om alle ambitie en passie - die het team Deetman/Mans in de afgelopen maanden heeft gezien en gevoeld - voor lange tijd te bundelen en te richten moet het lukken."

1. Feyenoord City: het zou een gemiste kans zijn als dit alleen een woongebied wordt en de wijk niet wordt verrijkt met een iconische voorziening, nieuwe werkgelegenheid en aantrekkelijke mogelijkheden in de vrije tijd.

3. Vergroten bereikbaarheid: eenzijdig samengestelde gebieden kunnen door het vergroten van bereikbaarheid van werkgelegenheid aantrekkelijker worden voor verschillende groepen.

Woorden van Mans en Deetman in 2011 in hun slotwoord. Vastgesteld kan worden dat nu, ruim tien jaar later, die vrijblijvendheid op veel terreinen is verdwenen en het gelukt is om betrouwbare partners van elkaar te zijn, elkaar aan te spreken op gemaakte afspraken en elkaars kwaliteiten te benutten. Je kunt ook concluderen dat de ambitie en passie, die het team aan het begin van het

Werkprincipes de wijken in

programma proefde en wij na tien jaar nog steeds zien, nodig is gebleken om in tien jaar tijd De werkprincipes die wij hier benoemen, zijn bedoeld om de positionering van het NPRZ helder te houden bij de bijstelling van de werkwijze. Dieper de wijken in, neemt ook de kans op afleiding toe. Vandaar de volgende werkprincipes:

4. Het wiel bestaat al: Rotterdam is al decennia voor­ trekker in wijkgericht werken in Nederland (beginnend bij sociale vernieuwing en Opzoomeren). De kans dat een wijkgerichte aanpak nog moet worden uitgevonden, is klein.

1. De marathon van Rotterdam: ook op wijkniveau is het onderscheidende kenmerk van het NPRZ de lange adem, een perspectief dat 20 jaar omvat. Dat maakt voor partners je rol ook duidelijker.

5. De doelen veranderen niet, de scoringskansen wel: dichter op de wijk komen er wellicht ook andere signalen op het programma af. De kunst is om in die signalen scoringskansen te herkennen voor onveranderde doelen.

2. Niet overnemen, maar aansluiten: er gebeurt al heel veel, bijvoorbeeld door Wijk aan zet. Vaak zal het voldoende zijn om 'systematisch mee te luisteren'.

Analoog aan bewonerbondgenoot is het Nationaal Programma ook voor de partners in de wijken een belangrijke bondgenoot. De werkwijze en structuur van het NPRZ brengt bijvoorbeeld met zich mee dat wekelijks contact is met het Rijk. Handig als bijvoorbeeld voor een nieuwe aanpak tegen segregatie medewerking van het Ministerie van OC&W gewenst is.

3. Verbind partners ook in de aansturing van uitvoering: op tactisch niveau samenhang brengen, kan enorm helpen om vaart te brengen in de uitvoering. Hier is ook al een voorbeeld van in de pijler Werk, het vijfafdelingenoverleg en (aanpalend) de Wijkwerktafel. Sturing op uitvoering kan echter alleen als de agenda voldoende concreet is.

-

48 -

circa een kwart van de totale ambitie te realiseren. De resterende 75% gaat veel van de inzet voor de komende periode vergen. We zien tegelijkertijd ook dat tal van voorwaarden zijn gecreëerd om in de komende periode extra meters te maken. We hopen dan ook dat review en preview als aansporing en aanmoediging werken voor iedereen om nog eens tien jaar met dezelfde toewijding door te zetten.

Tot hier, en nu verder.

49 -

Colofon 'NPRZ, tot hier en nu verder. (P)review Nationaal Programma Rotterdam Zuid' is tot stand gekomen onder leiding van Martin van Rijn. Het rapport is langs de volgende lijn tot stand gekomen.

Pijleronderzoeken * Scholen: evaluatie door tafel onderwijs onder leiding van Diane Middelkoop. * Thuisbasis op orde: bureau Capae, Koop van der Wier. * Werken: extern onderzoek door bureau Capae, Bernard Korfker. * Wonen: Circusvis - Jeroen Frissen en Derk Windhausen - en InFact - Johan van lersel. * Wijkgesprekken en burgertop door Spilter - Leon Laureij, Steven Wagemaker en Stadsluisteren - Lot Mertens en Robbert de Vrieze. * Veiligheid, Van de Bunt Adviseurs, Charlotte Prenen. De pijleronderzoeken zijn openbaar en in te zien via de site van het Nationaal Programma Rotterdam Zuid, www.nprz.nl onder Onze documenten. Daarnaast is geput uit de voortgangs­ rapportages, Het Verhaal van NPRZ (Tops en Van Spijker, 2021). Deze zijn ook te vinden op de site van het NPRZ. Tot slot is een uitgebreide ronde interviews gehouden met (oud-)bestuursleden, enkele bewoners en professionals.

Klankbordgroep midterm (p)review Voorzitter: Martin van Rijn; bestuur NPRZ: Dick van Well, Carolien Gehrels; Van de Bunt Adviseurs: Henk Gossink en Ila Kasem; bureau NPRZ: Bianca Lubbers.

Tekst Henk Gossink, Ber Damen, Ila Kasem, Charlotte Prenen.

Fotografie Edwin Cornelisse, die al hardlopend alle straten van Rotterdam heeft gefotografeerd.

Grafisch ontwerp Nathalie Graafland.

-

50 -