[22bb004534] Inspreekbijdrage Huurdersraad West de heer Richard tbv tijdelijke commissie Fysiek 220622

Inspreken bij de tijdelijke commissie Fysiek op 22 Juni 2022 inzake Energietransitie in BoTu

Geachte voorzitter en raadscommissieleden / Gemeente Rotterdam, De Huurdersraad West behartigt de belangen van de (sociale) huurders van Havensteder in de wijk Bospolder-Tussendijken, wat betrekking heeft op circa 2/3 van het aantal woningen in de wijk. Gezien de crisis op de energiemarkt, en het aantreden van een nieuw College, lijkt het ons noodzakelijk een update te geven aan ons inspreekrecht. Op 13 Maart 2019 heeft de HRW ingesproken bij de commissie EDEM ten aanzien van de energietransitie in proefwijk BoTu. (Zie: Bijlage 1; Zie hieronder) Kernpunten daarbij waren: - Huurders hebben niets aan het warmtenet, want nu vliegt de warmte in hun slecht geïsoleerde huizen de ramen uit; met het warmtenet ook. De energietransitie vraagt om minder energie te verbruiken en daar draagt het warmtenet niets aan bij. En uitrol van het warmtenet is financieel riskant voor gebruikers door de koppeling warmteprijs aan de gasprijs. - Zet in op isolatie, mits betaalbaar voor de huurders; de meest effectieve CO2-reductie - Zet in op hybride warmtepompen waarmee CO2 wordt bespaard. Gebruikers gaan minder betalen, en latere bijmenging met waterstof blijft wel een optie - Zet in op zonnepanelen waarbij het elektriciteitsnetwerk kan worden ontlast.

Ook daarbij kunnen bewoners, huurders en kopers, wel financieel profiteren van de energietransitie Op 8 December 2020 hebben wij in een wettelijk advies aan Havensteder dit standpunt min of meer verwoord, met betrekking tot fase 2 + 3 uitbreiding warmtenet Tussendijken; circa 1.300 woningen. (Zie: Bijlage 2 ; samenvatting) En op 5 April 2021 is aan de Gemeente Rotterdam een soortgelijk advies verstrekt. (Zie: Bijlage 3 ; samenvatting) Situatie Juni 2022: Ondanks geschapen verwachtingen dat de warmtenetprijs losgekoppeld zou worden van de gasprijs, zal deze koppeling tot 2024 voortduren. En afgaande op de woorden van (wethouder) Arno Bonte vorige week bij de omroep Open Rotterdam inzake het Heliport warmtenet, komt er mogelijk een langzame overgangsperiode van ontkoppeling die wel 10 jaar kan duren. Dat betekent dat (sociale) huurders in BoTu, die op het warmtenet worden aangesloten, langdurig de hoofdprijs blijven betalen. Aansluiting op het warmtenet in fase 2 + 3 Tussendijken houdt namelijk alleen een vervanging in van warmte energie, en geen energiebesparing voor bewoners zoals die wel kan worden bereikt met isolatie, hybride warmtepompen en zonnepanelen. Per 1 Januari 2022 is de GJ- prijs al verdubbeld, en gezien de geopolitieke situatie is de verwachting dat er eind December door de ACM wederom ruimte wordt geboden voor weer een verdubbeling.

En zelfs als het tot een ontkoppeling met de gasprijs zal komen, dan is de energieprijs voor warmte waarschijnlijk structureel onbetaalbaar, zonder enorme groeiende energietoeslagen, Er is maar één verantwoorde optie: ENERGIEBESPARING en kostenbesparing voor bewoner.

2

Wij vragen U dan ook de huidige uitrol van het warmtenet in BoTu direct op ‘hold’ te zetten, en alle beschikbare middelen te richten op energiebesparing. En daarbij de betreffende ambtenaren, waarmee wij in overleg zijn binnen Energienetwerken BoTu daartoe opdracht te geven. Binnen het huidige overleg is de nieuwe realiteit van de fossiele energiecrisis naar onze waarneming nog niet voldoende doorgedrongen, en nog steeds hoofdzakelijk gericht op de uitrol van het warmtenet, dat sterk leunt op de fossiele industrie waar wij zo snel mogelijk vanaf moeten. Ten slotte: 1) De rij bij de voedselbank Yess in BoTu werd langer en langer, maar deze voedselbank kan geen nieuwe cliënten meer opnemen gezien een raambericht. (Zie: Bijlage 4) 2) Alle inspanningen om dit warmtenet uit te rollen zijn bedoeld om de CO2 – uitstoot te verminderen. In Schiedam wordt daar door de Belangengroep Groenoord grote vraagtekens gezet bij de beoogde CO2-uitstoot reductie, en wordt er actie gevoerd tegen deze uitrol van dit warmtenet: https://www.groenoordbelangengroep.nl/8203milieudefensie.html Nogmaals: Stop met deze fossiel gerelateerde oplossingen voor de energietransitie. Gaarne vernemen wij het standpunt vanuit de Gemeentelijke politiek, of onze inspreekbeurt ook wezenlijk tot verandering in beleid gaat leiden.

Met vriendelijke groet, Léon Richard ( leonrichard@kpnmail.nl ) Namens de Huurdersraad West ( http://huurdersraadwest.nl/ )

3

Bijlage 1: Inspreken bij de raadscommissie EDEM op 13 Maart 2019 inzake Raadsakkoord Energietransitie Geachte voorzitter, raadscommissieleden, en wethouder, - Tijdens de Internationale Architectuur Biennale Rotterdam (IABR) in Juni 2018 werd de keus voor het warmtenet als hoeksteen voor de warmtetransitie in de wijk BospolderTussendijken bekendgemaakt. De bewoners van BOTU werden ingeschat als nog onvoldoende direct betrokken te zijn met de energietransitie. Gelukkig hebben 2 leden van de Huurdersraad West in Juli 2017 een uitgebreid intern rapport geschreven met het oog op mogelijke energiearmoede genaamd: ‘Warmtetransitie – Kans of valkuil voor sociale huurders?’ De HRW vertegenwoordigd de belangen van de aanzienlijke massa sociale huurders in de wijk BOTU. -

Wethouder Bonte gaf bij commissieoverleg op 6 Maart 2019 aan dat hij de armlastige bewoners in BOTU zo snel mogelijk van het gas af wil helpen, om zo te voorkomen dat er door de steeds hogere gasprijzen aanvullende energiearmoede ontstaat. Een nadere toelichting is op zijn plaats, omdat geleverde warmte via het warmtenet nog steeds gekoppeld is aan de steeds hogere gasprijzen. Zijn er bijvoorbeeld concessieafspraken voor BOTU gemaakt met leveranciers, dat de geleverde warmte enkel gekoppeld zal worden aan een gasprijs zonder de steeds verder oplopende belastingen op gas? Over armlastig gesproken, geïsoleerde woningen leveren meer huurpunten op. Maar ook de WOZ-waarde stijgt tegelijkertijd fors, waardoor nog meer huurpunten aan woningen wordt toegevoegd. Al die extra punten zorgen ervoor dat de maximale huur met honderden euro gaat stijgen. En dat betekent dat de streefhuur van de corporatie van 85% van de maximale huur ook fors omhoog gaat. Binnen het huurverhogingsstaffelsysteem van de betreffende corporatie Havensteder betekent dat de huurder jarenlang de maximale huurverhoging tegemoet kan zien (2018: 3,4%). En het voordeel van de lagere energiekosten is dan al verrekend met ook weer een huurverhoging. Gaat de Gemeente Rotterdam, om energiearmoede te voorkomen hier wat aan doen?

-

Dat restwarmte efficiënt ingezet kan worden voor verwarming van de bebouwde omgeving lijkt logisch. Zeker bij bebouwing waar al blokverwarming is. Maar kan dat overal, en wie gaat dat betalen? Waarom niet in zetten op meerdere toekomstige scenario’s en meer flexibiliteit tonen. Want ook gereduceerd gasgebruik middels hybride oplossingen leidt al snel tot aanzienlijke CO2 reductie. Kleine warmtepompen gebruiken in de range tot +7 graden, welke range het meest efficiënt is, en gas gebruiken als het echt nodig is. Bovendien kunnen deze kleinere warmtepompen in de zomer ingezet worden voor het steeds groter wordende probleem van oververhitte woningen en bewoners (ouderen met name). Deze kleinere warmtepompen koelen dan de woning in de zomer, en zorgen gelijker tijd voor de productie van warm boilerwater. Met een warmtenet lukt die koeling niet. En lokaal opgewekte stroom benutten voor gebruik van de kleinere warmtepompen kan voorkomen dat het elektriciteitsnet enorm verzwaard moet worden. Een dergelijk flexibel scenario kan ook de tijdsruimte bieden voor waterstofgaslevering (H2) aan woningen. Want waarom zou alleen de industrie voorzien worden van waterstof (H2)? Een eiland op de Doggersbank met windmolens er omheen en een grote groene waterstof (H2) fabriek is al een serieus scenario (o.a. Gasunie bij betrokken). Natuurlijk is er dan wel

4 een sturing en wederzijdse regelmatige terugkoppeling nodig tussen nationaal en regionaal niveau. Als je langer van het gas gebruik maakt op deze manier, dan kun je wellicht ook eerder kolencentrales sluiten. Kolencentrales die meer CO2 uitstoten en 20 x meer fijnstof dan het relatief schonere aardgas. Kortom de HRW denkt graag mee over de diverse scenario’s. -

Door de klimaatverandering kunnen bij een miljoen oude huizen op houten palen funderingsproblemen ontstaan. De wijk BOTU is daarbij een groot risicogebied, wat wellicht tot veel toekomstige afbraak kan leiden. Oude huizen kunnen vaak moeilijker geïsoleerd worden. Maar nieuwe(re) huizen kunnen in één keer klaar worden gemaakt voor all-electric middels een hoger isolatieniveau. De klimaatwinst is dan groter, en koster efficiënter voor huurders omdat zon en windenergie steeds goedkoper worden.

-

De kosten van een warmtenet zullen naar verwachting niet afnemen. Want ook geothermie oogt niet echt duurzaam in dat opzicht. Want na 15 jaar is die warmtebron uitgeput, en zal er een nieuwe dure bron moeten worden aangeboord. Want de onttrekking van warmte gaat harder dan de warmteaanvoer vanuit moeder aarde. En dan zijn er ook nog de vele technische problemen met geothermie en warmte koude opslag (WKO).

-

Ten slotte hopen wij op een goede samenwerking in deze. Regionaal hebben wij in dit verband al uitgebreid kunnen reageren op de concept Warmtetransitieagenda Capelle a/d IJssel. In April worden wij uitgenodigd voor de raadcommissiezitting daarover, wij zien daar ook naar uit.

Léon Richard ( leonrichard@kpnmail.nl ) Namens de Huurdersraad West ( http://huurdersraadwest.nl/ )

5

Bijlage 2:

Betaalbare en comfortabele energietransitie voor sociale huurders in Bospolder–Tussendijken (BOTU) Advies van de Huurdersraad West aan Havensteder: Addendum (Op 10 Augustus 2020 heeft de HRW haar advies met betrekking tot de energietransitie voor de sociale huurders van Havensteder in BoTu naar voren gebracht. Omdat Havensteder en Huurdersraad West daar nog over wilden communiceren, is het als bespreekadvies aangemerkt. Op 21 Augustus 2020 heeft Havensteder een reactie gegeven op het advies van 11 Augustus, zodat die reactie meegenomen kon worden bij de bespreking op 26 Augustus 2020. Daarna zijn er nog besprekingen geweest op 22 September en 17 November 2020. Bij deze besprekingen zijn punten aan de orde gesteld om mee te nemen naar een ‘definitief ‘ advies van de Huurdersraad West. Ten aanzien van het advies van 10 Augustus 2020 is door de HRW gekozen voor een Addendum, zodat er sprake is van een afgerond wettelijk advies. Het addendum wordt bij het oorspronkelijk advies cursief aangegeven)

Auteurs: Contactpersoon Léon Richard ( leonrichard@kpnmail.nl ) Leden van de werkgroep Energietransitie – CO2 neutraal Huurdersraad West

Rotterdam, 10 Augustus 2020 Advies Rotterdam, 7 December 2020 Addendum

Huurdersraad West Rosier Faassenstraat 18 3025 GM Rotterdam Telefoon: 010 – 4258712 of 06-13850848 www.huurdersraadwest.nl

6

1. Inhoudsopgave:

1

2. Samenvatting

2

3. Inleiding

3

4. Keuzes bij de energietransitie in Bospolder-Tussendijken

5

4.1. Betaalbaarheid 4.1.1. Kaders energietransitie vanuit de overheid 4.1.2. Vergelijking gebruikerskosten voor aardgas, warmtenet en elektrisch koken 4.1.3. Kanttekeningen bij af te spreken warmtenettarieven 4.1.4. Monopolisering van de warmtelevering

5 5

4.2. Comfort 4.2.1. Verandering van het klimaat 4.2.2. Steeds grotere noodzaak van koelen van woningen 4.2.3. Zekerheid van gaslevering ten opzichte van warmtenet

9 9 9 10

4.3. Toekomstbestendigheid en toekomstgerichtheid 4.3.1. Leveringszekerheid van warmte uit de haven 4.3.2. Andere warmtebronnen

10 10 10

4.4. Alternatieven 4.4.1. Waarom in één keer van het gas af? 4.4.2. Warmtenet of verzwaring elektrisch net?

11 11 12

4.5. Veiligheid

12

4.6. Overhalen om mee te doen met de energietransitie 4.6.1. Armoedebeleid 4.6.2. Financiële ondersteuning van de huurders

13 13 13

6 7 8

5. Conclusies en advies warmtenetaansluiting voorgenomen warmtenetaansluiting 14 5.1. Betaalbaarheid 5.2. Keuze warmtenetaansluiting 5.3. Comfort 5.4. Veiligheid 5.5. Overhalen van huurders om mee te doen met de energietransitie

14 15 16 16 16

6. Slotopmerking

17

7. Literatuur

18

8. Bijlagen

22

7

2. Samenvatting De Rotterdamse wijk Bospolder-Tussendijken (BOTU) is uitgekozen als één van de pilotwijken voor de energietransitie, terwijl het één van de armste wijken van heel Nederland is. Belangrijk aandachtspunt voor de Huurdersraad West (HRW) daarbij is of de armere sociale huurders in deze wijk dat financieel wel aankunnen, en wat voor alternatieven geboden worden. Deze alternatieven dienen niet te leiden tot toenemende armoede door hogere woonlasten. De gemeente Rotterdam heeft daarbij aangegeven dat de wijk BOTU van het gas af moet. Havensteder, samenwerkend met gemeente Rotterdam en Eneco, heeft op 28 Mei 2020 een presentatie gehouden waarbij een aansluiting op het warmtenet als aantrekkelijk alternatief is voorgesteld bij de energietransitie. Na uitgebreide communicatie over dit alternatief is de Huurdersraad West gevraagd om advies hierover uit te brengen. In het nu uitgebrachte advies is aangegeven dat de energietransitie in deze vorm tot grote betaalproblemen kan gaan leiden, en toenemende (energie)armoede onder sociale huurders. Om dat te voorkomen is aangegeven waar het beleid vanuit gemeente Rotterdam en Havensteder nu nog tekortschiet, en waar dit aangepast zou moeten worden. Geconstateerd is dat de gemeente Rotterdam zijn armoedebeleid niet aanpast, maar wel voor huurbevriezing pleit, wat Havensteder zegt niet te willen.

- Ons advies is dan ook om in ieder geval de sociale huren de komende 3 jaren na implementatie van de energietransitie uitsluitend tot maximaal inflatieniveau te laten stijgen, en de norm van hogere huurverhogingen boven inflatie te verlagen in BOTU. Ook geconstateerd wordt dat de nu voorgenomen energietransitie voor sociale huurders heel éénzijdig gericht is. Allerlei belangen, zoals de monopolisering van het warmtenet, spelen op de achtergrond een rol. Belangen die niets te maken hebben met de belangen van de sociale huurders van Havensteder of die van Havensteder zelf. - Ons advies in dat opzicht is om de energietransitie breder te trekken dan alleen de aansluiting op het warmtenet, zodat sociale huurders, maar ook eigenaar bewoners meer kunnen profiteren van de energietransitie. Met name door het opzetten van netwerken waarbij elektriciteit en warmte kunnen worden uitgewisseld, zonder enkel de remmende kracht van een gemonopoliseerd warmtenet. En ook juist gebruik te maken van zonnepanelen en warmtepompen. Ook worden er alternatieven aangegeven zonder gebruik te maken van een warmtenet. Deze adviezen zijn ook gericht op het comfort voor de sociale huurders en de veiligheid, door respectievelijk ook aan de toenemende koelingsbehoefte voor woningen te voorzien, en gevaarlijk situaties te helpen vermijden zoals het gebruik van gasflessen door (energie)armoede.

De uitgebreid onderbouwde adviezen zijn terug te vinden in hoofdstuk 5, waarbij wij ervan uitgaan dat opvolging van de adviezen leiden tot het aantrekkelijker maken van de energietransitie voor sociale huurders en eigenaar bewoners, die in voorkomende gevallen ook met elkaar verbonden zijn door Havensteder-VVE’s. Dit is naar onze mening de enige weg om minimaal 70% van de betrokken huurders te verleiden met het plan in te stemmen.

8

Addendum: De bespreekversie van dit advies is meerdere malen besproken met Havensteder. Havensteder begrijpt onze aangegeven richting en bezwaren tegen het rekenmodel wat gebruikt wordt om de huidige energiekosten te vergelijken met de toekomstige gasloze kosten. Havensteder geeft aan dat de richting van de wijze van het gasaf besloten wordt door anderen dan Havensteder en zij daar nagenoeg geen invloed op hebben. Ook onze bezwaren tegen het rekenmodel begrijpt Havensteder. Ook de opstelling van HRW dat op deze wijze sec van het gasaf gaan geen toegevoegde waarde heeft voor onze huurders. HRW is van menig dat de geschetste onzekerheden, de toekomstige risico’s en het gebrek aan (comfort) meerwaarde geen positief advies naar onze huurders rechtvaardigt. Ondanks dit negatieve advies hebben Havensteder en HRW afgesproken samen op te blijven trekken om wel tot een toekomst vaste, comfortabele, betaalbare en meer zinvolle energietransitie te komen.

9

Bijlage 3:

Advies van de Huurdersraad West aan Gemeente Rotterdam over de verkenningen aardgasvrij. Betaalbare en comfortabele energietransitie voor (sociale) huurders en woningeigenaren in Bospolder–Tussendijken (BOTU)

Op 16 Maart 2021 is de Huurdersraad West (HRW) via de Delfshaven Energie Coöperatie op de hoogte gesteld van de consultatieronde over de uitkomsten verkenningen aardgasvrij. Op 18 Maart 2021 heeft de HRW daarop deelgenomen aan het Gemeentelijke Webinar waarbij vragen gesteld konden worden over deze verkenningen en het proces van de Transitievisie Warmte. Hoewel de HRW van mening is dat gezien de nog komende (eerste) gesprekken tussen HRW met belangrijke stakeholders de einddatum van deze consultatieronde prematuur is, geeft de HRW vooralsnog een (voorlopig) advies, waarbij wel derhalve het voorbehoud wordt gemaakt om in de komende periode nog met nieuwe en/of aanvullende adviezen te komen, al dan niet in samenwerking met andere partijen.

Auteurs: Contactpersoon Léon Richard ( leonrichard@kpnmail.nl ) Leden van de werkgroep Energietransitie – CO2 neutraal Huurdersraad West

Rotterdam, 5 April 2021

Huurdersraad West Rosier Faassenstraat 18 3025 GM Rotterdam www.huurdersraadwest.nl

10

1. Inhoudsopgave:

1

2. Samenvatting

2

3. Inleiding

3

4. Keuzes bij de energietransitie in Bospolder-Tussendijken

5

4.1. Betaalbaarheid 4.1.1. Kaders energietransitie vanuit de overheid 4.1.2. Vergelijking gebruikerskosten voor aardgas, warmtenet en elektrisch koken 4.1.3. Kanttekeningen bij af te spreken warmtenettarieven 4.1.4. Monopolisering van de warmtelevering

5 5

4.2. Comfort 4.2.1. Verandering van het klimaat 4.2.2. Steeds grotere noodzaak van koelen van woningen 4.2.3. Zekerheid van gaslevering ten opzichte van warmtenet

9 9 9 10

4.3. Toekomstbestendigheid en toekomstgerichtheid 4.3.1. Leveringszekerheid van warmte uit de haven 4.3.2. Andere warmtebronnen

10 10 10

4.4. Alternatieven 4.4.1. Waarom in één keer van het gas af? 4.4.2. Warmtenet of verzwaring elektrisch net?

11 11 12

4.5. Veiligheid

12

4.6. Overhalen om mee te doen met de energietransitie 4.6.1. Armoedebeleid 4.6.2. Financiële ondersteuning van de huurders

13 13 13

5. Conclusies en advies voorgenomen warmtenetaansluiting

14

5.1. Betaalbaarheid 5.2. Keuze warmtenetaansluiting 5.3. Comfort 5.4. Veiligheid 5.5. Overhalen van huurders om mee te doen met de energietransitie

6 7 8

14 15 16 16 16

6. Slotopmerking

17

7. Literatuur

18

8. Bijlagen

22

11

2. Samenvatting De Rotterdamse wijk Bospolder-Tussendijken (BOTU) is uitgekozen als één van de pilotwijken voor de energietransitie, terwijl het één van de armste wijken van heel Nederland is. Belangrijk aandachtspunt voor de Huurdersraad West (HRW) daarbij is of de armere sociale huurders in deze wijk dat financieel wel aankunnen, en wat voor alternatieven geboden worden. Deze alternatieven dienen niet te leiden tot toenemende armoede door hogere woonlasten. De gemeente Rotterdam heeft daarbij aangegeven dat de wijk BOTU van het gas af moet. Havensteder, samenwerkend met gemeente Rotterdam en Eneco, heeft op 28 Mei 2020 een presentatie gehouden bij de HRW waarbij een aansluiting op het warmtenet als aantrekkelijk alternatief is voorgesteld. Na uitgebreide communicatie over deze mogelijkheid is de Huurdersraad West gevraagd om advies hierover uit te brengen. In het in December 2020 uitgebrachte advies van de HRW is aangegeven dat de energietransitie in deze vorm tot grote betaalproblemen kan gaan leiden, en toenemende (energie)armoede onder sociale huurders. Om dat te voorkomen is aangegeven waar het beleid vanuit gemeente Rotterdam en Havensteder tekortschiet, en waar dit aangepast zou moeten worden.

Geconstateerd is dat in 2020 de gemeente Rotterdam zijn armoedebeleid niet aanpast heeft, maar wel voor huurbevriezing heeft gepleit, waarbij Havensteder aangaf dat niet te willen. Door de coronacrises is voor 2021 zelfs een huurstop voor sociale woningen afgekondigd door de regering, maar het huurbeleid voor de komende jaren is nog niet bepaald. Ook geconstateerd wordt dat de nu voorgenomen energietransitie voor sociale huurders heel éénzijdig gericht is. Allerlei belangen, zoals de monopolisering van het warmtenet, spelen op de achtergrond een rol. Belangen die niets te maken hebben met de belangen van de sociale huurders van Havensteder of die van Havensteder zelf, maar wel enorme invloed hebben. - Ons advies in dat opzicht is om de energietransitie breder te trekken dan alleen de monopolistische aansluiting op het warmtenet, zodat sociale huurders, maar ook eigenaar bewoners meer kunnen profiteren van de energietransitie. Met name door het opzetten van netwerken waarbij elektriciteit en warmte kunnen worden uitgewisseld, zonder de remmende kracht van een gemonopoliseerd warmtenet. En ook juist gebruik te maken van zonnepanelen, isolatiemaatregelen en warmtepompen welke ook koeling kunnen bewerkstelligen. Ook worden er (tussentijdse) alternatieven aangegeven zonder gebruik te maken van een warmtenet op weg naar 2050.

Deze adviezen zijn naast betaalbaarheid ook gericht op het comfort voor de (sociale) huurders en de veiligheid, door respectievelijk ook aan de toenemende koelingsbehoefte voor woningen te voorzien, en gevaarlijke situaties te helpen vermijden zoals het gebruik van gasflessen vanuit de (energie)armoede situatie. De uitgebreid onderbouwde adviezen zijn terug te vinden in hoofdstuk 5, waarbij wij ervan uitgaan dat opvolging van de adviezen leiden tot het aantrekkelijker maken van de energietransitie voor sociale huurders en eigenaar bewoners, die in voorkomende gevallen ook met elkaar verbonden zijn door Havensteder-VVE’s. Dit is naar onze mening de enige

12

weg om minimaal 70% van de betrokken huurders, en daarnaast ook kopers te verleiden om met plannen in te stemmen. Het aan Havensteder uitgebrachte advies is meerdere malen met Havensteder voorgesproken. Havensteder begreep onze aangegeven richting en bezwaren tegen het rekenmodel wat gebruikt wordt om de huidige energiekosten te vergelijken met de toekomstige gas loze kosten. Havensteder gaf aan dat de richting van de wijze van het gas af besloten wordt door anderen dan Havensteder en zij daar nagenoeg geen invloed op heeft. Ook de opstelling van HRW dat op deze wijze sec van het gas af gaan geen toegevoegde waarde heeft voor onze huurders. De HRW is van menig dat de geschetste onzekerheden, de toekomstige risico’s en het gebrek aan (comfort) meerwaarde geen positief advies naar onze achterban van huurders rechtvaardigt. Ondanks dit negatieve advies hebben Havensteder en HRW afgesproken samen op te blijven trekken om wel tot een toekomst vaste, comfortabele, betaalbare en meer zinvolle energietransitie te komen.

13

Bijlage 4: