[22bb004277] Beantwoording vragen Segers-Hoogendoorn over Energiecompensatie voor studenten en vragen Morkoc ea over Laat studenten niet in de kou (aanvullende vragen)

Rotterdam, 14 juni 2022.

20bo4011

Onderwerp: Beantwoording van de schriftelijke vragen van het raadslid R. Segers-Hoogendoorn (CDA) over 'Energiecompensatie voor studenten' (22bb003138) en aanvullende schriftelijke vragen van M.Y. Morkoç (GroenLinks) 'Laat studenten niet in de kou' (22bb003188). Portefeuillehouder: M.K.A. Grauss

Aan de Gemeenteraad. Op 15 april 2022 stelde R. Segers-Hoogendoorn (CDA) ons schriftelijke vragen over de energietoeslag voor studenten. Op 21 april stelde M.Y. Morkoç (GroenLinks) aanvullende schriftelijke vragen over hetzelfde onderwerp. Inleidend wordt op de schriftelijke vragen van 15 april gesteld: In uw brief (22BB003102) aan de Gemeenteraad heeft u ons geïnformeerd over de uitbetaling van de energietoeslag aan Rotterdammers met een laag inkomen. Net als u is de CDA-fractie zich ten volle bewust van de nijpende situatie waar vele Rotterdammers, als gevolg van de stijgende energieprijzen in verkeren en wij waarderen het ook dat u erop gebrand bent om zo snel als mogelijk de eenmalige toeslag bij deze Rotterdammers op de rekening te krijgen. Desalniettemin resten bij onze fractie nog enige vragen omtrent de doelgroepen die in aanmerking komen voor deze eenmalige energietoeslag. Zo vroeg de Landelijke Studentenvakbond eerder al aandacht voor kwetsbare financiële positie van studenten die buiten de regeling dreigen te vallen. Door de aanwezigheid van verschillende onderwijsinstellingen zijn ook veel studenten woonachtig in Rotterdam. Volgens schattingen van het CBS2 zo'n 60.000, waarvan een groot deel op zichzelf woont en eveneens geconfronteerd kan worden met een hogere energierekening en daardoor in de financiële problemen kan komen.

Uit de Memorie van Toelichting bij het Wetsvoorstel eenmalige energietoeslag voor lage inkomens dat bij de Tweede Kamer is aangeboden, blijkt dat huishoudens aan wie de energietoeslag niet ambtshalve kan worden toegekend door de gemeente, via een aanvraag bij de gemeente in aanmerking kunnen komen voor de tegemoetkoming. Deze procedure benoemt u ook kort in uw brief. Eveneens blijkt uit de Memorie van Toelichting dat de eenmalige energietoeslag niet is voorbehouden aan huishoudens met een bijstandsuitkering en dat ook huishoudens die beschikken over een ander inkomen een beroep kunnen doen op de eenmalige energietoeslag, voor zover het totale inkomen van het huishouden zich bevindt onder het niveau van de door het College vast te stellen inkomensgrens. De Rijksoverheid heeft aan de gemeenten gelden beschikbaar gesteld om gezinnen die een inkomen hebben tot maximaal 120 procent van het sociaal minimum een energietoeslag te betalen voor een bedrag van € 800,- ter compensatie van de sterk

Registratienummer cluster: M2204-2714 Steller: Maurits Bijleveld, 06 53447492

pagina 1

gestegen energiekosten. In de brief van 22 maart worden de stand van zaken toegelicht van de uitbetaling van de-Energietoeslag aan Rotterdamse minima. De wethouder meldt dat 'vanwege niet toereikende rijksmiddelen' met een tekort van 4,3 miljoen euro de energietoeslag niet naar 800 euro op te kunnen hogen voor de hele populatie van het Rotterdamse minimabeleid. De SP vindt het van belang dat de gemeente zich gaat inspannen om iedereen tot 130% van het wettelijk sociaal minimum 800 euro toe te kennen. Inleidend wordt op de aanvullende schriftelijke vragen van 21 april gesteld: De energieprijzen stijgen snel. Veel bewoners van onze stad zien hun energierekening stijgen, waaronder ook studenten. Het kabinet vindt het 'onnodig' om studenten te compenseren voor de gestegen energieprijzen en minister Schouten heeft geadviseerd dat studenten onder 27 jaar niet in aanmerking hoeven te komen voor een eenmalige energietoeslag. Dit terwijl huishoudens met laag inkomen kunnen tot 800 euro compensatie voor hun hoge energiekosten krijgen. Het conceptwetsvoorstel luidt dat jongeren van 18 tot 21 jaar een beroep kunnen doen op hun ouders voor financiële hulp; GroenLinks vindt dat niet realistisch. Er wordt geen rekening gehouden met studenten die zich in afwijkende situaties bevinden dan de norm en dus niet financieel gesteund kunnen worden door hun ouders.

Hierdoor krijgen juist de studenten die ons het meest nodig hebben, geen steun. In hetzelfde conceptwetsvoorstel staat dat gemeenten een regeling kunnen treffen voor studenten. Wij hebben de volgende vragen. Deze vragen zijn aanvullend op de vragen van CDA (22bb003138). Hieronder volgen de vragen van 15 april en onze beantwoording: Vraag 1:

Kunnen studenten, wanneer zij dreigen in financiële problemen te komen, een beroep doen op de eenmalige energietoeslag via de categoriale bijzondere bijstand? Antwoord:

We begrijpen en delen uw zorgen, maar de uitsluiting van studenten met studiefinanciering is een afweging die bij het Rijk ligt. De gemeente ontvangt geen middelen om ook studenten mee te laten delen in de mogelijkheden die de energietoeslag biedt en heeft daarnaast ook geen inzicht in wie student is en wie in welke woonsituatie verkeert. Dit speelt overigens landelijk in alle (grote) steden waar studenten wonen. Studenten kunnen daarom geen beroep doen op de eenmalige energietoeslag. Daarmee is de energietoeslag in feite een landelijke regeling die wordt uitgevoerd door gemeenten. In de Memorie van Toelichting op het wetsontwerp stelt het kabinet dat het eraan hecht dat het wetsvoorstel zoveel mogelijk uniform wordt uitgevoerd, ook gezien de landelijke aard van de huidige energieproblematiek. Om die reden heeft het kabinet samen met de VNG en Divosa richtlijnen opgesteld ten aanzien van de doelgroep en het uit te keren bedrag. In deze richtlijnen, verwoord in de Handreiking eenmalige energietoeslag 2022', wordt geadviseerd de doelgroep studenten uit te sluiten van de energietoeslag. Studenten 1 ·

Handreiking eenmalige energietoeslag 2022 (divosa.nl)

Registratienummer cluster: M2204-2714 Steller: Maurits Bijleveld, 06 53447492

pagina 2

jonger dan 27 jaar die aanspraak kunnen maken op studiefinanciering (WSF 2000) zijn namelijk op grond van artikel 13 van de Participatiewet al uitgesloten van het recht op algemene bijstand. De woonsituatie van studenten is zeer divers, ook voor wat betreft de energiekosten. Vanwege deze diversiteit is voor deze doelgroep de individuele bijzondere bijstand een geschikter instrument dan de categoriale bijzondere bijstand. Op deze wijze komt de financiële ondersteuning vanuit de bijzondere bijstand uitsluitend terecht bij de studentenhuishoudens die het daadwerkelijk nodig hebben. Wij hebben als college dit advies uit de Handreiking overgenomen. Vraag 2: Is het College bereid studenten actief op te roepen om zich te melden bij de gemeente wanneer zij door de gestegen energiekosten dreigen in de financiële problemen te komen? Antwoord: Rotterdam biedt aan al zijn burgers ondersteuning bij armoede en schulden. Veel hierover is terug te vinden op de website van de gemeente, zoals Rotterdam tegen armoede I Rotterdam.nl en Rondkomen I Rotterdam.nl. Ook studenten en andere jongeren kunnen langs deze weg een beroep doen op gemeentelijke ondersteuning, ook wanneer zij financieel in de knel komen vanwege hoge energiekosten. Expliciet voor jongeren kent Rotterdam ook de webpagina Rondkomen: jongeren I Rotterdam.nl.

Tot slot kunnen jongeren met financiële problemen zich melden bij het Jongerenloket. Vraag 3: Zou het College een schatting kunnen maken van het aantal jongeren en studenten dat door de gestegen energiekosten in de financiële problemen is gekomen of kan komen en hoeveel jongeren en studenten eventueel in aanmerking zouden kunnen komen voor de eenmalige energietoeslag? Antwoord: Zoals eerder aangegeven is de woonsituatie voor studenten zo divers en lopen de woonkosten zo uiteen, dat een schatting van het aantal jongeren dat door de hoge energieprijzen in financiële problemen verkeert niet is te maken. Vraag 4: Is het College zich ervan bewust dat de toetsing of jongeren - jonger dan 21-een beroep kunnen doen op de onderhoudsplicht van hun ouders, een hoge drempel opwerpt voor jongeren in een financieel kwetsbare positie om de eenmalige energietoeslag aan te vragen en is het College bereid, gezien de intentie van de toeslag, barmhartig te zijn in de toekenning van de energietoeslag aan deze jongeren? Antwoord: Voor 18-, 19- en 20-jarigen geldt dat zij voor de energiekosten een beroep kunnen doen op de ouders. Deze hebben een wettelijke onderhoudsplicht (zie ook artikel 12 Pw).

Om een snel en eenvoudig aanvraagproces in te richten, waardoor de Rotterdamse minima op korte termijn geholpen kunnen worden met een energietoeslag, is het - ook gezien het grote aantal jongeren - voor de gemeente uitvoeringstechnisch vrijwel

Registratienummer cluster: M2204-2714 Steller: Maurits Bijleveld, 06 53447492

pagina 3

onmogelijk om zorgvuldig te toetsen of jongeren geen beroep op hun ouders kunnen doen. Daarbij is het aantal jongeren dat daadwerkelijk geen beroep op de ouders kan doen, in de praktijk gering. Overigens kunnen jongeren die een bijstandsuitkering ontvangen aangevuld met bijzondere bijstand (DAB) omdat de ouders niet kunnen voldoen aan de onderhoudsplicht, wel een energietoeslag aanvragen en ontvangen. Vraag 5: Ten slotte, de VNG stelt dat voor studenten geldt dat hun woonsituatie zeer divers is, ook voor wat betreft de energiekosten en -rekening en dat daarom een categoriaal verstrekte energietoeslag voor deze groep minder geschikt is. Zou het College kunnen reflecteren op deze uitspraak van de VNG en daarbij kunnen benoemen wat eventueel een betere oplossing vanuit de gemeente zou zijn voor studenten die door de gestegen energiekosten in de financiële problemen komen? Antwoord: Het college zal bij het Rijk aandacht te vragen voor deze problematiek en de zorg kenbaar maken. Studenten kunnen wellicht geholpen worden via bijvoorbeeld een regeling uit te voeren door DUO, maar het is aan het Rijk te bepalen of en zo ja, op welke wijze studenten geholpen worden.

Hieronder volgen de aanvullende vragen van 21 april en onze beantwoording: Vraag 1: Bent u op de hoogte van het nieuwe conceptwetsvoorstel? Zo ja, hoe duidt u het wetsvoorstel? Zo nee, wanneer gaat u het duiden? Antwoord: Het college is op de hoogte van het nieuwe concept wetsvoorstel. Overigens wijzen wij u er op dat de laatste versie van het wetsvoorstel en de Memorie van Toelichting op 15 maart 2022 naar de Tweede Kamer is gestuurd ter behandeling en daarmee nog niet definitief is2. In de Memorie van Toelichting wordt gemeenten geadviseerd - conform het verzoek van de VNG - studenten uit te sluiten van het recht op een eenmalige energietoeslag. Voor de gemeente Rotterdam betekent dat dat wij de landelijke richtlijn volgen en studenten in de beleidsregels uitsluiten voor deze vorm van categoriale bijzondere bijstand. Vraag 2: Bent u van plan om studenten die energiearmoede ondervinden te ondersteunen door middel van een regeling? Zo ja, kunt u dat toelichten? Zo nee, waarom niet? Antwoord: Het college zal naast de bestaande regelingen geen aparte regeling maken om studenten met energiearmoede te ondersteunen. Voor een dergelijke ondersteuning is

2

Wijziging van de Participatiewet in verband met het eenmalig categoriaal verstrekken van een energietoeslag aan huishoudens met een laag inkomen I Tweede Kamer der Staten-Generaal

Registratienummer cluster: M2204-2714 Steller: Maurits Bijleveld, 06 53447492

pagina 4

de individuele bijzondere bijstand het reeds bestaande en daartoe aangewezen instrument. Vraag 3: Mocht u geen regeling willen of kunnen treffen, op welke manier kunt u studenten wél helpen? Antwoord: Het college zal richting het kabinet de zorg kenbaar maken. Zie hiervoor ook het antwoord op vraag 5.

Burgemeester en Wethouders van Rotterdam,

Registratienummer cluster: M2204-2714 Steller: Maurits Bijleveld, 06 53447492

pagina 5